Кіріспе
Аяқ киім бренді
Негізін қалау
Клаус Мартенс – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германия армиясының дәрігері болған. 1945 жылы шаңғы тебу кезінде білезігін жарақаттағаннан кейін, ол стандартты әскери буттарының жарақат алған аяғына өте қолайсыз екенін анықтады. Сауығу кезеңінде, ол буттарды жақсарту үшін жұмсақ былғарыдан және шинадан жасалған ауа толтырылған табанды ойлап тапты. Соғыс аяқталғаннан кейін, немістер өз қалаларынан бағалы заттарды тонағанда, Мартенс аяқкиім шеберінің дүкенінен былғары сатып алды. Ол сол былғарыдан өзіне ауамен толтырылған табандары бар бут жасады. 1947 жылы Мартенс Мюнхенде университеттегі ескі досы Герберт Функпен кездескенше, өзінің аяқкиімдерін сатуда көп табысқа жете алмады. Функ жаңа аяқкиім дизайнына қызығушылық танытты, және сол жылы екеуі Германияның Зеехаупт қаласында бизнес ашты, пайдаланылған резеңкеден қалыптармен пішілген табанды қолданды. Ыңғайлы табандар үй шаруасындағы әйелдерге өте ұнады, алғашқы он жылдағы сатудың 80 пайызы 40 жастан асқан әйелдерге тиді.
Ұлыбританиядағы өсім
1952 жылы сату өте көп өсті, сондықтан олар Мюнхенде фабрика ашты. 1959 жылы компанияның көлемі соншалықты ұлғайды ki, Мартенс пен Функ аяқ киімді халықаралық деңгейде сату мүмкіндігін қарастырды. Дерлік бірден, британдық аяқ киім өндіруші R. Griggs Group Ұлыбританияда осы аяқ киімді өндіруге патенттік құқықты сатып алды. R. Griggs Group компаниясының атын ағылшын тіліне сәйкес Dr. Martens деп өзгертті. Жақсырақ кию үшін өкше пішіні өзгертілді және танымал сары тігіс қосылды. Табан ресми түрде сауда белгісі ретінде тіркелді. Аяқ киімнің саяси оңшыл скинхедтер арасында танымал болуы брендті зорлық-зомбылықпен байланыстырды. 1989 жылы Accent Group Ұлыбританиядан тыс Dr. Martens аяқ киімін өндірген алғашқы компания болды, олар Жаңа Зеландияның Дунедин қаласында оны өндіру құқығын алды және бірнеше жыл бойы осылай істеді. 1990 жылдары гранж стилінің пайда болуымен бұл ботинкалар мен аяқ киімдерге үлкен сұраныс болды. 1994 жылдың қараша айының соңында Лондондағы Ковент-Гарденде алты қабаттан тұратын Dr. Martens дүкені ашылды, онда тағамдар, белбеулер және сағаттар да сатылды. Осы кезде R. Griggs компаниясында 2700 адам жұмыс істеді, жылдық кірістің 170 миллион фунт стерлинг болатыны күтілді және жылына 10 миллион жұп аяқ киім өндіруге қабілетті болды.
Демеушілік
Доктор Мартенс компаниясы 1998 жылдан 2005 жылға дейін Rushden & Diamonds F. C. клубын демеушілік етті. "Алмаздар" клубы жергілікті кәсіпкер Макс Григгске компаниясынан демеушілік сұранышпен жүгінді. 2001 жылы Nene Park стадионында жаңа бас трибуна салынды, ол Airwair Stand деп аталды. Доктор Мартенс сондай-ақ Премьер-лига клубы "Вест Хэм Юнайтед ФК" клубының бас демеушісі болды, жаңартылған батыс трибунасы "Др Мартенс трибунасы" деп өзгертілді.
Тауар таңбалары туралы даулар
1999 жылы Dr. Martens АҚШ соттарында сот процестеріне қатысты. 2016 жылы бренд негізінен тауар таңбасы заңнамасына сүйене отырып, бірнеше сотқа шағым түсірді.
Кеңейту
2000 жылдары Dr. Martens AirWair атауымен ондаған түрлі стильдерде сатылды, соның ішінде дәстүрлі қара түсті аяқ киім, сандалдар және болат ұштар бар етіктер. AirWair International Ltd компаниясының кірісі 1999 жылы 412 миллион доллардан 2006 жылы 127 миллион долларға дейін төмендеді. 2003 жылы Dr. Martens компаниясы банкротқа дерлік келді. Сол жылдың 1 сәуірінде, сатудың төмендеуіне байланысты, компания Ұлыбританияда аяқ киім шығаруды тоқтатты және барлық өндірісті Қытай мен Таиландқа көшті. Ұлыбританияда бес фабрика және екі дүкен жабылды, ал фирманың 400-ден астам қызметкері жұмысынан айырылды. Жабылудан кейін R. Griggs компаниясы Ұлыбританияда барлығы 20 адамды жұмысқа алды, олардың барлығы фирманың бас кеңсесінде жұмыс істеді. 2003 жылы Dr. Martens-тің 5 миллион жұбы сатылды, бұл 1990 жылдардағы сатылым деңгейінің жартысы. 2004 жылы Dr. Martens-тің жаңа ассортименті кеңірек нарыққа, әсіресе жастарға ұнату үшін ұсынылды. Аяқ киім мен етіктерге жайлы болуы және тез тозуы тиіс болды, сондай-ақ жаңа дизайн элементтері енгізілді. Дегенмен, Азиядағы өнімдермен салыстырғанда, осы аяқ киімнің сатылымы төмен болды; 2010 жылы фабрика күніне шамамен 50 жұп өндірді. 2010 жылдардың басында Dr. Martens аяқ киімдерінің дүниежүзілік сатылымы күрт өсті, ал 2012 жылы ол британдық компаниялардың ең жылдам өсіп келе жатқан сегізінші компаниясы атанды. 1960 жылдан 2010 жылға дейін Dr. Martens аяқ киімдерінің 100 миллионнан астам жұбы сатылды, ал 2010 жылы компания 250 түрлі аяқ киім үлгісін ұсынды. Сонымен қатар, 2011 жылы киім коллекциясы да іске қосылды.
Жеке капиталға инвестиция
Permira жеке меншік компаниясы 2013 жылдың қазан айында Dr. Martens брендінің иесі R. Griggs Group Limited компаниясын 300 миллион фунт стерлингке сатып алды. Бір кезде Dr. Martens аяқ киімдері «өмір бойына» схемасы бойынша сатылды, онда тозған DM аяқ киімдерін бір жұптың қалыпты бағасынан екі еседен астам төлем жасау арқылы мәңгілікке жөндеуге немесе ауыстыруға болады. Бұл ұсыныс 2016 жылы қолжетімді болды, бірақ 2018 жылдың мамыр айынан бастап жаңа сатулар үшін тоқтатылды. Permira Dr. Martens-ті сатып алғаннан кейін Vans брендінің бұрынғы президенті бас директор болып тағайындалды.
Өндірістік мәселелер
2018 жылы Dr. Martens аяқ киімінің он миллион жұбы өндірілді, оның тек бір пайызы Ұлыбританияда жасалған. 2019 жылғы жылдық кіріс 454 миллион фунт стерлингті құрады, бұл 2013 жылғы көрсеткіштен алты есе жоғары. Ең танымал модель – 1460 ботинкалары. Dr. Martens дизайн студиясы Лондонның Камден Таун ауданында орналасқан. 2019 жылы The Guardian газеті Dr. Martens өнімдерінің сапасы нашарлағаны туралы хабарлады, бұл өндіріс Азияға көшірілгеннен кейін немесе Permira брендті сатып алғаннан кейін болды. Газеттің көптеген оқырмандары жақында шығарылған Dr. Martens өнімдері бұрынғы өндіріске қарағанда аз қызмет ететінін мәлімдеді. Компания өндіріс Азияға көшірілгеннен кейін қолданылатын материалдар мен өндіріс процестерінде ешқандай өзгеріс болмағанын, және өнімдерінің тек 0,5 пайызында ақаулар бар екенін хабарлады.
Лондон қор биржасында листинг
2021 жылдың қаңтар айында д-р Мартенс Лондон қор биржасында 3,7 миллиард фунт стерлинг сомасына тіркелді.
Субмәдениеттік маңызы
Доктор Мартенс готика, скинхед, нео-нацистік, ЛГБТ және панк сияқты түрлі субмәдениеттерде кең танылды және көптеген жандардың иелігінде болды. Бұл брендтің белгілі клиенттерінің қатарында Иоанн Павел II Папа, Пит Тауншенд, Майли Сайрус, Рианна және 14-ші Далай-лама болды. Иоанн Павел II тұсында Швейцария гвардиясы Доктор Мартенс өрікшелерімен қамтамасыз етілді.