Кіріспе

Adidas AG (; 1949 жылдан бері кіші әріптермен жазылады) – Германияның Бавария жеріндегі Герцогенаурах қаласында орналасқан неміс киім-кешек және аяқ киім корпорациясы. Бұл Еуропадағы ең ірі спорттық киім өндірушісі және Nike-тан кейін әлемдегі екінші ірі өндіруші. Adidas AG – Adidas Group холдингі, сонымен қатар Bayern München футбол клубының 8,33% үлесі мен австриялық фитнес-технологиялар компаниясы Runtastic-ке де ие. Adidas-тың 2018 жылғы кірісі 21,915 миллиард евроны құрады. Компанияның сәттілігі соншалықты жоғары болды ki, Даслер Adidas-ты «Үш жолақты компания» деп атады. Герцогенаурахтағы электрмен жағдайы тұрақсыз болғандықтан, ағайындар кейде жабдықтарын іске қосу үшін велосипед педалін пайдалануға мәжбүр болды. Даслер түрлі спорт жарыстарына арналған тікенекті жүгіру аяқ киімдерін (шиповкалар) жасауға көмектесті. Шиповкалардың сапасын жақсарту үшін ол бұрынғы ауыр металл тікенектерден кенеп пен резеңкеге көшті. 1936 жылы Даслер АҚШ-тың спринтері Джесси Оуэнсті 1936 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында қолмен жасаған шиповкаларын киюге көндірді. Оуэнстің төрт алтын медалінен кейін Даслер аяқ киімдерінің аты мен беделі әлемдік спортшылар мен жаттықтырушыларға танылды. Бизнес өркендеп, екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Даслерлер жыл сайын 200 000 жұп аяқ киім сататын. Ағайындардың екеуі де 1933 жылдың мамырында нацистік партияға (НСДАП) қосылып, Ұлттық-социалистік мотор корпусының мүшелері болды. Адольф 1935 жылдан соғыс аяқталғанға дейін Гитлер жастарының спорт бөлімінің басшысы болды. Соғыс жылдары компания Германиядағы соңғы спорттық аяқ киім зауытын басқарды және негізінен Вермахтты аяқ киіммен жабдықтады. 1943 жылы аяқ киім өндірісі тоқтатылып, компанияның құрал-жабдықтары мен жұмысшылары танкке қарсы қару-жарақ жасауға жұмылдырылды. 1942-1945 жылдары компанияның екі орнында кемінде тоғыз мәжбүрлі еңбекші жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде танкке қарсы қару-жарақ өндірісі үшін пайдаланылған Даслер зауыты 1945 жылы АҚШ әскерлерінен жойылудың азды-мазды болды. Адольф Даслердің әйелі американдық сарбаздарды компания мен оның қызметкерлерінің тек спорттық аяқ киім өндіруге қызығушылық танытқанына көндіргенде, зауыт сақталды. Кейін американдық оккупациялық күштер Даслер ағайындарының аяқ киімдерін сатып алушылардың ішінде маңызды орын алды.

Пумамен бөлініс және бәсекелестік

1947 жылы ағайындылар арасындағы қарым-қатынас нашарлағаннан кейін тарасып кетті. Адольф 1949 жылғы 18 тамызда Ади Дасслер атынан Adidas AG деп тіркелген компания құрды, ал Рудольф Рудольф Дасслер атынан Ruda деп аталатын жаңа фирма ашты, кейіннен ол Puma деп қайта аталды. Халық арасында кең тараған мифтер «Адидас» атауына екі жалған этимологияны таныстырды: «Күндіз бойы спорт туралы армандаймын» және «Күндіз бойы секс туралы армандаймын». Adidas және Puma SE ағайындылардың тарасуынан кейін қатал және бейбітсіз бизнес бәсекелестігіне түсті. Герцогенаурах қаласы осы мәселеде екіге бөлінді, соның салдарынан «мойны бұрық қала» деген лақап атқа ие болды, себебі адамдар көшеде кездескендердің қандай аяқ киім кигенін көру үшін төмен қарап тұратын. Тіпті қаланың екі футбол клубы да екі лагерьге бөлінді: ASV Herzogenaurach клубын Adidas қолдады, ал 1 FC Herzogenaurach Рудольфтің өнімдерін жақтады. 1948 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы футбол матчында Батыс Германия құрамасының бірнеше ойыншысы Puma бут киді, соның ішінде Батыс Германияның соғыстан кейінгі алғашқы голын соққан Герберт Бурденски де бар еді. Төрт жыл өткен соң, 1952 жылғы Жазғы Олимпиадада Люксембургтік 1500 метрлік жүгіруші Жози Бартель Финляндияның Хельсинки қаласында Puma үшін алғашқы Олимпиада алтынын жеңіп алды. 1960 жылғы Жазғы Олимпиадада Puma неміс спринтері Армин Хариге 100 метрлік спринт финалында Puma киюі үшін ақы төледі. Хари бұрын Adidas киген және Адольфтен ақы сұраған, бірақ Adidas бұл өтінішті қабылдамады. Неміс спринтері Puma-да алтын медаль жеңіп алды, бірақ марапаттау рәсімінде екі Дасслер бауырластың таңғалуын тудырып, Adidas киді. Хари екеуінен де пайда табуды үміттенеді, бірақ Ади осыған қатты ашуланып, Олимпиада чемпионын жарыстардан шеттетуге мәжбүр болды. Көптеген бизнес сарапшылары ағайындылардың бәсекелестігі мен тартысы спорттық киімдер индустриясын миллиардтаған фунт стерлингтік өнеркәсіпке айналдырғанын айтады.

Корпоративтік имидж

1952 жылы, 1952 жылғы жазғы Олимпиада ойындарынан кейін, Adidas фин спорттық аяқ киім бренді Karhu Sports-тен өзінің 3 жолақты логотипін екі бөтелке виски мен 1600 евроға сатып алды. Үш жапырақты логотип 1971 жылы жасалып, 1972 жылы Мюнхенде өткен 1972 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына орай қолданысқа енгізілді. Тапи сол кезде банкрот болған компанияларды құтқарудағы белгілі маман болды және осы білігінің арқасында байлық жинады. Тапи өндірісті Азияға көшіруге шешім қабылдады. Ол сондай-ақ Мадоннаны жарнама үшін шақырды. Ол Жаңа Зеландияның Крайстчерч қаласынан Германияға аяқ киім сатушыны жіберіп, Адольф Дасслердің ұрпақтарымен (Амелия Рэндалл Дасслер және Белла Бек Дасслер) кездесіп, компанияны жарнамалау үшін бірнеше заттармен қайтарылды. 1992 жылы қарыздың үлемін төлей алмаған Тапи, Adidas-ты сатуға Crédit Lyonnais банкіне өкілеттік берді. Тапи 1994 жылы жеке банкроттыққа өтініш берді. Ол бірнеше сот процесіне қатысты, оның ішінде футбол клубындағы матчтарды ұйымдастырумен байланысты істер де болды. 1997 жылы ол Париждегі "Ла Санте" түрмесінде 18 айлық мерзімнің 6 айын өтеді. 2000 жылдың ақпан айында Crédit Lyonnais, Adidas-ты Луи Дрейфусқа Тапи қарызынан әлдеқайда жоғары сомада, 4,485 миллиард (683,514 миллион евро) франкке, 2,85 миллиардтан (434,479 миллион евро) сатты.

Тапиден кейінгі дәуір

1994 жылы ФИФА жастар тобымен бірігіп, SOS Балалар ауылы басты иеленуші болды. 1997 жылы Adidas AG шаңғы киімдеріне маманданған Salomon Group компаниясын сатып алды, соның нәтижесінде оның ресми корпоративтік атауы Adidas Salomon AG болып өзгерді. Осы сатып алу арқылы Adidas TaylorMade гольф компаниясы мен Maxfli-ді де иеленді, бұл оларға Nike Golf компаниясымен бәсекелесуге мүмкіндік берді. 1998 жылы Adidas командалық формадағы коммерциялық логотиптердің мөлшері мен санына шектеу қойған NCAA ережелеріне қарсы сотқа шағымданып, талап қойды. Adidas бұл талаптан бас тартып, екі тарап Adidas таңбасының үш жолақты дизайнының қолданылуына қатысты ұстанымдарды белгіледі. Adidas компаниясының бас директоры Луи Дрейфус 1993 жылдан 2000 жылға дейін компанияның кірісін 5,84 миллиард евроға (7,5 миллиард доллар) дейін төрт есеге арттырды. 2000 жылы ол денсаулығының нашарлауына байланысты келесі жылы қызметтен кететінін хабарлады. 2003 жылы Adidas Fitness World Trading компаниясының Adidas-тың үш жолағына ұқсас екі жолақты мотивті пайдалануына қарсы Ұлыбританиядағы сотқа шағым түсірді. Сот бұл белгінің қарапайымдылығына қарамастан, Fitness World компаниясының қолдануы таңбаны бұзу болып табылады деп шешті, себебі тұтынушылар бұл қолдану мен Adidas таңбасы арасында байланыс орната алады. 2004 жылдың қыркүйегінде британдық әйелдер киімдерінің дизайнері Стелла Маккартни Adidas компаниясымен бірлескен жобаны іске қосты, бұл корпорациямен ұзақ мерзімді серіктестікке негіз салды. Бұл жоба әйелдерге арналған "Adidas by Stella McCartney" атты спорттық жинақ болды. 2005 жылдың 3 мамырында Adidas өзінің серіктесі Salomon Group компаниясын 485 миллион евроға Финляндияның Amer Sports компаниясына сатқанын мәлімдеді. 2005 жылдың тамызында Adidas Reebok компаниясын 3,8 миллиард долларға сатып алу ниетін жариялады. Бұл сатып алу 2006 жылдың қаңтарында аяқталды.

2005 жылы Adidas микропроцессорды қолданатын алғашқы өндірістік аяқ киім – Adidas 1-ді ұсынды. Компания бұл аяқ киімді "әлемдегі алғашқы интеллектуалды аяқ киім" деп атады, ол секундына 5 миллион есептеуді орындай алатын микропроцессормен жабдықталған. Бұл микропроцессор аяқ киімнің серпімділігін қоршаған ортаға сәйкес автоматты түрде реттейді. Аяқ киімге шамамен 100 сағатқа дейін жұмыс істейтін, пайдаланушы өзгерте алатын шағын батарея қажет. 2005 жылдың 25 қарашасында Adidas Adidas 1 аяқ киімінің жаңа нұсқасын шығарды, ол серпімділіктің кеңейтілген диапазонына ие болды, бұл аяқ киімді жұмсақ немесе берік етуге мүмкіндік берді, сондай-ақ 153 пайызға артық қуатқа ие жаңа қозғалтқышпен жабдықталды. 2006 жылдың сәуірінде Adidas NBA киімдерінің ресми жеткізушісі болу үшін 11 жылдық келісімге келді. Компания NBA, NBDL және WNBA формаларын, сондай-ақ "Superstar" баскетбол аяқ киімінің командалық түстердегі нұсқаларын шығарып келеді. Бұл келісім (400 миллион доллардан астам құнымен) 2001 жылы 10 жылға жасалған бұрынғы Reebok келісімін алмастырды. 2011 жылдың қарашасында Adidas акцияларды сатып алу шарты арқылы сыртқы спорттық өнімдерге маманданған Five Ten брендін сатып алатынын хабарлады. Сатып алудың жалпы құны 25 миллион АҚШ долларын құрады.

Соңғы жылдары

2012 жылдың соңында Adidas компаниясы ең жоғары кірісін тіркеді және бас атқарушы Герберт Хайнер алдағы жылға үміт артты. Adidas қазіргі кезде Германияның Герцогенаурах қаласындағы бас кеңсесінде және әлемнің көптеген басқа да бизнес орталықтарында, мысалы Лондон, Портленд, Торонто, Токио, Австралия, Тайвань және Испанияда орналасқан. 2015 жылдың қаңтарында Adidas аяқ киім индустриясының алғашқы резервациялау мобильді қосымшасын іске қосты. Adidas Confirmed қосымшасы тұтынушыларға гео-таргеттеу технологиясын қолдану арқылы брендтің лимиттік кроссовкаларына қол жеткізуге және оларды резервациялауға мүмкіндік береді. 2015 жылдың 24 наурызында Adidas және McDonald's 2015 жылғы McDonald's All American формаларын таныстырды. Үшінші жыл қатарынан ойыншылар НБА-да қолданылатын жеңіл және тыныс алатын материалдан жасалған қысқа жеңді жемпір киеді. 2015 жылдың тамызында Adidas фитнес технологияларымен айналысатын Runtastic компаниясын шамамен 240 миллион долларға сатып алды. 2017 жылдың мамырында Adidas TaylorMade гольф компаниясын (соның ішінде Ashworth) KPS Capital Partners компаниясына 425 миллион долларға сатты. 2022 жылдың наурызында Adidas Reebok компаниясын Authentic Brands Group-қа шамамен 2,5 миллиард долларға сатты. 2022 жылдың тамызында компания бас директор Каспер Рёрстедтің 2023 жылы қызметтен кететінін хабарлады. Бьёрн Гулден 2023 жылдың қаңтарында бас директор болып тағайындалды.

Қауымдастық футболы

Adidas-тың басты назар аударатын салаларының бірі – футбол формалары және олармен байланысты жабдықтар. Adidas халықаралық футбол командалары мен клубтарына командалық жиынтықтарды жаппай жеткізіп беруші ірі компания болып қала береді. Adidas халықаралық жарыстарда, сондай-ақ әлемнің көптеген елдері мен лигаларында қолданылатын төрешілер формаларын шығарады. Компания спорттық аяқ киім саласындағы инновациялардың алға қоюшысы болды, оның ішінде 1979 жылы құрғақ, берік алаңдардағы матчтарға арналған Copa Mundial қалыпталған бутсысының шығарылымы бар. Ол барлық уақыттағы ең көп сатылған аяқ киім рекордын иеленеді. Жұмсақ алаңға арналған нұсқасы World Cup деп аталды және ол да бүгінге дейін сатылымда бар. 1970 жылдан бері футболдың халықаралық басқарушы ұйымы ФИФА өз Әлем чемпионаттарында пайдалану үшін арнайы жасалған футбол доптарын тапсырыс береді. Adidas Telstar – 1970 жылғы Әлем чемпионатына арналған алғашқы доп. 2006 жылғы Әлем чемпионатына ұсынылған "Teamgeist" доптары, бұрынғы доптарға қарағанда соққыдан кейін әлдеқайда ұзаққа ұшу қабілетімен ерекше көзге түсті, нәтижесінде алыс қашықтықтан голдар соғылды. Қақпашылар, әдетте, доптың дизайнына көңіл бөлмейтін, оның ұшу кезінде күрт және болжаусыз қозғалатынын айтқан. Adidas 2010 жылғы Әлем чемпионатына Jabulani допын ұсынды. Допты Лофбороу университеті мен «Бавария» Мюнхен клубы бірлесіп жасады. 2014 жылғы Әлем чемпионатына арналған Adidas Brazuca допын әлем чемпионатының жанкүйерлері өздері атады. 2022 жылы Adidas қатарынан 14-інші рет 2022 жылғы Әлем чемпионатына арналған Al Rihla допын жасады. Adidas – УЕФА Чемпиондар лигасының ресми демеушілерінің бірі, ал Adidas Finale – бұл жарыстың ресми матч допы. Жоғарыда аталған Adidas Predator бутсысымен қатар, Adidas adiPure футбол бутсаларын да шығарады. Adidas UEFA Euro 2016 турнирінің ресми матч допына Adidas Beau Jeu деп ат қойды, бұл ағылшын тілінен аударғанда «Әдемі ойын» деген мағынаны білдіреді. Adidas футбол лигасының барлық командаларын киім-кешек пен жабдықтармен қамтамасыз етеді.

Бейсбол

Adidas сонымен қатар бейсбол жабдықтарымен қамтамасыз етіп, АҚШ-тың Басты лигасы (Major League Baseball) және Жапонияның Ниппон кәсіби бейсболының (Nippon Professional Baseball) көптеген ойыншыларын демеушілік етеді. Adidas бейсбол тауарлары Дик спорттық тауарларына лицензияланған. 1997 жылдан 2008 жылға дейін Adidas «Нью-Йорк Янкис» командасына демеушілік етті.

Баскетбол

Adidas-тың Superstar және Pro Model аяқ киімдері, стильді, қатты резеңке басымен ("shelltoes" деп аталады) танымал болды және оларға, басқалармен қатар, UCLA-ның жаттықтырушысы Джон Вудэн де үлкен үлес қосты. Adidas 1970 жылдардың ортасына қарай баскетболда Converse компаниясымен шамалас деңгейге жетті, бірақ 1980 жылдардың басында екеуі де жаңадан келген Nike компаниясынан қалыс қалды. Содан кейін Adidas Superstar 1980-ші жылдардағы хип-хоп көше киімдерінің әлемінде Adidas-тың жолақты полиэстер костюмдерімен бірге кең танымал болды. 2006 жылдан 2017 жылға дейін Adidas Ұлттық баскетбол лигасының барлық 30 командасын киіммен қамтамасыз етті, Adidas Reebok брендін сатып алғаннан кейін Reebok брендін ығыстырды. 2016/17 маусымынан кейін Adidas лиганың ресми киім жеткізушісі ретінде Nike компаниясымен алмастырылды.

Крикет

Adidas 1970-ші жылдардың ортасында крикетке арналған аяқ киімдерді жасауды бастады, олардың алғашқы нарығы Австралия болды. Олардың аяқ киімдері дәстүрлі былғары крикет буттарынан түбегейлі өзгеше болды, бұл буттар ондаған жылдар бойы негізінен өзгермеген еді. Жаңа аяқ киімдер жеңіл және икемді болғанымен, саусақтарды қорғау мүмкіндігі аз болды, сондықтан доптан зардап шеккен ойыншылардың ауырсынудан секіріп жүргенін көру жиі кездесетін. Көп жылдар бойы крикет аяқ киімдерін өндіріп келген компания 2006 жылы, ал 2008 жылы жапсырушы (bat) жасау саласына енді. Қазіргі таңдағы жапсырушылардың қатарында Pellara, Incurza, Libro және M Blaster модельдері бар. 1990 жылдары Adidas Үндістанның танымал ойыншысы Сачин Тендулкармен келісімшарт жасап, оған арнайы аяқ киімдер дайындады. 2008 жылдан зейнеткерлікке шыққанға дейін Adidas Тендулкар қолданған крикет жапсырушысын демеушілік етті. Ол үшін «Adidas MasterBlaster Elite» деген жаңа жапсырушы жасалды. 2008 жылы Adidas ағылшын крикет нарығына белсенді түрде енді, Woodworm компаниясымен жасалған өмір бойына созылатын келісімшарты бұзылғаннан кейін ағылшын ойыншысы Кевин Питерсенді демеушілік етті. Келесі жылы олар Англияның Иан Белл, Пәкістанның шабуылшысы Салман Батт және Үндістандық ойыншы Равиндра Джадежамен де келісімшартқа қол қойды. Үндістан Премьер-лигасында (IPL) Adidas 2008 жылдан 2014 жылға дейін «Мумбаи Индианс» командасына, ал 2008 жылдан 2013 жылға дейін «Дели Дэредевиллс» командасына демеушілік етті. 2011 және 2012 жылдары «Пуне Уорриорс Индия» командасының ресми демеушісі болды, бірақ төлем мәселелеріне байланысты команда IPL-ден шеттетілді. 2015 жылғы маусымда Adidas «Royal Challengers Bangalore» командасын демеушілік етті.

Гольф

Adidas Golf гольф киімдерін, аяқ киімдерін және керек-жарақтарын өндіреді. Ерлер мен әйелдерге арналған жабдықтарға аяқ киім, жейделер, шорты, шалбар, сырт киім (желдан қорғайтын костюмдер), ішкі киім және көзілдірік кіреді.

Гимнастика

2000 жылдан 2012 жылға дейін Adidas, USA Gymnastics арқылы Team USA командасына ерлер мен әйелдер гимнастика киімдерін ұсынды. 2012 жылдың соңында USA Gymnastics және Adidas арасындағы демеушілік аяқталды. 2006 жылы АҚШ-та әйелдерге арналған Adidas гимнастика триколары, сондай-ақ ерлерге арналған жарыс жейделері, гимнастика шалбарлары мен шорттары сатылымға шықты. Көктем, жаз, күз және мерекелік маусымдарға арналған триколар да ұсынылды. Adidas бұрын GK Elite компаниясымен ынтымақтастық еткен, ал 2013 жылдың көктемінен бастап Adidas гимнастика өнімдері Elegant Sports арқылы бүкіл әлемде қолжетімді болды. АҚШ Олимпиада құрамасының мүшелері МакКейла Марони, Джордин Вибер, Джейк Далтон және Данелл Лейва Adidas гимнастикасымен демеушілікте.

Мұз үстіндегі хоккей

Adidas 2017–18 маусымнан бастап Reebok-тың орнына Ұлттық хоккей лигасына форма киімдерін жеткізіп келеді. Adidas 2023–24 маусымынан кейін НХЛ үшін мұз үстіндегі жейделерді жеткізуді тоқтатады.

Лакросс

2007 жылы Adidas лакросс жабдықтары нарығына енетінін жариялады, сондай-ақ 2008 жылдың шілдесінде АҚШ-тағы ең жақсы 600 жоғары мектеп оқушысы үшін Adidas National Lacrosse Classic турнирін демеушілік етті. Компания өз брендін, мысалы "Adidas Lacrosse" деп атап, бірнеше стипендия ұсынды: Бакнелл (ерлер және әйелдер), Брайант (ерлер), Делавэр (ерлер және әйелдер), Нью-Джерси технология институты (ерлер) және D3 лигасының күшті командасы Линчбург (2016 жылдың күзінде тек жұмсақ жабдықтармен ерлер мен әйелдер үшін). Adidas ұсынған материалдарға жейделер, шорты, аяқ киім, таяқшалар, таяқ бастары, қолғаптар және қорғаныш құралдары кірді. Осы спорт түрі үшін өндірілетін өнімдер: таяқтар, қолғаптар, қорғаныш жабдықтары және бутстар.

Жүгіру

Adidas қазіргі уақытта бірнеше жүгіру және күнделікті киімдерін, соның ішінде Energy Boost және Spring Blade жаттығушыларын шығарады. Бұл бренд Париждегі "Boost Energy League" сияқты үлкен еуропалық астаналарда мықты жүгірушілер желісін құрды. 2016 жылы 3-ші маусым басталды. Парижде "Boost Energy League" жарысына Париждің әртүрлі аудандарын ұсынушы 11 команда қатысты. Adidas 2016 жылдың қыркүйегінде NMD R1 моделінің екі жаңа түсін және NMD XR1 моделінің бір жаңа түсін ұсынды. 2016 жылдың қарашасында Adidas мұхит пластигінен жасалған кроссовканың эскизін жариялады. Бұл аяқ киім "Biosteel" деп аталатын матадан жасалған. Аяқ киім "Adidas Futurecraft Biofabric" деп аталды. Қолданылған материал дәстүрлі жібек талшықтарынан 15% жеңіл және 100% биоразлаган. Аяқ киім тек табиғи түрде кездесетін, жоғары концентрациялы ас қорыту ферменті – протеиназамен жанасқанда ғана ыдырай бастайды. Мұндай жағдай туғанда, аяқ киім 36 сағат ішінде толық ыдырайды. Алайда, бұл аяқ киім ешқашан сатылымға шығарылмады. Adidas EQT – Adidas өндіретін кроссовкалардың бір стилі. Ол 1990 жылдардың басында пайда болды және 2017 жылы қайта жаңартылды. 2017 жылдың 26 қаңтарында "Turbo Red" жинағымен жаңа Adidas EQT желісі ұсынылды, оған Adidas EQT Support 93/17, EQT Support ADV және EQT Support Ultra модельдері кірді. Adidas.com – онлайн сауда жасаушылардың бірі.

Скейтбордтық

Adidas Skateboarding скейтбордқа арналған аяқ киім шығарады, соның ішінде бұрынғы модельдерді скейтбордқа қарай қайта жасау да бар. Брендинг сонымен қатар команда мүшелері жасаған жекелеген модельдерді ұсынады.

Теннис

Adidas 1960-шы жылдардың ортасынан бері теннис жабдықтарымен айналысып келеді және көптеген жетекші теннисшілерді демеушілік етіп келеді. Бұл 1960-шы жылдардың соңында кәсіби теннис дәуірінің бастауындағы ең мықты екі теннисші, Стэн Смит пен Илие Настаседен бастау алды. 1980-ші және 1990-шы жылдары олар әлемнің бірінші ракеткалары Иван Лендль мен Стефан Эдберг, сондай-ақ әйелдер арасындағы бірінші ракетка Стеффи Графтың киім және аяқ киімдерін эксклюзивті түрде демеушілік етті. Әр ойыншының ойын кезінде қолдануы үшін жасалған жеке графикалық стилі болды, бұл стильдер кейіннен жалпы жұртқа сатылды. Иван Лендль өзінің ең табысты карьерасының көп бөлігін Adidas теннис ракеткаларының бірнеше модельдерін қолданып өткізді, негізінен Adidas GTX Pro және кейін Adidas GTX Pro T модельдерін пайдаланды. 2009 жылы компания теннис ракеткаларының жаңа топтамасын ұсынды. Feather «кәдімгі ойыншыға», Response «клуб ойыншысына» арналса, Adidas 12,2 унциялық Barricade тур моделімен «турнирлік ойыншыға» бағытталды.

Қосымша құралдар

Adidas сонымен қатар слайд стилінде сандалдар, ұялы телефон аксессуарлары, сағаттар, көзілдірік, сөмкелер, бейсбол қалпақтары және шұлықтарды жобалайды және шығарады. Бұған қоса, Adidas ерлер мен әйелдерге арналған дезодоранттардың, парфюмерияның, шашқырудан кейінгі сулардың және лосьондардың фирмалық топтамасын ұсынады. Adidas 2014 жылдың тамыз айының ортасында $199 тұратын Fit Smart білезігін шығаратынын хабарлады. Бұл білезік жеке бапкер ретінде жұмыс істейтін Adidas-тың miCoach қосымшасымен жұптасады.

Адилетт

Adilette – Adidas компаниясының 1963 жылы жасаған тұңғыш сандалы. Алғашқы теңіз көгілдірі және ақ Adilette сандалдары жасалғанына шамамен елу жыл болды, содан бері әртүрлі түстерде (қара, қызыл, жасыл, сұр, қызғылт сары, қоңыр, сары, қызғылт, алтын, күміс) көптеген нұсқалары шықты. Соңғы кезде Adidas өзінің Predator және adizero желісімен үйлесетін түс схемасын ұсынды; бұл схема «ескерту» (қызғылт сары) және күлгін деп аталады. Әдетте, классикалық модельдердің таспасында үш жолақ контрастты түсте болады. Adilette сандалдарының ең көп таралған түсі – теңіз көгілдірі немесе қара, ақ түспен үйлесімде. Woodilette және Trefoil модельдері де ұқсас дизайнға ие, бірақ таспасында жолақтары жоқ. Бұл модель контурлы ортопедиялық резеңке табан мен синтетикалық үстіңгі бөлігі бар, спорттан кейін киюге арналған сандал ретінде жасалған, бірақ Adilette тез арада спорттан тыс жерлерде де танымал болды.

Адиссаж

Адиссаж – бұл сонымен қатар слайд сандал. Сандал қара, теңіз көгі, ашық көк, қара-қызыл және басқа да әртүрлі түстерде қолжетімді. Сандалдың алдыңғы жағындағы таспашада белгілі үш жолағы бар, ол тікпеге арналған. Аяқ киімнің екі жағында, өкшеге қарай өндірушінің аты жазылған, сондай-ақ аяқ төсегінің өкшелік бөлігінде дөңгелек белгі орналасқан. Ерекшелігі, спорттан кейін аяқ ауруын басатын массаж үшін аяқ төсегінің бойымен ұсақ қара массаж дөңгелектері орналасқан, бірақ оны спортпен айналыспайтын адамдар да күнделікті тағайындалған сандал ретінде жиі таңдайды.

Сантиоссаж

Сантиоссаж – слайд стиліндегі сандал. Сандалдың алдыңғы бөлігінде таспасы бар, оған велкро жабысып тұрады және осы таспада үш жолақ белгісі орналасқан. Сантиоссаж қара, теңізшіл көк немесе қызыл түсте шығады. Аяқ киімнің екі жағында, өкшеге қарай өндірушінің атауы жазылған, сондай-ақ аяқ төсегінің өкшелік бөлігінде дөңгелек эмблемасы бар. Адиссаж сияқты, сандалдың ішкі жағында спорттан кейінгі бұлшық ет ауруларын басатын кішкентай мөлдір массаж нүктелері орналасқан, бірақ бұл сандалдар спортшы емес адамдар да күнделікті киеді. Осы мөлдір нүктелер арқылы Adidas-тың үш жолағы көрінеді.

Маркетинг

1990 жылдардың ортасынан соңына қарай Adidas брендті үш негізгі топқа бөлді, әрқайсысының өзіндік бағыты болды: Adidas Performance – бұл спортшыларға деген адалдығын сақтауға арналған; Adidas Originals – брендтің ертерек дизайндарына назар аударуға арналған, олар өмір салтының танымал символы болып қала берді; және сән нарығымен айналысатын Style Essentials, оның ішіндегі басты тобы – Y 3 (Adidas пен әйгілі жапондық дизайнер Ёдзи Ямамото арасындағы ынтымақтастық, мұндағы Y – Ямамотоны, ал 3 – Adidas-тың үш жолағын білдіреді). 2004 жылы іске қосылған "Мүмкін емес нәрсе жоқ" компанияның ең есте қаларлық кампанияларының бірі. Бірнеше жыл өткен соң Adidas баскетболға арналған "Believe in 5ive" кампаниясын бастады – 2006-2007 жылғы NBA маусымы үшін. 2011 жылы "Adidas – барлық күшін салады" Adidas-тың жаһандық маркетингтік стратегиясының ұраны болды. Бұл ұран спорт, сән, көше, музыка және поп-мәдениетке қызығушылық танытқан тұтынушыларға біртұтас имидж ұсыну мақсатында барлық брендтер мен таңбаларды біріктіруге бағытталған. Кейбір ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде "all in" фразасы "толыққанды қатысу" немесе "бар күшімен" деген мағынаны білдіреді. 2015 жылы Adidas 2020 жылға дейінгі стратегиялық бизнес-жоспары ретінде "Жаңаның құрылысын" іске қосты.

Ынтымақтастықтар

Adidas белгілі дизайнерлермен, оның ішінде Александр Ван, Джереми Скотт, Раф Симонс және Стелла Маккартнимен бірнеше ынтымақтастықтар жасады. Сонымен қатар, компания Бейонсе, Джона Хилл, Карли Клосс, Нинжа және Фаррелл Уильямс сияқты бірнеше мәшһүр тұлғаларға өзінің ең танымал және ізделісті бұйымдарын жасауға шақырды.

Ойын жарнамасы

Бренд бірнеше ойындарда қолданылған, оның ішінде Дейли Томпсонның Олимпиадалық сынағы (Commodore Amiga), Adidas Power Soccer (Sony PlayStation) және Adidas Championship Football (Commodore 64, ZX Spectrum, Amstrad CPC).

Үндістанда маркетинг

Үндістан "Адидас" үшін өте құбылмалы нарық болды. Оған қарамастан, "Адидас" компаниясының Үндістандағы басқарушы директоры Дейв Томас елдің әлеуетіне үміттенеді. Компания 2020 жылға қарай 805 крор рупи табысын екі есеге арттыруды көздеген. Сол кезде Сингх жаңағынан бастапқы актер болатын. Кейіннен компания үнді халқының крикетке деген құштарлығын пайдаланып, брендін ілгерілету үшін елде жаңа крикеттік науқанды іске қосты. Науқан "FeelLoveUseHate" деген атпен, үнді крикетшісі Вират Кохлимен бірге жүргізілді. Алайда, 2017 жылы Вират Кохли компанияның бренд елшісі лауазымынан алынды. Крикетші кейіннен Puma India компаниясымен маңызды келісімге қол қойды. Компания өнімдерін Myntra, Snapdeal, Jabong және Amazon сияқты электрондық коммерция сайттары арқылы да сатады. "Адидас" Үндістан нарыбына арналған жеке веб-сайтына ие, ол Үндістандағы тұтынушыларға өнімдерді таныстырып, сатады.

Демеушілік

Adidas-тың бүкіл әлемдегі көптеген футбол клубтарымен, соның ішінде олардың негізгі демеушісі – «Бавария» Мюнхенмен көптеген маңызды киім-кешек келісімдері бар. Сонымен қатар, олардың демеушілігімен Германия, Испания, Мексика, Аргентина, Швеция, Жапония, Венгрия, Бельгия, Колумбия, Уэльс және Италия ұлттық құрамалары қамтылған. Adidas көптеген ойыншыларға демеушілік көрсетті, олардың ішінде Лионель Месси, Зинедин Зидан, Кака, Дэвид Бекхэм, Стивен Джеррард, Гарет Бейл, Томас Мюллер, Хави, Джеймс Родригес, Икер Касильяс, Арьен Роббен, Пол Погба, Луис Суарес, Джордж Веа, Алессандро Дель Пьеро, Сон Хын Мин, Мохамед Салах және Джуд Беллингхэм бар. Adidas – УЕФА Чемпиондар лигасының ресми демеушілерінің бірі, ал Adidas Finale – бұл жарыстың ресми матч допы. 2009 жылдың қарашасында әлемнің төртінші ракеткасы Энди Мюррей Adidas-тың ең көп жалақы алатын жұлдызы ретінде бекітілді, бес жылдық келісімшартының құны шамамен 24,5 миллион АҚШ долларына бағаланды. Цинциннатиде, Мейсон қаласында өткен ATP теннис турнирінде олар сондай-ақ доп жинаушы ұлдар мен қыздардың формаларын демеушілік етті. Adidas сонымен қатар Malibu Tennis Camp, Green Fitness GmbH және Schöler & Micke Sportartikel Vertriebs GmbH компанияларымен серіктес. Adidas көптеген баскетболшыларды демеушілік етті, олардың қатарында Карим Абдул-Жаббар, Чонси Биллапс, Тим Дункан, Брэндон Найт, Джереми Лин, Трейси МакГрейди, Иман Шумперт және қазіргі ойыншылар Джеймс Харден, Дэмиан Лиллард, Донован Митчелл, Кэндис Паркер, Деррик Роуз, Джон Уолл және Трей Янг. Adidas сонымен қатар Коби Брайантты Adidas Equipment KB8 аяқ киімін, оның алғашқы жекелендірілген аяқ киімін 2002 жылдың шілдесіне дейін қолдады. Компания Кевин Гарнетті де 2010 жылы келісімшартынан бас тартқанға дейін демеушілік етті. Гилберт Аренас 2010 жылға дейін Adidas-тың жарнамашысы болды. 2015 жылдың тамызында Джеймс Харден Nike-тан Adidas-қа 13 жылдық келісімшартқа қол қойып, 200 миллион АҚШ долларына бағаланған келісім жасады. Регбиде Adidas қазіргі уақытта All Blacks, Франция ұлттық құрамасы, Италия ұлттық регби құрамасы және Оңтүстік Африканың Stormers және Батыс провинция регби құрамаларының киім-кешектерінің ресми жеткізушісі болып табылады. Adidas сонымен қатар Жаңа Зеландия регби одағының киім демеушісі және Super Rugby франшизасының барлық киімдерін, ішкі командалар мен ұлттық төрешілерді қамтамасыз етеді. Adidas сондай-ақ Heineken кубогының ресми матч доптарын жеткізуші болып табылады. Adidas 1997 жылдан 2013 жылға дейін Британдық және Ирландиялық арыстандардың киімдерін жеткізді. Олар Австралия ұлттық регби лигасының Голд-Кост Титанс регби лигасы клубының жейделерін шығарады. Регби және лига бойынша халықаралық және бұрынғы боксшы Сонни Билл Уильямс – Adidas-тың жаһандық елшісі. Adidas хоккей жабдықтарын қамтамасыз етеді және Германия, Англия, Нидерланды, Австралия, Испания және Бельгияның көптеген ойыншыларын демеушілік етеді. Компания 15 жылдан астам уақыт бойы Аргентинаның әйелдер және ерлер командаларының киім-кешектерін жеткізіп келеді. Компания сонымен қатар Рединг, Бистон және Ист-Гринстед клубтарына демеушілік көрсетті. Adidas сонымен қатар Коллин Морикава, Людвиг Аберг, Тирелл Хаттон, Дэниел Бергер және Ник Тейлор сияқты кәсіби гольфшілерді демеушілік етеді. Adidas гольф жабдықтарын шығармайтындықтан, демеушілік көбінесе киім-кешек пен аяқ киіммен шектеледі. Мұз хокейде Adidas 2017-18 маусымынан бастап Ұлттық хоккей лигасымен (NHL) формалар мен лицензиялық киімдердің ресми жеткізушісі болу туралы келісімге келді. Adidas-тың крикетке демеушілігіне Ласит Малинга, Кирон Поллард, Дуэйн Браво және К. Л. Рахул сияқты крикетшілер кіреді. Adidas-тың волейбол демеушілігіне Иван Зайцев пен Эрвин Н'Гапет кіреді, ол Adidas-тың моделі және бренд елшісі ретінде жарнамалайды.

IP қорғау

2016 жылы Adidas компаниясы Skechers компаниясына Стэн Смит дизайнының өте ұқсас нұсқасын жасағаны және "Springblade" сияқты Adidas өнімдерінің жалғандарын шығарғаны үшін сотқа шағымданып арыз берді.

Сын

Adidas-тың іскерлік тәжірибесі/этикасы және жұмысшылардың әл-ауқатына қатысты ұстанымы қатаң тексеріліп, көбінесе сыналып келді.

2011 жылғы "Ол Блэкс" репликасы регби футболкасының бағасы

Adidas All Blacks футболкасының жергілікті бағасына наразы болған Жаңа Зеландиялық All Blacks жанкүйерлері бағаны төмендетуді сұрады және жергілікті бағасы 220 NZ$ екендігі, ал кейбір сайттарда одан екі есе арзанға сатылып жатқандығы белгілі болған соң, шетелдік сатушылардан футболка сатып ала бастады. Adidas бұған жауап ретінде, Жаңа Зеландия тұрғындарына шетелдік саудагерлердің сатуын тоқтату үшін халықаралық келісімдерді күшіне енгізді. Бұл Жаңа Зеландияның жетекші PR фирмалары мен тұтынушылардың құқығын қорғайтын ұйымдар тарапынан қоғамдық қатынастардағы апат деп бағаланды. Жаңа Зеландияның ең ірі спорт киімдері сатушысы Rebel Sport бұл жағдайға ашуланып, All Blacks футболкаларын өзіндік құнынан төмен сату мүмкіндігін қарастырып жатыр.

2012 жылғы "шакельді" кроссовкалар

2012 жылдың 14 маусымында Adidas өзінің Facebook парақшасында Джереми Скотттың дизайнындағы тізбектермен жабдықталған аяқ киімдерінің суретін жариялады. Сурет Adidas-тың шілде айында шығару жоспарлаған жаңа аяқ киім желісін көрсетіп тұрды. Бұл фотосурет дау тудырды. Джесси Джексон: «Біздің Конституциямызда қара нәсілділерді адамның бес бөлігі ретінде қараған 200 жылдан астам уақыт бойындағы адамдық қадір-қасиеттің төмендеуін коммерциялық мақсатта пайдалану және танымал ету әрекеті өте жаман, қорқынышты және сезімталдықсыз» деді. Джексон бойкот жасайтынын мәлімдеді, ал НБА комиссары Дэвид Стернге араласуға шақырып, хабарласылған. Adidas түрлі жеткізушілерге жұмыс тапсыру арқылы компанияның еңбек стандарттарын сақтауды қамтамасыз ету қиынға соғады. Adidas саясатында жұмысшылардың ұжымдық келіссөздерге қатысу құқығы және алаңдаушылық білдірген жұмысшыларға қарсы іс-қимыл жасамау принципі қарастырылған. Бірақ, шындығында, Adidas-тың көптеген жеткізушілері бұл стандарттарды орындаған жоқ. 2005 жылы Жавадағы Panarub зауытында жалақыны көтеру үшін наразылық білдірген 33 жұмысшы жұмыстан босатылды. PT Kizone – Индонезиядағы тағы бір зауыт, онда Adidas жұмысшыларға қатысты қарым-қатынасы үшін сынға ілікті. Олар 2011 жылдың қаңтарында жабылып қалғанға дейін Adidas, Nike және Dallas Cowboys үшін өнімдер өндірді. Жұмыстан босатылған 2686 жұмысшыға 3 миллион доллар көлемінде еңбекақысы мен жәрдемақысы төленбеді. Nike 1,5 миллион доллар үлестірді, бірақ Adidas әрекет етпеді. United Students Against Sweatshops ұйымы университеттердің Adidas компаниясымен жасалған келісімшарттарын тоқтатуға шақырып, науқан бастады. 2012 жылдың 16 шілдесінде War on Want Лондондағы спорт дүкендеріндегі Adidas баға белгілерін 34 пенске ауыстыруға белсенділерді ұйымдастырды, бұл Adidas тауарларын жасаушы индонезиялық жұмысшыларға төленетін сағаттық жалақының төмендігін көрсетеді. Labour Behind the Label науқаны индонезиялық Adidas жұмысшыларының негізгі жалақысы аптасына 10 фунт стерлинг болатынын мәлімдеді. Азия-Тынық мұхит аймағындағы әлеуметтік және экологиялық мәселелер жөніндегі басшы Уильям Андерсон компания блогында жалақының бонустар мен үстеме жұмысты ескергенде, сағаттық жалақыдан екі есе көп болатынын және сатып алу қабілетінің теңдігіне назар аударды. 2014 жылдың сәуір айында Қытай материгіндегі ең ірі ереуілдердің бірі Adidas үшін де өнім шығаратын Юэ Юэн Индустриал Холдингтің Дунгуаньдағы аяқ киім зауытында болды. 2022 жылы Нордхаузен қолданбалы ғылымдар университетінің зерттеушілері Adidas футболкаларында Синьцзяннан алынған мақта анықтады.

Кеңестер тақырыбындағы бұйымдар және жарнама

2018 жылы Adidas советтік үлгідегі тауарлар желісін жариялады. Әлеуметтік желілердегі қарсылықтардан кейін, олар сатудан алынып тасталды.

NCAA жемқорлық туралы даулы оқиға

Adidas компаниясының басшысы Джеймс Гатто 2017 жылғы NCAA I дивизионының ерлер баскетбол чемпионатындағы жемқорлыққа қатысты істе айыпталуға іліккен.

Растық әртүрлілік туралы дау

2020 жылдың маусым айында Adidas компаниясының жаһандық адам ресурстарын басқарушысы Карен Паркин, қара нәсілді бірқатар қызметкерлер жұмыс орнындағы нәсілшілдік пен кемсітушілік мәселелерін шешудегі оның немқұрайлылығына алаңдаушылық білдіргеннен кейін өз еркімен лауазымынан бас тартты. Бұрынғы HR басшысы, сонымен қатар, жұмыс күшінің құрамын жеткілікті деңгейде әртараптандырмаған, тіпті расизмді "құлаққа жағымсыз дыбыс" деп сипаттаған. Ол лауазымынан кеткеннен кейін компанияның нәсілдік теңдікке ұмтылуын қолдайтынын және өкініш білдіретінін мәлімдеді.