Кіріспе
Microsoft Windows үшін тегін дереу хабар алмасу құралы
Miranda NG – Microsoft Windows үшін арналған көп протоколды, ашық кодты дереу хабар алмасу бағдарламасы. Miranda NG – GNU GPL 2.0 немесе одан кейінгі нұсқасы бойынша таратылатын тегін бағдарламалық қамтамасыз ету.
Тарих
2012 жылдың мамыр айында Miranda IM, Miranda NG (Жаңа буын) деп бөлінді. Бұған себеп әзірлеушілер командасының өзгеруі және бастапқы Miranda IM-нің жай дамуы болды. Бастапқы клиент пен бөлінген нұсқа арасындағы басты айырмашылықтар: Visual Studio 2010 компиляторына көшу, Windows 95/98/ME және Unicode емес плагиндерге қолдау көрсетутің тоқтатылуы, сондай-ақ ядро мен плагиндерді әзірлеу біріктіріліп, бірыңғай репозиторийді пайдалануы. 2023 жылдың тамыз айының мәліметі бойынша, Miranda NG-нің соңғы нұсқасы – 0.96.3, ол 2023 жылдың 9 маусымында жарық көрді.
Сәулет
Miranda IM негізгі клиенттік құрылым, графикалық интерфейс және кеңейтілген плагин архитектурасын ұсынады. Әртүрлі IM протоколдары мен қосымша мүмкіндіктерді қолдау опциялық плагиндер арқылы іске асырылады, олардың бір бөлігі Miranda IM-мен бірге орнатылған; ал қалғандары (500-ден астам) бұрын ресми қосымшалар сайтында қолжетімді болды. Қолданылмаған протоколдарды жоюға болады.
Байланыстылық
Miranda IM-ге енгізілген протокол плагиндері: AIM, Gadu Gadu, ICQ, IRC, Microsoft Messenger қызметі (әрі MSN, NET, Live деп те аталады), XMPP (& Google Talk) және Yahoo! Хабаршысы. Плагиндер арқылы қолжетімді басқа протоколдар: Bonjour Fetion, Facebook Messenger, Inter Asterisk eXchange, Lotus Sametime, NetSend, Myspace, Tencent QQ, SIP, Skype (Skype талап етіледі), Tlen, сондай-ақ Xfire.
Алғашқы жылдары
Миранда IM алғаш рет 2000 жылдың 2 ақпанында Роланд Рабин (figbug) бастады. Ол кезде бұл минималистік ICQ көшірмесі болды және ресми түрде Миранда ICQ деп аталды. Бірінші жалпыға қолжетімді нұсқасы, 0.0.1 нұсқасы 2000 жылдың 6 ақпанында жарияланды. Бұл нұсқа LibICQ-ны пайдаланды, хабарлама тарихы, деректер базасы және плагиндерге қолдау көрсетілмеді, ал таралу көлемі 100 КБ-тан кем болды. 0.0.4 нұсқасының маңызды жаңа мүмкіндігі – Миранда мен басқа ICQ пайдаланушылары арасында автоматты түрде әңгімелесуге мүмкіндік беретін MegaHAL чат-боты болды. Плагиндерге қолдау 0.0.6 нұсқасымен қосылды. Logger плагині ресми шығарылыммен бірге қосылған алғашқы плагин болды.
0.1.x нұсқасы
2000 жылдың 26 желтоқсанында 0.0.6.1 нұсқасы шыққаннан кейін бастапқы әзірлеушілер кетіп, Ричард "cyreve" Хьюз жобаны өз мойнына алды. Оның алғашқы нұсқасы, 0.1.0.0 нұсқасы 2001 жылдың 8 сәуірінде жақсарту үшін толық қайта жазылды. Осы нұсқамен бірге келген бөлінген хабарламалар терезесі плагинге енгізілген алғашқы хабарлама модулі болды. Net Messenger Service протоколы плагині 0.1.1.0 нұсқасы шыққан шамада пайда болды, бұл Миранда қолдайтын екінші хабарлама протоколы болды. Бұл сонымен қатар тілдік пакеттердің аудармаларын қолдайтын алғашқы ресми нұсқа еді. Осылайша Миранда көп протоколды, көп тілді жедел хабар алмасу мүмкіндігіне ие болды. 0.1.0.0 нұсқасынан кейін Миранда плагиндерін әзірлеу қарқынды дамыды. 0.1.2.1 нұсқасымен (2002 жылдың 28 ақпаны) шамамен 50 плагин қолжетімді болды. Сол кезде жаңа Lizard плагині интерфейс терілерін қолдау мүмкіндігін қосты, Миранда тек осы мүмкіндікке ие болды. Бірақ Lizard-дың дамуы оның тұрақсыздығына байланысты көп ұзамай тоқтатылды.
0.2.x нұсқасы
2002 жылдың маусым айында cyreve-дің құпия жоғалып кеткеннен кейін, жобаны Мартин Оберг (Strickz), Роберт Рейнвотер (rainwater), Сэм К (egoDust) және Лион Лим (lynlimz) өз мойндарына алды. MSN протоколын, сондай-ақ Yahoo! Messenger бағдарламасының алғашқы нұсқасын жасаған Рако Шидзука басқарды. Бұл Миранда қолдаған үшінші протокол болды. Yahoo! плагині жабық кодталғандықтан, ресми Yahoo! Messenger протоколының уақыт өте келе өзгеруіне байланысты сенімділігін жоғалтты – кейін оны жаңа әзірлеуші Геннадий Фельдман қайта жазды. Осы кезеңде RSS News және Weather сияқты IM емес плагиндердің бірінші нұсқалары шығарылды. Олар пайдаланушыға ақпарат көрсету үшін, емес әңгімелесу үшін контактілер тізіміне жаңа контактілер қосты. Осы шамада бағдарламаның атауын өзгерту және ICQ-ны негізгі құрамнан алып тастау туралы әңгімелер басталды. Протоколдарды қолдаудың артуына байланысты, жоба 2002 жылдың 17 желтоқсанында ресми түрде Miranda IM деп аталды. Жаңа атаумен алғашқы шығарылым 2003 жылдың 1 ақпанында, жоба басталғаннан кейін үш жыл өткен соң болды, ал екі аптадан кейін қателерді түзетуге арналған нұсқа жарық көрді.
0.3.x нұсқасы
2003 жылғы 23 маусымда шыққан 0.3 нұсқасындағы басты өзгеріс – ICQ-ны негізгі құрамнан плагинге көшіру болды. Енді Миранда ICQ қосымшасы орнатылмаған күйде де жұмыс істей алады. Жоба жаңа сайтқа көшті: www.miranda-im.org, онда жаңа талқылау форумы және файлдар тізімі орналасқан. 0.3 нұсқасына енгізілген протокол плагиндері: ICQ, MSN, AIM және XMPP. Yahoo! протоколы пакетке кірген жоқ. IRC қолдауы 2003 жылғы 8 тамызда Jörgen Persson (m8rix) тарапынан 0.3.1 нұсқасының ресми шығарылымына қосылды. Тағы бір маңызды өзгеріс – Пошта алмасу модулін (Send Receive Messaging Module) негізгі құрамнан алып тастап, SRMM плагіні ретінде бөлек жасау. Осының нәтижесінде байланыс тізімі модульдерінің 4 түрі пайда болды: бастапқы классикалық (clist classic), көп терезелі байланыс тізімі (clist mw), заманауи байланыс тізімі (clist modern) және кеңейтілген интерфейске ие, жақсырақ байланыс тізімі (clist nicer). Осы кезеңде шыққан танымал плагиндердің ішінде: қойындылы хабарлама терезесі (tabsrmm және scriver), HTML негізіндегі хабарлама журналын қолдау (IE view), скрипт плагіні mbot және мета байланыс плагіні бар.
0.5.x нұсқасы
Миранда IM-нің 0.5 нұсқасы 2006 жылдың 28 шілдесінде жарық көрді. Бұл Windows NT, 2000 және XP пайдаланушылары үшін жүктеу опциясы ретінде Unicode қолдауын ұсынатын тұңғыш нұсқа. Сонымен қатар, жаңа мүмкіндік – AIM Oscar протоколының енгізілуі, ол 2006 жылдың басында алғаш рет пайда болды, пайдаланушыларға файлдар жіберуге және жоқ екенін хабарлауға мүмкіндік береді. Бұл нұсқа әртүрлі протоколдарда аватарларды қолдауды кеңейтті.
0.6.x нұсқасы
Миранда IM-нің 0.6 нұсқасы 2006 жылдың 29 желтоқсанында жарық көрді. Бұл нұсқа файлдарды жіберуді жақсарту және маршрутизаторлар арқылы тікелей қосылыстың тұрақтылығын арттыру мақсатында UPnP қолдауын қосты. Басқа өзгерістердің ішінде UTF-8 жолдарға жақсартылған қолдау, жаңа табы бар опцияларға қолдау және көптеген қателер жөнделді.
0.7.x нұсқасы
Miranda IM 0.7 нұсқасы 2007 жылдың 1 қазанында жарық көрді. Негізгі өзгерістерге біріктірілген қаріптер және белгішелер қызметтері, жаңадан жазылған мәзір жүйесі және жаңа нұсқа туралы хабарлаушы кірді. Маңызды өзгеріс – плагиндерді және олардың қолдайтын интерфейстерін бірегей түрде анықтаудың жаңа әдісі, бұл болашақта кері үйлесімділікті бұзуы мүмкін. 2008 жылғы CNET шолуы бағдарламаға 5 жұлдыздың 4-ін берді, интерфейсі "қарапайым" болғанымен, бағдарлама көптеген IM протоколдарын бір пакетке біріктіретінін атап өтті. Шолуда ерекше аталынған мүмкіндіктерге орталықтандырылған жеке ақпаратты басқару, "көптеген" терезелердің мінез-құлқына бақылау және конфигурацияланатын ыстық түймелер кірді. Techzine.nl журналы бұл нұсқаны қарап шығып, оның артықшылықтарын "көптеген протоколдарды қолдау; кішкентай және жылдам; көптеген плагиндер мен сырғаулар; көптеген параметрлер" деп тізімдеді және "компьютеріңізде жаман көрінбейді. Әсіресе, егер сіз USB флешкада қарапайым клиент іздесеңіз, онда Miranda IM жақсы таңдау болады" деп жазды. Екінші жағынан, "егер сіз WLM (Windows Live Messenger) пайдалансаңыз және бағдарлама параметрлерін қиын деп тапсаңыз, [біз] Miranda IM-ді ұсына алмаймыз. WLM-нің смайликтері, дыбыстары, жымиыстары және ойындары сияқты стандартты емес мүмкіндіктер жоқ. Сіз бұл мүмкіндіктерді сырғаулар мен плагиндердің кең таңдауы арқылы аласыз, бірақ оған зерттеу және параметрлерді орнату қажет". PCWorld Magazine журналының 0.8.16 нұсқасына берген шолуында оның қосымша мүмкіндіктері атап өтілді, бірақ "Миранданың пайдаланушы интерфейсі жетілдіруді қажет етеді" делінді, байланыс күй белгішелеріне сілтеме жасалып, контактілерді оңай басқару және топтастыру, спамдерді блоктау/хабарлау мүмкіндігі тіледі және соңында оны "жедел хабарласудың тек беткі мүмкіндіктерін пайдаланатындарға" ұсынды.
0.10.x нұсқасы
Miranda IM 0.10 нұсқасы 2012 жылдың 18 шілдесінде жарық көрді. Ол Miranda IM 0.9.x нұсқасына енгізілген жақсартулардан тұрады, оның ішінде жақсартылған тілдерді қолдау және желілік қолдау. Өзіне-өзі хостингтен кейін, 0.10.80 нұсқасы 2018 жылдың 25 сәуірінде SourceForge-ге көшірілді.