Олаф Шётконунг: Швецияның алғашқы корольдерінің бірі

Кіріспе

995–1022 жылдар аралығында Швеция патшасы

Олоф Скотконгунг, (Ескі норвегше: Óláfr skautkonungr; шамамен 980–1022), кейде «Швед Олаф» деп аталады, Швеция патшасы, Жеңімпаз Эриктың ұлы және исландтық деректерге сәйкес, Мақтаншақ Сигридтің ұлы. Ол шамамен 995 жылы әкесінен патшалықты мұраға алды. Ол туралы мол мәлімет бар алғашқы швед билеушісі болғандықтан, ол жазылған тарихтың бастауында тұр. Ол шведтер мен геаттарды билеген алғашқы патша саналады. Швецияда король Олоф Скотконгунгтың (шамамен 995–1022) билеуі викинг дәуірінен Орта ғасырларға өту кезеңі деп есептеледі. Ол шведтердің алғашқы христиан патшасы және Швецияның орталық бөлігін басқарды. Нордтік нанымдар Швецияның бір бөлігінде 12–13 ғасырларға дейін сақталды (кейбіреулері осы дәстүрді бүгінгі күнге дейін жеткізді). Олоф, Свейн Форкбардпен бірге, Норвегия патшасы Олаф Триггвасонды Сволдер шайқасында жеңу үшін одақ құрғанда жеңіске жетті. Шайқастан кейін жеңімпаз басшылар Норвегияны өз бақылауларына алған аймақтарға бөлді. «Хеймскрингла» осы бөліске ең толық мәлімет береді. Олоф Тронхеймде төрт округті, сондай-ақ Мьор, Ромсдал және Ранрике округтерін алды.

Этимология

Көптеген түсіндірмелер бойынша, Skötkonung атауы швед тіліндегі "skatt" сөзінен шыққан, ол "салық" немесе "қазына" деген мағынаны білдіреді. Екінші мағынасы "жерақы патшасы" деп түсіндірілді, ал бір ағылшын ғалымы оның өгей әкесі болған Дания патшасы Суэйн Форкбардқа тәуелділік қатынасы болғанын болжайды. Дегенмен, бұл түсіндірме дәлелдермен немесе тарихи деректермен расталмайды. Атаудың тағы бір мүмкін түсіндірмесі, ол монета соққан алғашқы швед патшасы болғандығымен байланысты. Ежелгі жер иелену рәсімінде, біреудің тізесіне жердің бір бөлігін (шведше: sköte) салуды "скотинг" деп атаған, және бұл есімнің шығуына қатысы болуы мүмкін. Ежелгі норвегиялық "Óláfr sœnski" дегені "Швед Олафы" дегенді білдіреді, бұл оны Норвегия патшалары Олаф Триггвассон мен Олаф Харальдссоннан ажырату үшін қолданылған есім.

Өмір

Олофтың өмірі туралы жалпы мәліметтер көбінесе Снорри Стурлусон мен Адам Бременнің жазбаларына негізделген, олар кейбір ғалымдардың сын-пікірлеріне ұшыраған. Неміс шіркеушісі, жылнамашы Адам Бременнің (шамамен 1075 ж.) ең ерте жазбасы, 10 ғасырдың соңында Швеция королі Эрик Жеңімпаздың Даниялық Суэйн Форкбеардты оның Даниялық иелігінен қуғандығын баяндайды. Эрик қайтыс болғаннан кейін (шамамен 995 ж.), Суэйн оралды және өз патшалығын қайта алды, Эриктың жесіріне үйленді. Алайда, сол кезде Олоф әкесі Эриктің орнын басып, әскер жинап, Суэйнге күтпеген шабуыл жасады. Дания королі тағы да қуылды, ал Олоф оның жерлерін басып алды. Бірақ, осыдан кейін дау шешілді. Суэйн Олофтың анасына үйленгендіктен, Дания тағына қайта отырды және екі патша одан кейін одақтас болды. Снорри Стурлусон (шамамен 1230 ж.) және басқа исланд сага жазушылары да Эрик Жеңімпаздың қайтысынан кейін Суэйннің Олофтың анасына үйленгенін айтады, бірақ ешқандай қақтығыс туралы еске салмайды. Сондай-ақ, Снорри 1000 жылы Сволдер шайқасында норвегиялық король Олав Триггвасонды жеңген кезде Суэйн мен Олофты тең одақтастар ретінде сипаттайды, содан кейін Норвегияны өздері арасында бөлісті (төменде қараңыз). Адамның Эрик пен Олофтың қолынан Суэйннің жеңілістері туралы есебі толық емес және қате түсіндірілуі мүмкін деп жиі айтылады; Олофтың анасына үйленуі шын мәнінде Суэйннің жоғары статусын бекіткен болуы мүмкін.

Вендландқа викингтер экспедициясы

Снорридің айтуынша, Олоф Скотконунг өзінің билігінің басында Вендландқа викингтер экспедициясын жетектеді. Ол вендтік басшының қызы Эдланы тұтқынға алып, оны сүйіктісі ретінде өмір сүрді. Одан Эмунд (кейін Швецияның патшасы болған) ұлы мен Астрид (кейін Норвегияның Олаф II-нің әйелі) және Холмфрид (Норвегияның Свен Ярлына үйленген) қыздары дүниеге келді. Кейін ол оботриттерден Эстридке үйленді, олардың Анунд Якоб есімді ұлы мен Ингегерд Олофсдоттер есімді қызы болды.

Свен Форкбардпен одақтасу

Адам Бремендік Олофты жақсы христиан ретінде бағаласа, исланд жазушылары патшаны мақтаншыл әрі тікенді мінезді деп бейнелейді. Олофтың соғысқа қарағанда патшалық ойындарды артық ұнатқаны айтылады, бұл Свен Форкбардтың Олофтың әкесі Эрик бағындырған Дания жерлерін оңай қайтаруын түсіндіруге болады. Олоф бұрынғылары қазіргі Эстония мен Латвияда сақтап келген сыйақы алу құқығынан айырылған болуы мүмкін. 1000 жылы ол Свен Форкбардпен және норвегиялық ярлдар Эрик пен Свенмен бірігіп, Норвегия королі Олаф Триггвасонға қарсы күш жұмсады. Бұл оқиға заманауи тарихи зерттеулерде көп талқыланғанымен, замандас ақыны Эрик Ярлдың Швецияда қосымша әскер жинағанын растайды: "Соғысшыл ярл / көп күш жинады / Свитиодта, басшы / оңтүстікке шайқасқа бет бұрды". Олаф Триггвасонға одақтас флоттар Сволдер шайқасында шабуыл жасады, оның орны нақты белгісіз. Ол Оресундта немесе Померанияда болған болуы мүмкін. Олаф Триггвасон шайқас барысында із-түзсіз жоғалып кетті, ал Норвегияны одақтас билеушілер бөлісіп алды. Жеңістің көп бөлігі Свен Форкбардқа тиді, ал Олоф Трёнделагтың бір бөлігі мен қазіргі Бохусленді иеленді. Бұл жерлер патшаның күйеу баласы Свен Ярлдың басқаруына берілді.

Норвегия-Швед соғысы

Норвегия патшалығы 1015 жылы Олаф II (Олаф Қасиетті) арқылы қайта құрылғанда, Норвегия мен Швеция арасында жаңа соғыс басталды. Бұл туралы Снорри Стурлусонның еңбектерінде айғақтар кездеседі. Ол жазғандай, Швеция мен Норвегияда көптеген адамдар патшаларды татуластыруға тырысты. 1018 жылы Олофтың туысы, Вестергётланд графы Рагнвальд Ульфссон және Норвегия королінің елшілері Бьёрн Сталларе мен Хьяльти Скеггиасон Уппсала жиынына швед королін бейбітшілікке көндіру және оның қызы Ингегерд Олофсдотты Норвегия короліне үйлендіру үшін келді. Швед королі қатты ашуланып, Рагнвальдты өз патшалығынан қуумен қорқытты, бірақ Рагнвальдты оның асырап алған әкесі Торгний қолдады. Торгний патшаға, Эрик Анундссон мен Бьорн сияқты бұрынғылары Шығыста жасаған үлкен викингтер жорықтарын еске түсіріп, өз халқының кеңесін ескермеудің кемсіздігін айтқан күшті сөз сөйледі. Торгнидің өзі Олофтың әкесі, Жеңімпаз Эрикпен бірге көптеген табысты шабуылдарға қатысқан, тіпті Эрик та өз халқының пікірін тыңдаған. Қазіргі патша Норвегияны ғана қалап отыр, ал бұрынғы швед патшаларының ешқайсысы мұндай тілек білдірмеген. Бұл швед халқының көңілінен шықпады, олар патшаның ата-бабаларына құрмет көрсеткен жаңа шығыс жорықтарына еріп, патшалықтарды қайтарып алуға асыққан еді, бірақ халықтың тілегі – патшаның Норвегия королімен татуласып, оған қызы Ингегердті әйел ретінде беруі болды. Торгни сөзін былай аяқтады: «Егер сіз бұлай істегіңіз келмесе, біз сізге шабуыл жасап, өлтіреміз және сіздің соғысқұмарлығыңыз бен жалғандығыңызды көтере алмаймыз. Біздің ата-бабаларымыз да солай істеген, олар Мула жиынында бес патшаны құдыққа лақтырған, олар сіз сияқты бізге қарсы мақтанғаны үшін жазаланды». Бұл сөздерді естігеннен кейін патша Олоф шаруалардың талаптарын қабылдады. Алайда, Олоф уәдесін орындамай, қызы Ингегерд Иренді Ярослав I ғалыммен үйлендірді. Норвегиялық Олаф бұл туралы естігенде қатты ашуланып, Олоф Скотконунгке шабуыл жасауға ниеттенді. Бірақ Геат жары Рагнвальд Ульфссон, Олаф II-нің сарбазы Сигват Тордарсонмен бірігіп, соғыстың басталуын болдырмауға қол жеткізді. Ол кезде Олофтың екінші қызы Астрид Рагнвальдпен бірге болды, және Ингегердтің орнына оны беруге келісті. Олофтың білмеуімен, Астрид Норвегияға барып, Олаф II-ге тұрмысқа шықты. Бұл шамамен 1019 жылы болды. Олоф Скотконунг қатты ашуланды, бірақ көп ұзамай өз үйінде қиындықтарға тап болды. Шведтер де, геттер де патшаның өз қалауынша билеуіне наразы болды. Вестергётландтың заңгері Эмунд Гамла-Упсалага барып, Олофтың кеңесшілерімен сөйлесіп, келісімге келді. Ол кезде 10-12 жастағы ұлы Анунд Якоб патшалыққа ие болуға келісті. Олоф сондай-ақ Норвегияның Олаф II-мен Кунгаллада келісімге келуге мәжбүр болды. Снорри Стурлусонның Олоф Скотконунг туралы екі ғасырдан астам уақыттан кейін жазған есебінің шындығын бағалау қиын; алайда, ол бірнеше шынайы скальдикалық өлеңдерді келтіреді, олар осы оқиғаларға сілтеме жасайды. Снорри Стурлусонның айтуынша, Олоф Скотконунг пен Норвегияның Олафы арасындағы қақтығыстың салдарынан Ямтланд және Хелсингленд халқы Норвегия емес, швед королінің қол астына көшті. Бұрын Ямтландтар мен Хелсингландтардың бір бөлігі Хакон Жақсы тұсында Норвегияға қосылған болатын. Бұл деректің дұрыстығы белгісіз, бірақ ортағасырлық провинциялық заңдар шведтің ықпалын көрсетеді және христиан діні 11 ғасырда Орталық Швециядан келгенін көрсететін белгілер бар. 1111 жылы Жемтленд Норвегия короліне қайта оралды, ал Хелсингленд одан әрі Швецияның құрамында қалды.

When the Norwegian kingdom was reestablished by Olaf II of Norway (Olaf the Saint) in 1015, a new war erupted between Norway and Sweden. There is a circumstantial account of this in Snorri Sturluson's work. As he writes, many men in both Sweden and Norway tried to reconcile the kings. In 1018, Olof's cousin, the earl of Västergötland, Ragnvald Ulfsson and the Norwegian king's emissaries Björn Stallare and Hjalti Skeggiason had arrived at the thing of Uppsala in an attempt to sway the Swedish king to accept peace and as a warrant marry his daughter Ingegerd Olofsdotter to the king of Norway. The Swedish king was greatly angered and threatened to banish Ragnvald from his kingdom, but Ragnvald was supported by his foster father Thorgny the Lawspeaker

Thorgny delivered a powerful speech in which he reminded the king of the great Viking expeditions in the East that predecessors such as Erik Anundsson and Björn had undertaken, without having the hubris not to listen to their men's advice. Thorgny himself had taken part in many successful pillaging expeditions with Olof's father Eric the Victorious and even Eric had listened to his men. The present king wanted nothing but Norway, which no Swedish king before him had desired. This displeased the Swedish people, who were eager to follow the king on new ventures in the East to win back the kingdoms that paid tribute to his ancestors, but it was the wish of the people that the king make peace with the king of Norway and give him his daughter Ingegerd as queen. Thorgny finished his speech by saying: "if you do not desire to do so, we shall assault you and kill you and not brook any more of your warmongering and obstinacy. Our ancestors have done so, who at Mula thing threw five kings in a well, kings who were too arrogant as you are against us." Upon hearing this, King Olof complied with the demands of the peasantry for the time being. However, far from keeping his promise Olof married his daughter Ingegerd Irene to Yaroslav I the Wise instead. When Olaf of Norway heard about the arrangement he was furious and intent on attacking Olof Skötkonung. However, the Geatish jarl Ragnvald Ulfsson, colluding with Olaf II's skald Sigvat Thordarson, managed to avert the impending war. Olof's other daughter Astrid stayed with Ragnvald at the time, and it was agreed that she would take Ingegerd's place. Unbeknownst to Olof, she traveled to Norway and married Olaf II. That happened c. 1019. Olof Skötkonung was highly upset, but soon ran into trouble at home. Both the Swedes and Geats were displeased with the self willed rule of the king. The lawspeaker of Västergötland, Emund, traveled to Gamla Uppsala and spoke to Olof's councilors, and a settlement was made. Olof agreed to share his power with his son Anund Jacob who was 10 or 12 years at the time. Olof was also forced to accept a settlement with Olaf II of Norway at Kungahälla. The veracity of Snorri Sturluson's account of Olof Skötkonung, written more than two centuries later, is difficult to assess; however, he quotes several probably genuine scaldic verses which allude to some of the related events. One result of the hostilities between Olof Skötkonung and Olaf of Norway was, according to Snorri Sturluson, that the people of Jämtland and Hälsingland came under the Swedish rather than Norwegian king. Previously the Jämtlanders and part of the Hälsinglanders had adhered to Norway since the days of Hakon the Good. The veracity of this is not known, but the medieval provincial laws of Jämtland show Swedish influences, and there are indications that Christianity arrived from Central Sweden in the 11th century. Jämtland reverted to the Norwegian king in 1111, while Hälsingland was henceforth under Sweden.

Дипломатиялық

Олофтың одақтасы Свен Форкбард 1013 жылы Англияны басып алды, бірақ көп ұзамай қайтыс болды, ал англосаксон билеушісі Этельред Дайынсыз қайтып оралды. Адам Бременнің айтуынша, "патшаның ұлы Кнут әскерімен үйіне оралып, ағылшындарға қарсы жаңа соғысқа дайындалды. Норвегиялықтар өздерінің қолбасшысы етіп таңдаған Олав [II] Дания патшалығынан бөлініп кетті. Екі жақтан қауіп төнген Кнут Швецияда билік жүргізген ағасы Олоф Эриксонмен одақтасып, оның көмегімен Англияда, содан кейін Норвегияда билікті басып алуды жоспарлады. Осылайша Кнут мыңдаған үлкен кемемен жабдықталып, Британ теңізін кесіп өтті". Швед руналық тастарынан 11 ғасырдың басында Данияның викингтер экспедицияларына көптеген адамдар қосылғаны көрінеді. 1016 жылы Ұлы Кнут Англияның патшасы болғаннан кейін, ол қайтыс болған король Эдмунд Айронсайдтың екі ұлын Олофқа (Кануттың жарты ағасы немесе өгей ағасы) жіберді, олар балаларды өлтіру керек деп нұсқау берді. Оларды өлтірудің орнына екі баланы жасырын түрде Киевке, Олофтың қызы Ингигерд патшайым болған жерге немесе Польшаға, Кануттың ағасы Болеслав I Хробрий герцог болған жерге жіберді.

Христиан патшасы

1240 жыл шамасындағы Вестроготика заңына енгізілген алғашқы қысқа швед жылнамасы Олоф Скотконгтан басталады. Онда Олофтың Вестергётландтың Хусаби қаласында миссионер Сигфридпен дүркіреп суға батырылғаны және сол жерде жомарттықпен садақа бергені айтылады. Хусаби шіркеуінде оның дүркіреп суға батырылуын еске түсіретін белгі бар; жанында Олофтың дүркіреп суға батырылған қасиетті бұлағы деп саналатын құдық бар. Ол өмірінің соңына дейін христиан дінінде болған алғашқы швед патшасы болды. Дегенмен, оның дүркіреп суға батырылуының мән-жайлары нақты емес. 1008 жылғы құжатта Кверфурт архиепископы Бруно жіберген белгілі бір епископтың Суиги тайпасына барып, патшаны дүркіреп суға батырғаны айтылады, ал оның әйелі бұрыннан христиан болған. 1000 адам және жеті қауым оның үлгісін алды. Суигилер кейде шведтер деп аталады, бірақ басқа ғалымдар бұл пікірмен келіспейді. Ал Олофтың монеталары (төменде қараңыз) оның 995 жыл шамасында таққа отырған кезде-ақ христиан болғанын көрсетеді. Адам Бремендіктің айтуынша, Олоф Уппсала ғибадатханасын бұзуды жоспарлаған, ол маңызды культ орталығы болған. Шведия халқының көп бөлігі әлі де пұтқа табынушы болғандықтан, ол бұл жоспарынан бас тартты. Пұтқа табынушылар оның жоспарларынан шаршап, Олофпен келісімге келді: егер ол христиан болғысы келсе, онда патшалық билігін өзі таңдаған провинцияда жүзеге асыруы керек. Егер ол шіркеу құрса, ешкімді дін аударуға мәжбүрлемеуі керек еді. Олоф осыған келісіп, Дания мен Норвегияға жақын Вестергётланд провинциясында епископтық құрды. Олофтың тілегі бойынша Гамбург-Бремен архиепископы Турготты Скараның алғашқы епископы етіп тағайындады. Бұл Тургот Батыс Геаттар мен Шығыс Геаттар арасында христиан дінін таратуға сәттілікке жетті. 13 ғасырдан бері белгілі Сент-Сигфрид туралы аңыз, әлі де пұтқа табынушы Олофтың өзінің мемлекетінде жаңа дінді үйрету үшін Йорк архиепископы, ағылшын Сигфридті шақырғанын айтады. Жолда Сигфрид және оның үш жүрегі Смоландтың оңтүстігіндегі Вэрендке келді, онда он екі жергілікті тайпа христиандықты қабылдады. Сигфрид Вэрендте немерелерін қалдырып, Олофтың сарайына барды, онда патша мен оның отбасы дүркіреп суға батырылды. Содан кейін Вэрендте пұтқа табынушылардың қарсылығы болды, нәтижесінде немерелер қаза тауып, бас-көздері Вексjö көліне батырылды. Бұл туралы естіген Сигфрид Вэрендке қайтып оралды, онда бастар керемет арқылы табылды. Содан кейін патша Олоф Вэрендке әскермен келді, өлтірушілерді жазалады және жергілікті тұрғындарды шіркеуге мүліктерін беруге мәжбүрледі. Аңыз Олофтың мемлекетінің оңтүстікке қарай кеңейгенін көрсете ме, жоқ па белгісіз. Бұл есептеме 1170 жыл шамасында Вексjö епископтығының құрылуын заңдылау үшін әртүрлі элементтерді біріктірген сияқты. Дегенмен, Адам Бремендіктің мәлімдемесіне сәйкес, 11 ғасырдың бірінші жартысында ағылшын миссионері Сигфрид шведтер мен геаттар арасында уағыз айтқан.

Included in the Westrogothic law from c. 1240 is the first brief Swedish chronicle, which begins with Olof Skötkonung. It relates that Olof was baptized in Husaby in Västergötland by the missionary Sigfrid, and made generous donations on spot. At Husaby parish church, there is a sign commemorating his baptism; nearby is a well thought to be the same sacred spring where Olof was baptized. He was the first Swedish king to remain a Christian until his death. However, the circumstances about his baptism are not clear. A document from 1008 says that a certain bishop, dispatched by Archbishop Bruno of Querfurt, visited the Suigi tribe and managed to baptize the king, whose queen was already Christian. 1,000 people and seven communities followed his example. The Suigi have sometimes been identified as the Swedes, though this has been rejected by several other scholars. On the other hand, Olof's coinage (see below) indicates that he was a Christian already at the time of his accession in c. 995. According to Adam of Bremen, Olof planned to tear down the Uppsala temple, which was allegedly an important cult centre. The fact that a large part of the Swedes were still pagan forced him to abandon this aim. The pagans, weary of his plans, made an agreement with Olof to the effect that he, if he wished to be a Christian, must exercise his royal authority in a province of his choice. If he founded a church, he was not supposed to force anyone to convert. Olof was content with this and installed a bishopric in the province of Västergötland, closer to Denmark and Norway. On the wishes of Olof, the Archbishop of Hamburg Bremen anointed Thurgot as the first Bishop in Skara. This Thurgot was successful in disseminating Christianity among the West Geats and east Geats. The legend of St. Sigfrid, known since the 13th century, relates that the still pagan Olof called in the English Archbishop of York, Sigfrid, to teach the new faith in his realm. On his way, Sigfrid and his three nephews came to Värend in southern Småland where the twelve local tribes endorsed Christianity at a Thing. Sigfrid left his nephews to tend matters in Värend and proceeded to Olof's court where the king and his family were baptised. Meanwhile, a heathen reaction in Värend cost the lives of the nephews, whose heads were sunk in the Växjö Lake. Hearing about this, Sigfrid returned to Värend where the heads were discovered through a miracle. King Olof then appeared in Värend with a force, punished the murderers, and forced the locals to yield properties to the Church. Whether the legend reflects the expansion of Olof's realm to the south is unsure. The account seems to incorporate various elements in order to legitimise the establishment of the Bishopric of Växjö in c. 1170. It is nevertheless known from Adam of Bremen that an English missionary called Sigfrid preached among the Swedes and Geats in the first half of the 11th century.

Таңбалар мен патшалықтың көлемі

Ол Уппланд провинциясындағы Сигтунада монеталар таңбалаған кезде король Олуф үшін OLAF REX сөзін қолданды, мысалы жоғарыда көрсетілген монетадағы OLUF REX немесе OLAF REX. Латын тілін қолдану оның осы кезде крещениеден өткенін көрсетеді, бірақ екінші жағынан монеталар ағылшын пеннилерінің түрі мен стиліне ұқсас. Сигтуна SITUN, ZINT (жоғарыдағы монетада), ZTNETEI немесе SIDEI деп жазылған. Соңғы екеуі Si(gtuna) Dei, яғни «Құдайдың Сигтунасы» деп түсіндірілді. Олофтың ең ерте монеталарында ол «Сигтунадағы король» ретінде бейнеленген, ал кейінгілерінде «шведтердің королі» деп көрсетілген. Бұл номенклатураның өзгеруі шамамен 1000 жылы Олофтың билік аймағының кеңеюімен байланысты болуы мүмкін. Сигтуна осы атпен аталған қаладан басқарылатын Уппланд аймағы ретінде түсіндірілуі мүмкін, ал шведтерге билік ету кеңірек аймақты білдіруі мүмкін. Заманауи скальдтық поэзия Олофты шведтердің де, геаттардың (Гётардың) да билеушісі ретінде көрсетеді, сондай-ақ Бремендік Адамның есебі де солай. Шведтер мен геаттардың арасындағы қарым-қатынастың нақты мәні және біріккен корольдіктің қалыптасуы кеңінен талқыланды. Бірлесу дәстүрлі түрде Мәларен көлінің маңындағы провинциялардан бастау алған деп есептелсе, кейбір ғалымдар геаттық провинциялар осы процесті жетекшілік еткенін және швед корольдігінің құрылысы ұзаққа созылған процесс болғанын, ол тек 13 ғасырда аяқталғанын айтады.

Олафсдрапа Сенеска

Исландиялық скальд Оттарр Сварти Олофтың сарайында біраз уақыт өткізіп, Олофтың шығыстағы әскери жорықтарын суреттейтін «Óláfsdrápa sænska» поэмасын жазды. Бұл поэма қызығушылық тудырады, себебі ол Олофтың билеуі туралы мынадай көзқарас береді: «Жауынгер өз жерін қорғайды, оған тең патшалар кемде-кем; Олоф бүркіттің көңілін алады, швед патшасы ерекше». Олофқа қызмет еткен басқа скальдтар Гуннлаугр ормстунга, Храфн Онундарсон және Гизурр Сварти болды.

Өлім

Снорри Стурлусонның оқиғалар тізіміне сүйенсек, Олоф 1021–1022 жылдары қыста табиғи жолмен қайтыс болды. Адам Бремендік оның шамамен Ұлы Кнутпен (1035) бір уақытта өлгенін айтады, бірақ бұл әлдеқайда кейінірек. Оның, жалған құдайларға құрбандық шалудан бас тартқаны үшін шейіт болғаны туралы айтылатын мәлімдемелер, «Vita Ansgari» және скандинавиялық дереккөздердегі Олоф Трэтэлья туралы мәліметтердің шатасуынан туындаған болуы мүмкін. 1740 жылдан бері оның патшалығының христиандық бөлігіндегі Хусабиде жерленгені туралы пікірлер айтылып жүр, бірақ мұндай анықтамалар күмәнді.