Кіріспе

Методист протестанттық шіркеу (МПК) – АҚШ-та негізделген христиан дінінің методист конфессиясы. Ол 1828 жылы Методист епископалдық шіркеуінің бұрынғы мүшелерімен құрылған, доктринасы мен құлшылығы бойынша Веслиандық, бірақ қауымдық басқару қағидасын қабылдаған. 1939 жылы методист протестанттарының көп бөлігі Методист епископалдық шіркеуімен бірікті, осы себепті тарихи Методист протестанттық шіркеуі қазіргі Біріккен Методист шіркеуінің ізашарларының бірі саналады. 1939 жылғы Біріктіру конференциясына Миссисипи штатының МПК делегациясы қатысудан бас тартып, қайта ұйымдастырылып, аты, доктринасы және тәжірибесі бойынша Методист протестанттық шіркеу ретінде өз қызметін жалғастырды. 2008 жылғы мәліметтер бойынша МПК АҚШ-та 42 шіркеуден тұрады, олар Алабама, Арканзас, Луизиана, Миссисипи және Оклахома штаттарында орналасқан, сондай-ақ Белиз еліндегі миссионерлік конференциясы бар.

Методистік реформа қозғалысы басталады

Ақырында методистік протестанттық шіркеудің құрылуына себеп болған мәселе доктринаға емес, шіркеу басқаруына қатысты болды. Кейбір методистердің наразылығы дін қызметкерлерінің, әсіресе епископтардың, күшейіп келе жатқан шектеулі билігіне және қауым мүшелерінің шіркеу кеңестерінен – жылдық (аймақтық) және жалпы (ұлттық) конференциялардан – шеттетілуіне байланысты болды.

Құру

Шақырулар мен қауіпті қуғын-сүргінге жауап ретінде Балтиморда 1828 жылдың 12 қарашасында конгресс өткізілді, "Біріккен методистік шіркеулер" деген уақытша атаумен алғашқы ұйым құрылды, уақытша қағидалар қабылданды және оның бірінші Бас конференциясы 1830 жылға белгіленді. Осы аралықта жергілікті шіркеулер құрылып, жылдық (аймақтық) конференцияларға біріктірілді. Бірінші Бас конференцияда 1830 жылдың 2 қарашасында он төрт жылдық конференциядан бір жүз он төрт делегат қатысты. Делегаттар реформалық қозғалыспен байланысын көрсету үшін "Методистік протестант шіркеуі" деген тұрақты атауды қабылдады, сондай-ақ реформаторлар Методистік епископтық шіркеуде іздеген өкілдік форманы көрсететін Конституция мен Ережелерді қабылдады. Методистік епископтық шіркеуден өзгеше, Методистік протестант шіркеуі епископтарды пайдаланудан бас тартты. Методистік епископтық шіркеуде епископтар жергілікті шіркеулерге пасторларды тағайындау құқығына ие болды. Ал Методистік протестант шіркеуі пасторларды конференция президенті тағайындайтын, ал конференция бұл тағайындаманы бекітетін.

Қайта бірігу және ұйымдасқан қарсылық

Методист протестанттық шіркеу құрылғаннан кейін, Америка Азамат соғысы кезінде елдің үлкен бөлінуі методист епископалдық шіркеуді одан әрі жіктеді. Сол әскери қақтығыстың аяқталуымен, Солтүстік және Оңтүстік методист епископалдық шіркеулері арасындағы бөлініс сақталды. Бірігу туралы талқылаулар баяу жүргенімен, шіркеу басқаруындағы демократиялық реформалардың көптегені қабылданды, олар жеке методист протестанттық шіркеудің құрылуына себеп болған еді. Осының салдарынан, қайта бірігу процесі американдық методизмнің үш негізгі "бағытына" дейін кеңейтілді және 1939 жылы үш жеке шіркеудің Бас және Жылдық конференцияларының өкілдері делегаттар ретінде қатысқан Біріктіру конвенциясы шақырылды. Методист протестанттық шіркеу мен методист епископалдық шіркеу арасындағы кейбір бастапқы айырмашылықтар шешілмей қалды. Сонымен қатар, көптеген методист протестанттары Киелі кітаптардың шабыттанысы мен құқығы, Мәсіхтің құдайлығы және Уеслидің Киелі Рухтың жұмысы туралы ілімдеріне қатысты методист епископалдық шіркеуінің либералдығына қарсы болды. Бұл пікір көптеген методист протестанттық Жылдық конференцияларында азшылықты құрады, Миссисипи конференциясы – жалғыз ерекшелік. Біріктіру конвенциясы бірігуді іске асырды, нәтижесінде 1968 жылы Евангелиелік Біріккен бауырластармен бірігіп, Біріккен методист шіркеуі құрылды. Бірігуге қарсы болғандар методист протестанттық шіркеу ретінде өздерінің қызметін жалғастырды.