Кіріспе
Мормондық ілімінде қалпына келтіру – бұл діни биліктің, рухани сыйлардың, қасиетті рәсімдердің, тірі пайғамбарлардың және Мәсіхтің алғашқы шіркеуінің ұзақ ағымдағы адасудан кейін қайта оралуы. Кейбір жағдайларда бұл термин мормонизмнің бастапқы тарихын білдірсе, басқа жағдайларда шіркеудің алғашқы қадамдарынан бастап бүгінгі күнге дейінгі уақытты қамтиды. Әсіресе, Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінде (LDS Church) "қалпына келтіру" термині оның жоғары басшыларынан берілген діни үгіттердің жиынтығын қамтитын мағынада да қолданылады. Қалпына келтіру – Жаңа өсиетте кездесетін алғашқы христиан шіркеуін қайта орнату және Жерді Исаның екінші келуіне дайындау үшін қажет болған бірқатар оқиғалармен байланысты. Соңғы күнгі қасиеттілер періштелердің Джозеф Смит және басқаларға көрініп, оларға түрлі діни биліктер бергеніне сендіреді.
In Mormonism, the restoration refers to a return of the authentic priesthood power, spiritual gifts, ordinances, living prophets and revelation of the primitive Church of Christ after a long period of apostasy. While in some contexts the term may also refer to the early history of Mormonism, in other contexts the term is used in a way to include the time that has elapsed from the church's earliest beginnings until the present day. Especially in the Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church) "the restoration" is often used also as a term to encompass the corpus of religious messages from its general leaders down to the present. The restoration is associated with a number of events that occurred which are understood to have been necessary to re establish the early Christian church found in the New Testament, and to prepare the earth for the Second Coming of Jesus. In particular, Latter Day Saints believe that angels appeared to Joseph Smith and others and bestowed various priesthood authorities on them.
Жолдан таюшылық
ЛДС шіркеуінің пікірінше, христиан дініндегі Ұлы жаңғырылу Иса Мәсіхтің көкке көтерілгенінен көп ұзамай басталды. Ол грек және басқа да философиялардың христиан ілімін бұрмалауымен, ізбасарларының түрлі идеологиялық топтарға бөлінуімен, және шіркеуді басқару және оның қасиетті амалдарын орындау үшін діни биліктің жоғалтуына әкелген апостолдардың шейіт болуымен сипатталады. Барлық діни билік иелері немесе шейіт болды, жер бетінен алынды, немесе таза емес ілімдерді үйретті, осылай апостолдардың ізділігі үзіліп, Иса құрған шіркеудің тек бір бөлігі ғана қалды. Сондықтан соңғы күндердің қасиеттілері осы туралы айтылған "барлық нәрсені қалпына келтіруге" сілтеме жасайды және христианның барлық бастапқы және маңызды ілімдері мен амалдарын қалпына келтіру қажет деп есептейді. Жақтастары протестанттық реформа және АҚШ Конституциясының қабылдануы сияқты маңызды тарихи оқиғалардың, оның бірінші түзетуі дін бостандығына рұхсат береді, қалпына келтіруге қажетті алғышарттар болғанын айтады. Бүгінгі ғалымдар соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысын Екінші Ұлы оянудан туған жаңғырту қозғалыстарының рухани ынтасынан пайда болған деп қарастырады.
Қайта қалпына келтірудің маңызы мен әсері
ЛДС шіркеуінің пікірінше, Исаның шіркеуін басқаруға қажетті барлық діни қызметкерлік кілттер Джозеф Смитке берілді, ол осы шіркеуді қайта ұйымдастырды, ол мәңгілікке жалғасады. Сондықтан, мүшелер өз шіркеуін "Иса Мәсіх шіркеуі" деп атайды. "Соңғы күндердің қасиеттілері" термині ертедегі христиандардың мүшелері бастапқыда "әулиелер" деп аталғанын көрсетеді, ал Смит қайта құрған шіркеу Исаның екінші келуінен бұрын соңғы күндерде Мәсіхтің шіркеуі деп есептеледі. Мүшелер бұл терминді өздерін басқалардан артық сезіну үшін емес, күнделікті өмірде Иса Мәсіхке еліктеуге ұмтылу үшін қолданады. Шіркеу мүшелері Иса Мәсіхтің қайта қалпына келтірілген шіркеуінің Жозеф Смит арқылы қалпына келтірілген Құдайдың билігінің арқасында "Жер бетіндегі жалғыз шынайы және тірі шіркеу" екеніне сенеді. Олар шіркеудің Исаның алғашқы шіркеуінің қалпына келтірілуі, нағыз діни қызметкерлік билігінің болуы және Ізгі хабардың барлық ілімдері мен рәсімдерін қамтитынына, сондай-ақ Ескі Келісімдегі Даниял, Ишая, Езекиел және Малахи пайғамбарлықтарының көптеген орындалуына, ал Жаңа Келісімдегі Петір, Иса және Иоанн Аянның пайғамбарлықтарына сәйкес келетініне сенімді. ЛДС шіркеуінің мүшелері басқа діндердің де шындықтың бір бөлігін ұстанып тұрғанын, бірақ оларда қателіктер бар екенін айтады. Олар сондай-ақ көптеген басқа діндердің көптеген жақсы істерді ілгерілетуге және адамдар арасында көп жақсылық жасауға ұмтылатынын, олар Мәсіхтің жарығымен жетелеуге ие болғандықтарын мойындайды, "әлемге келген әр адамды жарықтандыратын" (Жохан 1:9) жарық. Иса Мәсіх шіркеуі халықаралық гуманитарлық бағдарламаны жүргізеді және "барлық адамға жақсылық жасауға" тырысады (Ғалаттықтарға 6:10). "Иса Мәсіхтің тағы бір куәлігі" – Мормон кітабы, шіркеудің адал мүшелері оны өз дінінің негізгі тастарының бірі деп санайды және оны Киелі кітаппен бірге оқуға шақырады. Онда "Барлық адамдар Құдай алдында тең" және "Сіздер өз серіктеріңізге қызмет еткенде, сіздер тек Құдайға қызмет етесіздер" (Мосия 2:17) делінген. ЛДС шіркеуінің миссионерлері барлық жердегі адамдарды осы кітапты өздері оқып, оның шынайы екенін білу үшін Құдайға дұға етуге шақырады. Олар Мормон кітабының дұрыстығы шіркеудің дұрыстығымен байланысты екеніне сенеді: егер Мормон кітабы шын болса, онда шіркеу де шын, және барлық адамдар барлық жерде осы білімді өздері іздеуі керек (Морони 10:3-5). Шіркеу мүшелері Мормон кітабының шынайылығы туралы білгеннен кейін, Иса Мәсіхтің үлгісіне еліктеу үшін шіркеудің мүшесі ретінде шомылу рәсімінен өту керек деп санайды.