Кіріспе

Канадалық ақын және эссеші Кристофер Дьюдни (9 мамыр 1951 жылы туған) – жүлделі канадалық ақын және эссеші. Оның поэзиясы табиғат тарихына деген қызығушылығын көрсетеді. Оның "Түнмен танысқанда" атты кітабы "Қараңғылықты зерттеу" Чарльз Тейлор сыйлығына және Генерал-губернатор сыйлығына ұсынылды.

Ерте өмір және білім

Дьюдни Лондон қаласында (Онтарио) туып өскен. Ол канадалық суретші және жазушы Селвин Дьюднидің ұлы, Александр Киватин Дьюднидің бауыры. Оған лондондық суретшілер Грег Керно және Джек Чемберс әсер еткен. Дьюдни жазушы Барбара Гоудимен ұзақ жылдар бойы бірге өмір сүреді.

Мансап

1980 жылы Дьюдни Онтарио провинциясының Торонто қаласына көшіп барды. 1988 жылы, "Соңғы тән" кітабын жариялаған кезде, ол Торонтодағы Маклюэн институтында оқытушы болып жұмыс істеді. 1992 жылы Батыс Онтарио университетінде тұрақты жазушы ретінде тағайындалды. 2002 жылы ол бірнеше ғылыми салаларды біріктіріп, түсіндіретін, кітап көлеміндегі "Табиғи тарих" атты өлеңін жариялады. 2007 жылы Халықаралық авторлар фестивалінде "Харборфронт" сыйлығымен марапатталды. 2008 жылы Торонто университетінде тұрақты жазушы болып жұмыс істеді. "Дүниежүзілік жан: Уақыт құпиясын ашу" кітабы 2008 жылғы "Глоб энд Мейл" газетінің "Жылдың 100 кітабы" тізімінде 4-орынды иеленді. "Acquainted with the Night" 2010 жылы көркем деректі фильм ретінде шықты, ал 2011 жылы бұл фильм "Gemini" сыйлығына ие болды. Дьюдни "Poetry in Motion" классикалық деректі фильмінде де көзге түсті. Қазіргі таңда Йорк университетінің Глендон кампусында профессор қызметін атқарады.

Поэтикалық стиль және сын бағасы

Дьюднидің поэзиясы постмодернистік және тәжірибелік деп сипатталған. Ол ғылымның ғажайыптарын көрсету үшін жиі поэзияны пайдаланады. Автор Карл Жиргенс оның "эмпирикалық және мистикалық арасындағы байланысты айқын жеткізе алу қабілетін" жоғары бағалайды. 1986 жылы жарық көрген "Таза қабылдау" кітабында Дьюдни табиғатты "құдайға тән технология", ал тілді "танымдық протез" деп сипаттайды. Осы кітапта ол тілді "баланың санасына ерте жасында жүктелген, табиғи түрде пайда болған бағдарламалық қамтамасыз ету" деп атап көрсетеді. Ол бұл процестің санада "тіл үйрену травмасы" деген жара қалдыратынын жазады. Оның кейінгі екі ғылыми-танымдық кітабы, "Секулярлық Грааль" және "Соңғы ет", сана, бұқаралық ақпарат құралдары және адамдардың болашақтағы мүмкін эволюциясы туралы. Соңғы жылдары оның ғылыми-танымдық еңбектері түнді және уақытты зерттейді.