Кіріспе

Англиялық оккультист (1907–1985)

Фрэнсис Израиль Регарди (/r//ᵻ/'/ɡ//ɑːr//d//i/; туған Regudy; 17 қараша 1907 – 10 наурыз 1985) – ағылшын және американдық оккультист, рәсімдік сиқыршы және жазушы, өмірінің көп бөлігін АҚШ-та өткізген. Ол оккультизм тақырыбында он бес кітап жазды. Лондонның Шығыс бөлігінде православие дінін ұстанатын еврей отбасында туған Регарди отбасымен бірге көп ұзамай АҚШ-тың Вашингтон қаласына көшіп келді. Регарди жасөспірім шағында православие дінінен бас тартып, теософия, индуизм, буддизм және еврей мистикасына қызығушылық танытты. Йогаға деген қызығушылығы арқылы ол оккультист Алистер Кроулидің еңбектерімен танысты. Кроулимен байланыс орнатып, ол оккультисттің хатшысы болып қызмет етуге шақырылды, бұл 1928 жылы Парижге, Францияға көшуді талап етті. Ол Кроулидің ізімен Англияға барып, олардың арақатынасы аяқталды. Англияда тұрып, ол Қабала туралы екі кітап жазды: «Анар бағы» және «Өмір ағашы». 1934 жылы ол «Стелла Матутина» – құлаған «Алтын таң» герметикалық орденінен тараған рәсімдік сиқыршылық орденіне қосылды, бірақ оның басшылығына наразы болып, орденнен кетіп қалды. Ол сонымен қатар психологияны оқыды, әсіресе Юнг психологиясының идеялары оған үлкен әсер етті, және христиан мистикасын зерттеді. 1937 жылы ол АҚШ-қа оралды. «Алтын таң» жүйесінің рәсімдік сиқыры жоғалып кетеді деп алаңдап, ол 1938 және 1940 жылдар аралығында «Стелла Матутина» рәсімдерін бірнеше кітапта жариялады. Бұл оның құпиялылыққа берген сертін бұзуына және көптеген басқа оккультистердің ашуын тудырды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол АҚШ армиясында қызмет етті. АҚШ-қа оралғаннан кейін, 1947 жылы Лос-Анджелеске көшіп, хиропрактик ретінде практикасын бастамас бұрын психология ғылымында докторлық диссертациясын қорғады. 1981 жылы ол зейнеткерлікке шығып, Аризона штатының Седона қаласына көшіп, төрт жылдан кейін жүрек талмасынан қайтыс болды.

Ерте өмір: 19071931

Регарди 1907 жылдың 17 қарашасында Лондонның шығыс бөлігіндегі Майл-Энд жолынан, сол кездегі кедей ауданда Израиль Регуди болып дүниеге келді. Оның ата-анасы, темекі шебері Барнет Регуди мен Фиби Перри, Ресей империясының Житомир қаласынан (қазіргі Украина) келген кедей православиелік еврей иммигранттары еді. Оның отбасы атын "Регарди" деп өзгертті, себебі кеңселік қателік салдарынан Израильдің ағасы сол атпен британ армиясына тіркелді. Регарди 1921 жылдың тамызында ата-анасымен бірге АҚШ-қа эмиграциялап, Вашингтон қаласына қоныстанды. Регардидің ата-анасы Талмудтағы әңгімелердің сөздерінше шындыққа сай деп сенетін православиелік еврейлер еді. Иврит тіліндегі ұстаздық арқасында ол герметикалық Кабаланың кейінгі зерттеулерінде баға жетпес болар тіл біліміне ие болды. Жасөспірім шағында Регарди ата-анасының дінін қабылдамай, яһуди дінін "мағынасыз нәрселер жиынтығы" деп сипаттады. Ол теософияның негізін қалаушы Елена Блаватскаяның еңбектерін оқыды. Содан кейін ол индуистік "Упанишадтар" мен "Бхагавад-гита", сондай-ақ буддалық "Дхаммапада" мен "Милинда-панха" сияқты мәтіндерді оқыды. Суретші болуды армандаған ол Филадельфиядағы суретшілер мектебінде оқыды. Ол сол кезде Америкадағы Розенкрейцерлер қоғамына да қосылды. Вашингтон қаласында ол оккультист Алистер Кроулидің "Төртінші кітабындағы" йога туралы талқылауын оқыды. Оған әсерленген ол Кроулиге соңғысының баспагері арқылы хат жазды және сегіз айдан кейін жауап алды. Кроули Регардиге АҚШ-тағы өкілі Карл Гермермен кездесуді ұсынды. Регарди Нью-Йорк қаласында Гермерге барып, Кроулидің "The Equinox" журналының он томдық жинағын сатып алды. 1926 жылдың наурыз айында Америкадағы Розенкрейцерлер қоғамының Вашингтон колледжінің 0=0 дәрежесіне қабылданды, ал 1927 жылдың маусым айында Зелатор дәрежесіне қабылданды. Кроулидің еңбектері арқылы Регарди йогадан рәсімдік сиқырға көшті. Кроули Регардиді жеке хатшысы ретінде Парижге баруды сұрағанда, жас адам келісті; ол ата-анасына Парижде ағылшын суретшісінің үйінде оқитынын айтты. 1928 жылдың қазан айында Регарди Нью-Йорк қаласынан Парижге кемемен аттанды. Регарди Кроулидің оны оккульттік тәжірибелерге жеке үйрететініне үміттенеді, бірақ бұл болған жоқ; Кроули оқушыларының өздері үшін нәрселерді үйреніп, қиындыққа тап болғанда ғана кеңес алуын күткен. Кроули Регардиді өзінің кедергілерін жеңуге, оның ішінде пәктігін жоғалту үшін проституткаларға баруға шақырды; осы кездесулердің бірінен ол гонореяға шалдықты. Регарди көп уақытын Кроулидің жарияланған және жарияланбаған материалдарын зерттеуге жұмсады. Ол сиқырлық есім ретінде "Frater NChSh" ("Жылан") деген атты алды, бірақ "Әке Скорпион" деп те танылды. Кроулимен байланысы арқылы Регарди Джеральд Йоркпен танысты, бірақ олар дос болған жоқ. Кроули кейде екі шахмат ойынын бір уақытта ойнайтын, біреуін Регардимен, екіншісін Йоркпен. 1929 жылдың қаңтар айында Регарди бір нараз ауруханаға жатқызылды. Март айында Регардидің әпкесі Кроулидің жазбаларының мазмұнын біліп, француз билігіне хабарласып, ағасының тағдырына қатысты тергеу жүргізуді өтінді. Сюретт Генерал осылай істеді, Регардидің Францияда тұруға рұқсат беретін жеке куәлігі жоқ екенін анықтады. Ол елден шығарылу туралы хабарлама алды, оған елден кету үшін 24 сағат уақыт берілді; Кроулиге де елден кетуді бұйырды. Регарди Бельгияның Брюссель қаласына көшіп барды, онда ол Кроулидің сол кездегі сүйіктісі Мария Тереза Феррари де Мирамармен қарым-қатынас бастады. Кроули Англияға оралды, ал 1929 жылдың соңында Регарди оған қосылды, Кент графтығының Нокхолт қаласында тұрды. Кроули Регардиді өзінің хатшысы ретінде ұстауға шамасы келмеді және олар тату-тәтті ажырасты. Содан кейін Регарди өзінің әдеби мақсаттарын қолдаған жазушы Томас Берктің хатшысы болды.

Кітап шығармашылығының алғашқы жылдары: 1932-1937

Солтүстік Девонға сапар барысында Регарди Краули, Элифас Леви және А. Э. Уэйт сияқты оккультистердің еңбектеріне сүйене отырып, Қабала туралы кітап жаза бастады. Нәтижесінде, 1932 жылы «Райдер және компания» баспасында «Гранаттар бағы» атты кітабы жарық көрді. Ол кітапты Краулиге арнады. Содан кейін ол Қабала тақырыбында «Өмір ағашы: Сиқыр туралы зерттеу» деген көлемді кітап жазды. Бұл еңбектерді оқығандардың арасында оккультист Дион Фортун да болды. Ол Регардимен кездесті, бірақ соңғысы оның жазбаларына ғана қызығушылық танытса, жеке тұлғасы оған әсер етпеді. Кейін Регарди оны өзінің еңбектерін сын тегінде бағалауларында дұрыс емес көрсеткені үшін ашық сынады; Фортун оның еңбектері шеберлер туралы сенімдерін нығайтады деп мәлімдеген, бірақ Регарди мұндай тұлғалардың бар екеніне күмәнмен қарады. Жалпы оқырманға арналған Қабала туралы жарияланымдар кейбір оккультистерді ашуландырды, олар Регарди тым көп ақпаратты жариялап жатыр деп ойлады. Осы даудың нәтижесінде 1934 жылы ол «Стелла Матутина» мүшелерімен байланысқа түсті. Бұл – бұрынғы Алтын таң Герметикалық орденінен бөлініп шыққан, салт-дәстүрлі сиқырмен айналысатын оккультистік ұйым. Краулидің батасымен ол ұйымға қабылданды және «Ad Majorem Adonai Gloriam» деген сиқырлық есім алды. Ол ұйымның дәрежелерінде тез өрледі, «Зелатор Адептус Майнор» дәрежесіне жетті, бірақ ұйым басшыларынан көңілі тоймады, оларды өзімшіл және мәртебелерді жинаумен айналысатын деп санады. Ол ұйымның ритуалдық материалдарын жариялауға шешім берді, өйткені бұл Алтын таңның ритуалдық жүйесі жоғалмайтынын қамтамасыз етеді және көптеген адамдарға пайдалы болады; бұл ұйымға кіргенде берген құпиялылық сертін бұзуды білдірді. 1935 жылдың ақпан айында Регарди «Менің розенкрейцерлік оқиғаларым» атты еңбегін аяқтады, ол «Алтын таң туралы не білу керек» деген атпен жарияланды. Оның әдеби еңбектері Регардиге көп ақша әкелмеді және Англияда ол көбінесе кедейлікте өмір сүрді. Регарди психологияға қызығушылығы артып, Э. Клегг пен Дж. Л. Бендит басшылығымен Юнгтік бағытта психоанализді зерттеді. Юнг психологиясының ықпалында болғанымен, ол оның негізін қалаушы Карл Юнгтың кейбір идеяларымен келіспеді, мысалы, барлық адамдар интроверт немесе экстраверт ретінде жіктелуі мүмкін деген пікірді тым қарапайым деп санады. Сонымен қатар, ол христиан мистикасын зерттей бастады. Ол әсіресе Ассизилік Франциск тұлғасына қызығушылық танытты; ол өзінің қарым-қатынасындағы әйел бергеннен кейін «Франциск» есімін қолдана бастады.

Құрама Штаттарда: 1937-1950 жылдар

1937 жылы ол тоғыз жылдық шетелде болғаннан кейін АҚШ-қа оралуға шешім қабылдады. Осыдан кейін көп ұзамай Регарди мен Кроули арасы суық болды. Регарди Кроулиге өзінің соңғы жарияланымның көшірмесін жіберді; оның жауабы Регардидің «Францис» есімін қолдануын ұнатпады, оны «Фрэнк» деп атады және антисемиттік сөздер айтты. Регарди оған ашулы хат жазып, Кроулиді «Алиса» деп атап, оны «жек көрінішті әйел» деп сипаттады. Кроули Регардиге қарсы құжат таратты, оны жомарттықпен күткендерін пайдаланғаны және гонореяға шалдыққаны үшін айыптады. Осы оқиға Регардиді бірнеше жыл бойы эзотерикадан алшақтатуға әкелді. 1938 жылы оның «Философ тасы» кітабы жарық көрді; ол алхимияны психология тұрғысынан қарастырып, алхимиялық символдардың психологиялық интерпретациясын іздеді. Кейін Регарди алхимияны осылай түсінуден бас тартып, оны «менің ең нашар кітабым» деп атады және оны жазғанына өкінді. 1938 жылдан 1940 жылға дейін Чикагодағы Aries Press Регарди редакциялаған «Алтын таң» материалдарының төрт томын шығарды. Ол жайлап сатылды. Тарихшы Ричард Качински бұл кітаптың «тез арада классикаға айналғанын» атап өтті. Осы әрекеті үшін көптеген эзотериктер оны кінәлады, ал кейбіреулері оған қарғыс айтты. Кроули бұл материалды жариялауды «таза ұрлық» деп мәлімдеді, бірақ ол өзі жеке «Алтын таң» ритуалдық материалдарын жариялаған болатын. Жарияланған материал көптеген оқырмандарға әсер етті, нәтижесінде «Алтын таң» ритуалдарын негізге алған көптеген топтар құрылды. АҚШ-та ол психотерапияға, әсіресе Вильгельм Райхтың еңбектеріне назар аударды. Ол Нью-Йорк қаласындағы Хиропрактика колледжінде оқып, 1941 жылы бітірді. АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін Регарди 1942-1945 жылдар аралығында АҚШ армиясына қосылды. Соғыстан кейін ол АҚШ-қа оралып, психология ғылымдарының докторы ғылымын қорғады. Оның Райхтың идеяларына деген қызығушылығы «Өзің бол» кітабында ұсынылған жаттығуларға әсер етті. Ол осы еңбегін «Орталық тірек» және «Шын емдеу өнері» кітаптарымен жалғастырды, онда ол қабалалық сиқырлық тәжірибелерге психологиялық көзқарасын көрсетті. Христиан мистикасына деген қызығушылығын сақтап, Регарди христиан ғылымын және Жаңа ой қозғалысын зерттей бастады, екеуі де ой арқылы ауруды емдеу мүмкіндігін басады. 1946 жылы оның бұл тақырыптағы «Метафизика романсы» кітабы жарық көрді; ол кейін «Тәузелу мұғалімдері» деген атпен қайта басылды. 1947 жылы Регарди Лос-Анджелеске көшіп, онда хиропрактик ретінде практикасын ашты. Кейбір клиенттеріне психотерапия жасап, Рейхтың әдістерін қолданды. Бұл мансап қаржылық тұрғыдан табысты болды, соңында жылына 80 000 доллар табады. Сонымен қатар, ол Лос-Анджелес хиропрактика колледжінде психиатриядан сабақ берді. Ол «Психиатриялық тоқсандық» және «Американдық психотерапия журналына» мақалалар жазды.

Еңбек жолының дамуы: 1951-1979

1950 жылдары Регарди оккультистік қозғалыспен көп қарым-қатынас жасаудан аулақ болды. Ол үнемі жұртшылық назарынан тыс қалып, радио мен теледидардағы сұхбаттардан бас тартты; жариялылық оған қудалау әкелуі мүмкін деп уайымдады. Кроули сияқты, Регарди да сананы өзгертетін заттарға қызығушылық танытты және 1950 жылдары зертханалық жағдайда ЛСД-ні қолданумен тәжірибе жасады. Регарди Кроулидің әртүрлі жазбаларын қайта басып шығару үшін өңдеуге кірісті, олардың ішінде «Төртінші кітап», «Үш қасиетті кітап», «АХА!», «Көрініс және дауыс», «Әлемдік трагедия», «Жасырын өнер», және «Кроулидің ең жақсы туындылары» атты жинақ кірді. 1970 жылдары «Алтын таң» томдары қайта басылып, алғашқы басылымдардан гөрі жылдам сатылды. Ол Кроулимен қарым-қатынасын жаман аяқтағанымен, Джон Саймондстың «Ұлы аң» атты Кроулидің алғашқы өмірбаянын оқығанда ашуланды, өйткені ол оны тым теріс деп ойлады және Кроулидің сенімдерін түсінбеді. Регарди Кроули туралы өз кітабын жазуға шешім қабылдады, бірақ оны шығаруға он жылдан астам уақыт кетті. 1970 жылы Регардидің «Үшбұрыштағы көз: Алистер Кроули туралы түсіндірме» атты еңбегі жарық көрді. Бұл жұмыс Регардидің Кроулимен өткен уақыты туралы естеліктермен басталады, содан кейін оккультисттің 1914 жылға дейінгі өмірінің өмірбаянына көшеді. Регардидің пікірінше, сол кезде Кроули өміріндегі маңызды барлық жетістіктерге қол жеткізген. Бұл еңбекте Регарди Кроулиге деген құрметін оның кемшіліктері деп санайтын нәрселерді талқылаумен теңестіруге тырысты. «Үшбұрыштағы көз» кітабында Регарди Айвастың – Кроулидің 1904 жылы «Заң кітабын» бергені туралы айтқан тұлғасы – шын мәнінде Кроулидің өзінің санасының бір бөлігі екенін дәлелдеді. Ол басқа да еңбектер жазды. Олардың бірі – кейін «Бір жылдық нұсқаулық» деп қайта басылған, «Рухани оянуға қадамдар» атты сиқыр өнерін үйренуге арналған оқулық. Ұлыбританиядағы «Аквариан Пресс» баспасында жарық көрген келесі кітаптардың ішінде «Геомантикалық болжауға практикалық нұсқаулық» және «Талисманды қалай жасау және пайдалану» кітаптары бар. Регардидің еңбектері 1960 жылдардағы контрмәдениетте үлкен оқырман қауымын тапты. Ол көптеген оқырмандарынан хат алды, олардың көпшілігі оның ойынша, ақылдан адасқан; ол оларды «Liber Nuts» деп аталатын қолжазбаға жинады. Оның үйіне екі рет қарақшылық шабуыл жасалды, қарақшылар «Алтын таң» және Кроулидің материалдарын ұрлауға тырысты. Ол Кристофер Хайатт сияқты түрлі оккультистермен дос болды. Ол сондай-ақ автор Роберт Антон Уилсонмен достық қарым-қатынас орнатты, ол «Үшбұрыштағы көз» кітабының үшінші басылымына кіріспе жазды. Ол Йоркпен қайтадан хат алысып жүрді, ол енді тибеттік буддист еді. Ол сондай-ақ Телемдік Грейди Макмертримен дос болды, ол Берклидегі үйінен Ордо Темпли Ориентисті (О.Т.О.) қайта іске қосу алдында оның және Йоркпен келісімін сұрады. Регарди О.Т.О-ға ешқашан қосылмады, бірақ оған сәттілік тіледі. Ол сондай-ақ есірткі қолдануды қолдаған Тимоти Лиримен таныс еді.

Өмірінің соңғы жылдары: 1980-1985

1980 жылы Регардидің "Сермониялық сиқыр: Ритуалдың механизмдеріне нұсқаулық" кітабы Ұлыбритания мен АҚШ-та жарық көрді. Осы кітапта ол болашақ рәсімдік сиқыршыларды өздігінен бастамалауға шақырды. 1980-ші жылдарға қарай Регарди христиан дініне деген терең жек көру сезімін дамытты. Ол Назареттен шыққан Исаның ешқашан болмағанына, ал оның аңызы ежелгі Мысыр құдайы Озиристің аңызынан туындағанына сене бастады. 1981 жылы Регарди "Алтын таң" жүйесі бойынша бір әйелге оқытуды бастады. Ол Лос-Анджелесте храм құрды, ал егер қиындықтар туса Регарди оларға кеңесші ретінде көмектесуге келісті. Бұл топтың мүшелерінің арасында кейіннен оккультизм туралы жазған Джеральд Састер де болды. Топ жеке тұлғалардың арасындағы келіспеушіліктерге байланысты жікке бөлінді. 1981 жылы Регарди хиропрактикалық клиникасынан зейнеткерлікке шығып, Лос-Анджелестен Аризона штатының Седона қаласына көшті. 1984 жылы Регардидің мыңнан астам беттен тұратын "The Complete Golden Dawn System of Magic" кітабы жарық көрді. 1983 жылы ол Фиджи, Австралия және Жаңа Зеландияны аралады, ал 1984 жылдың ақпанында Гавайиге сапар шекті және онда қоныстануды қарастырды. Регарди 1985 жылдың 10 наурызында Седонадағы бір ресторанда кешкі ас ішкен кезде, жақын достарының куәлігінде жүрек талмасынан 77 жасында қайтыс болды. Ол барлық ақшасын Нью-Йорктегі заңгер болып жұмыс істейтін жүрек туысына қалдырды. Ал қалған материалдарын Израиль Регарди қорының негізін қалаған Кристофер Хайатқа қалдырды.

Жеке өмір

Өмірі бойы Регарди үш рет үйленді және үш рет ажырасты; оның балалары болған жоқ. Регарди астмамен ауыратын, кейде эзотерикалық қауымда оны "эзотериктің ауруы" деп атап кеткен. Сюстер Регардидің қарт жасында болса да "өте жақсы юмор сезіміне" ие болғанын айтты. Ол бокс жанкүйері болды; теледидарда көретін азақ нәрселердің бірі осы еді. Ол каннабиске құмар болды және кейінірек жылына бір рет ЛСД қолданды.

Мұра

Регарди – Алтын таңның герметик ордені туралы көп нәрсе білетініміздің негізгі, сенімді дереккөзі. Оның жазбалары және одан тәлім алған немесе оның ықпалына түскен шәкірттері қазіргі батыс оккультизмінің негізін құрайды. Білімді сақтаумен қатар, Регарди Америкада Алтын таңның бастамашылық шежіресінің жарамды тармағын сақтап қалды: Регардидің екінші маңызды міндеті – Адепт ретінде Алтын таңның бастамашылық шежіресінің жарамды тармағын Америкаға, Жаңа дәуірдің қалыптасып жатқан алхимиялық ошағына әкелу болды. Мұндай міндеттер әрқашан оңай болмайды. А.М.А.Г. мұнда қырық жыл күтті, содан кейін оқиғалардың тоқуы бірікті. Сосын, маңызды сиқырлық оқиғаларға көмектесетін сиқырлы сәйкестіктердің бірінде, Грузиядағы бір жұп, сол кезде өздері не істеп жатқанын толық түсінбеген, Әдептілік бастамасын беруге қажетті қуатты ритуалдық бөлме – Розенкрейцерлік қақпаны салды. Бұл, дәл сол кезде АҚШ-тың шығыс және батыс жағалауларындағы екі сиқыршы (бірін-бірі де, Грузия жұбын да танымайтын) сол бастаманы қабылдауға дайын болғанда болды. Ал А.М.А.Г., мұндай қақпанда бастама беру құқығымен, олардың арасындағы байланыс буыны болды. Осылайша, бір есімді демалыс күндері Регарди Ішкі орденге екі бастамашылықты өткізді – оның өткізген бірінші және соңғы бастамашылығы; ал Керыкс шамдары американдықтардың қолына өтті. – Forrest, Adam P. in Cicero (1995), 541 бет. Ескерту: жоғарыдағы абзаста A. M. A. G. Регардиге сілтеме жасайды. Орденге қатысушылар псевдоним немесе сиқырлық ұран қабылдады. Регардидің ұраны Ad Majorem Adonai Gloriam болды, яғни «Адонайдың ұлы даңқы үшін». Регардидің өмірбаянын жазған Джеральд Састер оны «кейбір батыс эзотерикалық дәстүрі деп аталатын жиырмасыншы ғасырдағы ең маңызды тұлғалардың бірі» деп сипаттады.