Кіріспе
Британдық оккультист, мистик, ақын және жазушы Артур Эдвард Уэйт (2 қазан 1857 – 19 мамыр 1942) – британдық ақын және ғалым мистик, оккульттік және эзотерикалық мәселелер туралы кеңінен жазған, сонымен қатар Rider–Waite таро картасының (Rider–Waite–Smith немесе Waite–Smith картасы деп те аталады) тең авторы. Оның өмірбаянаушысы Р.А. Гилберт оны былай сипаттады: «Уэйттің есімі сақталған себебі ол Батыс оккультизмінің тарихын жүйелі түрде зерттеуге алғашқы болып тырысқан. Ол оны протоғылымның немесе діннің патологиясының бір бөлігі ретінде қарастырмай, рухани дәстүр ретінде қарастырған». Ол масон болған, сондай-ақ SRIA және Алтын таң ұйымдарының мүшесі болды. Өмірінің көп бөлігін Лондон қаласында және оның айналасында өткізіп, түрлі баспа үйлермен байланыста болды және «Бейтаныс әлем» журналын басқарды.
Arthur Edward Waite (2 October 1857 – 19 May 1942) was a British poet and scholarly mystic who wrote extensively on occult and esoteric matters, and was the co creator of the Rider–Waite tarot deck (also called the Rider–Waite–Smith or Waite–Smith deck). As his biographer R. A. Gilbert described him, "Waite's name has survived because he was the first to attempt a systematic study of the history of Western occultism—viewed as a spiritual tradition rather than as aspects of protoscience or as the pathology of religion." He was a Freemason, as well as being a member of the SRIA and Golden Dawn. He spent most of his life in or near London, connected to various publishing houses and editing a magazine, The Unknown World.
Ерте өмір және білім
Артур Эдвард Уэйт 1857 жылғы 2 қазанда Американың Нью-Йорк қаласындағы Бруклинде, никесі тіркелмеген ата-анасының отбасында дүниеге келді. Уэйттің әкесі, капитан Чарльз Ф. Уэйт, Артур өте кішкентай кезінде теңізде қаза тапты, ал оның жесір анасы Эмма Ловелл туған жері Англияға оралды, және Артур сонда өсті. Олар Уэйтті Солтүстік Лондонның шағын жеке мектебінде оқытуға мүмкіндік алды. 13 жасында ол екі семестр бойы Сент-Чарльз колледжінде білім алды. Мектепті бітіріп, кеңседе жұмыс істей бастаған соң, бос уақытында өлеңдер жазды. 1863 жылы Уэйттің анасы католицизм дініне кірді, және Артур католик болып тәрбиеленді. 1874 жылы оның қарындасы Фредерика Уэйттің қайтысы оны жақын арада психикалық зерттеулерге баулады. 21 жасында ол Британ мұражайының кітапханасында тұрақты түрде оқуға кірісіп, эзотеризмнің көптеген салаларын зерттеді. 1881 жылы Уэйт Елифас Левидің еңбектерін таба алды.
Алтын таң
Уэйт 1891 жылдың қаңтар айында Э. В. Берридж таныстырғаннан кейін Герметикалық Алтын Таң Орденінің Сыртқы Орденіне қосылды. 1893 жылы ол Алтын Таңнан шығып кетті. 1896 жылы ол Алтын Таң Орденінің Сыртқы Орденіне қайта қосылды. 1899 жылы ол Алтын Таң Орденінің Екінші Орденіне кірді. 1901 жылы ол масон болып, 1902 жылы Англиядағы Розенкрейцерлер Қоғамына өтті. 1903 жылы Уэйт тәуелсіз және түзетілген Р.Р. және А.С. Орденін құрды. Бұл Орден 1914 жылы таратылды. Алтын Таң 1914 жылы Уэйт кеткенге дейін ішкі талас-тартыстармен қиналды; 1915 жылдың шілдесінде ол Рози-Крест Бірлестігін құрды, оны Societas Rosicruciana-мен шатастырмау керек. Сол кезде түпнұсқа Алтын Таңнан шамамен алты бөлім пайда болды, және олардың ешқайсысы толыққанды қалпына келген жоқ.
Масондық
Уэйт масондықтың жоғары дәрежелеріне қызығушылық танытты және осы рәсімдерге қол жеткізу үшін қолөнер масондығына қатысты. Англиядағы Розенкрейцерлер қоғамына және Темплер рыцарларына қосылғаннан кейін, Уэйт 1903 жылы Швейцарияға барып, Ректифицированный шотландтық ырымын (Régime Écossais Rectifié) немесе түзетілген шотландтық ырымын және оның Chevalier Bienfaisant de la Cité Sainte (C. B. C. S.) дәрежесін алды. Уэйт түзетілген шотландтық ырымының, кез келген басқа масондық ырымнан гөрі, мистикалық рухани жарықтандырудың "Құпия дәстүрін" көрсететініне сенді.
Жазушы және ғалым
Уэйт – жазушы және оның көптеген еңбектері замандас эзотерикалық айналымдарда жақсы қабылданды, бірақ оның академиялық білімінің жетіспеуі тарихшы ретіндегі шектеулерінен және басқа авторларды төмендетуінен көрінеді. Ол болжам, эзотеризм, масондық, рәсімдік сиқыр, каббала және алхимия тақырыптарында жазды; сондай-ақ бірнеше мистикалық еңбектерді аударып, қайта басылымға шығарды. Артур Махенмен достығының ықпалымен ол "Киелі Грааль" туралы жазды. Оның бірнеше томдары бүгінгі күнге дейін басылып келеді, олардың ішінде "Сермониялық сиқыр кітабы" (1911), "Киелі Каббала" (1929), "Масондық туралы жаңа энциклопедия" (1921) және Элифас Левидің 1896 жылғы "Трансценденталды сиқыр, оның доктринасы мен ритуалы" (1910) аудармасы, соңғы жылдары қайта басылды. Уэйт екі аллегориялық фантастикалық роман да жазды: "Принц Старбим" (1889) және "Алтын баспалдақтарды іздеу" (1893), сонымен қатар ағылшын ертегілеріне негізделген поэзия антологиясы "Elfin Music" редакторы болды.
Таро палубасы
Уэйт ең алдымен 1910 жылы алғаш рет жарық көрген Rider–Waite таро карталары жинағына қатысқаны үшін танымал, оның суреттерін де басқа Алтын Шаңырақ мүшесі Памела Колман Смит салған. Уэйт осы жинақтың қосымша нұсқасын – «Таро кілтін» жазды, ол 1911 жылы кеңейтілген түрінде «Тароның суретті кілті» деген атпен қайта басылды, бұл тароны оқуға арналған нұсқаулық. Rider–Waite таросы барлық 78 картаны толық суреттегенімен ерекшеленді, сол кезде әдетте тек 22 Басты Аркана карталары ғана суреттелген, ал 1491 жылғы Sola Busca таросы – көзге түсетін тарихи ерекшелік болатын. Бұл жинақ жарыққа шығуға дейін көптеген эзотерикалық таро оқырмандары Марсель таро карталары жинағын қолданған. Rider–Waite жинағы заманауи оккульттік тароға зор әсер етті.
Жеке өмір
1888 жылы ол Ада Лейкманға (кейде "Лукаста" деп те аталған) үйленді және олардың Сибил деген бір қызы болды. 1900 жылдан 1909 жылға дейін Уэйт "Хорликс" компаниясында, балдыз сүт өндірушісінде менеджер болып жұмыс істеді. Лукаста 1924 жылы қайтыс болды. 1933 жылы Уэйт Мэри Бродбент Скофилдке үйленді.
Танымал мәдениетте
Х.П. Лавкрафттың "Есік алдындағы нәрсе" деген қысқа әңгімесінде Эфраим Уэйт есімді кейіпкер бар. Роберт М. Прайс пікірінше, бұл кейіпкер А.Е. Уэйттың прототипі болған.
Шығармалары
Екі томдық.
Аудармалар
Екі томдық.