Кіріспе
Телеманың негізгі қасиетті мәтіні – Алистер Кроулидің Liber AL vel Legis кітабы, көбінесе Заң кітабы деп аталады. А. Кроулидің айтуынша, оны оған өзін «Айвасс» деп атаған, адамнан тыс бір тұлға диктанттаған. Кроулидің әйелі Роуз Эдит Келли қолжазбаға екі фраза жазды. Кітаптың үш тарауы Нұит, Хадит және Ра Хур Хуит құдайларынан айтылған сөздерді қамтиды. Кроули Кітапты қабылдауы арқылы адамзаттың рухани эволюциясының жаңа кезеңі басталғанын жариялады, ол «Хорустың Эоны» деп белгіленді. Бұл жаңа эонның басты қағидасы – «Қалағаныңды істе, сонда ғана заңның барлығы орындалады» деген бұйрық. Кітап үш тараудан тұрады, олардың әрқайсысы 1904 жылдың 8 сәуірі, 9 сәуірі және 10 сәуірінде Египеттің Каир қаласында түскі уақытта басталып, бір сағат ішінде жазылған деп хабарланады. Кроули автордың Айвасс есімді бір тұлға екенін мәлімдейді, оны кейіннен өзінің жеке Қасиетті Қорғаушы Періштесі деп атады. Биограф Лоренс Сутин осы оқиғаға сәйкес келетін жеке күнделіктерге сілтеме жасайды және «Егер Кроули Кітапқа қатысты шындықты айтқан болса», оның бұл мәселе бойынша есте қалғандарын дәл сипаттайды деп жазады. Кроули өзі былай деп жазды: «Осы кітап қалай алынғанына қатысты өте маңызды сұрақтар туындады. Мен жаушылық тудыратын, нақты немесе ойдан туған күмәндерге сілтеме жасамаймын, себебі мұндай күмәндердің бәрі мәтінді зерттеу арқылы сейілтіледі; ешбір жалғаншы сандық және сөздік жұмбақтардың осыншама күрделі жиынтығын дайындай алмас еді». Кітап көбінесе Liber AL, Liber Legis немесе жай ғана AL деп аталады, бірақ техникалық тұрғыдан алғанда соңғы екеуі тек қолжазбаға қатысты.
the book by Aleister Crowley
Liber AL vel Legis , commonly known as The Book of the Law, is the central sacred text of Thelema. Aleister Crowley said that it was dictated to him by a beyond human being who called himself 'Aiwass'. Rose Edith Kelly, Crowley's wife, wrote two phrases in the manuscript. The three chapters of the book are spoken by the deities Nuit, Hadit, and Ra Hoor Khuit. Through the reception of the Book, Crowley proclaimed the arrival of a new stage in the spiritual evolution of humanity, to be known as the "Æon of Horus". The primary precept of this new aeon is the charge, "Do what thou wilt shall be the whole of the Law." The book contains three chapters, each of which was alleged to be written down in one hour, beginning at noon, on 8 April, 9 April, and 10 April in Cairo, Egypt, in the year 1904. Crowley states that the author was an entity named Aiwass, whom he later referred to as his personal Holy Guardian Angel. Biographer Lawrence Sutin quotes private diaries that fit this story and writes that "If ever Crowley uttered the truth of his relation to the Book," his public account accurately describes what he remembered on this point. Crowley himself wrote "Certain very serious questions have arisen with regard to the method by which this Book was obtained. I do not refer to those doubts—real or pretended—which hostility engenders, for all such are dispelled by study of the text; no forger could have prepared so complex a set of numerical and literal puzzles[ ]"
The book is often referred to simply as Liber AL, Liber Legis or just AL, though technically the latter two refer only to the manuscript.
Шақыру
Кроулидің айтуынша, оқиға 1904 жылғы 16 наурызда басталды. Ол Гизаның Ұлы пирамидасының Патша палатасында түнде жатқанда, әйелі Роза Эдит Келлиге «Тұңғыш туылған рәсімді» қолдану арқылы «силфтерді көрсетуге» тырысты. Роза ештеңе көрмегенімен, жеңіл транстың ішіне кіргендей болып, қайта-қайта: «Олар сені күтіп тұр!» деді. Роза сиқырға немесе мистикаға қызығушылық танытпағандықтан, бұл оған көп қызығушылық тудырмады. Бірақ 18-і күні, ол Тотты (білім құдайы) шақырғаннан кейін, Хорусты атымен атап, оның күтіп тұрғанын айтты. Кроули әлі де күмәнмен қарап, оған Хорус туралы көптеген сұрақтар қойды, ол бұл тақырыпты бұрын зертпеген болса да, оларға дәл жауап берді. Кроули басқа да уақыт белгілеуді ұсынады, онда Хорусты шақыру сұрақтардан бұрын болған. Лоренс Сутиннің айтуынша, бұл рәсім Хорусты егжей-тегжейлі сипаттап, Розаға күйеуінің сұрақтарына жауап беруге мүмкіндік берген. Розаны сынау мақсатында Кроули олар Булақ мұражайына барғанын жазды, онда ол одан Хорустың суретін көрсетуін сұрады. Кроулидің бастапқыда қызығушылығын оятып, Роза құдайдың бірнеше жалпы суреттерін өткізіп, жоғары қабатқа көтерілді. Бөлменің екінші жағынан Роза Анх еф ен Хонсу стеласындағы Хорусты таныды, ол сол кезде 666 инвентаризациялық нөмірмен тіркелген (кейін Каирдегі Мысыр мұражайына көшірілді, А 9422 нөмірі). Бұл стела кейін Телемиттерге (Телеманың жақтастарына) «Ашылу стеласы» деп белгілі болды. 20 наурызда Кроули Хорусты шақырды, бұл «үлкен табысқа» әкелді. 23 наурыз бен 8 сәуір аралығында Кроули стеладағы иероглифтерді аудартуға бұйрық берді. Сонымен қатар, Роза өзінің «хабар берушісінің» Хорус емес, оның елшісі Айвасс екенін айтты. Соңында, 7 сәуірде Роза Кроулиге үш күн бойы «ғибадатханаға» кіріп, сағат 12-ден 13-ке дейін естігенін жазу туралы нұсқау берді.
Бастапқы қолжазба
1912 жылы "The Equinox" журналының I томындағы VII нөмірінде түпнұсқа қолжазбаның көшірмесі жарияланды. 1921 жылы Кроули қолжазбаға "AL (Liber Legis), Заң кітабы, sub figura XXXI" деген атау берді, осылайша оны жиналған нұсқасынан ажыратуға болатын еді. Қазір ол кейде жай ғана "Liber XXXI" деп аталады. Түпнұсқа қолжазба Кроулидің қайтыс болуымен Карл Гермерге, оның өсиетін орындаушысы және Ordo Templi Orientis (O. T. O.) басшысына жіберілді. Гермер қайтыс болғаннан кейін оның құжаттарында оның ізі табылмай қалды. Бұл мәселе 1984 жылға дейін тоқтап тұрды, сол кезде Калифорния штатының Беркли қаласындағы үйдің жаңа иесі Том Уитмор бұрынғы иесінің жертөлесінде қалдырған қоқыстарды іздеуге кірісті. Қолданылған матрастардың, ағаштардың және ескірген мектеп оқулықтарының арасында Гермердің істеріне қатысты әртүрлі қағаздар мен газет кесінділері, O. T. O. жарғысы және "Заң кітабының" қолжазбасы бар конверт табылған еді. Уитмор бұл құжаттарды O. T. O. ұйымына табыс етті.
Қолжазбаға енгізілген өзгерістер
Liber Legis-тің соңғы нұсқасында түпнұсқа жазуда болмаған мәтіндер бар, оның ішінде әріп жазуда көптеген ұсақ өзгерістер де кездеседі. Бірнеше рет Аян стеласынан алынған шумақтар мәтінге қосылған.
3-тарау
Соңғы тарауда бірнеше орфографиялық түзетулер жасалды және Кроулидің "Ашылу стеласының" қайта баяндамасынан үлкен үзінділер қосылды. 3-тараудың 64-бетінде (72-аятта) кездесетін "Коф Ниа күші" деген тіркес Роуз Келлимен толықтырылды, себебі Кроули осы диктант кезінде оны дұрыс естімегендіктен қолжазбадағы бұл орын толық емес қалған еді. Израиль Регарди Коф Нианың Каббалалық шексіздік ұғымын білдіретін Айн Софты көрсететін болжамын айтты, сондай-ақ Роуз еврей әріптерінің оңнан солға жазылатынын және олардың мағынасын білмеген болуы мүмкін екенін де ұсынды.
Комментарий
Бірнеше үзіндіге сүйене отырып, соның ішінде: "Менің жазушым Анх аф на хонсу, княздердің діни қызметкері, бұл кітаптың бір әріпін де өзгертпеуге тиіс; бірақ егер ақымақтыққа ұшыраса, Ра Хор Хуит даналығымен оған түсініктеме беруге тиіс" (AL I:36), Кроули AL-ді жазбаша түсіндіруге мәжбүр болды. Ол әрбір жолды ашуға тырысқан екі үлкен түсініктеме жинағын жазды. 1912 жылы ол AL-ді және оған қатысты ағымдағы түсініктемелерін "The Equinox" журналында жариялауға дайындады. Дегенмен, ол бұл алғашқы әрекетіне қанағаттанбады. Өзінің мойындамасында ол қазіргі түсініктеменің "ұятты түрде аз және толық емес" деп ойлағанын еске алады. Кейін ол былай деп түсіндіреді: "Мен ақымақтықпен бұл түсініктемені Кітаптың ғылыми тұрғыдан ашылуы, оның түсініксіздіктерін түсіндіру және оның адамнан бұрынғы шығу тегінің дәлелі деп ойладым. Енді мен бұл идеяның бекер екенін түсіндім. Түсініктеме Кітаптың өзіне қарағанда ең қарапайым сана үшін түсінікті және Он Буйрықтай практикалық болуы керек". Сонымен қатар, бұл түсініктеме Кітаптың өзі сияқты "шабыт арқылы" жасалуы керек. Көп жылдар өткен соң, 1925 жылы Тунисте (Тунис) Кроулиге шабыт келді. Ол екінші түсініктемесін, көбінесе жай ғана "Түсініктеме" деп аталатын, AL-дің Тунис басылымында жариялады, оның тек 11 данасы басылып шықты және оған Ankh f n khonsu (мағынасы "Хонсуда тіршілік етеді" – б.з.д. 26-шы династияда Фивада өмір сүрген тарихи діни қызметкер, Ашылу стеласымен байланысты) деген қол қойды. Кейін Кроули өзінің досы және О.Т.О. мүшесі Луи Вилкинсонға Кроулидің өлімінен кейін "Заң баршаға арналған" деген атпен жарияланған Кроулидің түсініктемелерінің өңделген нұсқасын дайындауды тапсырды.
Интерпретация
Көбінесе «Комментарий» арқасында, жиі құпия мәтіннің түсіндіруі Телемиттер тарапынан әдетте жеке оқырманның ісі деп есептеледі. Кроули өмірінің соңына дейін Liber AL туралы егжей-тегжейлі жазды, оның сырларын ашуға тырысқандай. Адамзатты барлық шектеулерден азат ету – Кітаптың негізгі қағидаларының бірі. Айвасс «Телема» сөзін (оның барлық салдарымен) айтқанда, «өлі құдайдың» формуласын толығымен жояды. Телема жаңа дін ғана емес, сонымен қатар жаңа космология, жаңа философия, жаңа этиканы білдіреді. Ол физикадан психологияға дейінгі ғылымның байланыссыз жаңалықтарын тұжырымды және үйлесімді жүйеге біріктіреді.
Герметикалық Қабала арқылы
Краули Liber AL-дың түсініксіздіктерін түсіндіру үшін қолданған негізгі әдіс Герметикалық Қабала, әсіресе оның гематрия сандық әдісі болды. Ол былай деп жазады: "Бірнеше екіұштылық, бір тілде немесе екінші тілдегі сөз ойындары, кейде бір уақытта екеуі де, сандық әріптік жұмбақтар, тіпті (бір рет) әртүрлі жолдардағы әріптердің жарқын байланысы қиғаш сызық арқылы Комментарийдің Қабала бөлімінде табылады." "Жасырын сиқыр" кітабында ол былай деп жазды:
Сол кезде кітап авторының кем дегенде мендей Қабала білетініне менің көзім жетті. Кейіннен ол мен білгеннен гөрі әлдеқайда көп білетінін және мүлдем жоғары деңгейде екенін қатесіз анықтадым. Соңында, уақыт пен шаршатарлық зерттеулер көптеген басқа да түсініксіз мәтіндерге жарық сыйлағандай, ол шын мәнінде барлық уақыттағы ең ұлы Қабалист екендігіне еш күмәнім қалмады.
Ағылшынша Qaballa арқылы
Ағылшынша Qaballa (EQ) – ағылшын тіліндегі герметикалық Қабала, ағылшын алфавиті әріптерін белгілі бір мәндер жиынтығы арқылы түсіндіретін арифмантия жүйесімен қолдауға ие. Оны 1976 жылы Джеймс Лис ашқан. Бұл – А. Кроулидің "Liber AL vel Legis”, яғни Заң кітабының құпияларын түсіну, интерпретациялау және кеңейту ниетінің нәтижесі. Джейк Страттон Кенттің айтуынша, “Ағылшынша Qaballa – бұл қабала, сандар жүйесі емес. Қабала нақты үш фактормен байланысты: біріншіден, тіл; екіншіден, «қасиетті» мәтін немесе мәтіндер; үшіншіден, осы екеуінде қолданылатын математикалық заңдар”. Джеймс Лиз ашқан «рет және құндылық» әріптерді Liber AL қолжазбасының III тарауының 16-шы бетінде осы тармақ (III:47) орналасқан торға түсіріп, орналастырады. Бұл бетте сондай-ақ диагональ сызық және шеңбер ішіндегі крест белгісі де бар. Заң кітабында кітапты Кроулидің қолмен жазған нұсқасымен бірге басып шығару керек екені айтылады, бұл Кроулидің қолжазбасындағы әріптердің «кездейсоқ пішіні мен бір-біріне қатысты орналасуында» құпиялар бар екенін көрсетеді. Жоғарғы сол жақтан төменгі оң жаққа қарай оқылған кез келген диагональдан әріптердің сиқырлық реті алынады.