Кіріспе

Сент-Мэрис өзені, кейде Сент-Мэри өзені деп те жазылады, Супериор көлінен басталып, Уайтфиш шығанағының соңынан 74,5 миль (120 км) оңтүстік-шығысқа қарай Хьюрон көліне құяды, құлауы 23 фут (7 метр) құрайды. Өзеннің барлық ұзындығы бойында халықаралық шекара болып табылады, АҚШ-тағы Мичиган штатын Канаданың Онтарио провинциясынан бөліп тұрады. Саулт-Сте. Мари, Онтарио және Саулт-Сте. Мари, Мичиган қалалары Сент-Мэрис өзені арқылы Саулт-Сте. Мари халықаралық көпірімен байланысқан. Сент-Мэрис шағын арналары өзеннің Супериор көлінен шығу жерінен төмен орналасқан, оларды үлкен жүк кемелері адам жасаған Су шлюздары және Саулт-Сте. Мари каналы арқылы айналып өте алады. Бұл өзеннің Онтариодағы екі саласы – Гарден өзені мен Бар өзені. Канаданың басқа салаларына Форт-Крик, Рут-Ривер, Литл-Карп-Ривер, Биг-Карп-Ривер, Лоуэр-Эхо-Ривер, Десбаратс-Ривер және Ту-Три-Ривер жатады. Сент-Мэрис өзенінің АҚШ-тағы салалары – Гогомейн өзені, Мунусконг өзені, Кішкентай Мунусконг өзені, Шарлотта өзені және Вайска өзені.

Тарих

Еуропалықтар келгенге дейін, Ожибве (Чиппева) үнді мүсіншілері Сент-Мэрис өзенінің тасылдарының маңында балық аулап, сауда жасап, портж ұстаған, олар оны Баавитигонг деп атаған, яғни «ағысып жатқан тасылдарда». 1621 жылы француз саяхатшысы Этьен Брюле осы тасылдар арқылы алғаш сапар шеккен еуропалық болды. 1641 жылы иезуит миссионерлері Исаак Жог және Шарль Рембо Брюле сапарлаған жолмен жүріп, тасылдарда көптеген ожибвелерді кездестірді және оны Саулт-Сент-Мари деп атады. «Саулт» (саут сөзінің орта және ерте заманауи француз тіліндегі жазылуы) «секіру» дегенді білдіреді, сондықтан екінші мағынасы «тасылдар», себебі су «секіріп» ағады. 1796 жылы Сент-Джозеф бекінісі Канада жағалауында сауда бекетін қорғау және аймақтағы британдық билікті сақтау үшін салынды. Бекініс 1812 жылғы соғыста өз міндетін орындады. Бірінші заманауи шлюз 1855 жылдың мамырында Эрастус Корнингтің Сент-Мэрис Фоллс кеме каналы компаниясымен аяқталды және «Американдық шлюз» деп аталды. Бүгінде өзеннің американдық жағында төрт параллель шлюз бар, бірақ олардың тек екеуі тұрақты пайдаланылады. Су шлюздары 1959 жылы Үлкен көлдер су жолы жүйесінің бөлігіне айналды. Соо шлюздары арқылы өтуге американдықтардың бас тартуына байланысты 1895 жылы Канадалық шлюз салынды. Қазіргі Канадалық шлюз демалыс қайықтары үшін пайдаланылады және Канаданың Ұлттық тарихи орны болып табылады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Су шлюздары мен Сент-Мэрис өзенінің су жолы АҚШ және Канада күштерімен, АҚШ армиясының Орталық қорғаныс басшылығымен үйлестірілген күшті күзетуде болды. 1939 жылы наурыздан қарашаға дейінгі су жолының пайдалану маусымында АҚШ-тың ішкі тұтынуға арналған темір кенінің 90 пайызы осы арқылы өтті, бұл су жолын соғыс өндірісін сақтау үшін маңызды етті. Жақын маңдағы Брейди бекінісінде орналасқан жаяу әскер батальоны 1939 жылдың қыркүйегінде Еуропа соғысы басталғаннан кейін қауіпсіздікті қамтамасыз етті; бұл 1940 жылдың ортасында ротаға дейін азайтылды және 1941 жылдың мамырында әскери полиция батальонымен ауыстырылды. 1941 жылдың желтоқсанында Перл-Харборға шабуылдан кейін, неміс күштерінен болатын әуе шабуылы немесе десанттан қорқу салдарынан қорғаныс шаралары күшейтілді. Көзге түсетін сценарийлерге Гадсон шығанағында U- қайықтарының шабуылдық ұшақтарды ұшыруы және Германия басып алған Норвегиядан тікелей бомбалау немесе десант миссиялары кірді. Жергілікті әскерге 131-ші жаяу әскер полкі, әуеге қарсы полк және барьерлік шар батальоны кірді, 1942 жылдың ортасында аймақта барлығы 7000 сарбаз болды. Канада әуеге қарсы батальон, Корольдік Канадалық атты полициясының бөлімдері, АҚШ күштерінің кейбір бөлімдері үшін казармалар мен қорғаныс позицияларын, сондай-ақ Хадсон шығанағына дейін солтүстікке созылған 266 ұшақтарды бақылау бекеттерінен құралған ескерту жүйесін ұсынды. Бұл Онтарионың солтүстігіндегі бес АҚШ радиолокациялық станциясымен толықтырылды. 1943 жылдың соңына қарай, ешқандай қауіпсіздік тумағандықтан және шлюздер зақымданған жағдайда қосалқы бөлшектер жиналғандықтан, АҚШ күштері 2500 сарбазға дейін азайтылды және әуеге қарсы және ескерту қорғанысы тоқтатылды. 1944 жылдың қаңтарында гарнизон бір әскери полиция батальонына дейін азайтылды.

Көпірлер

Саульт-Сент-Мари халықаралық көпірі – темір аркалы фермалық көпір, ол жол қозғалысын өзен арқылы жүзеге асырады. Көпірдің батысында Саульт-Сент-Мари халықаралық теміржол көпірі орналасқан, ол бір рельстік жолмен пойыз қозғалысын қамтамасыз етеді.

Электр станциялары

Эдисон Саулт Электрлік ГЭС, Супериор көлі мен Хьюрон көлі арасындағы, американдық шлюздердің оңтүстігіндегі қаладан өтетін Саулт Стейдің шығыс шетінде орналасқан. Бұл станция 1340 фут (408 метр) ұзындығымен әлемдегі ең ұзын гидроэлектр станцияларының бірі. Станция 25-30 мегаватт қуат өндіре алатын 74 үш фазалы генератордан тұрады. Ол 1902 жылы құрылысы аяқталған. Гидроэлектростанция Саулт Стей Мари Пауэр каналын қазу кезінде алынған таспен қапталған. Америка Құрама Штаттарының Армиялық инженерлік корпусы американдық шлюздердің тікелей солтүстігінде гидроэлектрлік генерациялау станциясын иеленеді және басқарады. Соңында, Брукфилд Жаңаруға қабілетті Энергия, Inc. компаниясына тиесілі және басқарылатын Фрэнсис Х. Клерг генерациялық станциясы, 52 МВт қуатты генерациялайтын гидроэлектрлік генерациялық қондырғы болып табылады және ол канадалық шлюздің тікелей солтүстігінде орналасқан. Ол 1981 жылы аяқталды.

Құбыр

Эдисон Саулт электр каналы шығыс жағындағы Сент-Марис Фолс су электр стансасын қуаттандыру үшін пайдаланылады. Канал Мичиган штатының Сауль-Сте. Мари қаласын құрлықтан бөліп, оны аралға айналдырды. Оның құрылысы 1898 жылдың қыркүйегінде «Мичиган көлі жоғары қуат компаниясы» каналы ретінде басталды, бірақ 1902 жылдың маусымында «Эдисон Саулт электр компаниясы» аяқтады. Бас шлюздерінен бастап су электр стансасына дейінгі ұзындығы 3,6 километрді (4 км) құрайды, ені кең, ал тереңдігі 7 метр (24 фут). Каналдағы су жылдамдығы сағатына кемінде ағып жатыр.

Қалқалар

Америкалық Су шлюздері Сент-Мэрис тасқынының айналасындағы маңызды көлік арнасы болып табылады, бірақ Канадалық Саулт-Сент-Мари каналы әлі де ойын-сауық және экскурсиялық қайықтар үшін қолданылады.

Басқа жұмыстар

Супериор көлінен су шығынын реттеу үшін тасқындардың аузында өтемақылық жұмыстар жиынтығы орналасқан. Бұл құрылыс 16 қақпадан тұрады, олардың жартысы өзеннің американдық жағында, ал қалған жартысы – канадалық жағында орналасқан. Олар 1901 және 1921 жылдар аралығында салынды. Бұл ағынды Халықаралық бірлескен комиссия бақылайды. Тасқындардың солтүстік жағында балықтардың шағылысу ортасын тасқындар арқылы су шығынының азаюынан қорғау мақсатында жөндеу жұмыстары ретінде бетонды қоршау салынды. Бұл, ішінара, үш гидроэлектр станциясынан су шығынының көбеюіне байланысты болды.

Ластану

Сент-Мэрис өзені АҚШ және Канада арасындағы Ұлы көлдер су сапасы туралы келісімдегі Ұлы көлдердің маңызды мәселелерінің бірі ретінде тізілген.