Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сент-Мэрис өзені, кейде Сент-Мэри өзені деп те жазылады, Супериор көлінен басталып, Уайтфиш шығанағының соңынан 74,5 миль (120 км) оңтүстік-шығысқа қарай Хьюрон көліне құяды, құлауы 23 фут (7 метр) құрайды. Өзеннің барлық ұзындығы бойында халықаралық шекара болып табылады, АҚШ-тағы Мичиган штатын Канаданың Онтарио провинциясынан бөліп тұрады. Саулт-Сте. Мари, Онтарио және Саулт-Сте. Мари, Мичиган қалалары Сент-Мэрис өзені арқылы Саулт-Сте. Мари халықаралық көпірімен байланысқан. Сент-Мэрис шағын арналары өзеннің Супериор көлінен шығу жерінен төмен орналасқан, оларды үлкен жүк кемелері адам жасаған Су шлюздары және Саулт-Сте. Мари каналы арқылы айналып өте алады. Бұл өзеннің Онтариодағы екі саласы – Гарден өзені мен Бар өзені. Канаданың басқа салаларына Форт-Крик, Рут-Ривер, Литл-Карп-Ривер, Биг-Карп-Ривер, Лоуэр-Эхо-Ривер, Десбаратс-Ривер және Ту-Три-Ривер жатады. Сент-Мэрис өзенінің АҚШ-тағы салалары – Гогомейн өзені, Мунусконг өзені, Кішкентай Мунусконг өзені, Шарлотта өзені және Вайска өзені.
The St. Marys River, sometimes written St. Mary's River, drains Lake Superior, starting at the end of Whitefish Bay and flowing 74.5 mile (120 km) southeast into Lake Huron, with a fall of 23 feet (7 m). For its entire length it is an international border, separating Michigan in the United States from Ontario, Canada. The twin cities of Sault Ste. Marie, Ontario, and Sault Ste. Marie, Michigan are connected across the St. Marys River by the Sault Ste. Marie International Bridge. The St. Marys Rapids are just below the river's exit from Lake Superior and can be bypassed by huge freight ships through the man made Soo Locks and the Sault Ste. Marie Canal. Two of the Ontario tributaries of this river are the Garden River and the Bar River. Other Canadian tributaries include Fort Creek, the Root River, the Little Carp River, the Big Carp River, the Lower Echo River, Desbarats River, and the Two Tree River. The US tributaries to the St. Marys River are the Gogomain River, the Munuscong River, the Little Munuscong River, the Charlotte River, and the Waiska River.
Тарих
Еуропалықтар келгенге дейін, Ожибве (Чиппева) үнді мүсіншілері Сент-Мэрис өзенінің тасылдарының маңында балық аулап, сауда жасап, портж ұстаған, олар оны Баавитигонг деп атаған, яғни «ағысып жатқан тасылдарда». 1621 жылы француз саяхатшысы Этьен Брюле осы тасылдар арқылы алғаш сапар шеккен еуропалық болды. 1641 жылы иезуит миссионерлері Исаак Жог және Шарль Рембо Брюле сапарлаған жолмен жүріп, тасылдарда көптеген ожибвелерді кездестірді және оны Саулт-Сент-Мари деп атады. «Саулт» (саут сөзінің орта және ерте заманауи француз тіліндегі жазылуы) «секіру» дегенді білдіреді, сондықтан екінші мағынасы «тасылдар», себебі су «секіріп» ағады. 1796 жылы Сент-Джозеф бекінісі Канада жағалауында сауда бекетін қорғау және аймақтағы британдық билікті сақтау үшін салынды. Бекініс 1812 жылғы соғыста өз міндетін орындады. Бірінші заманауи шлюз 1855 жылдың мамырында Эрастус Корнингтің Сент-Мэрис Фоллс кеме каналы компаниясымен аяқталды және «Американдық шлюз» деп аталды. Бүгінде өзеннің американдық жағында төрт параллель шлюз бар, бірақ олардың тек екеуі тұрақты пайдаланылады. Су шлюздары 1959 жылы Үлкен көлдер су жолы жүйесінің бөлігіне айналды. Соо шлюздары арқылы өтуге американдықтардың бас тартуына байланысты 1895 жылы Канадалық шлюз салынды. Қазіргі Канадалық шлюз демалыс қайықтары үшін пайдаланылады және Канаданың Ұлттық тарихи орны болып табылады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Су шлюздары мен Сент-Мэрис өзенінің су жолы АҚШ және Канада күштерімен, АҚШ армиясының Орталық қорғаныс басшылығымен үйлестірілген күшті күзетуде болды. 1939 жылы наурыздан қарашаға дейінгі су жолының пайдалану маусымында АҚШ-тың ішкі тұтынуға арналған темір кенінің 90 пайызы осы арқылы өтті, бұл су жолын соғыс өндірісін сақтау үшін маңызды етті. Жақын маңдағы Брейди бекінісінде орналасқан жаяу әскер батальоны 1939 жылдың қыркүйегінде Еуропа соғысы басталғаннан кейін қауіпсіздікті қамтамасыз етті; бұл 1940 жылдың ортасында ротаға дейін азайтылды және 1941 жылдың мамырында әскери полиция батальонымен ауыстырылды. 1941 жылдың желтоқсанында Перл-Харборға шабуылдан кейін, неміс күштерінен болатын әуе шабуылы немесе десанттан қорқу салдарынан қорғаныс шаралары күшейтілді. Көзге түсетін сценарийлерге Гадсон шығанағында U- қайықтарының шабуылдық ұшақтарды ұшыруы және Германия басып алған Норвегиядан тікелей бомбалау немесе десант миссиялары кірді. Жергілікті әскерге 131-ші жаяу әскер полкі, әуеге қарсы полк және барьерлік шар батальоны кірді, 1942 жылдың ортасында аймақта барлығы 7000 сарбаз болды. Канада әуеге қарсы батальон, Корольдік Канадалық атты полициясының бөлімдері, АҚШ күштерінің кейбір бөлімдері үшін казармалар мен қорғаныс позицияларын, сондай-ақ Хадсон шығанағына дейін солтүстікке созылған 266 ұшақтарды бақылау бекеттерінен құралған ескерту жүйесін ұсынды. Бұл Онтарионың солтүстігіндегі бес АҚШ радиолокациялық станциясымен толықтырылды. 1943 жылдың соңына қарай, ешқандай қауіпсіздік тумағандықтан және шлюздер зақымданған жағдайда қосалқы бөлшектер жиналғандықтан, АҚШ күштері 2500 сарбазға дейін азайтылды және әуеге қарсы және ескерту қорғанысы тоқтатылды. 1944 жылдың қаңтарында гарнизон бір әскери полиция батальонына дейін азайтылды.
Before Europeans arrived, Ojibwe (Chippewa) Indigenous Americans fished, traded, and maintained a portage around the rapids of the St. Marys River, which they referred to as Baawitigong, meaning "at the cascading rapids". French explorer Étienne Brûlé was the first European to travel up the rapids in about 1621. In 1641 Jesuit priests Isaac Jogues and Charles Raymbault ventured the same route as Brûlé, finding many Ojibwe at the rapids, and named it Sault Ste. Marie. Sault (Middle and early Modern French spelling of saut) means "jump"; hence, the secondary meaning "rapids" because the water 'jumps.' Fort St. Joseph was built on the Canadian shore in 1796 to protect a trading post, and ensure continued British control of the area. The fort fulfilled its role in the War of 1812. The first modern lock was completed in May 1855 by Erastus Corning's St. Mary's Falls Ship Canal Company, and was known as the "American Lock". Today, there are four parallel locks on the American side of the river, although only two are in regular use. The Soo Locks became part of the Great Lakes Waterway system in 1959. Partially due to the American refusal of passage through the Soo Locks during the Wolseley Expedition, a Canadian Lock was built in 1895. The current Canadian Lock is used for recreational boats and is a National Historic Site of Canada. During World War II, the Soo Locks and the St. Marys River waterway were heavily guarded by U. S. and Canadian forces coordinated by the U. S. Army's Central Defense Command. During the waterway's usable season from March through November, 90 percent of the United States' iron ore production for domestic use passed through it in 1939, making the waterway critical to maintaining war production. A battalion of infantry, stationed at nearby Fort Brady, provided security beginning just after the outbreak of the European war in September 1939; this was reduced to a company in mid 1940 and replaced by a military police battalion in May 1941. After Pearl Harbor in December 1941, fear of possible air or paratroop attacks by German forces led to a major expansion of defence measures. Scenarios envisioned included U boats in Hudson Bay launching attack aircraft, and one way bombing or paratroop missions along a great circle route from German occupied Norway. Units deployed included the 131st Infantry Regiment, an anti aircraft regiment, and a barrage balloon battalion for a total in mid 1942 of 7,000 troops in the area. Canada provided an anti aircraft battalion, elements of the Royal Canadian Mounted Police, barracks and defensive positions for some of the U. S. force, and a warning system of 266 aircraft observation posts of the Aircraft Identity Corps extending northward to Hudson Bay. This was augmented by five U. S. staffed radar stations in northern Ontario. By late 1943, with no threat emerging and spare components stockpiled in the event of lock damage, the U. S. forces were cut to 2,500 troops, and the AA and air warning defences were abandoned. In January 1944 the garrison was further reduced to a single military police battalion.
Көпірлер
Саульт-Сент-Мари халықаралық көпірі – темір аркалы фермалық көпір, ол жол қозғалысын өзен арқылы жүзеге асырады. Көпірдің батысында Саульт-Сент-Мари халықаралық теміржол көпірі орналасқан, ол бір рельстік жолмен пойыз қозғалысын қамтамасыз етеді.
The Sault Ste. Marie International Bridge, a steel truss arch bridge, takes road traffic across the river. Directly to the west is the Sault Ste. Marie International Railroad Bridge, which carries rail traffic on a single set of tracks.
Электр станциялары
Эдисон Саулт Электрлік ГЭС, Супериор көлі мен Хьюрон көлі арасындағы, американдық шлюздердің оңтүстігіндегі қаладан өтетін Саулт Стейдің шығыс шетінде орналасқан. Бұл станция 1340 фут (408 метр) ұзындығымен әлемдегі ең ұзын гидроэлектр станцияларының бірі. Станция 25-30 мегаватт қуат өндіре алатын 74 үш фазалы генератордан тұрады. Ол 1902 жылы құрылысы аяқталған. Гидроэлектростанция Саулт Стей Мари Пауэр каналын қазу кезінде алынған таспен қапталған. Америка Құрама Штаттарының Армиялық инженерлік корпусы американдық шлюздердің тікелей солтүстігінде гидроэлектрлік генерациялау станциясын иеленеді және басқарады. Соңында, Брукфилд Жаңаруға қабілетті Энергия, Inc. компаниясына тиесілі және басқарылатын Фрэнсис Х. Клерг генерациялық станциясы, 52 МВт қуатты генерациялайтын гидроэлектрлік генерациялық қондырғы болып табылады және ол канадалық шлюздің тікелей солтүстігінде орналасқан. Ол 1981 жылы аяқталды.
The Edison Sault Electric Hydroelectric Plant, located at the eastern end of the Sault Ste. Marie Power Canal which runs between Lake Superior and Lake Huron through the city south of the American locks, is one of the longest hydroelectric plants in the world at 1340. feet (408 m) in length. The plant consists of 74 three phase generators capable of generating 25 to 30 megawatts. It was completed in 1902. The hydro plant is faced with stone quarried during the excavation of the Sault Ste. Marie Power Canal. The United States Army Corps of Engineers owns and operates a hydroelectric generating plant directly north of the American locks. Finally, the Francis H. Clergue Generating Station, owned and operated by Brookfield Renewable Energy, Inc., is a hydroelectric generating plant located directly north of the Canadian lock with a generating capacity of 52 MW. It was completed in 1981.
Құбыр
Эдисон Саулт электр каналы шығыс жағындағы Сент-Марис Фолс су электр стансасын қуаттандыру үшін пайдаланылады. Канал Мичиган штатының Сауль-Сте. Мари қаласын құрлықтан бөліп, оны аралға айналдырды. Оның құрылысы 1898 жылдың қыркүйегінде «Мичиган көлі жоғары қуат компаниясы» каналы ретінде басталды, бірақ 1902 жылдың маусымында «Эдисон Саулт электр компаниясы» аяқтады. Бас шлюздерінен бастап су электр стансасына дейінгі ұзындығы 3,6 километрді (4 км) құрайды, ені кең, ал тереңдігі 7 метр (24 фут). Каналдағы су жылдамдығы сағатына кемінде ағып жатыр.
The Edison Sault Power Canal is used to power the Saint Marys Falls Hydropower Plant at its eastern end. The canal separated downtown Sault Ste. Marie, Michigan, from its mainland, making it an island. It was begun in September 1898 as the Michigan Lake Superior Power Company Canal, but completed by Edison Sault Electric Company in June 1902. Measured from its headgates to its end at the power plant, it is 2.25 mile (4 km) in length, between wide, and 24 feet (7 m) deep. The water runs down the canal at speeds upwards of .
Қалқалар
Америкалық Су шлюздері Сент-Мэрис тасқынының айналасындағы маңызды көлік арнасы болып табылады, бірақ Канадалық Саулт-Сент-Мари каналы әлі де ойын-сауық және экскурсиялық қайықтар үшін қолданылады.
The American Soo Locks are the major transportation route around the St. Marys Rapids, but the Canadian Sault Ste. Marie Canal is still used by recreational and tour boats.
Басқа жұмыстар
Супериор көлінен су шығынын реттеу үшін тасқындардың аузында өтемақылық жұмыстар жиынтығы орналасқан. Бұл құрылыс 16 қақпадан тұрады, олардың жартысы өзеннің американдық жағында, ал қалған жартысы – канадалық жағында орналасқан. Олар 1901 және 1921 жылдар аралығында салынды. Бұл ағынды Халықаралық бірлескен комиссия бақылайды. Тасқындардың солтүстік жағында балықтардың шағылысу ортасын тасқындар арқылы су шығынының азаюынан қорғау мақсатында жөндеу жұмыстары ретінде бетонды қоршау салынды. Бұл, ішінара, үш гидроэлектр станциясынан су шығынының көбеюіне байланысты болды.
A set of compensating works are located at the mouth of the rapids, which are used to control the outflow of water from Lake Superior. The works consists of 16 gates, half of which are on the American side, and the other half on the Canadian side of the river. They were completed between 1901 and 1921. This flow is controlled by the International Joint Commission. A concrete berm was constructed along the north side of the rapids as remedial works to protect fish spawning habitat from lower outflow through the rapids. This was due, in part, to an increase of water outflow from the three hydroelectric dams.
Ластану
Сент-Мэрис өзені АҚШ және Канада арасындағы Ұлы көлдер су сапасы туралы келісімдегі Ұлы көлдердің маңызды мәселелерінің бірі ретінде тізілген.
The Saint Marys River is listed as a Great Lakes Areas of Concern in the Great Lakes Water Quality Agreement between the United States and Canada.