Спайк Миллиган: Ирланд сулу комигінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ирландиялық комедиан (1918–2002)

Теренс Алан "Спайк" Миллиган (16 сәуір 1918 – 27 ақпан 2002) – ирландиялық комедиан, жазушы, музыкант, ақын, драматург және актер. Ағылшын анасы мен ирланд әкесінен туған ол балалық шағын британдық колониялық Үндістанда өткізді, 1931 жылы Англияға көшіп, өмірінің көп бөлігін сонда өткізді. Өзінің есімін ұнатпай, ол Люксембург радиосындағы Spike Jones and his City Slickers тобын естігеннен кейін өзін "Спайк" деп атауды бастады. Миллиган британдық радио комедиясы The Goon Show-дың негізін қалаушы, басты жазушысы және бас актерлердің бірі болды, ол Эклс және Минни Баннистер сияқты түрлі рөлдерді сомдады. Ол Goons тобының ең ерте туған және соңғы тірі қалған мүшесі еді. "The Goon Show" арқылы жеткен табысын ол Q5 телешоуымен теледидарға жеткізді, бұл Монти Пайтонның Ұшқыш циркінің мүшелеріне зор әсер еткен сюрреалистік скетч-шоу болды. Ол Puckoon (1963) және Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі қызметі туралы жеті томдық автобиографиялық еңбегі, соның ішінде "Адольф Гитлер: Оның құлдырауындағы менің үлесім" (1971) сияқты көптеген кітаптар жазып, редакциялады. Ол күлкілі өлеңдер де жазды, олардың көп бөлігі балаларға арналған, мысалы, "Балаларға арналған ақымақ өлеңдер" (1959).

Ерте өмір

Теренс Алан Миллиган 1918 жылғы 16 сәуірде Британдық Үндістандағы Ахметнагар қаласында, Флоренс Мэри Уинифред (қыз есімі Кеттлбенд; 1893–1990) анасының отбасында дүниеге келді. Балалық шағын Пунада, кейін Британдық Бирманың астанасы Рангунда өткізді. Ол Пунадағы Иса мен Мария монастырында, ал кейін Рангундағы Сент-Полс орта мектебінде білім алды. Әкесі Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Үндістан армиясында қызметін жалғастырып, "отбасының тұрмысы айтарлықтай жайлы болғанға" дейін шеруалды түрде жоғарылатылды; Миллиган "Менің әкем сержант жалақысымен джентльменнің өмірін кешті" деп есептеді. Әскердегі қысқартулар әкесінің лауазымына қажеттілік болмағаннан кейін, Миллиган теңіз арқылы Үндістаннан Англияға алғаш рет сапар жасады. Ол қысқы таңертең жетіп, Үндістаннан мүлдем өзгеше климатқа таң қалды, доктегі "қорқынышты шу мен барлығының суық және сұр" болғанын еске алды. Миллиган отбасы Англияда біршама тарлықта өмір сүрді, Лео Миллиган "Associated Press фотокітапханасында аз жалақылы жұмыс таба алды"; Миллиган анасының "көбінесе ширығулы және ашулы, үйдің шешені" болғанын еске алды, себебі олар "жайлы кіріспен" күресуге мәжбүр болды. (Оның лақап аты 'Edge ying Tong' Миллиганның ең есте қаларлық музыкалық туындыларының бірі – «Йинг Тонг әніне» шабыттандырды) казармадағы жалықтыруды сейілту үшін әңгімелер мен қисық логикаға толы сюрреалистік әңгімелер құрастыратын. Оның би тобындағы алғашқы жұмысын бір өмірбаяншы былай сипаттады: «Ол Бинг Кросби сияқты ән шырқап, байқауда жеңіске жетті: сонымен қатар домбыра, гитара және трубада өзіндік білім алды». Миллиган контрабас сатып алып, сабақтар алды және джаз сессияларында ойнады. Оның абсолютті дыбыс сезімі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Миллиган D батареясында (кейін 19-шы батарея), 56-шы ауыр полк, Корольдік артиллерияда, 954024 нөмірімен қарулы Миллиган ретінде қызмет етті. Бөлім бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңінен қалған ескірген BL 9,2 дюймдік гаубицамен жабдықталған және Англияның оңтүстік жағалауындағы Бексхилл қаласында орналасқан. Миллиган осы қарулармен жаттығуды «Адольф Гитлер: Менің құлдырауымдағы рөлімнің» екінші бөлімінде сипаттап, жаттығу кезінде қарушылардың жаттығу үшін оқтары болмағандықтан бірінен соң бірі «бам» деп айқайлағанын айтты. Кейіннен бөлім BL 7,2 дюймдік гаубицамен қайта жабдықталды және Солтүстік Африка кампаниясында, содан кейін Италия кампаниясында Бірінші армия құрамында әрекет етті. Миллиган шұңқыр бомбалаушы болып тағайындалды және бомбалаушы болып көтерілуге азықалғанда, Монте-Кассино шайқасында Италиядағы театрда жарақат алды. Оң аяғына минометтен және соққы толқынынан жарақаттанғаннан кейін ауруханаға жатқызылды, ол өзіне бейімдемеген командир (соғыс күнделігінде майор Эван «Джамбо» Дженкинс деп танылған) қайтадан қатардағы қарулы күшке төмендетілді. Миллиганның пікірінше, майор Дженкинс оны ұнатпаған, себебі Миллиган әріптес сарбаздарының рухын үнемі көтеріп отырды, ал Дженкинс әскерлерге Лорд Киченерге ұқсас қарым-қатынас жасады. Сондай-ақ, Дженкинс қарулы Миллиган мен Эдгингтонды өзінің бивагына джаз ойнауға шақырған, бірақ қарулы күштердің музыкалық шеберлігі оның өзінің «Свистлинг Руфус» ойнау қабілетінен әлдеқайда жоғары екенін анықтады. Ауруханадан шыққаннан кейін Миллиган Италиядағы бірнеше тыл жұмыстарын атқарды, ақырында толық уақытты ойын-сауықшы болды. Ол әскерлер үшін концерттерде The Bill Hall Trio деп аталатын джаз және комедиялық тобымен гитарада ойнады. Демобилизациядан кейін Миллиган Италияда триомен бірге ойнап қалды, бірақ көп ұзамай Ұлыбританияға оралды. Ол Central Pool of Artists құрамында болғанда (ол «бомбадан ләззат алатын сарбаздардан» құралған топ деп сипаттады), олардың негізгі пьесаларының пародийларын жаза бастады, олар кейіннен Питер Селлерс, Гарри Секомб және Майкл Бентинмен бірге болатын «The Goon Show» (алғашқыда Crazy People деп аталған) негізгі элементтерін көрсетті.

Terence Alan Milligan was born in Ahmednagar, India on 16 April 1918 during the British Raj, and English mother, Florence Mary Winifred (née Kettleband; 1893–1990). He spent his childhood in Poona and later in Rangoon, capital of British Burma. He was educated at the Convent of Jesus and Mary, Poona, and later at St Paul's High School, Rangoon. His father remained in the Indian Army after the end of the First World War, steadily promoted till "the family's lifestyle became almost lavish"; Milligan considered that "My old man lived the life of a gentleman on sergeant's pay". After Army cuts meant his father's position was no longer required, Milligan travelled by sea, from India to England for the first time. He arrived on a winter's morning and was bemused by the climate, so different from India's, remembering the dock's "terrible noise, and everything so cold and grey." The Milligan family lived in England in somewhat straitened circumstances, Leo Milligan only being able to find "a poorly paid job in the Associated Press photo library"; Milligan recalled his mother being "often tense and angry a domestic tyrant" due to having to manage on "next to no income". (whose nickname 'Edge ying Tong', inspired one of Milligan's most memorable musical creations, the "Ying Tong Song") would compose surreal stories, filled with puns and skewed logic, as a way of staving off the boredom of life in barracks. A biographer describes his early dance band work: "He managed to croon like Bing Crosby and win a competition: he also played drums, guitar and trumpet, in which he was entirely self taught". Milligan acquired a double bass, on which he took lessons and would strum in jazz sessions. He had perfect pitch. During the Second World War, Milligan served as a signaller in D Battery (later 19 Battery), 56th Heavy Regiment, Royal Artillery, as Gunner Milligan, 954024. The unit was equipped with the obsolete First World War era BL 9.2 inch howitzer and based in Bexhill on the south coast of England. Milligan describes training with these guns in part two of Adolf Hitler: My Part in His Downfall, claiming that, during training, gun crews resorted to shouting "bang" in unison as they had no shells with which to practise. The unit was later re equipped with the BL 7.2 inch howitzer and saw action as part of the First Army in the North African campaign and then in the succeeding Italian campaign. Milligan was appointed lance bombardier and was about to be promoted to bombardier, when he was wounded in action in the Italian theatre at the Battle of Monte Cassino. Subsequently, hospitalised for a mortar wound to the right leg and shell shock, he was demoted by an unsympathetic commanding officer (identified in his war diaries as Major Evan "Jumbo" Jenkins) back to Gunner. It was Milligan's opinion that Major Jenkins did not like him, because Milligan constantly kept up the morale of his fellow soldiers, whereas Jenkins's approach was to take an attitude towards the troops similar to that of Lord Kitchener. An incident also mentioned was when Jenkins had invited Gunners Milligan and Edgington to his bivouac to play some jazz with him, only to discover that the musicianship of the gunners was far superior to his own ability to play "Whistling Rufus". After hospitalisation, Milligan drifted through a number of rear echelon military jobs in Italy, eventually becoming a full time entertainer. He played the guitar with a jazz and comedy group called The Bill Hall Trio, in concert parties for the troops. After being demobilised, Milligan remained in Italy playing with the trio but returned to Britain soon after. While he was with the Central Pool of Artists (a group he described as composed "of bomb happy squaddies") he began to write parodies of their mainstream plays, which displayed many of the key elements of what would later become The Goon Show (originally called Crazy People) with Peter Sellers, Harry Secombe and Michael Bentine.

" Қылмыскерлер " шоуы

Миллиган 1940 жылдардың соңында джазға оралды және Холл триосымен, сондай-ақ басқа музыкалық комедиялық қойылымдармен күнкөрісін қамтамасыз етті. Ол радио әлеміне де қадам басуға тырысты, өнерпаз немесе сценарийші ретінде. Радиодағы алғашқы жетістігі – комедия актері Дерек Ройдың шоуына сценарий жазушы болды. Біраз уақыттан кейін Миллиган, Питер Селлерс, Гарри Секомб және Майкл Бентин «The Goon Show» комедиялық жобасында бірікті. Алғашқы маусымында BBC шоуды «Crazy People» деп атады, немесе толық атауы – «The Junior Crazy Gang featuring those Crazy People, the Goons». Бұл бағдарламаны BBC қызметкерлеріне ұнату үшін, оны «The Crazy Gang» деп белгілі театр комедия актерлерінің танымал тобымен байланыстыруға тырысты. Алғашқы эпизод 1951 жылдың 28 мамырында BBC Home Service арнасында көрсетілді. Бастапқы эпизодтарда көп өнер көрсетпегенімен, Миллиган ақырында «Goon Show» эпизодтарының көпшілігінде жетекші актер болды, ол Экклс, Минни Баннистер, Джим Сприггс және зұлым граф Мориарти сияқты түрлі кейіпкерлерді сомдады. Ол көптеген сценарийлердің негізгі авторы болды, бірақ көптеген сценарийлерді әртүрлі серіктестермен бірге жазды, олардың ішінде Ларри Стивенс пен Эрик Сайкс ең танымалдары болды. Бастапқы эпизодтардың көпшілігі Стивенспен бірлесіп жазылды (және Джимми Графтон редакциялады), бірақ бұл серіктестік 3-ші сериядан кейін тоқтады. Миллиган 4-ші серияның көп бөлігін жазды, бірақ 5-ші сериядан бастап (Миллиганның екінші баласы Сеанның дүниеге келуімен сәйкес) және 6-шы серияның көп бөлігінде ол Эрик Сайкпен бірлесіп жұмыс істеді. Бұл оның Сайкпен қазіргі уақытта Associated London Scripts компаниясындағы серіктестігінен туындады. Миллиган мен Стивенс 6-шы серияда қайта бірікті, бірақ 8-ші серияның соңында Стивенс денсаулығының нашарлауына байланысты жұмыстан шеттетілді, ал Миллиган қысқа уақытқа Джон Антробуспен жұмыс істеді. Миллиган мен Стивенстің серіктестігі 1959 жылдың қаңтарында Стивенстің миға қан құйылуынан қайтыс болуымен аяқталды. Кейін Миллиган Стивенстің үлесін азайтып, оның еңбегін сынай бастады. «Goon Show» студиялық аудитория алдында жазылды және аудиторияны жылыту кезінде Миллиган трубада ойнаса, Питер Селлерс оркестрдің барабандарында ойнайтын. Алғашқы жылдары эпизодтар тікелей 16 дюймдік транскрипциялық дискіге жазылды, бұл актерлердің сценарийге қатаң түрде орайласуын талап етті. Бірақ 4-ші серияда BBC магниттік таспаны пайдалануға көшті. Миллиган жаңа технологияның мүмкіндіктерін зор қуанышпен пайдаланды: таспаларды монтаждауға болады, сондықтан актерлер енді еркін импровизациялай алады, ал таспа жаңа дыбыс эффекттерін жасауға мүмкіндік берді. Алғашқы үш серияда Миллиганның үнемі күрделірек дыбыс эффекттеріне (немесе сол кездегі «граммдарға») деген талабы технологияны және BBC инженерлерінің шеберлігін шектеуге мәжбүр етті. Эффекттерді механикалық түрде (Фоли) жасауға немесе дискілерден ойнатуға тура келді, кейде бір мезгілде төрт немесе бес дискіні қолдану қажет болды. «Goon Show» Миллиганды ұлттық жұлдыз деңгейіне көтергенімен, сериалды жазу мен орындаудың талаптары оған ауыр соққы берді. 3-ші серия кезінде ол бірнеше күрделі психикалық күйзелістердің алғашқысын бастан кешірді, бұл онжылдықтар бойы созылған маниакалды-депрессивтік аурудың басталуын білдірді. 1952 жылдың соңында, мүмкін, «Goon Show» жұлдыздары арасындағы шиеленіс күшейгеннен кейін, Миллиган Селлерсті өлтіру керек деп ойлағандай болды. Ол Селлерстің көршілес пәтеріне кіруге тырысқанда, қолында картоп пышағымен, кездейсоқ түрде шыныдан жасалған есіктен өтіп кетті. Ол ауруханаға жатқызылды, екі апта бойы қатты седацияланды және екі айға жуық қалпына келтірілді. Шоу үшін бақыты, сценарийлердің қоры болғандықтан, оның ауруы өндіріске көп әсер етпеді. Кейін Миллиган «Goon Show» романын жазу мен орындаудың қысымынан күйзеліске ұшырағанын және алғашқы некесінің сәтсіздігіне соқтырғанын айтты. Миллиганның 1950-1960 жылдардағы өмірінің аз танымал жағы – оның жазушылар агенттігі Associated London Scripts-ке қатысуы. Миллиган алғаш рет үйленді және отбасын құрды. Бұл оның жазуға деген қызығушылығын соншалықты әлсіреткендіктен, ол Эрик Сайкстің кішкентай кеңсесін бөлісуге шақыруын қабылдады, нәтижесінде кооперативтік агенттік құрылды.

Milligan returned to jazz in the late 1940s and made a precarious living with the Hall trio and other musical comedy acts. He was also trying to break into the world of radio, as a performer or script writer. His first success in radio was as writer for comedian Derek Roy's show. After a delayed start, Milligan, Peter Sellers, Harry Secombe and Michael Bentine joined forces in a relatively radical comedy project, The Goon Show. During its first season the BBC titled the show as Crazy People, or in full, The Junior Crazy Gang featuring those Crazy People, the Goons, an attempt to make the programme palatable to BBC officials, by connecting it with the popular group of theatre comedians known as The Crazy Gang. The first episode was broadcast on 28 May 1951 on the BBC Home Service. Although he did not perform as much in the early shows, Milligan eventually became a lead performer in almost all of the Goon Show episodes, portraying a wide range of characters including Eccles, Minnie Bannister, Jim Spriggs and the nefarious Count Moriarty. He was also the primary author of most of the scripts, although he co wrote many scripts with various collaborators, most notably Larry Stephens and Eric Sykes. Most of the early shows were co written with Stephens (and edited by Jimmy Grafton) but this partnership faltered after Series 3. Milligan wrote most of Series 4 but from Series 5 (coinciding with the birth of the Milligans' second child, Seán) and through most of Series 6, he collaborated with Eric Sykes, a development that grew out of his contemporary business collaboration with Sykes in Associated London Scripts. Milligan and Stephens reunited during Series 6 but towards the end of Series 8 Stephens was sidelined by health problems and Milligan worked briefly with John Antrobus. The Milligan Stephens partnership was finally ended by Stephens' death from a brain haemorrhage in January 1959; Milligan later downplayed and disparaged Stephens' contributions. The Goon Show was recorded before a studio audience and during the audience warm up session, Milligan would play the trumpet, while Peter Sellers played on the orchestra's drums. For the first few years the shows were recorded live, direct to 16 inch transcription disc, which required the cast to adhere closely to the script but by Series 4, the BBC had adopted the use of magnetic tape. Milligan eagerly exploited the possibilities the new technology offered—the tapes could be edited, so the cast could now ad lib freely and tape also enabled the creation of groundbreaking sound effects. Over the first three series, Milligan's demands for increasingly complex sound effects (or "grams", as they were then known) pushed technology and the skills of the BBC engineers to their limits—effects had to be created mechanically (Foley) or played back from discs, sometimes requiring the use of four or five turntables running simultaneously. Although the Goons elevated Milligan to national stardom, the demands of writing and performing the series took a heavy toll. During Series 3 he had the first of several serious mental breakdowns, which also marked the onset of a decades long cycle of manic depressive illness. In late 1952, possibly exacerbated by suppressed tensions between the Goons' stars, Milligan apparently became irrationally convinced that he had to kill Sellers but when he attempted to gain entry to Sellers's neighbouring flat, armed with a potato knife, he accidentally walked straight through the plate glass front door. He was hospitalised, heavily sedated for two weeks and spent almost two months recuperating; fortunately for the show, a backlog of scripts meant that his illness had little effect on production. Milligan later blamed the pressure of writing and performing The Goon Show for both his breakdown and the failure of his first marriage. A lesser known aspect of Milligan's life in the 1950s and 1960s was his involvement in the writers' agency Associated London Scripts. Milligan married for the first time and began a family. This reportedly distracted him from writing so much that he accepted an invitation from Eric Sykes to share his small office, leading to the creation of the co operative agency.

Теледидар

Миллиган 1950 жылдан 2000 жылға дейін сұхбат, әртүрлі және скетч-комедияларға көптеген қонақ ретінде қатысып, одан бөлек, теледидарға сценарийші және актер ретінде де жұмыс істеді. "The Idiot Weekly, Price 2d" (1956) фильмінде Питер Селлерс түсті, бұл "Goons" юморын теледидарға аударудың алғашқы әрекеті болды; одан кейін 1956 жылы Ричард Лестер режиссерлік еткен "A Show Called Fred" және "Son of Fred" фильмдері түсірілді, ол кейіннен "The Beatles" тобымен де жұмыс істеді. 1958 жылы Австралияға сапары барысында Австралия радио хабарларын тарату комиссиясы үшін ұқсас арнайы бағдарлама – "The Gladys Half Hour" жасалды, онда жергілікті актерлер Рей Барретт пен Джон Блутхал да ойнады, олар Миллиганның кейбір келесі жобаларында да пайда болды. 1961 жылы Миллиган танымал ситкомның екі эпизодын жазды, онда Сайкс пен Хэтти Жакс басты рөлдерде ойнады, сондай-ақ "Spike Milligan Offers a Series of Unrelated Incidents at Current Market Value" атты жеке бағдарламасы да жарық көрді. 15 минуттық "The Telegoons" (1963) сериалы "Goons" тобын теледидарға көшірудің келесі әрекеті болды, бұл жолы таныс кейіпкерлердің қуыршақтары қолданылды. Бастапқы ниет 1950-ші жылдардағы "Goon Show" эпизодтарының түпнұсқа жазбаларын "көрнекілеу" болған, бірақ бұл шапшаң диалогтардың салдарынан қиынға соқты және соңында BBC түпнұсқа дыбысты пайдалануға рұқсат бермегендіктен сәтсіз аяқталды. Оның орнына Морис Уилтширдің түпнұсқа сценарийлерінің 15 минуттық бейімделуі қолданылды, Миллиган, Селлерс және Секомб дауыстарын берді; заманауи баспасөз хабарламасына сәйкес, олар BBC-нің 15 минуттық шоулар үшін төлеген ең жоғары гонорарын алды. Екі серия 1963 және 1964 жылдары түсірілді және (ведео емес, 35 мм фильмде түсірілгендіктен) бүкіл серия BBC архивтерінде сақталғаны хабарланды. Миллиганның келесі ірі тележобасы – BBC 2 үшін түсірілген "The World of Beachcomber" (1968) скетч-комедиялық сериалы; барлық 19 эпизодтың жоғалып кеткеніне сенімді. Сол жылы үш "Goons" мүшесі Thames Television үшін "Goon Show" спектаклінің қайта қойылымына келді, онда қалыптасқан Уоллес Гринслейдтің орнына Джон Клиз ойнады. 1969 жылдың басында Миллиган Джонни Спейт жазған және Миллиганның ескі досы әрі әріптесі Эрик Сайкс ойнаған "Curry and Chips" комедиясында түсті. "Curry and Chips" британдықтардың нәсілшіл көзқарастарын Спейттің бұрынғы жұмысына ұқсас сатиралық тұрғыдан көрсетуге тырысты, ол өте сәтті болды – "Till Death Us Do Part", Миллиган жартылай пакистандық-жартылай ирландтық зауыт жұмысшысы Кевин О'Грэйди рөлін ойнау үшін "бетін қарартты". Сериалдың жиі пайдаланылған нәсілшіл сөздері мен "дөрекі тілі" салдарынан көптеген шағымдар түсті – бір көрермен бір эпизодта "bloody" сөзін 59 рет естігенін айтты – және ол Тәуелсіз телерадио хабар тарату органының бұйрығымен тек алты эпизодтан кейін тоқтатылды. Миллиган сондай-ақ "The Melting Pot" бағдарламасына қатысты. Режиссер Джон Голдшмидттің "The Other Spike" фильмі Миллиганның жүйке бұзылуын Granada Television үшін түсірген фильмде бейнеледі, онда Миллиган сценарийін жазды және өзінің рөлін ойнады. Кейіннен сол жылы ол BBC-ден Q5 сериалын жазуға және оның басты рөлін ойнауға тапсырыс алды, бұл инновациялық Q телесериалдарының алғашқысы болды, ол кейінірек премьера болған "Monty Python's Flying Circus" сериалының маңызды алғыкөші ретінде танылды. 1975 жылы BBC Q6 сериалын тапсырыс бергенге дейін бірнеше жыл үзіліс болды. Q7 1977 жылы, Q8 1978 жылы, Q9 1980 жылы және "There's a Lot of It About" 1982 жылы көрсетілді. Кейіннен Миллиган BBC-нің сериалға салқын қанағатпен қарағанын айтып, мүмкіндік берілсе, ол көбірек бағдарламалар жасағанын мәлімдеді. "Q" сериалының бірнеше эпизодтары жоғалып кетті, жойылған деп есептеледі. Миллиганның қызы Лора "The Ratties" (1987) анимациялық сериалын ойлап тапты және жазды. Миллиган бес минуттық 26 эпизодты баяндады. Кейіннен ол 1995 жылдан 1998 жылға дейін ITV телеарнасында көрсетілген өте табысты анимациялық сериал "Wolves, Witches and Giants" дауысын берді. Сериалды бұрын Q сериалында ойнаған Эд Уэлч жазды және Спайкпен бірнеше аудио-өндірістерде бірлесіп жұмыс істеді, оларды Саймон мен Сара Бор режиссерлік етті. "Wolves, Witches and Giants" 100-ден астам елде, соның ішінде Ұлыбритания мен АҚШ-та көрсетілді.

Milligan made several forays into television as a writer performer, in addition to his many guest appearances on interview, variety and sketch comedy series from the 1950s to the 2000s. The Idiot Weekly, Price 2d (1956), starring Peter Sellers, was the first attempt to translate Goons humour to TV; it was followed by A Show Called Fred and Son of Fred, both made during 1956 and directed by Richard Lester, who went on to work with the Beatles. During a visit to Australia in 1958, a similar special was made for the Australian Broadcasting Commission, "The Gladys Half Hour", which also featured local actors Ray Barrett and John Bluthal, who would appear in several later Milligan projects. In 1961, Milligan co wrote two episodes of the popular sitcom Sykes and a , co starring Sykes and Hattie Jacques and the one off "Spike Milligan Offers a Series of Unrelated Incidents at Current Market Value". The 15 minute series The Telegoons (1963), was the next attempt to transplant the Goons to television, this time using puppet versions of the familiar characters. The initial intention was to "visualise" original recordings of 1950s Goon Show episodes but this proved difficult, because of the rapid fire dialogue and was ultimately frustrated by the BBC's refusal to allow the original audio to be used. Fifteen minute adaptations of the original scripts by Maurice Wiltshire were used instead, with Milligan, Sellers and Secombe reuniting to provide the voices; according to a contemporary press report, they received the highest fees the BBC had ever paid for 15 minute shows. Two series were made in 1963 and 1964 and (presumably because it was shot on 35mm film rather than video) the entire series has reportedly been preserved in the BBC archives. Milligan's next major TV venture was the sketch comedy series The World of Beachcomber (1968), made in colour for BBC 2; it is believed all 19 episodes are lost. In the same year, the three Goons reunited for a televised re staging of a vintage Goon Show for Thames Television, with John Cleese substituting for the late Wallace Greenslade. In early 1969, Milligan starred in brownface in the situation comedy Curry and Chips, created and written by Johnny Speight and featuring Milligan's old friend and colleague Eric Sykes. Curry and Chips set out to satirise racist attitudes in Britain in a similar vein to Speight's earlier creation, the hugely successful Till Death Us Do Part, with Milligan 'browning up' to play Kevin O'Grady, a half Pakistani–half Irish factory worker. The series generated numerous complaints, because of its frequent use of racist epithets and 'bad language'—one viewer reportedly complained of counting 59 uses of the word "bloody" in one episode—and it was cancelled on the orders of the Independent Broadcasting Authority after only six episodes. Milligan was also involved in the ill fated programme The Melting Pot. Director John Goldschmidt's film The Other Spike dramatised Milligan's nervous breakdown in a film for Granada Television, for which Milligan wrote the screenplay and in which he played himself. Later that year, he was commissioned by the BBC to write and star in Q5, the first in the innovative Q TV series, acknowledged as an important precursor to Monty Python's Flying Circus, which premiered several months later. There was a hiatus of several years, before the BBC commissioned Q6 in 1975. Q7 appeared in 1977, Q8 in 1978, Q9 in 1980 and There's a Lot of It About in 1982. Milligan later complained of the BBC's cold attitude towards the series and stated that he would have made more programmes, had he been given the opportunity. A number of episodes of the earlier "Q" series are missing, presumed wiped. Milligan's daughter, Laura, conceived and co wrote an animated series called The Ratties (1987). Milligan narrated the 26 five minute episodes. He later voiced the highly successful animated series Wolves, Witches and Giants, which aired on ITV from 1995 to 1998. The series was written by Ed Welch, who had previously appeared in the Q series, and collaborated with Spike on several audio productions produced and directed by Simon & Sara Bor. Wolves, Witches and Giants was broadcast in more than 100 territories, including Britain and the United States.

Поэзия және басқа да жазбалар

Милиган сондай-ақ өлеңдер жазды, олар әдеби ақымақтық жанрына жатсады. Мысалы: "Көгершіндер қонғанда Нельсонның шляпасы аппақ болады". Оның поэзиясын комедия актері Стивен Фрай "Лир дәстүріндегі мәңгілік туынды" деп сипаттады. Оның "Нинг Нанг Нонг" атты өлеңі 1998 жылы өткен жалпыұлттық сауалнамада Ұлыбританияның ең сүйікті комедиялық өлеңі деп танылды, бұл Льюис Кэрролл және Эдвард Лир сияқты басқа ақымақ ақындарды озып кетті. Музыкаға қойылған бұл ақымақтық өлең Австралияда кеңінен танымал болды және ABC балалар бағдарламасы Playschool апта сайын орындады. Миллиган 1969 жылы шыққан "No One's Gonna Change Our World" альбомына осы өлеңді қосты, осы арқылы Дүниежүзілік жабайы табиғат қорына көмектесуді мақсат етті. 2007 жылдың желтоқсанында OFSTED мәліметтері бойынша, бұл өлең Ұлыбританиядағы бастауыш мектептерде ең көп оқытылатын он өлеңнің қатарында екені хабарланды. Депрессияға түскен кезде ол шын поэзия жазды, оның көп бөлігі "Ашық жүрек университеті" жинағында топтастырылған. Ол сонымен қатар "Пуккоун" романын және "Адольф Гитлер: Оның құлдырауындағы менің үлесім" (1971), "Роммель?" "Қандай мерген?" : Шөлдегі қақтығыс" (1974), "Монти: Менің жеңісіме оның үлесі" (1976) және "Муссолини: Менің құлдырауыма оның үлесі" (1978) сияқты соғыс мемуарларының сериясын жазды. Миллиганның жеті томдық естеліктері 1939 жылдан 1950 жылға дейінгі кезеңді қамтиды (әскери шақыру, соғыс қызметі, алғашқы күйзеліс, Италияда ойын-сауықпен айналысу және Ұлыбританияға оралу). Миллиган комедиялық әндер де жазды, соның ішінде The Beatles тобының "Yellow Submarine" әнінің пародиасы болған "Purple Aeroplane" әні де бар. Ол сонымен қатар саксофоншы/композитор Дункан Ламонттың "Англия халық әнінің" сөзін жазды, ол джаз әншісі Тина Мейдің 2021 жылғы "52-ші көше (және басқа да әңгімелер)" альбомында орындалды. Ол Лондон қаласының тапсырысымен Шерлок Холмстың "The Strand" журналында алғаш рет пайда болған сәтін еске алу үшін Лэмонттың "Шерлок Холмс сюитасының" баяндаушысы болды.

Қазына аралы

Бернард Майлз Миллиганға "Асыл мұра аралы" атты "Мермейд" театрының қойылымында Бен Ганн рөлімен алғашқы актерлік рөлін сыйлады. Майлз Миллиганды былай сипаттады:

өте ерекше дағдыға ие адам, алысқа көреген, әдеттегі байланыстардан қиындықпен айырылған, себебі ол өзгеше болғандықтан өз түрімен толыққанды қарым-қатынас жасай алмайды. "Асыл мұра аралы" 1961–62 жылдары қыс айларында күніне екі рет көрсетілді және бірнеше жыл бойы "Мермейд" театрында жыл сайынғы қойылым болып келді. 1968 жылғы қойылымда Барри Хамфрис Лонг Джон Сильвер рөлін, ал Уильям Раштон Сквайр Трелоуни рөлін ойнады, Миллиган Бен Ганн рөлінде болды. Хамфрис Миллиганның "ең керемет рөлі, әрине, Бен Ганн рөлі болды. Миллиган әр түні көрермендердің назарын өзіне аударды, оның макияжына кем дегенде бір сағат уақыт кетті. Ол сахнаға шыққан сайын, көрермендердің балалары қуанышпен қарсы алатын, ал Спайк көп кешікпей мәтінді ұмытып, керемет абсурдқа толы ойларға берілді."

Жатақ бөлмесі

1961–62 жылдары, "Қазына аралы" атты түскі және кешкі көрсетімдер арасындағы ұзақ үзілістерде Миллиган Майлзбен ядролық соғыстан кейінгі әлемді бейнелейтін пьеса туралы, Джон Антробуспен бірге зерттеп жатқан идеясы туралы әңгімелесе бастады. Осыдан "The Bedsitting Room" атты бір актілік пьеса туды, оны Миллиган Джон Антробуспен бірлесіп жазды және 12 ақпан 1962 жылы Кентерберидегі Марлоу театрында тұңғыш рет қойылды. Кейін ол ұзақ форматқа бейімделіп, Майлз Лондонның "Мермейд" театрында сахналады, пьеса 1963 жылғы 31 қаңтарда дебют жасады. Ол сыншылардың және көрермендердің жоғары бағасын алды, 1967 жылы қайта қойылды, алғаш провинциялық тур өткізіліп, 3 мамыр 1967 жылы Лондонның Савилл театрында ашылды. Ричард Лестер кейіннен осы пьесаның фильмдік нұсқасын түсірді, ол 1969 жылы жарық көрді.

Обломов

Комедиялық рөлдерден шаршаған Миллиган күрделірек материал іздеді. Ол Иван Гончаровтың «Обломов» романын оқып, әлемге бет бұруға төсегінен тұруға дайынсыздық танытқан басты кейіпкермен жақындық сезімге бөенді. Скудамордың өмірбаянамасы бойынша:

Миллиганның жанкүйерлері мен театр әлемі оның түзу пьесада ойнайтынына сенуге қиналды. Ол себептерін сұрағанда маңызды жауап бергісі келмеді. Роман бойынша, Обломов өмірін төсекке жатып өткізуге шешім қабылдайды. Спайк өзінің кейіпкерімен бірдей болуды қалап, сенбеген журналистерге бұл оған жақсы демалыс сыйлайды деп айтты. Бұл, әрине, жалғандық еді. Спайк шын мәнінде Обломовқа қызығушылық танытып, Иван Гончаровтың романының аудармасын оқыған. Романды итальян жазушысы Риккардо Арагно сахнаға қойған. Арагноның «Обломов» сценарийін 1964 жылдың басында Миллиганның өндіріс компаниясы сатып алды. Миллиган ұзақ уақыттан бері комедиядан ауыр драмаға өтуді армандап келген. Осы мақсатта Миллиган жеті апта бойы режиссер Фрэнк Данлоппен және актерлер Джоан Гринвуд, Билл Оуэн мен Валентин Дайлмен Лирик Хаммерсмитте репетиция жасады. Алғашқы көрсету 1964 жылдың 6 қазанында өтті. Осы көрсетілім кезінде Миллиган сахналық қорқынышқа ұшырап, өзінің көбісін ұмытып қалды. Ол актерлерге айтуға сөздерді жылдам ойлап шығарып, драманы импровизациялық сеансқа айналдырды. Миллиганның басқа комедияларына жоғары баға берген драма сыншысының көрермендер арасында екенін байқаған Миллиган алғашқы көрсетілімді «Құдайға шүкір, Милтон Шульман келді!» деп айқайлап аяқтады. Пьеса театр сыншыларынан жаман пікірлер алды. Алайда, «Обломов» продюсерлері пьесаны Лирикке үш аптаға қоюға келісім берген. Инвестицияларын қайтаруға құштар болғандықтан, олар Миллиганға сахнада толық еркіндік берді. Миллиганның әрекеттері көрермендермен бірге отырып, оларды көңілдіру үшін актерлерге айқайлауды, ойынды бастауды қамтыды. Бір түні ол қолшатыр киіп, оны жеңінен түсіріп жіберді, ал оның серіктесі Иан Флинтофф, Обломовтың дәрігерінің рөлін ойнаған, Миллиганның қолын сілкіп алғанда. Флинтофф Миллиганның көптен бері танысы Билл Керрге Спайк олардың еңбегін мазақтап жатқанына шағымданды, Керр оған: «Біз бәріне шыдаймыз, дос, себебі ол жалға төлейді» деп жауап берді. Пьеса импровизациялық комедия ретінде жалғасты. Бұл шешім көп ұзамай Лириктегі барлық кассалық рекордтарды бұзуға әкелді. Бес аптадан кейін ол «Обломовтың ұлы» деп қайта аталды және 1964 жылдың 2 желтоқсанында Вест-Эндтегі Комедия театрына көшті. Ол онда барлығы 559 қойылым көрсетті. Пьесаның әр түні жаңа болғандықтан, рекордтық көрермендерді тартты. 1965 жылдың 22 сәуірінде Елизавета патшайым мен оның отбасы оның 39-шы туған күнін тойлау үшін келді. Перде көтерілгеннен кейін, төрт кеш келген адам патшайымның алдындағы орындарына тым жақындап баруға тырысты. Миллиган дереу: «Жарықты жақ! Бәрін қайтадан бастаңдар!» деп айқайлады. Ол қызарған төрт жігітті көрсетіп: «Бұл сіздерге рыцарь атағын жоғалтуға тұрады!» деді. Содан кейін Миллиган ханзада Чарльз мен ханшайым Маргареттің арасында отырған Питер Селлерсті байқап: «Үйде Селлерс бар ма?» деп қатты сұрады. Селлерс бірден: «Иә!» деп айқайлады. Миллиган ханзада Филиптің жолағы туралы вадевильдік реттілікке кірісті, ал Селлерс патшайыммен бірге өз орнынан қатысты. Бұл Миллиганның жоғары соққы беріп, Селлерске жатын бөлмесінен бір шұлықты лақтыруымен аяқталды, ол шамалы ғана ханзада Филиптің басын өткізіп жіберді. Джоан Гринвудпен бірге төсекке түскен Миллиган спектакльдің қалған бөлігін королеваның ұлын мұндай ойынға әкелгені үшін мазақтап өткізді. Пьеса Миллиганның сахнада катанасын шығарып, сол түні жасаған еңбегі үшін королевадан оны рыцарь атауын сұрауымен аяқталды. Ол бас тартты. Көрсетілім жоспарланған уақытынан 45 минутқа созылды. Ханзада Чарльз пьесаны бес рет көрген.

Milligan's fans and the theatrical world in general found it hard to believe that he was to appear in a straight play He refused to be serious when questioned about his motives. In the story, Oblomov decides to spend his life in bed. Spike decided to identify with his character, and told disbelieving reporters that he thought it would be a nice comfortable rest for him. This was of course, prevarication. Spike was actually intrigued with Oblomov and had read a translation of Ivan Goncharov's novel. The novel had been adapted for the stage by Italian writer Riccardo Aragno. Aragno's script for Oblomov was bought by Milligan's production company in early 1964. Milligan had long nurtured hopes of transitioning from comedy to serious drama. To this end, Milligan rehearsed for seven weeks with director Frank Dunlop and castmates Joan Greenwood, Bill Owen, and Valentine Dyall at the Lyric Hammersmith. The first preview was on 6 October 1964. During this performance Milligan was struck by stage fright and forgot nearly all of his lines. He quickly began making up things to say to the cast, turning the drama into an impromptu improv session. Noticing that a drama critic who'd given rave reviews to Milligan's other stage comedies was in the audience, Milligan ended the first performance by shouting "Thank God, Milton Shulman's in!" The play was savaged in the theatrical press. However, Oblomov producers had booked the play into the Lyric for three weeks. Anxious to recoup their investment by any means, they gave Milligan carte blanche on stage. Milligan's antics included starting the play while sitting with the audience, yelling for his castmates to entertain him. Another night he wore a false arm that fell out of his sleeve when co star Ian Flintoff, playing Oblomov's doctor, shook Milligan's hand. When Flintoff complained to Bill Kerr, a longtime friend of Milligan, that Spike was making a mockery of their hard work Kerr replied: "We have to put up with all the shit, mate, because it pays the rent." The play continued running as an improv comedy. The decision soon caused it to break all box office records at the Lyric. After five weeks it was rechristened Son of Oblomov and moved on 2 December 1964 to the Comedy Theatre in the West End. It would run there for a total of 559 performances. As the play was substantially new each night it drew record numbers of repeat traffic. On 22 April 1965, Queen Elizabeth and her family attended as part of her 39th birthday celebration. Just after the curtain rose, a group of four latecomers attempted to slink to their seats directly in front of the royal family. Milligan immediately shouted: "Turn up the house lights! Start everything again!" He pointed to the blushing foursome and cried: "That's cost you your knighthood!" Then, noticing that Peter Sellers was seated between Prince Charles and Princess Margaret, Milligan asked in a loud voice: "Is there a Sellers in the house?" Sellers immediately shouted, "Yes!" Milligan launched into a vaudeville routine about Prince Phillip's suspenders, with Sellers participating from his seat with the royals. This culminated in Milligan giving a high kick, lobbing one of his bedroom slippers at Sellers, nearly missing Prince Phillip's head. Once back in bed with co star Joan Greenwood, Milligan spent the rest of the performance poking fun at the Queen for bringing her son to such a racy play. The play ended with Milligan unsheathing a katana on stage and asking the Queen to knight him for his efforts that night. She declined. The performance ran 45 minutes over its scheduled ending. Prince Charles reportedly saw the play five times.

Кен Рассел фильмдері

1959 жылы Кен Расселл Миллиган туралы және онымен бірге "Гунның портреті" атты қысқа 35 мм фильм түсірді. Фильмнің түсірілуі Пол Саттонның 2012 жылы жарық көрген "Кен Расселге айналу" атты өмірбаянында егжей-тегжейлі сипатталған. 1971 жылы Миллиган Расселдің "Жындар" фильмінде қарапайым ауылдық ділмәрдің рөлін ойнады. Бұл эпизод көрсетілім нұсқасынан қиылып, қазіргі таңда жоғалып кеткен деп есептеледі, бірақ сол эпизодтан алынған фотосуреттер және Мюррей Мелвиннің сол күнгі түсірілім туралы естеліктері Саттонның 2014 жылғы "Алты ағылшын фильм жасаушысы" кітабына енгізілген.

Жақсылықпен таңбалау

Театрға қатысуының сипаттамасында көрсетілгендей, Миллиган көбінесе импровизация жасаған. Ол радио мен теледидарда да солай істеді. Оның экрандағы соңғы пайда болуларының бірі – Мервин Пиктің «Горменгаст» романының BBC-ге қойылған драмасы болды, және ол (әдеттегідей) импровизация жасаушы ретінде танылды. Миллиганның импровизация жасаған оқиғаларының бірі 1960 жылдардың соңында Австралияға сапары кезінде болды. Ол тікелей эфирде сұхбат берді және хабар тарату кезінде студияда қалды (Род МакНил оқыды), осы уақытта Миллиган үнемі араласып, жаңалықтарға өз атын қосып отырды. Осының салдарынан, оған ABC телеарнасында тікелей эфирде пайда болуына тыйым салынды. ABC сондай-ақ ұлттық саясатын өзгертіп, сұхбат аяқталғаннан кейін қонақтар студияны тастап кетуі керек болды. Хабарламаның жазбасы сақталды және ABC Radio аудиожинағына, сондай-ақ BBC құрмет CD-сіне, «Vivat Milligna»-ға қосылды. Фильм және теледидар режиссері Ричард Лестер «Фред деп аталатын шоу» телесериалы тікелей эфирде көрсетілгенін еске алады. «Мен өмірімде гениальды сәттерді көп көрген жоқпын, бірақ бірінші көрсетілімнен кейін Спайкпен бірге куә болдым. Ол үнсіз мультфильм әкелді» және Лестерден оның жеке көмекшісі стенография біле ма деп сұрады. «Ол білемін деді. «Жақсы, оған түсіндіру керек». Бұл он минуттық мультфильм еді, Спайк оны бір рет көрген болуы мүмкін, тіпті солай болса да. Ол оған түсіндіру жазды, ол керемет болды. Мен алдымдағы шикі комедиялық туындыны көріп, аузым ашылып қалдым».

Мультфильмдер мен өнер

Миллиган сатирикалық "Private Eye" журналына эпизодты түрде карикатуралар салған. Көбінесе бұл біржолды әзілдердің көрнекі бейнесі болды. Мысалы, кішкентай ұл "Конкордты" көріп, әкесіне: "Бұл не?" - деп сұрайды. Әкесі: "Бұл ұшатын жаңғақ жобасы, ұлым" - деп жауап береді. Миллиган жақын суретші еді.

Жарнама

1967 жылы британдық теледидар жарнамаларында Суперменге ұқсас кейіпкерлерді пайдалануға болған сәнге сатирикалық көзқараспен қарап, Миллиган BP компаниясының тележарнамаларында "Бэт Гунз" киімін киіп түсті. Сол кездегі бір тілші тележарнамаларды "күлкілі және тиімді" деп бағалаған. 1980 жылдан 1982 жылға дейін ол Англияның түрлі аймақтарына саяхат жасаған шотландты сомдап, Англия туристік кеңесі үшін жарнама жасады. Одан басқа, ол Kellogg's Corn Flakes, Leyland Mini, Commonwealth Bank of Australia және Planters жаңғақтарының тележарнамаларында да түсті.

Басқа салымдар

1970 жылдары Чарльз Аллен британдықтардың Британ Радж кезеңіндегі өмірлік тәжірибелерінен әңгімелер жинағын құрастырып, 1975 жылы «Раджден қарапайым әңгімелер» деген атпен жариялады. Миллиган – ең жас қатысушы, ол Британ үкімдігі астында болған кездегі Үндістандағы өмірін сипаттады. Онда ол сол жердегі императорлық шерулер туралы былай деп еске алады: Мен үшін ең қызықты дыбыс – панджабидің тұрақты емес полкінің дхол және сурмай [бір түрі барабан] тартып ойнауы еді – бір соққысы «дум да да дум, дум да да дум, дум да да дум!» болып келетін. Олар ұзын шалбар киіп, бас киімдеріне алтын күмбез орнатқан, хаки түсті жеңдері бар жилет, көлденең бауы бар шапан, былғары сандал киіп, өте жылдам қадаммен жүріп, ағылшын полкінің артынан шаңды көтеріп келетін. Олар қолдарын түсіріп, мылтықтарын жоғары лақтырып, сол қолымен ұстап алатын – әрқашан осы «дум да да дум, дум да да дум!» ырғағымен. Содан соң аяқтарын жерге тигізіп, барабанмен бірге үйлесімді түрде бір оқ атып, солға, оңға, солға, оңға, шабаш! Хай! Бам! «Дум да да дум!» – бұл керемет еді!

Музыкалық композиция

1988 жылы анасына қонаққа барғанда, Милиган Брисбен суының жағасындағы Вой Вой қаласында Брисбен суына арналған үлкен вальс (Grand Waltz) шығарды және оны жақын жердегі Госфорд симфониялық оркестріне тапсырды. Симфониялық Орталық Жағалау содан бері оны кейде орындайды, соның ішінде 2020 жылғы YouTube бейнесі COVID-19 оқшаулау кезеңіндегі жоба ретінде жарық көрді.

Отбасы

Милиган өзінің бірінші әйелі Джун (Марчини) Марлоуға 1952 жылы үйленді; Питер Селлерс куәгер болды. Олардың үш баласы болды – Лора, Шон және Силе, ал 1960 жылы ажырасты. 1962 жылдың маусым айында Патриция Риджвейге (сонымен қатар Пэдди деп те аталды) үйленді, куәгер ретінде Джордж Мартин болды, осы некеден бір бала дүниеге келді – Джейн Миллиган (1966 ж.т.). 1978 жылы Патрицияның сүт безінің қатерлі ісігінен қайтыс болуымен некелері аяқталды. Оның басқа әйелдерден де екі баласы болғаны хабарланды. Шеллаға үйленгеннен кейін Миллиган барлық мүлкін әйеліне қалдыратын жаңа өсиетнама жасады. Балалары өсиетнаманы жоюға тырысты. Жоғары сот судьясы Шелланың барлық мүлікке құқығы бар екенін, ал балалары тек "қажеттіліктерден артық қалған" мүлікті алуы керек деп шешті. 2008 жылдың қазан айында Шелла, кішірек үйге көшуіне байланысты, Миллиганның жеке заттарын аукционда сатты. Олардың ішінде оның көптеген кітаптары мен естеліктері, сондай-ақ бұзыла жаздаған, бірақ Шығыс Сассекстің Рай ауылындағы көршісі Пол Маккартни әр таңда ойнайтын рояль болды. Балалары бұл сатудан қатты мазаланды. Ол өзінің жағдайы және оның өміріне тигізген әсері туралы ашық айтты:

Мен соншалықты депрессияға түстім, ауруханаға жатқызуды және терең наркозға (ұйқыға) салуды сұрадым. Мен ояу тұруға шыдамаймын. Ауырсыну тым күшті. Менің бойымда бір өзгеріс болды, өмірлік қуаттық жанып қалды – енді мен кешкі ас дастарқанына отырып, ештеңе де айтпаймын, додо сияқты отырамын. Әдетте мен назардың ортасында болып, әңгімені жалғастырамын, сондықтан бұл өзінен-өзі депрессияға түсіреді. Бұл басқа біреудің иелік етуі сияқты, өте қызық. Мен ең маңыздысы «жақсы кеш» деймін, содан кейін үндемеймін.

Ұлты

Миллиган британдық анасының Ұлыбритания империясында дүниеге келгендігіне және әсіресе алты жыл британ армиясында қызмет еткендігіне байланысты, британдық азаматтыққа құқығы бар деп ойлады. Комонвелтте туған азаматтарға қатысты британдық заң өзгергенде (бұл оған Ұлыбританияда тұруға мүмкіндік берген), ол 1960 жылы британ паспортына өтініш берді. Оған патшаға адалдық серт беруден бас тартқаны үшін бас тартты. 1962 жылы ирланд азаматы болып, өмірінің соңына дейін солай болды; бұл мәртебе оған британдық азаматқа ұқсас құқықтарды берді.

Дін

Миллиган агностик болғандықтан, "кейде үмітсіз жағдайда, біреу тыңдап отыр ма деген оймен дұға ететінмін, бірақ әрқашан бос кеңістікке сөйлеп тұрғандай сезінемін" деді. Миллиган католик дінінде тәрбиеленді және "кім католик болып өссе, сол мәңгі католик болады" деген пікірін айтты, өзінің өмірі бойы католик екенін атап өтті.

Құқықтық мәселелер

1974 жылы Миллиган біреудің қасақана кіруіне қарсы әуе мылтығымен оқ атқан үшін қамауға алынды. Ол сотта өзін-өзі қорғады және шартты түрде босатылды.

Үгіт-насихат

Ол қоршаған орта мәселелері бойынша өте белсенді күрескер болды, әсіресе "музак" сияқты артық шуға қарсы күресті. 1971 жылы Миллиган Хейвард галереясындағы өнер көрмесіне балғамен шабуыл жасап, қырқыс дау тудырды. Көрмеге соққыға ұшыратылатын шабақ, устрица және креветкалар қосылған еді. Ол отбасылық зорлық-зомбылықтың қорқынышына қарсы тұратын, ашық пікір білдіретін адам болды және бір кітабын Эрин Пиззиге арнады.

Өлім

Өмірінің соңғы жылдары да Миллиганның қара юморі оны тастап кетпеді. Гарри Секомбтың қатерлі ісіктен қайтыс болғаннан кейін ол: "Ол менен бұрын қайтыс болғанына қуандым, себебі мен оның менің жерлеу рәсімімде ән айтқанын қаламайтын едім" деді. (Милиганның естелік шарасында Секомб әнінің жазбасы ойнатылды.) 1990 жылы ол өзінің некрологын да жазды, онда ол "Goon Show жаздым және қайтыс болдым" деп бірнеше рет қайталап айтты. Миллиган 83 жасында, 2002 жылдың 27 ақпанында, Сассекс округының Рай қаласына жақын Демб Уоменс Лэйндегі үйінде бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Оның жерлеу күні, 2002 жылдың 8 наурызында, оның табыты Шығыс Сассекстің Винчелсиядағы Сент-Томас шіркеуіне әкелінді және Ирландия туымен жабылды. Ол бірде өзінің ескерткіш тасына "Мен сендерге ауырып жатқанымды айттым" деген сөздерді жазуды қалағанын айтқан еді. Ол Сент-Томас шіркеуінің зиратына жерленді, бірақ Чичестер епархиясы бұл эпитафияға рұқсат беруден бас тартты. "Мен сендерге ауырып жатқанымды айттым" деген сөздің ирланд тіліндегі (гаэль) аудармасымен – "Dúirt mé leat go raibh mé breoite" және ағылшын тілінде "Love, light, peace" (Махаббат, нұр, тыныштық) келісімге келді. Қосымша эпитафия Grá mhór ort Shelagh "Шелаг, сені қатты жақсы көремін" деп аударылады. 2011 жылы "Rye and Battle Observer" газетінде жарияланған хатқа сәйкес, Миллиганның ескерткіш тасы Винчелсиядағы Сент-Томас шіркеуінің зиратынан алынып, әйелінің қабіріне жақын жерге көшірілді, бірақ кейін қайта орналастырылды.

Мұра

1960 жылдан бастап Миллиган Роберт Грейвспен тұрақты хат алмасып тұрды. Миллиганның Грейвске жазған хаттарында көбінесе классикалық зерттеулерге қатысты сұрақтар қойылды. Хаттар Грейвстің Оксфордтағы Сент-Джон колледжіне қалдырған мұрасының бір бөлігін құрайды. Шон Хьюз бен Миллиганның қызы, актриса Джейн Миллиганның қатысуымен түсірілген "Пуккоун" фильмі оның қайтысынан кейін шықты. Миллиган бірнеше жыл Холден-роуд, Вудсайд-парк, Финчлиде, сондай-ақ Барнеттегі Крессентте тұрды және Финчли қоғамын құруға және белсенді түрде қолдау көрсетуге атсалысты. Оның Вудсайд-парктегі ескі үйі қазір бұзылған, бірақ сол жерде оның құрметіне көк тақта орнатылған. Миллиганның қоладан жасалған бейнесі бар естелік орындық оның бұрынғы үйі орналасқан жерде сақталған. Он жылдан астам уақыт бойы Барбара Уоррен басқарыған Финчли қоғамы жергілікті суретші Джон Сомервиллдің одан мүсін жасау үшін қаражат жинады. Мемориал 2014 жылдың 4 қыркүйегінде салтанатты түрде ашылды, онда жергілікті мәртебелі тұлғалар мен шоу-бизнес жұлдыздары қатысты, олардың ішінде Рой Хадд, Майкл Паркинсон, Морин Липман, Терри Гиллиам, Кэти Летт, Денис Норден және Линси де Пол болды. Ол өскен Льюишем ауданында оның ескерткішін орнату жөнінде науқан жүргізілуде. 1930 жылдары Үндістаннан Ұлыбританияға келгеннен кейін, ол Броклидегі 50 Риселдин жолында тұрып, Браунхилл ұлдар мектебінде (кейін Кэтфорд ұлдар мектебі, ол 1994 жылы бұзылған) оқыды. Уэлингтондағы Уэйдстаун кітапханасында "Спайк Миллиган бұрышы" деп аталатын жерде ескерткіш тақта мен орындық орнатылған. 2005 жылы "Комедия шебері" сайысында ол әріптес комедия актерлары мен сарапшылар тарапынан ең үздік 50 комедиялық актердің қатарына енді. 1999 жылдың тамызында ББС жүргізген сауалнамада Миллиган "соңғы 1000 жылдың ең күлкілі адамы" деп танылды. Миллиган екі фильмде сомдалды. Оның "Адольф Гитлер: Менің құлдырауындағы рөлім" романының бейімделуінде оны Джим Дейл ойнады, ал Миллиган өзінің әкесінің рөлін сомдады. "Питер Селлерстің өмірі мен өлімі" (2004) фильмінде оны Эдвард Тюдор Поул бейнеледі. 2008 жылғы "Surviving Spike" сахналық пьесасында Миллиган рөлін Майкл Бэрримор ойнады. 2006 жылдың 9 маусымында Ричард Уайзманның Миллиганды әлемдегі ең күлкілі әзілдің авторы деп танығаны хабарланды. Уайзманның сөзіне göre, әзілде жақсы әзілдің үш құрамдас бөлігі бар: алаңдаушылық, жоғарылық сезімі және күтпеген элемент. Эдди Иззард Миллиганды "Альтернативті комедиянің әкесі" деп сипаттады. "Оның шексіз ойынан шексіз идеялар туды. Ол "альтернативті" деп аталған комедия актерларының жаңа буынына әсер етті". Монти Пайтон мүшелері оған үлкен құрмет көрсетті. Сол кезде көп тараған сұхбатта Джон Клиз: "Милиган - біздің бәріміз үшін Ұлы Құдай" деді. "Монти Пайтонның Брайанның өмірі" фильмінде Миллиганға камео-роль берілді, ол сол кезде Тунис елінде демалып жүрген кезде, фильм түсіріліп жатқан жерге жақын болды; ол соғыс кезінде орналасқан жерін қайтадан аралап көрді. Грэхам Чэпман оған "Сарыбарда" фильмінде шағын рөл берді. Зейнетке шыққаннан кейін Миллиганның ата-анасы мен кіші інісі Десмонд Австралияға көшіп кетті. Оның анасы өмірінің соңына дейін Сиднейдің солтүстігінде, Жаңа Оңтүстік Уэльстің Орталық жағалауындағы Вой Вой қаласында тұрды. Осының нәтижесінде ол Австралияға жиі баратын болды және онда бірқатар радио және телебағдарламалар жасады, соның ішінде Бобби Лимбпен бірге "The Idiot Weekly". Ол бірнеше кітап жазды, соның ішінде "Пуккоунды" анасының үйіне Вой Войда барған кезде жазды. Миллиган 1960 жылдары қалаға барған кезде оны "әлемдегі ең үлкен жер үсті зираты" деп атады. Миллиганның анасы 1985 жылы Австралия азаматы болды, бұл оның ұлының британдық азаматтыққа ие болуына кедерес келтірген жағдайларға наразылық білдіру үшін жасалды; Миллиган өзі де сол кезде Австралия азаматтығына өтініш беруді қарастырып жатқандығы хабарланды. Вой Войдан Госфордқа дейінгі велосипед жолындағы аспалы көпір оның құрметіне Спайк Миллиган көпірі деп аталды, ал Вой Вой қалалық кітапханасындағы кездесу залы да оның есімімен аталады.

From the 1960s, Milligan was a regular correspondent with Robert Graves. Milligan's letters to Graves usually addressed a question to do with classical studies. The letters form part of Graves's bequest to St John's College, Oxford. The film of Puckoon, starring Sean Hughes, including Milligan's daughter, actress Jane Milligan, was released after his death. Milligan lived for several years in Holden Road, Woodside Park, Finchley, at The Crescent, Barnet, and was a contributing founder and strong supporter of the Finchley Society. His old house in Woodside Park is now demolished but there is a blue plaque in his memory on the block of flats on the site. A memorial bench featuring a bronze likeness of Milligan sits in his former home of Finchley. Over ten years the Finchley Society led by Barbara Warren raised funds—the Spike Milligan Statue Fund—to commission a statue of him by local sculptor John Somerville and erected on the grounds of Avenue House in East End Road. The memorial was unveiled on 4 September 2014 at a ceremony attended by a number of local dignitaries and showbusiness celebrities including Roy Hudd, Michael Parkinson, Maureen Lipman, Terry Gilliam, Kathy Lette, Denis Norden and Lynsey de Paul. There is a campaign to erect a statue in the London Borough of Lewisham where he grew up. After coming to the UK from India in the 1930s, he lived at 50 Riseldine Road, Brockley and attended Brownhill Boys' School (later Catford Boys' School, which was demolished in 1994). There is a plaque and bench located at the Wadestown Library, Wellington, New Zealand, in an area called "Spike Milligan Corner". In a 2005 poll to find the "Comedians' Comedian", he was voted among the top 50 comedy acts, by fellow comedians and comedy insiders. In a BBC poll in August 1999, Milligan was voted the "funniest person of the last 1,000 years". Milligan has been portrayed twice in films. In the adaptation of his novel Adolf Hitler: My Part in His Downfall, he was played by Jim Dale, while Milligan played his father. He was portrayed by Edward Tudor Pole in The Life and Death of Peter Sellers (2004). In a 2008 stage play, Surviving Spike, Milligan was played by Michael Barrymore. On 9 June 2006, it was reported that Richard Wiseman had identified Milligan as the writer of the world's funniest joke as decided by the Laughlab project. Wiseman said the joke contained all three elements of what makes a good gag: anxiety, a feeling of superiority and an element of surprise. Eddie Izzard described Milligan as "The Godfather of Alternative Comedy". "From his unchained mind came forth ideas that just had no boundaries. And he influenced a new generation of comedians who came to be known as 'alternative'." Members of Monty Python greatly admired him. In one interview, which was widely quoted at the time, John Cleese stated "Milligan is the Great God to all of us". The Pythons gave Milligan a cameo role in their 1979 film Monty Python's Life of Brian, when Milligan happened to be holidaying in Tunisia, near where the film was being shot; he was re visiting where he had been stationed during wartime. Graham Chapman gave him a minor part in Yellowbeard. After their retirement, Milligan's parents and his younger brother Desmond moved to Australia. His mother lived the rest of her long life in the coastal town of Woy Woy on the New South Wales Central Coast, just north of Sydney. As a result, he became a regular visitor to Australia and made a number of radio and TV programmes there, including The Idiot Weekly with Bobby Limb. He also wrote several books including Puckoon during a visit to his mother's house in Woy Woy. Milligan named the town "the largest above ground cemetery in the world" when visiting in the 1960s. Milligan's mother became an Australian citizen in 1985, partly in protest at the circumstances which led to her son's ineligibility for British citizenship; Milligan himself was reportedly considering applying for Australian citizenship at the time as well. The suspension bridge on the cyclepath from Woy Woy to Gosford was renamed the Spike Milligan Bridge in his memory, and a meeting room in the Woy Woy Public Library is also named after him.

Басқа радио бағдарламалары

Милиган Үндістандағы балалық шағы туралы естеліктерін 1970-ші жылдардағы BBC-нің танымал аудио тарих сериясы «Plain Tales From The Raj» үшін жазды. Серия 1975 жылы Андре Дойч баспасынан, Чарльз Алленнің редакциясымен кітап түрінде жарық көрді.