Кіріспе

Microsoft Windows желілік протоколы NetBIOS Frames (NBF) – маршрутталмайтын желілік және тасымалдау деңгейіндегі деректер протоколы. Ол 1990 жылдары Microsoft Windows желілерінің қабаттарының бірі ретінде кеңінен қолданылды. NBF немесе NetBIOS over IEEE 802.2 LLC протоколы 1990 жылдары шыққан LAN Manager, LAN Server, Windows for Workgroups, Windows 95 және Windows NT сияқты көптеген желілік операциялық жүйелерде пайдаланылды. NBT (NetBIOS over TCP/IP) және NBX (NetBIOS over IPX/SPX) сияқты басқа протоколдар да NetBIOS/NetBEUI қызметтерін басқа протоколдық жиынтықтар арқылы жүзеге асырады. NBF протоколы жиі, бірақ қате түрде NetBEUI деп аталады. Мұның себебі – NetBIOS Extended User Interface, бастапқыда NBF протоколымен бірге әзірленген NetBIOS API кеңейтімімен шатасу. Протокол да, NetBEUI эмуляторы да NetBIOS бағдарламаларының IBM-нің жаңа Token Ring желісінде жұмыс істеуіне мүмкіндік беру үшін жасалған. Microsoft өзінің NBF протоколын NetBEUI деп атау арқылы осы шатасуды тудырды. NBF – протокол, ал бастапқы NetBEUI – NetBIOS қолданбалық бағдарламалау интерфейсінің кеңейтімі.

Шолу

NBF протоколы NetBIOS/NetBEUI атау қызметі мен дерекграммалық қызметті ұсыну үшін 802.2 типті 1-режимді, ал NetBIOS/NetBEUI сеанс қызметін (виртуалды тізбек) ұсыну үшін 802.2 типті 2-режимді пайдаланады. NBF протоколы хабар таратуды кеңінен қолданады, осының салдарынан ол көп сөйлейтін интерфейс ретінде танымал. Протокол өте шағын желіде аз мөлшерде желі ресурстарын тұтынады, бірақ желідегі хосттар саны артқанда хабар тарату өнімділік пен жылдамдыққа кері әсер ете бастайды. Sytek компаниясы NetBIOS-ты IBM үшін PC Network бағдарламасы үшін жасады, ал Microsoft 1985 жылы оны MS NET үшін пайдаланды. 1987 жылы Microsoft және Novell оны LAN Manager және NetWare желілік операциялық жүйелерінде қолданды. NBF протоколы маршрутталмайтындықтан, оны тек бір хабар тарату доменіндегі құрылғылармен байланысу үшін қолдануға болады, бірақ көпірлер арқылы бір-біріне қосылған желі сегменттерімен де байланысуға болады. Маршрутталатын желілерді қолдаудың болмауы NBF-ті негізінен шағын және орта желілерге қолайлы етеді, онда ол TCP/IP-ге қарағанда аз конфигурацияны қажет ететін артықшылыққа ие. NetBIOS/NetBEUI қызметтерін интернет желісінде пайдалану үшін IPX және TCP/IP (жоғарыда көрсетілгендей) сияқты басқа протоколдардың үстінде жүзеге асыру қажет.

Атау қызметі

Сеанстарды бастау немесе дерекграммаларды тарату үшін, қолданба өзінің NetBIOS/NetBEUI атын атау қызметін пайдалана отырып тіркеуі керек. Бұл үшін желіде «Атау қосу сұранысы» немесе «Топтық атау қосу сұранысы» пакеті таратылады. Егер NetBIOS/NetBEUI атауы қолданыста болса, онда атауға иелік ететін хосттта жұмыс істейтін атау қызметі желіде «Түйін қақтығысы» хабарламасын таратады. Сонымен қатар, сеансты бастау немесе нақты бір хостқа дерекграмма жіберу үшін, дерекграмманы таратудың орнына, NBF протоколы берілген NetBIOS/NetBEUI аты бар хосттың MAC-адресін анықтауы керек; бұл «Атау сұранысы» пакетін жіберу арқылы жасалады, оған жауап беруші хосттың MAC-адресі жауапта болады, яғни сол атқа ие хост.

Датаграмма тарату қызметі

Детаграмма режимі "қосылыссыз". Детаграмма егер ол нақты NetBIOS/NetBEUI есіміне жіберілсе "Datagram" пакетімен, ал егер желідегі барлық NetBIOS/NetBEUI есімдеріне жіберілсе "Datagram Broadcast" пакетімен жіберіледі.

Сессия қызметі

Сеанс режимі екі компьютердің «сұхбаттасу» үшін байланыс орнатуына мүмкіндік береді, үлкен хабарламаларды өңдеуге және қателерді анықтау мен қалпына келтіруді қамтамасыз етеді. Сессиялар пакеттер алмасу арқылы құрылады. Сессияны орнататын компьютер «Name Query» сұрауын жібереді, осы арқылы сессияны бастау қажеттігін көрсетеді. Сессия құрылатын компьютер «Name Recognized» жауабымен жауап береді, бұл сессия құрылуы мүмкін емес екенін (компьютер осы атау бойынша сессиялардың құрылуын күтпесе немесе осы атау бойынша сессия құруға жеткілікті ресурстар болмаса) немесе сессия құрылуы мүмкін екенін көрсетеді (осы жағдайда жауапта келесі пакеттерде қолданылатын жергілікті сессия нөмірі болады). Сессияны бастайтын компьютер «Сессияны бастау» сұрауын жібереді, оған «Сессияны растау» жауабы келеді. Белгіленген сессия кезінде деректер дерек пакеттері арқылы жіберіледі. IEEE 802.2 дерек ағынын басқару және дерек пакеттерін қайта жіберуді қамтамасыз етеді. NetBIOS/NetBEUI белгілі бір MAC қабатында жіберілетін ең үлкен пакеттен үлкен пакеттерді жіберуге мүмкіндік беретіндіктен, NetBIOS/NetBEUI пакеті «Data First Middle» пакеттерінің тізбегі және «Data Only Last» пакеті ретінде жіберілуі мүмкін; сегменттеу қажет емес пакеттер бір «Data Only Last» пакеті ретінде жіберіледі. Сәтті қабылданған барлық «Data Only Last» пакеттері үшін растау жіберіледі; бұл сонымен қатар барлық алдыңғы «Data First Middle» пакеттерін де растайды. Сессия «Сессияны аяқтау» сұрауын жіберу арқылы жабылады.

Қолжетімділік

NBF протоколы – DOS, OS/2 және Unix жүйелерінен басқа – Windows 2000-ге дейінгі Windows-тың дерлік барлық нұсқаларында Microsoft компаниясымен ресми түрде қолдау көрсетілді, бірақ NBT әзірленгеннен кейін оның қолданылуы жылдам азайды. Microsoft Windows XP-ден бастап ресми қолдауды тоқтатты, бірақ ол Windows XP CD-ROM дискісінде бар және оны қолмен орнатуға болады. Windows Vista мүлдем NetBEUI (яғни NBF) қолдауын қамтымайды, бірақ Windows XP NetBEUI қолдау драйверлерін пайдалануға болады.