Кіріспе

Адам Геттель (/ɡ/ɛ/t/əl/; 1964 жылдың 16 желтоқсанында туған) – американдық музыкалық театр мен опера композиторы және либреттист. Музыкалық театр композиторы Ричард Роджерстің немересі, ол ең көп танымал "The Light in the Piazza" мюзиклімен. Осы мюзиклі үшін ол «үздік түпнұсқа музыка» және «үздік оркестрлеу» номинацияларында «Тони» сыйлығын жеңіп алды.

Алғашқы жылдар

Геттель 1964 жылғы 16 желтоқсанда кино өндірушісі Генри Геттель мен жазушы/композитор Мэри Роджерстің, әйгілі композитор Ричард Роджерстің қызы болып дүниеге келді және Нью-Йорк қаласының Верхний Вест-Сайд аймағында өсті. Ол "Пеллеас пен Мелисанда" және "Сиқырлы флейта" операларында, сондай-ақ Метрополитен операсы мен Нью-Йорк опера театрында, ал Санта-Фе опера театрында "Пеллеас" операсының тағы бір қойылымында бала сопрано солисі ретінде өнер көрсетті. Ол Жан Карло Меноттидің "Амаль және түнгі келушілер" фильмінің жаңа түсірілімінде Амаль рөлін ойнауға да шақырылған. Кейін ол 13 жасында дауысы өзгеріп жатқанын жалғандап, бала сопрано мансабын аяқтағанын айтты; одан кейін ол тез арада музыка жазуға көшті. Ол Филипс Эксетер академиясын, "Шетелде оқу жылы" (SYA France) бағдарламасын, Интерлохен өнер орталығын бітірді және 1987 жылы Йель университетін тәмамлады.

Мансап

Оның алғашқы шығармалары 1996 жылы шыққан «Floyd Collins», «Love's Fire» және «Saturn Returns» (кейін «Myths and Hymns» деп жазылған) сияқты туындыларды қамтиды. Гетельдің музыкасы күрделілігі мен хроматизмімен бірден ерекшеленді. Оның басты ықпал еткендері – Игорь Стравинский, Морис Равел, Клод Дебюсси, Бенджамин Бриттен және Стиви Уандер. Стивен Сондхайм Гетельдің шығармаларын «таң қалдырарлық» деп сипаттаған. Гетельдің әндерін Аудра Макдональд және Брайан д’Арси Джеймс сияқты әртістер орындаған. Ол сонымен қатар бірнеше деректі фильмдерге түпнұсқа музыка жазды, оның ішінде «Arguing the World» және «Jack: The Last Kennedy Film» фильмдері бар. 1999 жылы Нью-Йорктегі Town Hall залында өзінің шығармаларынан концерттік кеш өткізді. 2004 жылы Гетель Джессика Моласкидің «P. S. Classics» альбомына ән салған, оның атасының «Glad To Be Unhappy» әнін Моласкимен дуэтке орындады. Жобаға алты жыл бойы жұмыс істегеннен кейін, 2007 жылдың жазында Гетель Вашингтондағы Сиэтл қаласындағы Intiman Playhouse театрында Антон Чеховтың «Ваня аға» пьесасының қойылымы үшін қосымша музыка жазды. 2009 жылдың шілдесінде Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Signature Theatre театры Гетельге 2011–2012 жылдарғы маусымға арналған жаңа мюзикл жазуды тапсырды. Бұл жоба Дэнни Бойлдың «Millions» фильмінің музыкалық адаптациясы болды. Басқа да ағымдағы жобаларға Вашингтон Ирвингтің әңгімелеріне негізделген опера және Хьюстон Гранд Операсының тапсырысы бойынша «Көрінбейтін адам» операсы кіреді. 2019 жылы Гетельдің Аарон Соркиннің «To Kill A Mockingbird» пьесасы үшін жазған музыкасы Tony Award сыйлығына ие болды. 2023 жылдың қаңтарында Atlantic Theater Company компаниясы Гетельдің «Days of Wine and Roses» адаптациясының әлемдік премьералық қойылымын сегіз аптаға жоспарлады, музыка, әндер мен оркестрлеуі Гетельге, кітабы Крейг Лукасқа (шамамен 20 жыл бұрын «The Light in the Piazza» жобасында Гетельдің серігі), ал режиссурасы Майкл Грайфке тиесілі болды. Қойылымда Келли О’Хара мен Брайан д’Арси Джеймс ойнады және бұл «Piazza»дан бері Гетельдің жаңа мюзиклінің толыққанды қойылымы болды. «Days of Wine and Roses» 2024 жылдың 6 қаңтарында 16 апталық көрсетіліммен Бродвейге көшті. Гетельдің мансабындағы маңызды аспектілердің бірі – оның педагогтік қызметі. 1995 жылдан бері ол музыкалық театр өнері мен ән жазу бойынша шеберлік сабақтары мен семинарларын өткізіп келеді, оны композитор ретіндегі жұмысына маңызды толықтыру деп санайды. Ол ДеПау университеті, ДеПол университеті, Нью-Йорк университеті, Пейс университеті, Гарвард университеті, Йель университеті, Принстон университеті, Эмерсон колледжі, Илон университеті, Бостон консерваториясы, Оңтүстік методистік университеті, Сиракуз университеті, Вагнер колледжі және тағы да көптеген оқу орындарында осындай сабақтарды өткізді. Гетель 2007 жылы Lehman колледжінен құрметті докторлық дәрежесін алды.

Отбасы

Геттель – композитор, автор және Джульярд мектебінің төрағасы Мэри Роджерстің ұлы, ол 2014 жылғы 26 маусымда қайтыс болды, сондай-ақ легендарлық музыкалық театр композиторы Ричард Роджерстің немересі. Оның әкесі Генри Геттель (2013 жылғы 7 қазанда қайтыс болды) кино өндірісіндегі басшы қызметкер және Театрды дамыту қорының атқарушы директоры болған. Геттель өмірдің ортасынан бастап музыка жазумен айналысқанда, оның отбасы оны қолдады. Оның анасы шамамен бір жыл бойы оған кеңес бергенін айтады, "Содан кейін ол мен есімнен де шығарғаннан әлдеқайда биікке көтерілді, мен араласуды тоқтаттым".

Әсерлер

Бір сұхбатында Геттель өзінің шабыттанған адамдарының бір бөлігін атады, олардың ішінде И. М. Пей, Луи Кан, Винсент Скалли, Джейн Джейкобс, Игорь Стравинский, Стиви Уодер, Адам де ла Халл, Гарри Нильсон, Рут Бадер Гинзбург, Бьорк, Эрих Вольфганг Корнгольд, Бенджамин Бриттен, Уильям Инге, Стивен Сондхайм, Джоди Уильямс және Марвин Гей болды.