Кіріспе

Ерлер құрама командаларының шайбалы хоккей турнирі

Хоккей әлем кубогы – халықаралық шайбалы хоккей турнирі. 1996 жылы бастау алған бұл турнир 1976 жылдан 1991 жылға дейін 3-5 жыл сайын өткізілген Канада кубогының жалғасы болып табылады және елдерге ең жақсы ойыншыларын қатыстыруға мүмкіндік берген алғашқы халықаралық хоккей чемпионаты еді. Әлем кубогы бұған дейін үш рет, белгілі бір уақыт аралығында өткізілді, АҚШ 1996 жылы, ал Канада 2004 және 2016 жылдары жеңіске жетті. 2016 жылғы турнирден кейін, 2020 жылғы турнирдің күштен тоқтатылуына байланысты, турнирдің жалғасатыны белгісіз болды. Қазіргі уақытта ол 2028 жылы және одан кейін әр төрт жыл сайын өткізілуі жоспарлануда. Хоккей әлем кубогын Ұлттық хоккей лигасы (NHL) және Ұлттық хоккей лигасы ойыншылар қауымдастығы (NHLPA) ұйымдастырады, бұл Халықаралық хоккей федерациясы (IIHF) ұйымдастыратын жыл сайынғы Хоккей әлем чемпионаты мен төрт жылда бір рет өткізілетін Олимпиада турнирінен өзгеше. Әлем кубогы ойындары IIHF ережелері емес, NHL ережелері бойынша өтеді, және турнир NHL маусымға дайындық кезеңінен бұрын өтеді, бұл NHL-дің барлық ойыншыларының қатысуына мүмкіндік береді, ал Әлем чемпионаттары NHL-дің Стэнли кубогы плей-оффтарымен бір уақытта өтеді.

Канада кубогы

Хоккей әлемінің кубогына дейін 1976 жылы Канада кубогы Хоккей Канадасының Дуг Фишері мен НХЛ ойыншылар қауымдастығының Алан Иглсонның бірлескен күш-жігерімен басталды. Футболдан FIFA әлем чемпионатынан шабыттанған Иглсон, үздік хоккей ойынайтын барлық елдерді біріктіретін жаңа турнир ұсынды. 1974 жылдың қыркүйегінде Кеңес Одағының хоккей шенеушілерімен сәтті келіссөздер жүргізгеннен кейін, Иглсон 1976 жылы тұңғыш рет өткізілетін Канада кубогы турнирін ұйымдастыруға кірісті. Бұл турнир хоккей елдеріне өздерінің ең жақсы ойыншыларын қатыстыруға мүмкіндік берді, себебі Қысқы Олимпиада тек әуесқойлар арасында өткізілетін, ал жыл сайынғы Әлем чемпионаттары Стэнли кубогы плей-оф кезеңімен сәйкес келіп жатты. Әр үш-бес жылда бір рет өткізілетін турнирлер Ұлттық хоккей лигасының (НХЛ) регулярлық маусымы басталар алдында Солтүстік Америкадағы ареналарда өтті. Әр турнирде алты команда бақ сынасты. Бес Канада кубогы турнирінің төртеуін Канада жеңіп алды, ал 1981 жылы біреуін Кеңес Одағы ұтты.

Хоккейден әлем кубогы

1996 жылы Канада кубогы ресми түрде Хоккей әлем кубогымен алмастырылды. Канада кубогының жүлдесінен бас тартылды. Турнир сегіз командаға дейін ұлғайтылды: Канада, АҚШ, Чехия, Финляндия, Ресей және Швеция ұлттық құрамаларына, «Үлкен алтылық» деп белгілі Германия мен Словакия қосылды. АҚШ құрамасы Канаданы жеңіп, тұңғыш турнирде жеңіске жетті. Сегіз жыл өткен соң, 2004 жылы 2004-2005 жылғы НХЛ локаутынан бұрын Хоккей әлем кубогының екінші турнирі өтті. Канада жартылай финалда Чехияны, ал финалда Финляндияны жеңіп, тұңғыш рет турнир чемпионы атанды. 2015 жылдың 24 қаңтарында НХЛ комиссары Гэри Беттман 2016 жылғы Хоккей әлем кубогының 2016 жылдың қыркүйек айында Торонтодағы Air Canada орталығында өткізілетінін жариялады. 2016 жылғы турнирде аздап өзгертілген формат қолданылды: «Үлкен алтылық» елдерімен қатар, Еуропа құрамасы және 23 жасқа дейінгі Солтүстік Америка құрамасынан тұратын екі жұлдызды команда да қатысты. Канада финалда Еуропа құрамасын жеңіп, тағы да чемпион атанды. 2020 жылғы турнирге қатысушы елдерді анықтау үшін еуропалық іріктеу турнирі өткізу жоспарланған. 2019 жылдың қаңтарында НХЛ мен НХЛ ойыншылар ассоциациясы арасындағы ұжымдық келісімшарттың (CBA) мерзімі бітуіне байланысты турнир жоспарлары тоқтатылды. 2019 жылдың тамызында CBA ұзартылса немесе жаңартылса, 2021 жылдың ақпанында Әлем кубогы өткізілуі мүмкін екені хабарланды; алайда, НХЛ сол жылдың соңында бұл мүмкіндікті жоққа шығарды. 2024 жылдың ақпанында НХЛ келесі Әлем кубогының 2028 жылы және одан кейін әр төрт жылда бір рет өткізілетінін жариялады.

Жеңіс

2004 жылы канадалық-американдық архитектор Франк Гери турнир үшін жаңа жүлде жасады. Ол мыс және никель қоспасынан, сондай-ақ қатты құйылған полиуретан пластигінен жасалған. Бұл жүлде спорт қауымдастығы тарапынан сынға ұшырады, тіпті "Toronto Sun" газеті "Бұл не?" деген тақырыппен жарияланды.