Кіріспе

Ағылшын адвокаты және саясаткер Хартли Уильям Шоукросс, Барон Шоукросс, (4 ақпан 1902 – 10 шілде 2003), 1945 жылдан 1959 жылға дейін сэр Хартли Шоукросс атымен танымал, ағылшын адвокаты және Лейборист саясаткері, ол Нюрнберг соғыс қылмыстары трибуналындағы жетекші британдық прокурор болды. Сонымен қатар, ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Біріккен Ұлттар Ұйымына Британияның басты делегаты және Англияның бас прокуроры қызметтерін атқарды.

Ерте өмір

Хартли Уильям Шоукросс Германияның Гиссен қаласында, британдық ата-анасы – Джон Шоукросс, MA (Оксон) (1871–1966) және Г. Ассердің қызы Хильда Констанс (1942 жылы қайтыс болды) отбасындағы үлкен ұл ретінде дүниеге келді. Осы кезде оның әкесі Гиссен университетінде ағылшын тілінен сабақ берген. Оның кіші інісі Кристофер (1905–1973) – адвокат және Лейборист партиясының саясаткері болды. Шоукросс Дулич колледжін, Лондон экономика мектебін және Женева университетін бітірді, содан кейін Gray's Inn адвокаттық алқасында оқып, бірінші сыныптық диплом алды.

Мансап

Бастапқы адвокаттық карьерасында Шоукросс 1934 жылы Гресфорд кенішіндегі апатты тергеу кезінде кеншілер одағының өкілі болған Стаффорд Криппстің қарсыласы ретінде кен иелері жалдаған заңгерлер тобының құрамында болды. Ол Еңбек партиясына қосылды және 1945 жылдан 1958 жылға дейін Ланкашир графтығындағы Сент-Хеленс округінен Парламент депутаты болды, 1945 жылдан 1951 жылға дейін Бас прокурор қызметіне тағайындалды. 1946 жылы, Парламентте кәсіподақтарға қарсы заңдарды жою мәселесі талқыланғанда, Шоукросс «Енді біз биліктеміз» деген сөзді айтқан деседі, бұл сөз оны көптен қуантты. Ол 1945 жылы Бас прокурор болып тағайындалғаннан кейін рыцарь атағымен марапатталды және Нюрнберг процесінде Ұлыбританияның бас прокуроры болып тағайындалды.

Нюрнберг сынақтары

Шовкростың Нюрнберг процесі алдындағы адвокатурасы құштарлыққа толы болды. Оның ең әйгілі сөзі: "Адам өзінің санасына жауап беруі керек болса, онда ол өзінің басшысына жауап беруден бас тартуға тиіс уақыт келеді". Ол американдық, советтік және француз прокурорларының жақтаушылық стилінен аулақ болды. 1946 жылдың 26 және 27 шілдесінде екі күнге созылған Шовкростың ашылу сөзі Нюрнберг процесінің жеңілген жауларға кек қайтару мағынасындағы "жеңімпаздың әділдігі" екен деген кез келген сенімді жоққа шығаруға бағытталды. Ол құқықтың үстемдігіне назар салып, айыпталушылардың бұзған заңдары, халықаралық шарттар мен келісімдерде көрсетілген, соғысқа дейінгі Германияның да бір бөлігі болғанын көрсетті. Оның қорытынды сөзінде ол айыпталушылардың кез келгенінің "Т4" акциясы туралы, қарттығы немесе психикалық аурулары себепті мыңдаған немістерді жойғандығы туралы білмегендігі туралы пікірді күлкіге толы қарсылады. Ол осы аргументті "газ камераларында немесе атып өлтірілген" миллиондаған басқа адамдарға қатысты да қолданды және 22 айыпталушының әрқайсысы "ең қатыгез түрдегі жалпы қырғынға" қатысқандығын мәлімдеді.

Бас прокурор және БҰҰ Factotum

Бас прокурор ретінде ол Уильям Джойс ("Лорд Хо Хо") және Джон Америді мемлекетке опасыздық жасағаны үшін, Клаус Фукс пен Алан Нанн Мейді Совет Одағына атомдық құпияларды өткізгені үшін, ал Джон Джордж Хейгті "қышқыл ваннадағы өлтіруші" деп айыптады. 1945 жылдан 1949 жылға дейін ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Британиядағы бас делегаты болды және 1946 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Туын ресми қабылдауға қатысты, бірақ 1948 жылы Лински трибуналында үкімет мүддесін қорғау үшін қайта шақырылды. 1951 жылы ол сол жылы өткен сайлауда Лейбористік үкімет жеңілгенге дейін Сауда кеңесінің президенті қызметін атқарды. Шоукросс өзінің атын заңсыз ереуілге қатысты өзінің әрекеттерін қорғау үшін Парламенттік қағидаға берді, онда Бас прокурор "қылмыстық іс қозғау немесе қозғамау мәселесінде" өзінің әріптестерінен қысым көрмейді және көрмейді делінген. 1951 жылы ол Харольд Уилсонды Сауда кеңесінің президенті ретінде алмастырды, себебі Уилсон мен Беваниттік кабинет мүшелері Ұлттық денсаулық сақтау жүйесіне рецепттер бойынша төлемді енгізгеніне қарсылық білдіріп, қаржы министрі Хью Гейтскеллге наразылықтарын білдіріп отставкаға кетті.

Оппозицияға қайта оралу

Шоукросс 1951 жылы заңгерлік мансабын аяқтады, бұл жыл екінші Атли үкіметінің жеңіліске ұшыраған жылымен дәл келіп жатты. Ол консерватор болады деп күтілді, соның салдарынан оған "Сэр Шортли Флоркросс" деген лақап тағылды, бірақ ол еңбекші партиясының тамырларына берік болды. 1957 жылғы қаңтарда күдікті серийлі кісі өлтіруші дәрігер Джон Бодкин Адамстың алдын ала сот отырысында ол сотталушының күдікті сүйіктісі, сэр Роланд Гвиннмен (1929–1931 жылдары Истборн қаласының мэрі) және Лорд Бас судья Лорд Годдардпен Льюес қаласындағы қонақ үйде бірге тамақтанғаны көрінді. Бұл кездесу Адамс ісіне қатысты сот және саяси араласуларға деген алаңдаушылықты күшейтті. Шоукросс 1958 жылы партиялық саясаттан шаршағанын айтып, парламенттен кетті.

Биіктігі

Шоукросс 14 ақпан 1959 жылы Суссекс графтығындағы Фристоннан барон Шоукросс аталған Ұлыбританияның алғашқы өмірлік пэрлерінің бірі болып тағайындалды және Лордтар палатасында тәуелсіз депутат ретінде отырды.

Баспасөз бостандығын қорғау

1961 жылы ол екінші Патшалық баспасөз комиссиясының төрағасы болып тағайындалды. 1967 жылы ол The Times газетінің редакциялық тәуелсіздігін қамтамасыз етуге жауапты директорлардың бірі болды. 1974 жылы Баспа кеңесінің төрағасы болып тағайындалғаннан кейін, ол қызметінен кетті. 1974 жылдан 1978 жылға дейін ол Баспасөз кеңесінің төрағасы болды және "артық қимыл жасаған журналистерді де, олардан пайда көруші иелерін де ашық айыптаған" және "баспасөз бостандығының белсенді қорғаушысы" деп сипатталады. Шоукросс EMI, Rank Hovis MacDougall, Caffyns Motors Ltd, Morgan et Cie SA, Times Newspapers сияқты бірқатар компаниялардың директорлық қызметтерін атқарды, сондай-ақ Upjohn & Co Ltd компаниясының төрағасы болды. Ол Халықаралық сауда палатасының этикалық емес тәжірибелер жөніндегі комиссиясының және Morgan Guaranty Trust Company компаниясының ішкі кеңесінің төрағасы қызметін атқарды.

Қайырымдылық және марапаттар

1957 жылы ол адам құқықтары және құқық реформасы жөніндегі JUSTICE ұйымын құрған көрнекті британдық заңгерлер тобының қатарында болды және ол ұйымның алғашқы төрағасы болып, 1972 жылға дейін осы қызметте тұрды. Ол Сассекс университетінің құрылуына зор үлес қосты және 1965 жылдан 1985 жылға дейін университеттің канцлері болды. 1962–1972 жылдары ол Attend (бұрынғы National Association of Leagues of Hospital Friends) қайырымдылық қорының президенті болды.

Жеке өмір

Лорд Шоукросс үш рет үйленген. Оның алғашқы әйелі Альберта Розита Шайверс (24 мамыр 1924 жылы тұрмысқа шыққан) көптеген склероз ауруынан зардап шекті және 1943 жылдың 30 желтоқсанында өз-өзіне қол жұмсады. Оның екінші әйелі Джоан Винфред Матер (21 қыркүйек 1944 жылы тұрмысқа шыққан) 1974 жылдың 26 қаңтарында Суссекс Даунс аймағында атқа міну кезінде апатқа ұшырап қайтыс болды. Олардың үш баласы болды – жазушы және тарихшы Уильям Шоукросс, Хьюм Шоукросс және доктор Джоанна Шоукросс. 95 жасында ол 1997 жылдың 18 сәуірінде Гибралтарда Джеральд Б. Хуискамптың бұрынғы әйелі, Сюзанна Моникке (қызметтік аты Янсен) тұрмысқа шықты. Леди Шоукросс 2013 жылдың 2 наурызында қайтыс болды. Шоукросс Корольдік яхта клубының және Корольдік Корнуолл яхта клубының мүшесі болды. Кейінірек кемені басқарған капитан Джон Крилл Лорд Шоукроссқа қатысты, "шамамен 1951 жылғы сайлау алдында "Ванити V" кемесінің бүкіл бортына "Vote Labour" деген үлкен жазумен сырланғанын" есіне алады. Лорд Шоукросс 2003 жылдың 10 шілдесінде 101 жасында Шығыс Суссекстің Каубич ауылындағы үйінде қайтыс болды және Суссекстің Жевингтон ауылындағы шіркеу маңына жерленді.