Кіріспе

Британдық саясаткер және судья (1872–1950)

Дуглас МакГарел Хогг, 1-ші виконт Хейлшам (28 ақпан 1872 – 16 тамыз 1950) – британдық заңгер және консервативті саясаткер, екі рет Лорд-канцлер қызметін атқарған, сонымен қатар бірқатар басқа да кабинеттік лауазымдарды иеленген. 1930 жылдардың басында Стенли Болдуиннің партия басшысы лауазымына мүмкін болатын ізбасар ретінде қарастырылған ол, өзінің буынындағы ең көрнекті консервативті саясаткерлердің бірі саналды.

Ерте өмір

Лондонда туған Хогг, саудагер және қайырымдылық шараларын қолдаушы Квинтин Хогг пен Алиса Анна Хоггтың (құрметті Грэм, 1918 жылы қайтыс болған) ұлы болды. Оның екі әкесі де, 1-ші баронет сэр Джеймс Хогг және Уильям Грэм, Парламент мүшелері болған. Ол Чим мектебінде және Итон колледжінде оқыды, содан кейін отбасылық қант саудагерлік фирмасында сегіз жыл жұмыс істеді, Батыс Үндістан мен Британдық Гвианада болды. Бур соғысы кезінде 19-шы (Бервик және Лотиан) атты әскер бөлімінде қызмет етіп, жараланды және орденмен марапатталды.

Заң мансабы

Оңтүстік Африкадан оралған соң, ол 1902 жылы Линкольн қонақүйінде адвокаттыққа қабылданды. Барда өмірінің салыстырмалы түрде кеш кезеңінде, кіші адвокат ретінде бастағанына қарамастан, ол азаматтық және коммерциялық құқық салаларында үлкен тәжірибе жинақтады. Кейінірек оның ұлы 1914 жылға қарай Хогг жылына 14 000 фунт стерлинг (2018 жылғы баға бойынша шамамен 1,4 миллион фунт стерлинг) табатынын сендірді. Сэр Джон Саймон кейінірек оның туралы былай деп жазды: "Хоггтың барда көшбасшы болу үшін қажетті барлық қасиеттері болды: күрделі фактілерді нақты түсіну, оларға қолданылуға тиіс заң принциптерін анық көру, қарастырылып отырған жағдайға қатысты тұғырлы ұстаным, сондай-ақ, ол сөйлеген сот алдында қолдау табуға мұқият есептелген, инабатты және келісімге шақыратын мінез-құлық пен ықпалды күш болды. Ол ешқашан қысылған жоқ, және ешқандай адвокат оның істің қиындықтарына дайындалу жолын ашуда одан шебер болған жоқ." 1917 жылы ол Корольдің кеңесшісі болып тағайындалды, ал 1920 жылы Линкольн қонақүйінің төрешісі және Уэльс принцінің Бас прокуроры болды. 1903 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін ол әкесі құрған Корольдік политехникалық институтына көп уақыт арнады.

Саяси ахуал

Хогг әлі заңгерлік қызметте жүрген кезінде консервативті саясатқа қатыса бастады. Ол Маркони жанжалы кезінде консерваторлардың либералдарға қарсы заңдық шабуылдарына қатысты. Хоггтың ұлы Квинтин кейіннен 1914 жылдың наурыз айындағы Curragh оқиғасы шамасында, ол алты жасында шай ішуден кейін ересектерге таныстырылып, "Уинстон Черчилль кім?" деп сұрағанын еске алды. Черчилль сол кезде либералдық кабинеттің жетекші мүшесі болды және протестанттық Ольстерге қарсы әскери және теңіз шараларын қолдануы мүмкін болғандардың бірі еді; Хоггтың інісі Иан сол кезде Curragh-тағы 4-ші гусар полкінде қызмет ететін. Хогг ұлына, біреудің өлімін тілеу – жамандық екенін айтқанын (бірақ Квинтин жазғандай, оған ешқашан мұндай нәрсе айтпаған), егер ол біреудің өлімін тілесе, ол Уинстон Черчилль болатынын жеткізді. Хогг кейіннен бұл оқиғаны есіне алмағанын мәлімдеді, бірақ 1920 жылдары ұлы еске салғанда мойындады; ол мен Черчилль сол кезде (консервативті) кабинет мүшелері еді. 1914 жылдың тамызында соғыс басталғанда, Хоггты Лондон саябағындағы адамдар шатастырып, Черчилль деп ойлап, құттықтады, себебі олардың сыртқы келбеті шамалы ұқсас еді. Хоггқа Мэрилебон округінен консервативтік партиядан кандидат болу ұсынылды, бірақ 1918 жылғы сайлауға дейін, үміткерлік үшін отырған депутатпен (Сэр Самуэль Скотт) күресудің орнына бас тартты.

Бас прокурор: 1922-1924 жылдар

Ллойд Джордж коалициясы (консервативті-либералдық) 1922 жылдың қазан айында Карлтон клубында өткен мәжіліс нәтижесінде тарап кетті. Бонар Лоу таза консервативті үкімет құрды, бірақ Коалицияның көптеген жетекші мүшелері қызметке тұрудан бас тартқандықтан, заң қызметкерлері жетіспеді. Сол кезде ол әлі парламент депутаты болмаған Хогг бас прокурор болып тағайындалды. Парламентке кірмеген Гарольд Макмиллан Дерби графы мен Девоншир герцогінің (Макмилланның қалың жұбайының әкесі) арасындағы келесі әңгімені жазды: «Ах, – деді лорд Дерби, – сіз тым пессимистсіз. Олар керемет кішкентай адамды тапты. Сол адвокаттардың бірі, білесіз. Ол барлық жұмысты істейді». «Есімі кім?» – деді герцог. «Шошқа», – деді лорд Дерби. Ол маған бұрылып: «Сен Шошқаны білесің бе? Мен Джеймс Пиггті білемін [ол Суртистерді көп оқитын]. Басқа Шошқаны білмеймін», – деді. Ол сэр Дуглас Хогг екен! Бұл шынымен Троллоп романынан алынған көрініс болды. Бонар Лоу Хоггтың Сент-Марилебон округінен консервативті кандидат ретінде таңдалуын қамтамасыз етті. 1922 жылдың қараша айында өткен жалпы сайлауда ол қарсылықсыз Төменгі палатаға сайланды, онда Лоу үкіметі сенімді көпшілікке ие болды. Сондықтан Хогг өзінің парламенттік мансабын алдыңғы қатарда бастады және бірнеше күн ішінде Ирландия еркін мемлекетінің конституциясын құруға қатысты заң жобасын палатада өткізуге көмектесуге тиіс болды. Ол қызметке келгеннен кейін төрт апта ішінде лорд-канцлер Кейв пен Невилл Чемберленге (Денсаулық сақтау министрі) жұмыссыздардың делегациясына Болдуиннен (Қаржы министрі) жауап дайындауға көмектесуге тура келді. Ол әлі Кабинеттің толық мүшесі болмаса да, құпия кеңеске ант берді және (сол кездегідей) рыцарьдық атақ алды (1922 жылдың желтоқсанында). Хогг 1923 жылдың мамырында Стэнли Болдуин алғаш рет премьер-министр болғанда бас прокурор қызметін жалғастырды. Хогг осы уақыттың көп бөлігін Сассекстегі ауылдық үйінде өткізді, онда ол округтің белгілі бір тұлғасына айналды. 1923 жылдан бастап ол округтің әділет судьясы болды. Кейіннен Лорд-канцлер болғаннан кейін де ол кейде Льюесте қарапайым судья ретінде отыра берді. Консерваторлар 1923 жылдың желтоқсанындағы сайлауда көпшілігін жоғалтты, нәтижесінде парламентте ешбір партия жеңіске жетпеді. Хогг 1924 жылдың қаңтарында Рамсей Макдональд басқарған алғашқы Лейборист үкіметі билікке келгенге дейін бас прокурор қызметін атқаруын жалғастырды. Хогг оппозицияда белсенді парламенттік рөл атқарды. Невилл Чемберлен Макдональдты тағайындаған дебаттарда Хоггтың сөйлеген сөзі «үлкен әсер қалдырып, біздің партияны қатты жігерлендірді» деп жазды. 1924 жылдың қазан айында Макдональдтың үкіметін құлатқан Кэмпбелл ісі бойынша дебаттарда да солай болды. Бұл жолы Чемберлен «Хоггтың қорытындысы нағыз шеберлік болды. Осы уақытқа дейін мен екінші тараптың айғақтарынан қатты алаңдадым және Хоггты естігеннен кейін ғана үкіметке қарсы іс-әрекеттің қаншалықты мықты екенін түсіндім».

Бас прокурор қайтадан

Кейінірек 1924 жылдың қазан айында Хогг қайтадан Бас прокурор болып тағайындалды, бұл жолы консерваторлар билікке оралған кезде ол Министрлер кабинетіне енді. Хогг кабинет отырыстарына белсенді қатысқанмен, оның негізгі міндеті үкіметке заңдық мәселелер бойынша кеңес беру болды, ал басқа министрлер оны көбінесе заңгер-саясатшы деп қарады. 1925 жылдың қазан айында Гарри Поллиттті және тағы бірнеше британдық коммунисті мемлекетке қарсы қызметтері үшін ұстау және соттау жауапкершілігі Хоггке жүктелді, алайда бұл еңбектің нәтижесін көбінесе белгілі Ішкі істер министрі Уильям Джойнсон Хикске жатқызды. Хогг 1926 жылғы жалпы ереуілге қатысты заңдық мәселелер бойынша да кеңес берді. Хогг әріптестерінің арасында беделді болды, және пікірсайыстардағы қаталдығына қарамастан, қарсыластары оны жақтырмады деу қиын. Невилл Чемберлен 1926 жылы оның туралы: «Ол ең жақсы, адал, тура және керемет миға ие адамдардың бірі. Сонымен қатар, ол – бірінші сыныпты күрескер» деп жазған (Дневник письма, 338). Кеншілер ереуілі (техникалық түрде тоқтату) жалпы ереуілден кейін де жалғасты, бірақ көптеген жұмыссыздыққа және жұмыста қалғандардың ұзақ сағат жұмыс істеуге, жалақының төмендеуіне және аудандық (ұлттық емес) жалақы келісімдеріне келісуге мәжбүр болуымен аяқталды. Бас прокурор ретінде Хогг 1927 жылғы Сауда даулары заңын Парламент арқылы өткізді. Бұл заң жаппай пикеттеуді және екіншілік ереуілдерді (дауға қатыспаған басқа кәсіподандардың ереуілі) заңсыз деп жариялады, сондай-ақ кәсіподақ мүшелерінің кез келген саяси төлемді «құрастыруын» міндеттеді (яғни, мүшелер Лейбористік партияға жарнасымен қатар қайырымдық жасауды қаласа, оны белсенді түрде таңдауы керек). Бұған қоса, мемлекеттік қызметкерлердің кәсіподақтарына Кәсіподақтар конгресіне қосылуға тыйым салынды. Үкімет қызметінің барысында Хогг болашақ Ішкі істер министрі және тіпті Премьер-министр болуға лайық деп есептелді. 1928 жылы Остин Чемберлен өзінің әпкесіне Сыртқы істер министрлігінде туындаған қиын заңдық мәселелер туралы жазды, онда Хейлшем «шешім қабылдауға көмектесе алмады, егер сіз оны білсеңіз, бұл мәселелердің қаншалықты шешуге қиын екенін түсінуіңіз мүмкін еді».

Лорд-канцлер лауазымының бірінші кезеңі

Виконт Кейв 1928 жылдың басында лорд-канцлер лауазымынан зейнетке шықты. Хоггқа бұл қызмет ұсынылды, бірақ ол «премьер-министр болу мүмкіндігін толығымен жояды» деген себеппен қабылдағысы келмеді және Невилл Чемберленнен көмек сұрады (1928 жылдың 26 наурызы) Болдуиннен кейін «У. Черчилльдің» премьер-министр болғанын көргісі келмегендіктен. Чемберлен келісті және Черчилль мен оның досы лорд Биркенхед болашақта Хогг үкіметінде Чемберленге қарағанда қызмет етуге көбірек келісетінін ойлады (Хогг пен Чемберлен екеуі де премьер-министр болғысы келмейтінін бір-біріне инабатсыздықпен жеткізді). Дегенмен, Болдуин Хоггтың лауазымын қабылдауын талап етті. Ол өзінің қабылдауға құлшынбауынан бөлек, пэерлік атағы оның үлкен ұлы Квинтин Хоггтың саяси амбицияларына да кедеріл келтіруі мүмкін екенін білді, ол Оксфорд университетінде студенттік саясатқа қатысып жүрген еді – және олай болды. 1928 жылдың 29 наурызында Хогг лорд-канцлер болды, ал 5 сәуірде ол Сассекс графтығындағы Хейлшамның бароны Хейлшам атанды. Парламент 1929 жылдың мамыр айында аяқталған кезде Остин Чемберлен Хейлшамның пікірін «Менің ойымша, ол кабинет мүшелерінің кез келгенінен де жақсы» деп жазды (Күнделікті хаттар, 322, 330). Ол 1929 жылғы сайлауда үкімет күтпеген жеңіліске ұшырағанға дейін бір жылдан астам уақыт Ұлы мөрді ұстады. Сол жылғы туған күнге орай (3 маусым) ол Сассекс графтығының виконты Хейлшам болып жарияланды.

Қарсылық: 1929-1931 жылдар

1929-1931 жылдары Хейлшем Лордтар палатасындағы Оппозиция көшбасшысы болды. Ол Болдуиннің басшылығына шабуыл жасалғанда, оған айқын қолдау көрсетпеді және оның өзі басшылыққа таласатыны туралы қауесеттерді жоққа шығаруға ештеңе жасамады. Бұрынғы партиялық қамшысы лорд Бейфорд 1931 жылдың наурыз айында: «Қазіргі уақытта айтылып жүрген жалғыз мүмкін ұсыныс – Хейлшем партияны жетектесін, ал Невилл [Чемберлен] – Өкілдер палатасының басшысы болсын» деген пікірді білдірген (Real Old Tory Politics, 245-бет). Бұрынғы лорд-канцлер ретінде Хейлшем заң лорды ретінде қызметін жалғастырды. Сэр Джон Саймон Лордтар палатасындағы бірнеше маңызды істерді атап өтті, онда оның сот шешімдері «ақыл-ойының айқындығын және тиісті тілді қолдану шеберлігін» көрсетті: Адди – Дюмбрекке қарсы (бала-заңбұзушыға келтірілген жарақат, 1929); Толли – Фрайға қарсы (құлық, 1931); Свадлинг – Куперге қарсы (өз кінәсімен келтірілген зиян, 1931). 1931 жылы Хейлшем Сассекс округі крикет клубының президенті болды.

Соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшы: 19311935

1931 жылдың тамыз-қазан айларында құрылған Ұлттық үкіметтің шағын төтенше кабинетіне Хейлшамға орын ұсынылмады, және Джон Рамсден бұл жағдайды оның оппозицияда Болдуинге адал болмауымен байланыстырады. Хейлшамның бұрынғы лауазымы бос болған жоқ, себебі лейбористтік лорд-канцлер лорд Санки Ұлттық үкіметке қосылған болатын; осыдан кейін Хейлшамға лорд-приви-мөрдің атақсыз лауазымы ұсынылды, бірақ ол одан бас тартты. 1933 жылы Крикет клубының (MCC) президенті ретіндегі қызметі крикетке деген ынтасымен және Мэрилебонмен бұрынғы сайлау округіндегі байланысымен үйлесім тапты. 1938 жылдың 31 қазанында ол үкіметтен толығымен кетіп қалды, оның үлкен ұлы Квинтин қосымша сайлауда Парламентке сайланғанынан кейін төрт күн өткен соң. Күнделік жазушы Чипс Ченнон Хейлшамды Гилберт пен Салливанның лорд-канцлеріне ұқсас деп есептеді, бірақ Лорд Деннинг кейінірек еске салғандай, ол «Мистер Пиквикке» ұқсағанмен, «Демосфендей сөйлейтін» еді.