Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық саясаткер (1860–1935)
British politician (1860–1935)
Руфус Дэниел Исаакс, 1-ші Рединг маркизі (10 қазан 1860 – 30 желтоқсан 1935), 1917–1926 жылдары Рединг графы ретінде танымал, британдық либерал саясаткер және судья, Англияның бас судьясы, Үндістанның вице-королі және сыртқы істер министрі болды – бұл қызметті атқарған соңғы либерал. Британдық кабинетіне мүше болған екінші яһуди (біріншісі Герберт Сэмюэл, ол да Х. Х. Асквиттің үкіметінде болған), Исаакс бас судья болған алғашқы яһуди және маркиздік дәрежесіне көтерілген алғашқы және әзірге жалғыз британдық яһуди.
Rufus Daniel Isaacs, 1st Marquess of Reading, (10 October 1860 – 30 December 1935), known as The Earl of Reading from 1917 to 1926, was a British Liberal politician and judge, who served as Lord Chief Justice of England, Viceroy of India, and Foreign Secretary, the last Liberal to hold that post. The second practising Jew to be a member of the British cabinet (the first being Herbert Samuel, who was also a member of H. H. Asquith's government), Isaacs was the first Jew to be Lord Chief Justice, and the first, and as yet, only British Jew to be raised to a marquessate.
Өмірбаян
Руфус Исаакс Лондон қаласының Сент-Мэри-Акс округінде, 3 Бьюри-стрит мекенжайында, Спиталфилдсте жеміс импорттаумен айналысқан еврей отбасында дүниеге келді. Ол Университет колледжі мектебінде білім алды, 1944 жылы Ұлыбритания орденінің Dame Grand Cross (GBE) дәрежесіне ие болды, ал 1958 жылы Суссекс графтығындағы Суонборо баронессасы Суонборо ретінде өмір бойына пэр ретінде тағайындалды.
Rufus Isaacs was born at 3 Bury Street, in the parish of St Mary Axe, London, the son of a Jewish fruit importer at Spitalfields. He was educated at University College School promoted to Dame Grand Cross (GBE) in 1944, and then in 1958 made a life peeress as Baroness Swanborough, of Swanborough in the County of Sussex.
Заң мансабы
1885 жылы Айзекс Мидл Темплге студент ретінде қабылданды және 1887 жылы адвокаттыққа ие болды. Ол 1 Garden Court, Temple мекенжайында жеке кеңсе ашты және үлкен табысқа ие болды; бес жылдың ішінде ол қарыздарын өтеді, ал барда жиырма жыл қызмет еткен соң жылына 30 000 фунт стерлинг көлемінде үлкен сома тапты. Ол 1898 жылы патшаның кеңесшісі (Queen's Counsel) болып тағайындалды, бұл оның кіші адвокаттықта болған он жарым жылдан кейін болды. Айзекс көбінесе коммерциялық сотта, кейде ажырасу сотында немесе Олд Бейлиде іс жүргізді. Оның танымал істерінің қатарында Артур Чемберленнің (ағасы Джозефтің бұйрығымен) "Жұлдыз" газетіне қарсы қылмыстық айыпталуынан қорғау, Тафф Вейл ісі (ол одақтың өкілі болды), 1903 жылғы Бейлисс пен Колридж арасындағы жала жабуға қатысты сот процесі, алаяқ Уитакер Райтты соттау, сэр Эдвард Расселді қылмыстық жала жабу айыбынан қорғау және Роберт Сивьерді шантаж айыбынан қорғау болды. Адвокат ретінде Айзекс ерте тұрып, істерін дайындаумен айналысты, бірақ кешкі астан кейін жұмыс істемеді. Оның сотта сөйлеу өнері сабырлы және зерттеуге негізделген болды, сонымен қатар ол қарсы сұрақтарды қою стилімен танымал еді.
Isaacs was admitted as a student to the Middle Temple in 1885, and was called to the Bar in 1887. He set up his own chambers at 1 Garden Court, Temple, and was very successful; within five years he was able to repay his creditors, and after twenty years at the bar earned the enormous sum of £30,000 per year. He was appointed a Queen's Counsel in 1898, after only ten and half years at the junior bar. Isaacs mainly practised in the Commercial Court, with occasional appearance in the divorce court or at the Old Bailey. Among his famous cases were the defence of The Star against a charge of libel by Arthur Chamberlain (at the behest of his brother Joseph), the Taff Vale case (where he appeared for the union), the 1903 Bayliss v. Coleridge libel suit, the prosecution of the fraudster Whitaker Wright, the defence of Sir Edward Russell on a charge of criminal libel, and that of Robert Sievier on a charge of blackmail. As a barrister, Isaacs was a hard worker, rising early to prepare his cases, although he never worked after dinner. His advocacy was calm and forensic, and he was renowned for his style of cross examination.
Саяси мансап
Бұрын 1900 жылы Солтүстік Кенсингтон округінен сайлауға түсіп, жеңіліс тапқаннан кейін, Исаакс 1904 жылғы 6 тамыздағы қосымша сайлауда Либералдық партия атынан Рединг округінің Парламент мүшесі (депутаты) ретінде Палаталар палатасына (House of Commons) енді. Ол 1913 жылға дейін тоғыз жыл осы мандатты сақтап қалды. 1913 жылғы 14 ақпанда «Le Matin» газетінде жарияланған мақалада Маркони компаниясына мемлекеттік тапсырыс беру кезіндегі жемқорлық және Маркони акцияларымен ішкі сауда жасау туралы мәлімдеме жасалды. Бұл мәлімдемеде қазынашылық канцлері Ллойд Джордж, сол кездегі бас прокурор Исаакс, пошта министрі Герберт Сэмюэл және Либералдық партияның қазынашысы Лорд Мюррей сынды бірнеше үкімет мүшелерінің есімдері айтылды. Исаакс пен Сэмюэл «Le Matin» газетін қорлау (libel) ісі бойынша сотқа шағымданып, нәтижесінде газет өтініш танытып, 1913 жылғы 18 ақпандағы санында толыққанды реттеу (retraction) жасады. Фактылық мәселелер парламенттік арнайы комиссияның тергеуімен шешілді, комиссия үш есеп дайындады: барлығы Исаакс және басқалар американдық Маркони компаниясының акцияларын сатып алғанын растады, бірақ комиссияның либералдық мүшелері министрлерді барлық кінәдан ақтап, оппозициялық мүшелер Исаакс пен басқалардың «өте ауыр бұзушылықпен» әрекет еткенін хабарлады. Сот отырысында бұл акциялар Исаакстың ағасы арқылы артықшылықты бағамен ұсынылғаны туралы ақпарат жарияланбады.
Having earlier contested unsuccessfully North Kensington in 1900, Isaacs entered the House of Commons as the Liberal Party member of Parliament (MP) for Reading at the by election on 6 August 1904, a seat he held for nine years until 1913. An article published in Le Matin on 14 February 1913 alleged corruption in the award of a government contract to the Marconi Company and insider trading in Marconi's shares, implicating a number of sitting government ministers, including Lloyd George, the chancellor of the Exchequer; Isaacs, then attorney general; Herbert Samuel, postmaster general; and the treasurer of the Liberal Party, Lord Murray. Isaacs and Samuels sued Le Matin for libel, and as a result, the journal apologised and printed a complete retraction in its 18 February 1913 issue. The factual matters were at least partly resolved by a parliamentary select committee investigation, which issued three reports: all found that Isaacs and others had purchased shares in the American Marconi company, but while the fellow Liberal members of the committee cleared the ministers of all blame, the opposition members reported that Isaacs and others had acted with "grave impropriety". It was not made public during the trial that these shares had been made available through Isaacs's brother at a favourable price.
Дипломатиялық мансап
1913 жылғы қазанда ол Виконт Альверстоунның орнын басып, Англияның Лорд-бас судьясы болды. Ол кезде Бас прокурор тағайындауға бірінші кезектегі құқыққа ие еді, бірақ оның Маркони ісіне қатысуы мәселені қиындатты. Исаакс саяси мансабынан бас тартуға құштар болмаса да, таңдаудың өте тар екенін сезінді: бас тарту Маркони ісі оның беделін түсіргенін көрсетер еді. Осылайша ол лауазымды қабылдады және 1914 жылдың 9 қаңтарында Беркшир графтығындағы Эрлидің бароны Рединг титулымен көтерілді. Оның тағайындалуына қатысты пікір таласы туды, соның салдарынан Рэдъярд Киплинг оны "Гехази" поэмасында сынады. Лорд-бас судья ретінде Рединг Роджер Кэсменттің мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін өткен сот процесіне төрағалық етті. Бірақ оның сотқа қатысуы үнемі болған жоқ, себебі үкімет оны кеңесші ретінде жиі шақырып алатын. 1914 жылғы тамызда Рединг Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуына байланысты туындаған қаржылық дағдарысты шешу үшін жұмылдырылды. 1915 жылы ол Англия-Франция қаржы комиссиясын АҚШ-тан одақтастарға қаржылық көмек табу үшін басқарып шықты. 1916 жылғы желтоқсандағы кабинеттік дағдарыс кезінде ол Асквит пен Дэвид Ллойд Джордж арасында делдалдық қызмет атқарды. 1917 жылғы қыркүйекте Рединг АҚШ және Канадаға арнайы жоғары комиссар болып тағайындалды. 1918 жылы ол Ұлыбританияның АҚШ-тағы елшісі болып тағайындалды, сонымен бірге Лорд-бас судья лауазымын сақтап қалды. 1918 жылы Англияға алты айға оралған ол Соғыс кабинетінің отырыстарына жиі қатысып, Ллойд Джорджтың құпия хабаршысы ретінде Францияға жіберілді. 1919 жылы ол АҚШ-қа елші болып қайта оралды және сол жылы лауазымынан бас тартты. Соғыс кезеңіндегі дипломатиялық жұмыстан кейін ол 1919 жылы жаңа тағайындауларды іздеп жүріп, сотқа қайта оралуға ықылассүйгіш болған жоқ. Соғыс кезеңіндегі мемлекеттік қызметі үшін ол 1915 жылы GCB орденімен марапатталды, 1916 жылы Беркшир графтығындағы Эрлидің виконты Рединг, ал 1917 жылы Беркшир графтығындағы Эрлидің графы және Эрлидің виконты атанды.
In October 1913 he was made Lord Chief Justice of England, in succession to the Viscount Alverstone. At the time the Attorney General had the right of first refusal for the appointment, but his involvement in the Marconi scandal complicated matters. Although reluctant to abandon his political career Isaacs felt he had little choice: to refuse would be to suggest that the Marconi scandal had tainted him. Consequently, he accepted the post, and was elevated to the peerage as Baron Reading, of Erleigh in the County of Berkshire, on 9 January 1914. His appointment caused some controversy, and led to Rudyard Kipling attacking him in the poem "Gehazi". As Lord Chief Justice, Reading presided over the trial of Roger Casement for high treason. His attendance in court was, however, intermittent, as he was frequently called upon by the government to serve as an advisor. In August 1914 Reading was enlisted to deal with the financial crisis brought about by the outbreak of the First World War. In 1915 he led the Anglo French Financial Commission to seek financial assistance for the Allies from the United States. During the December 1916 Cabinet crisis, he acted as intermediary between Asquith and David Lloyd George. In September 1917 Reading returned to the United States with the special appointment of high commissioner to the United States and Canada. In 1918 he was appointed British Ambassador to the United States, all the while remaining Lord Chief Justice. Returning to England for six months in 1918, he frequently attended the War Cabinet and was sent to France as Lloyd George's confidential emissary. He returned to the United States as Ambassador in 1919, relinquishing the post the same year. After the excitement of wartime diplomacy, he returned unwillingly to the bench in 1919, while seeking new appointments. For his wartime public service he was appointed GCB in 1915, made Viscount Reading, of Erleigh in the County of Berkshire in 1916, and Earl of Reading as well as Viscount Erleigh, of Erleigh in the County of Berkshire, in 1917.
Үндістанның вице-патриоты
1921 жылы ол бас судьялық қызметінен қанағаттандырып, Үндістанның вице-королі және генерал-губернаторы болды. Рединг келісімшіл саясатты ұстанды: ол 1919 жылғы Үндістан үкіметі туралы заңның қағидаларын іске асыруға бекінді және нәсілдік дискриминацияға қарсы болды. Ол Мохандас Карамчанд Ганди мен Мұхаммед Әли Джиннаны жеке қабылдады және келісудің белгісі ретінде Амритсарга сапар жасады. Дегенмен, ол бірнеше рет күш қолдануға мәжбүр болды: 1921 жылы Малабар көтерілісін басуға бұйрық берді, ал 1922 жылы Пәнджабтағы сикхтердің наразылығын басты. Сол жылы ол Гандини бүлік қоздырды деген айыппен тұтқындады. Рединг үнділік князьдермен жақсы қарым-қатынас орнатты, бірақ екі махараджаны тақтан түсірді. 1926 жылы Үндістаннан оралғаннан кейін ол Рединг маркизі атанды, Веллингтон герцогынан бері қарапайым адамнан маркиздік дәрежесіне көтерілген алғашқы адам болды. Вице-король ретінде Рединг 1921 жылы GCSI және GCIE ордендерімен марапатталды, ал 1922 жылы GCVO орденіне көтерілді. Бұрынғы вице-король болғандықтан, Рединг өзінің ізбасары лорд Ирвиннің кейбір саясатын сынады. 1929 жылдың 5 қарашасында ол Лордтар палатасында Ирвинге Саймон комиссиясының есебінен бұрын Үндістанға қатысты "Доминион мәртебесі" терминін қолданғаны үшін шабуыл жасады.
In 1921, he resigned the chief justiceship to become Viceroy and Governor General of India. Reading preferred a conciliatory policy: he was determined to implement the provisions of the Government of India Act 1919 and opposed racial discrimination. He personally received Mohandas Karamchand Gandhi and Muhammad Ali Jinnah, and visited Amritsar as a gesture of reconciliation. However, he ended up using force on several occasions: in 1921 he ordered the suppression of the Malabar rebellion, and in 1922 he put down Sikh unrest in the Punjab. The same year, he had Gandhi arrested for sedition. Reading cultivated good relations with the Indian princes, but forced two maharajas to abdicate. On his return from India in 1926, he was made Marquess of Reading, the first man to rise from commoner to a marquessate since the Duke of Wellington. As Viceroy Reading was appointed GCSI and GCIE ex officio in 1921, and in 1922 was promoted to GCVO. As a former viceroy, Reading was critical of some of the policies of his successor Lord Irwin. On 5 November 1929 he attacked Irwin in the House of Lords for using the term "Dominion Status" with regard to India, prior to the report of the Simon Commission.
Кейінгі өмірі мен мансабы
Үндістаннан оралғаннан кейін, зейнетақысы жоқ және көп ақша жұмсайтын Рединг бірнеше компаниялардың директорлар кеңесіне кірді, кейіннен Императорлық химиялық өнеркәсіптердің президенті болды. 1931-1935 жылдары Лордтар палатасындағы Либералдық партияның жетекшісі болған ол, 1930-1932 жылдарғы Британдық Үндістанның болашағына арналған дөңгелек үстел конференцияларына либералдық делегаттардың басшысы ретінде қатысты. Сондай-ақ, ол 1935 жылғы Үндістан үкіметі заңының жобасын дайындаумен тапсырылған арнайы комитеттің мүшесі болды. 1931 жылдың тамызында Макдональдтың Ұлттық үкіметінде Рединг қысқа мерзімге Сыртқы істер министрі және Лордтар палатасының басшысы қызметін атқарды, бірақ қарашадағы алғашқы маңызды қайта құрудан кейін денсаулығы нашарлағандықтан қызметтен шеттеді. 1934 жылы ол Синке Порттарының Лорд-Вардені болып тағайындалды.
On his return from India, Reading, who had no pension and was a heavy spender, sat on several corporate boards, and later became president of Imperial Chemical Industries. The Leader of the Liberal Party in the House of Lords from 1931 to 1935, he took part in the Round Table Conferences of 1930–32 on the future of British India as head of the Liberal delegates. He was also a member of the select committee charged with the drafting of the Government of India Act 1935. In MacDonald's National Government in August 1931, Reading briefly served as Secretary of State for Foreign Affairs and Leader of the House of Lords, but stood down after the first major reshuffle in November due to ill health. He was appointed Lord Warden of the Cinque Ports in 1934.
Өлім
Лорд Рединг 1935 жылы желтоқсанда 75 жасында Лондонда қайтыс болды. Голдерс Грин крематорийінде кремацияланғаннан кейін оның күлі жақын жердегі еврей зиратына қойылды. Ол қайтыс болған үй, Мейфэрдегі 32 Curzon Street нөмірі, 1971 жылдан бері естелік тақтасымен белгіленген.
Lord Reading died in London in December 1935 aged 75. After cremation at Golders Green Crematorium his ashes were buried at the nearby Jewish cemetery. The house where he died, No. 32 Curzon Street in Mayfair, has had a blue plaque on it since 1971.
Құрмет көрсету және еске алу
Бес пэрлік және бес рыцарлық атақтан өзге, Рединг көптеген басқа да құрметтерге ие болды. 1925 жылы ол Леопольд орденінің Ұлы кордоны болып тағайындалды. Ол Диль қамалының капитаны және Бес Порттың Лорд-уәкілі болды, Рединг және Лондонның құрметті азаматтығын алды, сондай-ақ Орта ғибадатхананың Бенчері және қазынашысы қызметін атқарды. Ол Гарвард, Йель, Принстон, Колумбия, Торонто, Калькутта, Кембридж және Оксфорд университеттерінен құрметті дипломдар алды. Канадамен тікелей байланысы болмаса да, оның зор беделіне байланысты Лорд Рединг заң қоғамы (1948 жылы Квебек адвокатурасының еврей мүшелерінің мүдделерін қорғау үшін құрылған) оның құрметіне аталды. Палестина электр корпорациясының негізін қалаушы төрағасы (Альфред Монд (қайын қызының әкесі) және Герберт Самуэльмен бірге) болған Рединг, Тель-Авивтегі (Израиль) Рединг электр станциясының атымен аталады.
In addition to five peerages and five knighthoods, Reading received many other honours. In 1925 he was appointed Grand Cordon of the Order of Leopold. He was Captain of Deal Castle and Lord Warden of the Cinque Ports, received the freedom of Reading and of London, and was a Bencher and Treasurer of the Middle Temple. He received honorary degrees from Harvard, Yale, Princeton, Columbia, Toronto, Calcutta, Cambridge and Oxford. Although he had no apparent link with Canada, his eminence was such that the Lord Reading Law Society (founded in 1948 to promote the interests of Jewish members of the Quebec Bar) was named in his honour. A founding chairman of the Palestine Electric Corporation (along with Alfred Mond (father of his daughter in law) and Herbert Samuel), the Reading Power Station in Tel Aviv, Israel was named in his honour.
Ғылыми бағалау
Денис Джаддтың айтуынша, Исаакс саясатқа деген көзқарасында "қанды-қанға тоғыс радикал емес, және қазіргі либерализмнің қуатты құрамы болған нонконформистік көзқарастың тар шеңберлі аспектілеріне көңіл бөлмеді". Дегенмен, либерализм оның табиғи түрде қолдайтын партиясы болды. Оның әкесінің өмірінде яһудилер толыққанды азаматтық құқықтар алу үшін күреске мәжбүр болған. Сонымен қатар, Либералдық партия еркіндік, төзімділік және прогресс сияқты құнды қағидаларды жақтағандай көрінеді, ал торилер, одақтас коалициямен жасырынған болса да, прогрессивті саясатпен көп нәрсе ұсынбайтын секілді. Әлеуметтік реформаны қолдаған, бірақ революциядан аулақ болғысы келген адам үшін Либералдық партия – табиғи орын болды. "Іс жүзінде, Исаакс жер құнына салық салу, кәсіподақтардың құқықтық жағдайындағы реформалар, білім беру, лицензиялау және әскери организацияны реформалау сияқты шараларды жақтады. Исаакс сондай-ақ Дэвид Ллойд Джорджтың жер реформасы бастамасын, жер құнына салынатын салықты және ұлттық әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін тұрақты түрде ресми қолдады."
In his approach to politics, Isaacs was, according to Denis Judd,"no blood red Radical, and had 'little sympathy with the narrower aspects of the Nonconformist outlook which constituted so powerful an element in contemporary Liberalism.' Liberalism, nonetheless, was the natural party for him to support. Within his own father’s lifetime Jews had been obliged to struggle to obtain full civil rights. Moreover, the Liberal party apparently stood for the noble principles of liberty, toleration and progress whereas the Tories, although somewhat disguised with the Unionist coalition, seemed to offer little in the way of enlightened policies. For a man who approved of social reform, yet wanted to stop well short of revolution, the Liberal party was the obvious home. "Indeed, Isaacs championed such measures as the taxation of land values and reforms in the legal standing of unions, education, licensing, and military organization. Isaacs also gave staunch official backing to David Lloyd George's initiative on land reform, together with his tax on land values and national social insurance scheme.