Кіріспе

Бас полиция инспекциясы (Inspectoratul General al Poliției, IGP) – Молдова Республикасының ұлттық азаматтық полиция күштері. Ішкі істер министрлігіне бағынысты мемлекеттік мекеме болып табылады және Молдовадағы құқық тәртібін сақтауды реттейді. Қазіргі таңда Бас полиция инспекциясының бастығы – Виорел Чернаутеану.

Тарих

МПК 1990 жылғы 13 қыркүйекте Молдова Республикасының полициясы ретінде құрылды, бұл Молдова Үкіметінің No. 321 қаулысы "Молдова КСР Ішкі істер министрлігінің органдарын реформалау туралы" қабылданғаннан кейін болды, онда полиция және аудандық полиция бөлімдерін құру көзделген. Осылайша, Кеңес дәуіріндегі милицияның орнын жаңа полиция басты. 1990 жылғы 18 желтоқсанда Молдова Парламенті полиция туралы заң қабылдады. 1995 жылы Молдованың ұлттық полициясы Ішкі істер министрлігінің басшылығында болды. Ішкі әскерлерде 2500 адам, ал тәртіпсіздікке қарсы полицияда 900 адам қызмет еткені хабарланды. Молдованың мемлекеттік қауіпсіздік аппаратының ауқымы мен сапасын анықтау қиын болды. Қарулы күштер сияқты, бұрынғы Молдавия КГБ-ның жергілікті активтері де жаңа үкіметке, сондай-ақ жаңа үкімет қызметіне өтуге ниет білдірген қызметкерлермен бірге берілді. Бұл бөлімдер сол кезде Республиканың Ұлттық қауіпсіздік министрлігіне қарасты болды, кейін МАИ-ге ауыстырылды. 2012 жылғы 27 желтоқсанда, 2013 жылғы 5 наурызда күшіне енген заң МАИ құрамында Бас полиция инспекциясын құрды. 2013 жылғы 24 сәуірде полицияның жаңа формасы бекітілді. 2014 жылғы 8 сәуірде 3 жылға есептелген, Полицияның негізгі құжаты болып табылатын Стратегиялық даму бағдарламасы бекітілді, ол МПК-ның әртүрлі мақсаттарына басымдық беруді қамтамасыз етеді.

Тану

Инспекцияның 30 жылдығы күні 2017 жылы Кишинев қалалық полиция басқармасы Президент Игорь Додоннан "Штефан чел Маре" орденімен марапатталды.

Униформа

IGP жазғы, көктем-күздік және қысқы киіммен жабдықталған. Парадтық киім мерекелік шараларға қатысу кезінде тағылады (ант қабылдау, министрлік және ведомстволық наградалар тапсыру, қадам көрсетулер, ұлттық мерекелер және ресми қабылдаулар).

Қоғамның пікірі

Молдавандықтардың заңға қатысты жалпы құрметсіздігі полицияға деген үлкен сенімсіздікке алып келеді. Полицияның түрлі себептермен туындаған тиімсіздігі осы жағдайды одан әрі ушықтырады.

Полиция тарапынан қатыгездік

Молдова ЕО құрамына кірмейді. Amnesty International 2007 жылғы қазан айында хабарлағандай, Молдовада азаптау мен нашар қарым-қатынас кең таралған және жүйелі болып қала береді, үкімет полиция практикасын өзгертуге бағытталған бірқатар алғашқы заңнамалық қадамдар жасағанына қарамастан. "Заңнаманы халықаралық және еуропалық стандарттарға келтіруге күш-жігер жұмсалғанымен, тәжірибе мен көзқарас қалып қойды. Тұтқындарды ұрып-соғу мен зорлық-зомбылық әлі де жиі кездеседі. Әділет іздеу арналары бұғатталған күйде. Ашықтықтың жетіспеуі жазасыздыққа әкеледі", - деді Amnesty International зерттеушісі. 2009 жылғы сәуірдегі Молдовадағы азаматтық наразылықтар кезіндегі оқиғалар адам құқықтарының бұзылуына қатысты сын тудырды, соның ішінде Валериу Бобоч, Ион Ţâbuleac және Евгений Ţapu қазасына байланысты.