О.Г.С. Кроуфорд: Британдық археолог және әуе археологиясының ізашары

Кіріспе

Британдық археолог (1886–1957)

Осберт Гай Стэнхоуп Кроуфорд (28 қазан 1886 – 28 қараша 1957) – британдық археолог, Ұлыбритания мен Суданның тарихқа дейінгі кезеңдерінің археологиясына маманданған. Әуе археологиясының белсенді жақтаушысы, ол өмірінің көп бөлігін Ordnance Survey (OS) археологиялық қызметкері ретінде өткізді және археологиялық тақырыптар бойынша бірнеше кітап жазды. Британдық Үндістанның Бомбей қаласында бай шотландтық орта таптық отбасында дүниеге келген Кроуфорд бала кезінде Англияға көшіп, Лондон мен Гэмпширде тәтелерінің тәрбиесінде өсті. Ол Оксфордтың Кибл колледжінде географияны оқыды және археологияға кәсіби тұрғыда берілгенге дейін осы салада қысқа уақыт жұмыс істеді. Қайырымды Генри Уэлкомның қызметіне орналасқан Кроуфорд Бірінші дүниежүзілік соғыстан аз уақыт бұрын Англияға оралғанға дейін Судандағы Әбу Гейли қазбаларын басқарды. Соғыс кезінде ол Лондондық шотланд полкі мен Корольдік әуе корпусында қызмет етті, онда Батыс майданда жердегі және әуедегі барлау жұмыстарына қатысты. Англияда жарақат алып, емделгеннен кейін, ол Батыс майданға қайтып оралды, онда 1918 жылы неміс әскерімен тұтқынға алынып, соғыс аяқталғанға дейін әскери тұтқын ретінде ұсталды. 1920 жылы Кроуфорд Ordnance Survey қызметіне жұмысқа алынып, археологиялық ескерткіштерді табу үшін Ұлыбританияны аралап, бұрын белгісіз болған бірнеше орындарды анықтады. Әуе археологиясына қызығушылығы артып, Корольдік әуе күштерінің суреттерін пайдаланып, 1923 жылы қазба жұмыстарын жүргізген Стоунхендж даңғылының аумағын анықтады. Археолог Александр Киллермен бірлесіп, Оңтүстік Англияның көптеген округтерін әуеден зерттеді және Ұлттық сенім қоры үшін Стоунхендж маңындағы жерді сатып алуға қаржы жинады. 1927 жылы ол Antiquity ғылыми журналын құрды, онда Ұлыбританияның көрнекті археологтарының көптеген еңбектері жарияланды, ал 1939 жылы The Prehistoric Society қоғамының президенті болды. Интернационалист және социалист болған ол марксизмнің ықпалына түсіп, бір кезде Кеңес Одағының жақтасы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Саутгемптонды фотосуретке түсіріп, Ұлттық ғимараттар тізімінде жұмыс істеді. 1946 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Судан археологиясына қайта оралды және қайтыс болғанға дейін бірнеше кітап жазды. Достары мен әріптестері Кроуфордты қатал мінезді және тез ашуланатын адам ретінде еске алады. Оның британдық археологияға, соның ішінде Antiquity журналы мен әуе археологиясына қосқан үлесі жоғары бағаланды; кейбіреулер оны осы саладағы іргелі тұлғалардың бірі деп есептейді. Оның фотосуреттер архиві 21-ші ғасырда да археологтарға пайдалы болды. 2008 жылы Китти Хаузер Кроуфордтың өмірбаянын жариялады.

Osbert Guy Stanhope Crawford (28 October 1886 – 28 November 1957) was a British archaeologist who specialised in the archaeology of prehistoric Britain and Sudan. A keen proponent of aerial archaeology, he spent most of his career as the archaeological officer of the Ordnance Survey (OS) and also wrote a range of books on archaeological subjects. Born in Bombay, British India, to a wealthy middle class Scottish family, Crawford moved to England as an infant and was raised by his aunts in London and Hampshire. He studied geography at Keble College, Oxford, and worked briefly in that field before devoting himself professionally to archaeology. Employed by the philanthropist Henry Wellcome, Crawford oversaw the excavation of Abu Geili in Sudan before returning to England shortly before the First World War. During the conflict he served in both the London Scottish Regiment and the Royal Flying Corps, where he was involved in ground and aerial reconnaissance along the Western Front. After an injury forced a period of convalescence in England, he returned to the Western Front, where he was captured by the German Army in 1918 and held as a prisoner of war until the end of the conflict. In 1920, Crawford was employed by the Ordnance Survey, touring Britain to plot the location of archaeological sites, and in the process identified several that were previously unknown. Increasingly interested in aerial archaeology, he used Royal Air Force photographs to identify the extent of the Stonehenge Avenue, excavating it in 1923. With the archaeologist Alexander Keiller, he conducted an aerial survey of many counties in southern England and raised the finances to secure the land around Stonehenge for The National Trust. In 1927, he established the scholarly journal Antiquity, which contained contributions from many of Britain's most prominent archaeologists, and in 1939 he served as president of The Prehistoric Society. An internationalist and socialist, he came under the influence of Marxism and for a time became a Soviet sympathiser. During the Second World War he worked with the National Buildings Record, photographically documenting Southampton. After retiring in 1946, he refocused his attention on Sudanese archaeology and wrote several further books prior to his death. Friends and colleagues remembered Crawford as a cantankerous and irritable individual. His contributions to British archaeology, including in Antiquity and aerial archaeology, have been widely acclaimed; some have referred to him as one of the great pioneering figures in the field. His photographic archive remained of use to archaeologists into the 21st century. A biography of Crawford by Kitty Hauser was published in 2008.

Балалық шағы: 1886-1904

О. Г. С. Кроуфорд 1886 жылғы 28 қазанда Британдық Үндістанның Бомбей қаласының маңындағы Брейч Кэндиде дүниеге келді. Оның әкесі, Чарльз Эдвард Гордон Кроуфорд, Үндістанға көшер алдында Марлборо колледжінде және Оксфордтың Уодхэм колледжінде білім алған мемлекеттік қызметкер болды. Ол Тейндегі жоғары сот судьясы қызметін атқарды. Кроуфордтар отбасы Шотландияның Эйршир аймағынан шыққан, ал баланың әкесінің туысы – саясаткер Роберт Вигрэм Кроуфорд. Кроуфордтың анасы, Элис Лускомб Маккензи, шотланд әскери дәрігері мен оның Девонширдегі әйелінің қызы еді. Элис ұлы дүниеге келгеннен кейін бірнеше күн өткен соң қайтыс болды, сондықтан үш айлық кезде Кроуфордты P&O лайнері «Бохара» арқылы Англияға жіберді. Саяхат барысында ол Пунадағы Әулие Марияның қауымының басшысы болған англикандық монах Элеонора әпкесінің қамқорлығына тапсырылды. Ұлыбританияда ол келесі жеті жылды Лондонның орталық ауданындағы Мэрилебон шатқалындағы Портленд-плейс маңында тұратын әкесінің екі әпкесімен бірге өткізді. Олар да әкесі сияқты, шотланд дін қызметкерінің балалары болғандықтан, шын ниетпен христиан дінін ұстанды. Олардың қамқорлығында Кроуфордтың басқа балалармен немесе ер адамдармен байланысы азая түсті. Кроуфорд әкесін 1894 жылы Үндістанда қайтыс болғанға дейін Англияға келгенде бірнеше рет көрді. 1895 жылы Кроуфорд екі әпкесімен бірге Гэмпширдегі Ист-Вудхэй ауылына көшіп барды. Бастапқыда ол ұнаған Парк Хаус мектебінде білім алды, содан кейін әкесі бітірген Марлборо колледжіне ауысты. Бірақ ол онда бақытсыз болды, зорлық-зомбылық пен міндетті түрде спортпен айналысуға шағымданды және оны «жеткілікті түрде азаптау орны» деп сипаттады. Колледжде Кроуфорд колледждің Табиғат тарих қоғамының археологиялық бөлімін басқарған және баланың осы салаға деген қызығушылығын қолдаған үй иесі Ф. Б. Малимнің ықпалына ілесті. Мүмкін, Малим жас Кроуфордқа әкелік бейнесі болған шығар. Осы қоғаммен бірге Кроуфорд Стоунхендж, Вест-Кеннет Ұзын обасы, Эйвбери және Мартинселл сияқты археологиялық орындарды зерттеді. Сондай-ақ, қоғам арқылы ол аймақтың Ordnance Survey карталарын алды, бұл оған әпкелерінің үйіне жақын төбелерді зерттеуге мүмкіндік берді. Ол Булл Копске жақын жердегі обаны қазып, антиквар Харольд Пиктің назарын аударды, ол сол кезде Беркшир округінің тарихын жазумен айналысып жатқан. Пик және оның әйелі богемиялық өмір салтын ұстанды, вегетариандық болды және әлеуметтік реформаторлар еді, олардың идеялары Кроуфордқа зор әсер етті. Пиктердің ықпалымен Кроуфорд діни тәрбиесінен бас тартып, ғылымға негізделген рационалистік көзқарасты қабылдады. Кроуфорд Пиктен өткен қоғамды түсіну үшін мәтіндер мен артефакттарға ғана емес, географиялық ландшафтты зерттеудің маңыздылығын ұқты.

O. G. S. Crawford was born on 28 October 1886 at Breach Candy, a suburb of Bombay in British India. His father, Charles Edward Gordon Crawford, was a civil servant who had been educated at Marlborough College and Wadham College, Oxford before moving to India, where he became a High Court judge at Thane. The Crawford family came from Ayrshire in Scotland, and the child's great uncle was the politician Robert Wigram Crawford. Crawford's mother, Alice Luscombe Mackenzie, was the daughter of a Scottish army doctor and his Devonshire wife. Alice died a few days after her son's birth, and so when he was three months old, Crawford was sent to England aboard the P&O liner Bokhara. During the journey he was entrusted to the care of his paternal aunt Eleanor, an Anglican nun who was the head of the Poona Convent of the Community of St Mary the Virgin. In Britain, he spent the next seven years with two paternal aunts who lived together near to Portland Place in the Marylebone district of central London. Like his father, they were devout Christians, having been the children of a Scottish clergyman. Under their guardianship Crawford had little contact with other children or with men. Crawford saw his father on the few occasions that the latter visited England, prior to his death in India in 1894. In 1895, Crawford and his two aunts moved to a rural house in East Woodhay, Hampshire. Initially educated at Park House School, which he enjoyed, he was then moved to Marlborough College, his father's alma mater. He was unhappy there, complaining about bullying and enforced sporting activities, and characterising it as a "detestable house of torture". At the school, Crawford was influenced by his housemaster, F. B. Malim, who presided over the archaeological section of the college's Natural History Society and encouraged the boy's interest in the subject. It is possible that Malim provided something of a father figure for the young Crawford. With the society, Crawford visited such archaeological sites as Stonehenge, West Kennet Long Barrow, Avebury, and Martinsell. It was also through the society that he obtained Ordnance Survey maps of the landscape, allowing him to explore the downs near to his aunts' home. He began excavation of a barrow near to Bull's Copse, thus attracting the attention of the antiquarian Harold Peake, who was then involved in compiling the Victoria County History of Berkshire. Peake and his wife lived a Bohemian lifestyle, being vegetarians and social reformers, and their ideas had a strong impact on Crawford. Under the Peakes' influence, Crawford rejected his religious upbringing in favour of a rationalist world view based in science. Crawford gained an appreciation from Peake for the understanding of past societies through an examination of the geographical landscape rather than simply through texts or artefacts.

Университет және алғашқы мансабы: 19051914

Мектеп бітіргеннен кейін Кроуфорд Оксфордтың Кебл колледжінде оқу үшін кіші стипендияға ие болды. 1905 жылы ол literae humaniores оқуды бастады, бірақ екінші курс емтихандарында үшінші санатқа ие болғаннан кейін 1908 жылы географияны оқуға ауысты. 1910 жылы ол дипломдық жұмысы үшін ерекше марапат алды, ол үшін Андоверді қоршаған жерді зерттеді. География мен археология арасындағы байланысқа деген қызығушылығын көрсете отырып, Ирландиядағы жаяу саяхаты барысында ол Британ аралдарындағы қола дәуіріндегі жалпақ қола соққылары мен ыдыстардың географиялық таралуы туралы мақала жазды. Бұл мақала "The Geographical Journal" журналында жарияланудан бұрын Оксфорд университетінің антропологиялық қоғамына ұсынылды. Археолог Грэхем Кларк кейіннен бұл еңбек "Британ археологиясындағы маңызды кезең болды; бұл археологиялық заттардың географиялық таралуынан тарихи оқиғаларды анықтауға жасалған алғашқы нақты әрекет болды" деді. Кроуфордтың әріптес археологы Марк Боуден бұрын археологиялық карталар жасалғанын, бірақ "археологиялық деректер бұрын ешқашан осы мақаладағыдай қоршаған орта туралы ақпаратпен үйлестірілмеген" деді. Кроуфорд бітіргеннен кейін профессор А. Дж. Гербертсон оған университеттің география факультетінде кіші демонстратор болып жұмыс істеуді ұсынды. Кроуфорд келісіп, келесі жыл бойы оқытушылық қызмет атқарды. Гербертсон арқылы Кроуфорд географ Патрик Геддеспен танысты. Содан кейін Кроуфорд география емес, археологияға көбірек назар аударуға шешім қабылдады, тіпті сол кезде Ұлыбританияда осы салада кәсіби қызмет орындары аз болды. Археологиялық жұмыс іздеп, ол Крейвен стипендиясына және Бомбей мұражайындағы лауазымға сұраныс білдірді. Гербертсонның ұсынысымен 1913 жылы Кроуфорд Уильям Скорсби Рутледж бен Кэтрин Рутледждің Пасха аралына жасаған экспедициясында көмекші болып жұмысқа орналасты. Экспедицияның мақсаты аралдың алғашқы тұрғындары және оның моаи мүсіндері туралы көбірек білу болды. Команда Мана шхунасымен Ұлыбританиядан шыққаннан кейін Кроуфорд Рутледждермен дауласа бастады. Олар өзіне және басқа экипаж мүшелеріне "өте сыпайылықтың болмауы" мен "қорқынышты ашкөздік" көрсеткенін айтып, кемеден түсіп, Ұлыбританияға оралды. Кейін ол байыған меценат Генри Уэлкомға жұмысқа орналасты, ол оны Мысырға археологиялық қазбалар бойынша тәжірибе алу үшін Г. А. Рейснерге жіберді. Содан кейін Уэлком оны Суданға жіберді, онда Кроуфордқа Абу Гейлидегі Мероиттік ескерткішті қазу жұмысын басқару тапсырылды, ол 1914 жылдың қаңтар айынан маусым айына дейін сол жерде болды. Англияға оралғаннан кейін, Суданда табылған артефакттарды сұрыптауды жоспарлап отырғанда, ол досы Эрнест Хутонмен бірге Уилтширдегі Векскомб Даун қаласындағы ұзын қоршауды қазуды бастады.

Following his schooling, Crawford won a junior scholarship to study at Keble College, Oxford. There he began reading literae humaniores in 1905 but – after gaining only a third class score in his second year exams – he switched courses to study geography in 1908. In 1910 he gained a distinction for his diploma, for which he had conducted a study of the landscape surrounding Andover. Reflecting his interest in the relationship between geography and archaeology, during a walking tour of Ireland he had also written a paper on the geographic distribution of Bronze Age flat bronze axes and beakers in the British Isles. It was presented to the Oxford University Anthropological Society before being published in The Geographical Journal. The archaeologist Grahame Clark later related that the paper "marked a milestone in British Archaeology; it was the first real attempt to deduce prehistoric events from the geographical distribution of archaeological objects". Crawford's fellow archaeologist Mark Bowden stated that while archaeological distribution maps had been previously produced, "archaeological data had never before been married with environmental information" in the way that Crawford did in this article. After Crawford graduated, Professor A. J. Herbertson offered him a job as a junior demonstrator in the university's geography department. Crawford agreed, and served in the teaching position over the ensuing year. Through Herbertson, Crawford was introduced to the geographer Patrick Geddes. Crawford then decided to focus his attentions on archaeology rather than geography even though few professional positions in the field existed in Britain at the time. Looking elsewhere for archaeological employment, he unsuccessfully applied for a Craven Fellowship and for a post at Bombay Museum. At Herbertson's recommendation, in 1913 Crawford gained employment as an assistant on William Scoresby Routledge and Katherine Routledge's expedition to Easter Island. The expedition had the intention of learning more about the island's first inhabitants and its Moai statues. After the team departed from Britain aboard the schooner Mana, Crawford began quarrelling with the Routledges. Informing them that they had demonstrated an "extraordinary lack of courtesy" and "appalling stinginess" toward both him and other crew members, he left the ship at Cape Verde and returned to Britain. He then gained employment from the wealthy philanthropist Henry Wellcome, who sent him to Egypt to gain further training in archaeological excavation from G. A. Reisner. Wellcome then sent him to Sudan, where Crawford was given charge of the excavation of the Meroitic site at Abu Geili, remaining there from January to June 1914. On his return to England—where he was planning on sorting through the artefacts found in Sudan—he and his friend Earnest Hooton began excavation of a long barrow on Wexcombe Down in Wiltshire.

Бірінші дүниежүзілік соғыс: 19141918

Кроуфорд осы қазба жұмыстарымен айналысқанда Ұлыбритания Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. Пик ынталандырғаннан кейін Кроуфорд британ армиясына қосылып, Лондондық шотланд полкіне қабылданды және Батыс майдандағы Бірінші батальонды күшейтуге жіберілді. Батальон британдық шепті алмастыру үшін Бетунға жорық жасады, Живаншиде шайқасқа түсті. Кроуфорд тұмау және безгекпен ауырды, ақпан айында Англияға қайтарылып, Бирмингемде емделді. Сауыққаннан кейін Корольдік әуе корпусына (RFC) қосылуға өтініш бірақті, бірақ дене бітіміне қарай тым ауыр деп танылды. 1915 жылдың мамырында офицерлік шен берілді. 1915 жылдың шілдесінде үшінші армия құрамындағы Корольдік Беркшир полкіне қосылды, Боваль мен Сент-Полде орналасты. Өзінің бұрынғы дағдыларын пайдаланып, полктің карта жасаушы офицері болды және майдан шебіндегі, соның ішінде неміс әскерінің орналасқан жерлерін картаға түсіруге жауапты болды. Бұған қоса, британдық пропаганда үшін пайдаланылған фотосуреттер түсірді, ал 1916 жылы жазушы Г.Г. Уэллстің майданға келген сапарында окоптарды көрсетті. 1917 жылдың қаңтарында Кроуфорд RFC-ге бақылаушы ретінде 23-ші эскадрильяға қосылуға өтініш берді, олар жау шебінен өтіп, бақылау жасап, карталар жасады. Алғашқы рейсінде неміс әскері оның ұшағына оқ атып, оң аяғын жаралады. Емі үшін Франция мен Англиядағы түрлі ауруханаларда жатты, содан кейін Корнуоллдағы Хелиган есіміндегі RFC көмекші ауруханасына жіберілді. Англияда болғанда Уэллстің Данмоудағы (Эссекс) үйінде демалды, соңғысының біріккен әлемдік үкімет құруға деген ниетімен және жаһандық тарих туралы жазу осы мақсатқа үлес қосады деген ойымен келісті. Хелиганда жүргенде "Адам және оның өткені" атты кітап жазуға кірісті, онда археологиялық және географиялық тұрғыдан адамзат тарихының кең көлемін зерттеді. 1917 жылдың қыркүйегінде эскадрилья барлау офицері болып тағайындалған Кроуфорд 48-ші эскадрильяға қосылды, онда барлау миссиялары кезінде әуе суреттерін түсірді. 1918 жылдың ақпанында бір рейсте Кроуфордтың ұшағы атылып, неміс әскері бақылауындағы аумаққа қонуға мәжбүр болды; ол және ұшқышы әскери тұтқынға алынды. Алғашқыда Бавариядағы Ландшутта тұтқынға алынды, онда Исар өзенінен жүзіп қашуға тырысты, бірақ өзен ағысы тым күшті болғандықтан қайта ұсталды. Содан кейін Хольцминден әскери тұтқын лагеріне ауыстырылды, онда лагерден тоннель қазу арқылы қашу жоспары бар екенін білді, бірақ қатыспады. Оның орнына көп уақытын "Адам және оның өткені" кітабын жазумен және Уэллс, Карл Юнг және Сэмюэл Батлердің еңбектерін оқумен өткізді. Кроуфорд жеті ай лагерде болды, содан кейін соғыс аяқталғаннан кейін Ұлыбританияға оралды және демобилизацияланды.

It was while Crawford was engaged in this excavation that the United Kingdom entered the First World War. At Peake's encouragement, Crawford enlisted in the British Army, joining the London Scottish Regiment and was sent to reinforce the First Battalion on the Western Front. The battalion marched to Béthune to relieve the British line, fighting at Givenchy. Crawford was afflicted with influenza and malaria, and in February he was invalided back to England and stationed at Birmingham for his recuperation. After he recovered, he applied to join the Royal Flying Corps (RFC) but was deemed too heavy. He was commissioned in May 1915. In July 1915 he joined the Royal Berkshire Regiment as part of the Third Army, being stationed at Beauval and then St. Pol. Using his existing skills, he served as the regiment's maps officer, and was responsible for mapping the areas around the front line, including German Army positions. He also took photographs which were used for British propaganda purposes, and in 1916 he guided the writer H. G. Wells around the trenches on the latter's visit to the Front. In January 1917, Crawford successfully applied to join the RFC as an observer with 23 Squadron RFC, which flew over enemy lines to make observations and draw maps. On his maiden flight, the German Army opened fire on his aircraft, and his right foot was pierced by bullets and badly injured. To recuperate, he spent time at various hospitals in France and England before being sent to the RFC Auxiliary Hospital at the Heligan estate in Cornwall. During this time in England he spent a weekend at Wells's home in Dunmow, Essex, embracing the latter's desire for a united world government and the idea that writing about global history was a contribution to that cause. While at Heligan, Crawford began work on a book, Man and his Past, in which he examined a broad sweep of human history from an archaeological and geographical perspective. In September 1917, Crawford—who had been promoted to the position of squadron intelligence officer—joined 48 Squadron RFC, for which he again took aerial photographs during reconnaissance missions. While on one flight in February 1918, Crawford's aircraft was shot at and forced to land in German held territory; he and his pilot were taken as prisoners of war. He was initially imprisoned at Landshut in Bavaria, from where he tried to escape by swimming down the River Isar; the river current proved too strong and he was soon recaptured. He was then transferred to Holzminden prisoner of war camp, where he was aware of an escape plan involving tunnelling out of the camp, but did not take part. Instead he spent much of his time working on Man and his Past and reading works by Wells, Carl Jung, and Samuel Butler. Crawford remained in the camp for seven months, until the declaration of armistice, at which he returned to Britain and was demobilised.

Қару-жарақ зерттеу және көнелік

Англияға оралғаннан кейін Кроуфорд 1921 жылы Оксфорд университетінің баспасында жарық көрген «Адам және оның өткені» атты еңбегін аяқтады. Археология тарихшысы Адам Стоуттың айтуынша, бұл кітап «прогресс мүмкін екеніне деген сенімін және идеализмін бөліскен жаңа буын археологтарды шақырушы манифест болды». Боуден оны «геоархеология, экологиялық археология және экономикалық археологияның манифесті» ретінде қарастыруға болатынын айтты. Бірлескен тақырып – карталарды құрастыру арқылы осы тақырыптардың барлығына қол жеткізу керек. «Мәдениеттерді» белгілеудің географиялық әдістерін талқылауда бұл жұмыс мәдениет тарихи археологиясының теориялық бағытына сәйкес келеді, бірақ мәдениет ұғымын жүйелі түрде қолдануға тырыспады. Кроуфорд сонымен қатар Уилтшир мен Уэльсте Кембрий археологиялық қауымдастығы үшін археологиялық қазба жұмыстарын жүргізу арқылы далалық жұмысына оралды. 1920 жылдың ортасында ол Гэмпширдің Раундвуд қаласында және Уайт аралында сэр Уильям Портал үшін қазба жұмыстарын жүргізді. Оның тәжірибесі нәтижесінде оны Ordnance Survey (OS) бас директоры Чарльз Клоуз сол ұйымға бірінші археологиялық офицер ретінде қосылуға шақырды. Жұмысты қабыл алып, Кроуфорд Саутгемптонға көшіп барып, 1920 жылдың қазан айында жобада жұмыс істей бастады. Оның ОС-қа келуіне реніш туды, әріптестері оның лауазымын артық деп санайды және археология маңызды емес деп санайды. Оның жұмысы археологиялық ескерткіштер туралы ақпаратты түзету мен жаңартуды қамтиды, өйткені OS карталары қайта қаралды және оған көптеген далалық жұмыстар, бұрын жазылған сайттардың орналасуын тексеру және жаңаларын ашу үшін Ұлыбритания пейзажы арқылы саяхат жасау кірді. 1920 жылдың соңында Глостерширден басталып, Котсволдс айналасындағы 208 жерді аралап, картаға бұрын белгісіз 81 күмбезді қосты. Осы аймақтағы зерттеулеріне сүйене отырып, 1925 жылы ол «Ұзын қаздар және Котсволдс пен Уэльс марштарының тас шеңберлері» атты кітабын жариялады. Ол өз жұмысының бір бөлігі ретінде Ұлыбританияны, солтүстіктегі Шотландиядан оңтүстіктегі Силли аралдарына дейін аралап, көбінесе велосипедпен далалық жұмысты жүргізді. Археологиялық орындарды суретке түсіріп, архивке сақтап, сондай-ақ, Корольдік әуе күштері түсірген әуе суреттерін де алды. Бұл жұмыста оған аймақтық антикварлық қоғамдар мен өзінің «ферреттер» деп атаған хатшылары көмектесті. 1921 жылы Ordnance Survey Кроуфордтың «Археологияның даладағы нұсқаулықтары» атты еңбегін жариялады, онда ол әуесқой археологтардың ескі ескерткіштердің, жолдардың және ландшафттағы ауыл шаруашылығының іздерін қалай анықтағанын түсіндірді. Сондай-ақ, ол археологиялық орындарды белгілеген «мерзімдік карталар» шығара бастады; олардың біріншісі Рим Британиясында болды және римдік жолдар мен қоныстар көрсетілген. Алғаш рет 1924 жылы басылып шыққан бұл кітап көп ұзамай сатылып бітті, нәтижесінде 1928 жылы екінші басылым шықты. Ол бұған 1930 жылдары «Англияның он жетінші ғасырдағы», «Солсбери жазығының кельт жер жұмыстары», «Неолиттік Уэссекс» және «Британияның қараңғы ғасырлардағы» карталарымен жалғасты. Оның лауазымы бастапқыда қауіпті болғанымен, 1926 жылы ол тұрақты болды, ол кезде OS-ті қаржыландыратын Қазынашылықтың қарсылығына қарамастан. 1938 жылы ол ОС-ті өзінің жұмысына көмектесу үшін көмекшісі В. Ф. Граймсты жұмысқа алуға көндірді. Кроуфорд әуедегі археологияның жаңа әдісіне ерекше қызығушылық танытып, бұл жаңа процесс археология үшін телескоптың астрономияға ұқсайтынын мәлімдеді. Оның бұл оқиғамен байланысы Уэллстің 1939 жылғы «Келесі нәрселердің пішіні» романында атап өтілді, онда көне археологиялық құрылғыны ашқан зерттеу ұшағына «Кроуфорд» деп аталады. Ол 1924 және 1929 жылдары әртүрлі әуе суреттері бар екі OS листовкасын шығарды. Осы және басқа да еңбектері арқылы ол әуе археологиясын насихаттауға ынталы болды, бұл техникамен нық танысты. Крауфорд бұл суреттерді өзі түсірмеген, бірақ оларды RAF файлдарынан және 1930 жылдары Джордж Аллен мен Гилберт Инсалл сияқты ұшқыштардан жинаған. RAF әуе суреттерін пайдаланып, Кроуфорд 1923 жылдың соңында А.Д.Пассмормен бірге бұл жерді қазуға кіріспес бұрын, Стоунхендждегі даңғылдың ұзындығын анықтады. Бұл жоба баспасөз назарын аударды, нәтижесінде Кроуфордпен мармелад магнаты және археолог Александр Киллер байланысқа түсті. Кейлер Кроуфордты өзі қаржыландырған әуелік зерттеуге шақырды, олар 1924 жылы Беркшир, Дорсет, Гэмпшир, Сомерсет және Уилтширдің үстінен ұшып, ландшафттағы археологиялық іздердің суреттерін түсірді. Көптеген суреттер Кроуфорд пен Киллердің 1928 жылы жариялаған «Уэссекс әуеден» кітабында жарияланды. 1927 жылы Кроуфорд пен Киллер Стоунхендждің айналасындағы жерді сатып алып, оны бұдан әрі ауыл шаруашылығы немесе қалалық құрылыс арқылы зардап шегуіне жол бермес үшін Ұлттық сенімге тапсыруға қаржы жинауға көмектесті. Бұрын, 1923 жылы, Кроуфорд Киллерге Уилтширдегі археологиялық маңызы бар желді тікбастаққа радио тірегін орнатуға қарсы науқан жүргізуге көмектескен, кейін Киллер бұл төбені және оны қоршаған Эйвбери ауданын сатып алған. Бұл жұмыстық қарым-қатынасқа қарамастан, екеуі де дос болған емес, мүмкін олардың археологиядан тыс мүдделері мен пікірлерінің өте әртүрлі болуының нәтижесінде. 1927 жылы Кроуфорд «Antiquity; A Quarterly Review of Archaeology» журналын құрды, бұл әлемнің түкпір-түкпірінен археологтардың зерттеулерін біріктіруге арналған тоқсандық журнал, сол кезде қол жетімді аймақтық антикварлық журналдардың әртүрлілігін толықтыруға арналған. Әсіресе, Кроуфорд Antiquity-ді Антикварлар қоғамы жариялаған Antiquaries Journal-ға қарсылас ретінде қарастырды. Кроуфорд қоғамға деген жек көңілімен белгілі болды, олардың тарихқа дейінгі кезеңге немқұрайлылығына наразы болып, олардың ешқандай құнды зерттеу жүргізбейтініне сенді. Халықаралық ауқымда болуға арналған болғанымен, Antiquity британдық археологияға айқын бағытталғандық танытты, оның шығуы британдық археологияның ғылыми сала ретінде гүлденуімен сәйкес келді. Онда V. Гордон Чайлд, Грэм Кларк, Сирил Фокс, Кристофер Хоукс, Т. Д. Кендрик, Стюарт Пигготт және Мортимер Уилер сияқты британдық археология саласын билеген жас археологтардың көптеген еңбектері жарияланды. Олар Кроуфордтың саланың кәсібилігін арттыруға деген ниетін бөлісті, осылайша оны антикварлық хоббишілердің үстемдігінен алып, ғылыми бағытта дамытуға тырысты. Осы адамдардың кейбіреулері Кроуфордты әдепті түрде «Огс» немесе «Кроуфорд аға» деп атады.

Back in England, Crawford finished writing Man and his Past, which was published by Oxford University Press in 1921. According to the historian of archaeology Adam Stout, the book was "a manifesto, a rallying cry for a new generation of archaeologists who shared in the idealism and the faith in the potential of Progress". Bowden suggested that it could be seen as a "manifesto for geoarchaeology, environmental archaeology and economic archaeology. The unifying theme is that all these topics should be approached through the compilation of maps". In discussing geographical methods for delineating "cultures", the work fit within the theoretical trend of culture historical archaeology, but did not attempt to apply the concept of culture in a systematic fashion. Crawford also returned to field work, carrying out archaeological excavation for the Cambrian Archaeological Association in both Wiltshire and Wales. In mid 1920, he excavated at Roundwood, Hampshire and on the Isle of Wight for Sir William Portal. His expertise resulted in his being invited by Charles Close, the Director General of the Ordnance Survey (OS), to join that organisation as their first archaeological officer. Accepting the position, Crawford moved to Southampton and began work at the project in October 1920. His arrival at the OS generated some resentment, with co workers often seeing his post as superfluous and deeming archaeology to be unimportant. His job entailed correcting and updating information about archaeological monuments as the OS maps were revised, and involved him undertaking much fieldwork, travelling across the British landscape to check the location of previously recorded sites and discover new ones. He began in Gloucestershire in late 1920, visiting 208 sites around the Cotswolds and adding 81 previously unknown barrows to the map. Based on his research in this region, in 1925 he published his book Long Barrows and the Stone Circles of the Cotswolds and the Welsh Marches. As part of his job, he travelled around Britain, from Scotland in the north to the Scilly Isles in the south, often conducting his fieldwork by bicycle. At archaeological sites he took photographs and stored them in his archive, and he also obtained aerial photographs of archaeological sites taken by the Royal Air Force. In this he was aided by regional antiquarian societies and by his correspondents, whom he called his "ferrets". In 1921, the Ordnance Survey published Crawford's work, "Notes on Archaeology for Guidance in the Field", in which he explained how amateur archaeologists could identify traces of old monuments, roads, and agricultural activity in the landscape. He also began producing "period maps" in which archaeological sites were marked; the first of these was on Roman Britain, and featured Roman roads and settlements. First published in 1924, it soon sold out, resulting in a second edition in 1928. He followed this with a range of further maps in the 1930s: "England in the Seventeenth Century", "Celtic Earthworks of Salisbury Plain", "Neolithic Wessex", and "Britain in the Dark Ages". Although his position had initially been precarious, in 1926 it was made permanent, despite the reluctance of the Treasury, which financed the OS at the time. By 1938, he had been able to persuade the OS to employ an assistant, W. F. Grimes, to aid him in his work. Crawford became particularly interested in the new technique of aerial archaeology, claiming that this new process was to archaeology what the telescope was to astronomy. His association with it was honoured in Wells' 1939 novel The Shape of Things to Come, which names a survey aeroplane that discovers an ancient archaeological device "Crawford". He produced two OS leaflets containing various aerial photographs, printed in 1924 and 1929 respectively. Through these and other works he was keen to promote aerial archaeology, coming to be firmly identified with the technique. Crawford did not take these photographs himself, but collected them from RAF files and, in the 1930s, from flyers such as George Allen and Gilbert Insall. Using RAF aerial photographs, Crawford determined the length of the Avenue at Stonehenge before embarking on an excavation of the site with A. D. Passmore in late 1923. This project attracted press attention, resulting in Crawford being contacted by the marmalade magnate and archaeologist Alexander Keiller. Keiller invited Crawford to join him in an aerial survey, financed by Keiller himself, in which they flew over Berkshire, Dorset, Hampshire, Somerset, and Wiltshire in 1924, taking photographs of archaeological traces in the landscape. Many of these images were published in Crawford and Keiller's Wessex from the Air in 1928. In 1927 Crawford and Keiller helped raise the finances to buy the land around Stonehenge and present it to The National Trust to prevent it from being damaged by further agricultural or urban development. Previously, in 1923, Crawford had assisted Keiller in campaigning to prevent a radio mast being erected on the archaeologically significant Windmill Hill in Wiltshire, with Keiller later purchasing the hill and the surrounding Avebury area. Despite this working relationship, the two never became friends, perhaps a result of their highly divergent opinions and interests outside of archaeology. In 1927, Crawford founded Antiquity; A Quarterly Review of Archaeology, a quarterly journal designed to bring together the research of archaeologists working across the world to supplement the variety of regional antiquarian periodicals that were then available. In particular, Crawford saw Antiquity as a rival to the Antiquaries Journal published by the Society of Antiquaries. Crawford was contemptuous of the Society, disliking their neglect of prehistory and believing that they did little valuable research. Although designed to have an international scope, Antiquity exhibited a clear bias towards the archaeology of Britain, with its release coinciding with the blossoming of British archaeology as a field of study. It contained contributions from a variety of young archaeologists who came to dominate the field of British archaeology, among them V. Gordon Childe, Grahame Clark, Cyril Fox, Christopher Hawkes, T. D. Kendrick, Stuart Piggott, and Mortimer Wheeler. They shared Crawford's desire to professionalise the field, thereby taking it away from the domination of antiquarian hobbyists and in a more scientific direction. To some of these individuals, Crawford himself was affectionately known as "Ogs" or "Uncle Ogs"

Журнал бастапқыдағыдан әсерлі болды. Пікір алмасу процесін бастапқыда қолданбағанымен, Кроуфорд өзіне сенімді болмаған жазбаларды қарау үшін достарынан сұрады. Пәнді қалыптастыру мен анықтауға ұмтылғаннан басқа, Antiquity археологиялық жаңалықтарды кең жұртшылыққа таратуға тырысты, бұл оны бұрынғы ғылыми журналдардан қол жетімдірек етті. Нәтижесінде Кроуфорд Альфред Уоткинстің лей линиясы теориясы сияқты әртүрлі псевдоархеологиялық идеялардың жақтаушыларынан хаттар алды; ол осы хаттарды «Алаяқтықтар» деп аталатын архивінің бөліміне сақтады және білімді адамдардың осылайша дәлелсіз идеяларға сене бергеніне ашуланды. Уоткинстің «The Old Straight Track» кітабында жарнама жариялаудан бас тартты, ол оған қатты ренжіді. 1938 жылы Кроуфорд Тарих алды қоғамының президенті болды; осы лауазымда ол қазбалар сериясын бастады, неміс археологы Герхард Берсуды – нацистік билік тарапынан Германияда қуғынға түскен – Англияға шақырып, Лил Вудбери қазбасын басқаруға шақырды.

Шетелдік сапарлар және марксизм

Кроуфорд шетелге саяхаттауды ұнатты. 1928 жылы Ғылыми қоғам (OS) оны Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде түсірілген және Бағдад, Амман және Гелиополисте сақталған әуе суреттерін жинау үшін Таяу Шығысқа жіберді. 1931 жылдың ортасында ол Германия мен Австрияға барып, Voigtländer фотоаппаратын сатып алып, фотосуретке деген қызығушылығын арттырды. Кейін ол Италияға елдің археологиялық ескерткіштерін анықтайтын OS карталарын жасау мүмкіндігін зерттеу үшін барды; 1932 жылдың қарашасында ол Италияның басшысы Бенито Муссолинимен кездесті, ол Кроуфордтың Римдегі археологиялық ескерткіштердің OS картасын жасау туралы идеяларына қызығушылық танытты. Бұл – Рим империясының бүкіл аумағын қамтитын карталар сериясын жасаудың үлкен жобасының бір бөлігі болды, осы мақсатта Кроуфорд 1920 жылдардың соңы мен 1930 жылдары Еуропаның әртүрлі аймандарына сапар шекті. Ол Германия, Австрия, Румыния, Корсика, Мальта, Алжир және Тунис елдеріне демалысқа барды, сондай-ақ 1936 жылы Кипрде жер сатып алып, үй салдырды. Осы демалыс кезінде ол археологиялық ескерткіштерді аралап, жергілікті археологтармен кездесіп, оларды «Antiquity» журналына мақалалар жазуға шақырды. Кроуфорд қоғамның интернационализмнің дамуымен және ғылымның кеңінен қолданылуымен өркендейтініне сенді. Саяси тұрғыдан ол жақын досы Чайлдтың ықпалымен социализмке қарай ұмтылды. Ол социализмді «адам істерін реттеуде ғылымның табиғи салдары» деп есептеді. Ол марксистік идеяларды археологиялық түсіндірмелеріне енгізуге тырысты, нәтижесінде «Социологиялық шолу» журналында жарияланған «Ғылым тарихындағы диалектикалық процесс» сияқты мақалалар жарық көрді. Ол Марксистік Коммунистік партия биліктегі Кеңес Одағына құштарлықпен қарады, оны болашақ әлемдік мемлекеттің алға басушысы деп санады. Ол досы Нил Хантермен бірге 1932 жылдың мамырында «Смольный» кемесімен Ленинградқа дейін Совет Одағына сапар шекті. Олар Мәскеу, Нижний Новгород, Сталинград, Дондағы Ростов, Тифлис, Армения, Батум және Сухум қалаларын аралап, туристерге арналған белгілі бір маршрут бойынша саяхаттады. Кроуфорд патшалық режим құлағаннан бергі Кеңес Одағының жетістіктеріне, халықтың таптық және гендерлік теңдігіне, сондай-ақ қоғамды дамыту жоспарында ғалымдарға көрсетілген құрметке жоғары баға берді. Ол өзінің сапары туралы «Большевиктің саяхаты» атты кітапта жарқын пікірлер білдірді, оның мақсаты – «капитализмнің құлауын жеделдету» және сонымен бірге капиталистерден «мүмкіндігінше көп пайда табу» болды. Алайда, кітапты баспагер Виктор Голанц қабылдамады, сондықтан Кроуфорд басқа баспагерлерге жүгінбеді, оның орнына кітаптың терілген көшірмелерін достарына таратты. Ол Совет Одағының достарымен байланыста болды және «Daily Worker» газетінде бірнеше мақала жазды, бірақ Ұлыбритания Коммунистік партиясына ешқашан қосылмады, сондай-ақ ұйымдасқан саясатқа қатыспады, мүмкін, мемлекеттік қызметтегі жұмысын қауіпке ұшыратудан қорқып. Ұлыбританияда ол белгілі марксистер Карл Маркс пен Владимир Ленинмен байланысты жерлерді суретке түсірді. Ол сондай-ақ жер иелері мен діни ұйымдар орнатқан белгілерді суретке түсірді, осылайша социализмге ұшырамай тұрып капиталистік қоғамның іздерін сақтап қалуға тырысты. Ұлыбританияда да, Германияға сапарында да фашистік және фашизмге қарсы насияттар мен граффитилерді суретке түсірді. Сол кездегі көптеген солшылдар сияқты, ол фашизмді капиталистік қоғамның уақытша, экстремалды көрінісі деп санайды, ол социализммен жеңіледі деп ойлады. Дегенмен ол нацистік үкімет тұсындағы неміс археологиялық мекемелеріне құрметпен қарады, британдық мемлекеттің қазбаларды қаржыландыру және университеттерде археологияны зерттеуді ынталандыру жағынан артта қалғанын атап өтті. Ол нацистердің археологияны насихаттауға қатысты саяси мақсаттарына қатысты пікір білдірмеді. Социалистік және кеңесшілдік көзқарастарына қарамастан, Кроуфорд саяси немесе идеологиялық айырмашылықтарға қарамастан, барлық шетелдік археологтармен ынтымақтастыққа ұмтылды. 1938 жылдың басында ол Германияның Әуе министрлігінде әуе археологиясы бойынша лекция оқыды; Министрлік оның лекциясын «Luftbild und Vorgeschichte» деген атпен жариялады, ал Кроуфорд британ үкіметі оның жұмысын осы құлшыныспен жарияламағанына ренжіді. Содан кейін ол досы археолог Освальд Менгинмен кездесу үшін Венаға барды; Менгин Кроуфордты Аншлюс мерекесіне қатысты шараға алып барды, онда ол көрнекті нацист Йозеф Бүркельмен танысты. Содан кейін ол Шлезвиг-Гольштейнде демалысқа шықты, онда неміс археологтары оны Даневиркеге сапарлап көрді. 1939 жылы Кроуфорд Саффолк графтығындағы Саттон-Ху Англо-саксон кемесінің қазбасын суретке түсіруге қатысты. Ол 1939 жылдың 24-29 шілдесі аралығында қазба орнында болды және 124 сурет түсірді. Оның түсірген бірнеше суреттері Британ мұражайының Саттон-Ху артефакттарының көрмесінде қолданылады, бірақ бастапқыда оған авторлық құқық берілмеді, мүмкін, археологиялық еңбектің кейбір түрлеріне, мысалы, фотосуретке түсіруге лайықты мамандықтарға толыққанды құрмет көрсілмегендіктен. Оның суреттері қазба процесін, сондай-ақ қазба кезінде табылған артефакттарды, мысалы, Анастасий табағын көрсетеді. Археологиялық қазбаның фототүсірілімдері сол кезде жаңалық болды. 1930 жылдардың соңында ол «Bloody Old Britain» атты кітап жазуға кірісті, оны «қазіргі қоғамды зерттеуге археологиялық әдістерді қолдануға талпыныс» деп сипаттады және онда өз отанын қатты сынады. Ол 1930 жылдардың Ұлыбританиясын материалдық мәдениеті арқылы қарастырды, нәтижесінде қоғамда сыртқы түріне құндылықтан гөрі көбірек мән берілетініне көз жеткізді, мысалы, киімдер ыңғайлылықтан гөрі буржуазиялық сыпайлықты көрсетеді. Ол мұның көп бөлігін капитализм мен тұтынушылықтың британдық мәдениетіне тигізген әсеріне жатқызды. Бұл жұмыс 1930 жылдардың басылымдарының белгілі бір жанрына сәйкес келді, онда Ұлыбритания қоғамының жай-күйі, әсіресе тағамның сапасы, өндірілген өнімдер және қалалардың кеңеюі сынға түсірілді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде бұл жұмыс патриоттық еместігіне байланысты сатуға қолайлы болмай қалды, ал 1943 жылы Кроуфорд оны Methuen Publishing-ке ұсынғанда, олар одан бас тартты. Ол кітаптың бірнеше көшірмесін достарына берді, бірақ оны жариялаған жоқ.

Crawford enjoyed foreign travel. In 1928 the OS sent him to the Middle East to collect aerial photographs that had been produced during the First World War and which were stored at Baghdad, Amman, and Heliopolis. In mid 1931 he visited Germany and Austria, furthering his interest in photography through the purchase of a Voigtländer. He later visited Italy with the intent of examining the possibility of producing OS maps pinpointing the country's archaeological sites; in November 1932 he met with the Italian leader Benito Mussolini, who was interested in Crawford's ideas about creating an OS map of archaeological sites in Rome. This was part of a wider project to produce a series of maps covering the entirety of the Roman Empire, for which Crawford visited various parts of Europe during the late 1920s and 1930s. Holiday destinations included Germany, Austria, Romania, Corsica, Malta, Algeria, and Tunisia, and in 1936 he purchased a plot of land in Cyprus on which he had a house built. During these vacations, he visited archaeological sites and met with local archaeologists, encouraging them to contribute articles to Antiquity. Crawford believed that society would progress with the growth of internationalism and the increased application of science. Politically, he had moved toward socialism under the influence of Childe, who had become a close friend. He expressed the view that socialism was "the natural corollary of science in the regulation of human affairs". He attempted to incorporate Marxist ideas into his archaeological interpretations, as a result producing articles such as "The Dialectical Process in the History of Science", which was published in The Sociological Review. He became enthusiastic about the Soviet Union, a state governed by the Marxist Communist Party, viewing it as the forerunner of a future world state. With his friend Neil Hunter, he travelled to the Soviet Union in May 1932, sailing to Leningrad aboard the Smolny. Once there, they followed a prescribed tourist itinerary, visiting Moscow, Nizhni Novgorod, Stalingrad, Rostov on Don, Tiflis, Armenia, Batum, and Sukhum. Crawford admired what he perceived as the progress that the Soviet Union had made since the fall of the Tsarist regime, the increasingly classless and gender equal status of its population, and the respect accorded to scientists in planning its societal development. He described his holiday with glowing praise in a book, A Tour of Bolshevy, stating that he did so to "hasten the downfall of capitalism" while at the same time making "as much money as possible" out of capitalists. The book was rejected by the publisher Victor Gollancz, after which Crawford decided not to approach other publishers, instead giving typed copies of the work to his friends. Although he became involved with the Friends of the Soviet Union and wrote several articles for the Daily Worker newspaper, he never joined the Communist Party of Great Britain, nor did he become involved in organised politics at all, perhaps fearing that to do so would jeopardise his employment in the civil service. In Britain, he photographed sites associated with the prominent Marxists Karl Marx and Vladimir Lenin. He also photographed the signs erected by landowners and religious groups, believing that in doing so he was documenting the traces of capitalist society before they would be swept away by socialism. Both in Britain and on a visit to Germany he photographed pro fascist and anti fascist propaganda and graffiti. Like many leftists at the time, he believed that fascism was a temporary, extreme expression of capitalist society that would soon be overcome by socialism. He nevertheless expressed admiration for the German archaeological establishment under the Nazi government, highlighting that the British state lagged far behind in terms of funding excavations and encouraging the study of archaeology in universities; he refrained from commenting on the political agenda that the Nazis had in promoting archaeology. Despite his socialist and pro Soviet beliefs, Crawford believed in collaborating with all foreign archaeologists, regardless of political or ideological differences. In early 1938, he lectured on aerial archaeology at the German Air Ministry; the Ministry published his lecture as Luftbild und Vorgeschichte, and Crawford was frustrated that the British government did not publish his work with the same enthusiasm. From there, he visited Vienna to meet with his friend, the archaeologist Oswald Menghin; Menghin took Crawford to an event celebrating the Anschluss, at which he met the prominent Nazi Josef Bürckel. Shortly after, he holidayed in Schleswig Holstein, where German archaeologists took him to see the Danevirke. In 1939, Crawford was involved in photographing the excavation of the Sutton Hoo Anglo Saxon ship burial in Suffolk. He was present on the site from 24 to 29 July 1939, and took 124 photographs. Several of his photographs are used in the British Museum's display of Sutton Hoo artefacts, but he was not originally credited; this may be due to the lack of recognition for certain types of archaeological labour, such as photography. His photographs recorded the excavation process as well artefacts recovered during the dig, such as the Anastasius Dish. A photographic record of an archaeological excavation was novel at the time. In the late 1930s he began work on a book titled Bloody Old Britain, which he described as "an attempt to apply archaeological methods to the study of contemporary society" and in which he was heavily critical of his homeland. It examined 1930s Britain through its material culture, with Crawford reaching the judgement that it was a society in which appearances were given greater importance than value, with clothing, for instance, emphasising bourgeois respectability over comfort. He attributed much of this to the impact of capitalism and consumerism on British culture. The work fitted within an established genre of 1930s publications which lamented the state of British society, in particular the quality of its food and manufactured products as well as its increasing suburbanisation. By the outbreak of the Second World War the work had become less marketable due to its unpatriotic nature, and when in 1943 Crawford proposed it to Methuen Publishing they turned it down; he gave copies to a few friends, but never published it.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғысты күтіп, Кроуфорд "бетараптық саясатты ұстанатынын" және тарап тартпайтынын мәлімдеді, себебі ол фашизмді либералды демократиядан артық қостап көрмеді, бірақ оларды екеуін де капиталистік қоғамның жегілгісіз нысандары деп санады, олар социалистік революциямен әбден жойылатынына сенді; оның сөзімен айтқанда, соғыс – "империализмдердің қақтығысы, қарақшылардың төбелесi". Соғыс басталғаннан кейін, Германия Ұлыбританияға шабуыл жасаған жағдайда, солшыл әдебиеттерінің барлығын жоятынына шешім берді, себебі оны иеленгені үшін қуғынға түсуі мүмкін еді. 1940 жылдың қараша айында неміс Люфтваффесі ОС кеңсесі орналасқан Саутгемптонды бомбалауды бастады. Кроуфорд ОС карталарының бір бөлігін алып, Нурслингтегі үйінің гаражына сақтады, сонымен қатар Бас директордан ОС кітаптары, құжаттары, карталары мен фотосуреттерінен тұратын мұрағатты қауіпті жерге көшіруге тырысты. Кейіннен, бомбалау салдарынан ОС штаб-пәтері қирады, нәтижесінде мұрағаттың көп бөлігі жоғалып кетті. ОС басшылығының оның ескертулерін елемеуі Кроуфордты ашуландырып, мемлекеттік қызметтегі бюрократия мен қағазбасқа деген наразылығын күшейтті. Оның айтуынша, "мемлекеттік қызметте алға жылжуға тырысу – жабысқақ көлде жүзуге ұқсайды". Ол түрлі британдық қоғамдардан мүшелігін тоқтатып, шетелде жұмыс іздеуге тырысты. Соғыс кезінде археологиялық қызметкердің ОС-те атқаратын жұмысы аз болғандықтан, 1941 жылдың ортасында Кроуфорд "соғыс кезіндегі арнайы міндеттер үшін" Англияның тарихи ескерткіштері жөніндегі Корольдік комиссиясына жіберілді. Оған Ұлттық ғимараттар тізімі үшін Саутгемптондағы фотоқұжаттама жобасын жүргізу тапсырылды, нәтижесінде Люфтваффе бомбалау науқанынан қауіп көрген көптеген ескі ғимараттар мен архитектуралық ерекшеліктердің суреттері жасалды. Ол осы жұмыстың маңыздылығын бағалап, соғыс жылдарында 5000-ға жуық фотосурет түсірді. 1944 жылы Британдық археология кеңесі құрылды, және Кроуфордты оның алғашқы кеңесіне шақырғанмен, ол ұсыныстан бас тартты, себебі жобаға қызығушылық танытпады.

In anticipation of the Second World War, Crawford expressed the view that he would "remain neutral" and not take sides, not because he favoured fascism over liberal democracy but because he saw both as repugnant forms of capitalist society which would ultimately be swept away by a socialist revolution; in his words the war would be "a clash of imperialisms, a gangsters' feud". After war broke out, he decided that in the event of a German invasion of Britain he would destroy all of his leftist literature lest he be persecuted for possessing it. In November 1940, the German Luftwaffe began bombing Southampton, where the OS offices were located. Crawford removed some of the old OS maps and stored them in the garage of his house at Nursling, while also unsuccessfully urging the Director General to remove the OS' archive of books, documents, maps and photographs to a secure location. Subsequently, the OS headquarters were destroyed in the bombing, resulting in the loss of most of their archive. The refusal of the OS administration to take his warnings seriously infuriated Crawford, exacerbating his anger about the civil service's red tape and bureaucracy. In his words, "trying to get a move on in the Civil Service was like trying to swim in a lake of glue". Resigning his membership in various British societies, he unsuccessfully tried to find employment abroad. With little for an archaeology officer to do at the OS in wartime, in mid 1941 Crawford was seconded to the Royal Commission on the Historical Monuments of England "for special duties during wartime". They assigned him to carry out a project of photographic documentation in Southampton for the National Buildings Record, producing images of many old buildings or architectural features that were threatened by the Luftwaffe's bombing campaign. He appreciated the value of this work, taking 5,000 photographs over the course of the war. In 1944, the Council for British Archaeology was founded, and while Crawford was invited to serve on its first council, he declined the offer, being lukewarm about the project.

Кейінгі өмір: 1946-1957

1946 жылы Кроуфорд мүмкіндігінше ертерек ОС-тағы лауазымынан кетіп, оның орнын Чарльз Филипс басты. Ол Саутгемптон аймағында қалып, қаланың сәулет өнеріне, әсіресе орта ғасырлардағы сәулетке қызығушылық танытты. 1946 жылы ол лобби тобының негізін қалаушы мүшесі болды – «Ескі Саутгемптон достары», олар соғыстан кейінгі даму кезінде қаланың тарихи сәулетін жойылудан қорғауға тырысты. Соғыстан кейінгі кезеңде ол ядролық соғыс перспективасынан қатты уайымдап, археологиялық органдарға барлық ақпараттың көшірмелерін жасап, оларды әртүрлі жерлерге таратуға шақырды, осылайша білім үшінші дүниежүзілік соғыстан аман қалуын қамтамасыз етуді көздеді. Солшыл көзқарастарын сақтай отырып, 1945 және 1946 жылдары ол Еңбек партиясымен байланысқа түсті, бірақ басқа жерлерде Еңбек партиясының «шын мәнінде» социализмді ұсынатынына сенген «білмейтіндерді» сықақтап күлді. 1940 жылдардың соңында ол Артур Костлердің «Ортаңғы түні қараңғылық» кітабын оқығаннан кейін, Иосиф Сталиннің Ұлы тазалауы және Мәскеудегі сот процестері туралы оқығаннан кейін, сондай-ақ Трофим Лысенконың идеяларын қолдамаған кеңес ғалымдарының қуғынға ұшырағанын білгеннен кейін Кеңес Одағына көңілі толыққандай қалды. 1950 жылы Маргарет Бубер Нойманның естеліктерін оқығаннан кейін ол өзін «фанатизммен антисоветтік және антикоммунистік» деп жариялады. 1949 жылы Кроуфорд Британ академиясының мүшесі болып сайланды, ал 1950 жылы Британ империясының ең жоғары орденінің командирі атанды. 1952 жылы ол Кембридж университетінен әуе археологиясына қосқан үлесі үшін құрметті әдеби доктор дәрежесін алды. Кроуфорд Судан археологиясына қайта оралды, Суданды «Британия аралдары қатаң түрме болған кезде сананың құтылу орны» деп сипаттады. Судан үкіметінің шақыруымен ол 1950 жылдың қаңтарында елге археологиялық барлау сапарымен келді, ал 1951 жылы Орта Нілге сапар жасады. Нюрслингте ол солтүстік Суданның Фунж Сұлтандығы Сеннар туралы кітап жазды, ол Франк Аддисонмен бірлесіп жазған Абу Гейли қазбалары туралы ұзақ күткен есебімен бір жылда жарық көрді. Содан кейін ол 1953 жылы «Орта Ніл аймағындағы қамалдар мен шіркеулер» кітабын шығарды. Осы кезеңде Кроуфордтың тағы бір кітап жобасы – Нюрслингтің қысқаша тарихы, сондай-ақ 1953 жылы жарық көрген пейзажтануға кіріспелік нұсқаулық – «Археологиядағы археология». 1955 жылы ол өзінің «Айтылған және жасалған» автобиографиясын жариялады, археолог Глин Дэниел мен тарихшы Марк Поттл – «Ұлттық биография сөздігіндегі» Кроуфордқа арналған мақаланың авторлары оны «оның мінезі анық көрінетін жанды және қызықты автобиография» деп сипаттады. 1953 жылы Стоунхенджде тастан жасалған ежелгі суреттер табылғаннан кейін Кроуфорд Бретаньдегі мегалиттік ескерткіштердегі оюларды зерттеуді шешті. Осы тақырыптан шабыттанған Кроуфорд 1957 жылы «Көз құдайы» кітабын жариялады. Бұл кітапта ол ежелгі тас суреттеріндегі абстрактілі суреттердің көптеген түрлері көздердің бейнесі екенін айтты. Ол сондай-ақ олардың Палеолиттен христиандыққа дейінгі кезеңге дейін Ежелгі әлемде болған ана құдайына табынушылыққа дәлел екенін мәлімдеді. Сол онжылдықта Хильда мен Дэниелдің еңбектерінде ұлы құдайға негізделген неолиттік дін туралы ұқсас идеялар кездесті; тарихшы Рональд Хаттон кейіннен «неолиттік Еуропада «Құдайлар дәуірі» болған немесе болмаған, бірақ XX ғасырдың ортасында Еуропалық зиялылардың арасында осындай дәуір болды» деп атап өтті. Кроуфордтың кітабы академиялық ортада жақсы қабылдамады. Кроуфорд мысықтарға да қызығушылық танытты және мысықтардың дыбыстарын еліктеуге үйренді, оларды BBC-дің «Мысықтар тілі» бағдарламасында орындады, ол танымал болды және көптеген жанкүйер хаттарына әкелді. АҚШ-тағы бір баспагер оған осы тақырыпта кітап жазуды ұсынды, бірақ Кроуфорд оны аяқтаған жоқ. 1950 жылдардың ортасында Кроуфорд астрономия мен ғаламның пайда болуы туралы космологиялық идеяларға қызығушылық таныта бастады, Фред Хойлдің мәңгілік ғалам туралы тұрақты күй теориясын қолдады. 1951 жылы Граймс редакциялаған және Кроуфордтың 65 жасқа толуына орай шығарылған «Британиядағы және одан тыс археологияның аспектілері: О. Г. С. Кроуфордқа ұсынылған очерктер» атты жинақ жарық көрді. Жинақты қарастырған Дж. В. Д. Ваальс және Р. Дж. Форбс оны «тамаша туған күн сыйлығы» деп сипаттады. Көптеген Кроуфордтың әріптестері оның жайлы алаңдады, өйткені ол Нюрслингтегі коттеджінде жалғыз өмір сүргенін, тек қарт үй шаруасындағы әйел мен мысықтардың ғана компаниясын білгенін және оның автокөлігі мен телефоны болмағанын білді. Ол 1957 жылдың 28-29 қарашасы түнде осында ұйықтап жатып қайтыс болды. Ол өзінің хаттары мен кітаптарының бір бөлігін жоюды тапсырған, ал қалғандарын Бодлиан кітапханасына жіберуді, бірақ олардың кейбіреулерін 2000 жылға дейін ашпау шартымен тапсырды. Оның денесі Нюрслингтегі шіркеу маңындағы зиратқа жерленді. Оның өтініші бойынша, оның қабіріне «Археологияның редакторы» деген лауазымы жазылды, бұл оның ең алдымен археолог ретінде еске алынуын қалауын көрсетеді. Кроуфордтың қайтысымен «Археологияның» редакторы болып Дэниел тағайындалды.

In 1946, at the earliest possible opportunity, Crawford resigned his post at the OS, where he was replaced by Charles Philips. He remained in the Southampton area and retained his interest in the city's architecture, in particular that of the Middle Ages. In 1946 he was a founding member of a lobby group, Friends of Old Southampton, which sought to protect the city's historic architecture from destruction amid post war development. During the post war period he also came to be preoccupied and terrified by the prospect of a nuclear war, urging archaeological authorities to make copies of all their information and disperse it in different locations to ensure that knowledge survived any forthcoming Third World War. Retaining his left wing interests, in 1945 and 1946 he had some involvement with the Labour Party, although elsewhere he mocked the "ignorant" who thought that Labour "genuinely" represented socialism. In the latter part of the 1940s he became increasingly disillusioned with the Soviet Union after reading Arthur Koestler's Darkness at Noon, a book about Joseph Stalin's Great Purge and Moscow show trials, as well as learning of how Soviet scientists who did not support the ideas of Trofim Lysenko had been persecuted. In 1950—after reading the memoir of Margarete Buber Neumann—he declared himself to be "fanatically anti Soviet [and] anti communist". In 1949, Crawford was elected a Fellow of the British Academy, and in 1950 he became a Commander of the Most Excellent Order of the British Empire. In 1952 he was made an honorary Doctor of Letters by the University of Cambridge for his contributions to aerial archaeology. Crawford returned his attention to Sudanese archaeology, describing Sudan as "an escape land of the mind at a time when the island of Britain was an austere prison". At the invitation of the Sudanese government, he visited the country on an archaeological reconnaissance trip in January 1950, before visiting the Middle Nile in 1951. At Nursling, he wrote a book on the northern Sudanese Funj Sultanate of Sennar, which appeared in the same year as his long delayed report on the Abu Geili excavation, co written with Frank Addison. He followed this with the 1953 book Castles and Churches in the Middle Nile Region. Another of Crawford's book projects in this period was a short history of Nursling, as well as an introductory guide to landscape studies, Archaeology in the Field, published in 1953. In 1955 he published his autobiography, Said and Done, which the archaeologist Glyn Daniel and the historian Mark Pottle—the authors of Crawford's entry in the Dictionary of National Biography—described as "a vivacious and amusing autobiography in which his character comes clearly through". After the discovery of prehistoric rock art on Stonehenge in 1953, Crawford decided to examine the engravings on the megalithic monuments in Brittany. Inspired by this subject, in 1957 he published The Eye Goddess. In this book he argued that many of the abstract designs featured in prehistoric rock art were representations of eyes. He further argued that they provided evidence for a religion devoted to a mother goddess which had existed across the Old World from the Palaeolithic through to the period of Christianisation. That same decade also witnessed similar ideas regarding a Neolithic religion focused around a great goddess being espoused in the works of Childe and Daniel; the historian Ronald Hutton later observed that "whether or not there was ever an 'Age of the Goddess' in Neolithic Europe, there certainly was one among European intellectuals in the mid twentieth century". Crawford's book was not well received within academia. Crawford was also interested in cats, and learned how to mimic cat noises, performing these on a BBC broadcast, "The Language of Cats", which proved popular and led to a range of fan letters. A publisher in the United States invited him to write a book on the subject, but Crawford never completed it. In the mid 1950s, Crawford began to take an interest in astronomy and cosmological ideas about the origin of the universe, favouring Fred Hoyle's steady state theory about an eternal universe with no beginning or end. In 1951, an edited volume, Aspects of Archaeology in Britain and Beyond: Essays Presented to O. G. S. Crawford, was published, having been edited by Grimes and brought out to mark Crawford's 65th birthday. Reviewing the anthology for Antiquity, J. v. d. Waals and R. J. Forbes described it as "an exquisite birthday present". Many of Crawford's associates worried about him, aware that he lived alone at his cottage in Nursling—with only the company of his elderly housekeeper and cats—and that he lacked either a car or telephone. It was there that he died in his sleep on the night of 28–29 November 1957. He had arranged for some of his letters and books to be destroyed, while others were to be sent to the Bodleian Library, with the proviso that some of them would not be opened until the year 2000. His body was buried in the church graveyard at Nursling. In accordance with his instructions, the title "Editor of Antiquity" was inscribed on his gravestone, reflecting his desire to be remembered primarily as an archaeologist. On Crawford's death, the editorship of Antiquity was taken on by Daniel.

Тұлға

Крауфордтың социалистік нанымдары және дінге деген қарсылығы әріптестері мен таныстарына мәлім болды. Ол Марлборо колледжінде оқығанда атеист болған, бірақ социализмді қашан қабылдағаны нақты белгісіз. Жеке өзіне жетерлік болуға ерекше мән берді және өз бақыты үшін әлеуметтік байланысқа мұқтаж адамдарды ашық түрде жек көретін. Оның ересек өмірі жалғыздыққа толы болды, отбасы да, күтіп алуға біреуі де болған жоқ. Оның жыныстық бағдары белгісіз қалды, Боуден Крауфордтың әйелдермен қарым-қатынасы "жақсы көрініс білдіргенмен, маңызды емес" екенін айтты. Ол мысықтарды ұнататын, бірнешеуін үй жануарлары ретінде ұстаған, сондай-ақ Нурсингтегі бақшасында көкөніс өсірген, ал ет үшін шошқа өсірген. Ауыр темекі шегуші болғандықтан, өзіне темекі өндіріп тартатын. Крауфорд көбінесе ашуға берілетін, ал кейбір әріптестер онымен жұмыс істеу қиын болды. Ол шыдамсыздық танытып, ашуланғанда немесе ренжігенде ашуын білдіру үшін шапанын жерге лақтыратын. Оның өмірбаянын жазған Китти Хаузер "көрінеу ұсақ оқиғалар оның бойында өшпес із қалдырды" деп атап өтті, себебі ол ондаған жылдар бойы елеусіз деп саналған нәрсені есінде сақтайтын. Боуден Крауфордтың "жеңіл мінезі болғанымен, оны бақылауға тырысқан, ол негізінен жақсы мінезді адам болды" деген пікірді білдірді. Джонатан Гланси Крауфордты "тартымды, бірақ айқын түрде қатал анти-герой" және "негізінен викториялық эксцентрик" деп сипаттады. Хаузер оны "сноб пен бүлікшінің өте британдық үйлесімі" деп сипаттады, сондай-ақ ол "үлкен зиялы емес" екенін атап өтті. Сол сияқты, Кларк "Крауфордтың жетістіктері" "керемет зиялылықтан" емес, "адамгершілік адалдығы мен ой-санасының толуынан" туындады деген пікірді білдірді. Журналист Нил Ашерсон Крауфордты "көбінесе зиялы емес" деп сипаттады. Ашерсон Крауфордтың "қағаздан басқа адамдармен ыңғайсыздық сезініп, жеке даңққа күдікпен қарағанын" қосты, осылайша Крауфордты "әлеуметтік" замандастары Уилер мен Дэниелге қарсы қойды. Дэниел Крауфордты археологияны "әлем халқына" насихаттауға "мессиялық құштарлықпен" ұмтылған деп сипаттады. Ол өз пікірін қатаң ұстанып, догматикалық көзқарас білдірді және өткенге өзгеше қарағандарды жек көретін. Пиггот Крауфордтың археологиядан басқа, тарих немесе өнер тарихы сияқты басқа ғылымдар арқылы өткен қоғамдарды зерттеушілердің көзқарастарына түсініксіздік танытқанын және "егер ол өзісіз ұлы қызығушылықпен ежелгі заттарды зерттемесе, ешкімге жаны ашпайтынын" атап өтті. Мысалы, өзінің бір басылымында Крауфорд тарихшыларды "кітапханалық" және "таза аяқ киімді" деп атады. Археолог Жакетта Хоукс Крауфордтың "Антиквариат" журналындағы редакторлық мақалаларында "мемлекеттік, доминиондық және отарлық үкіметтерге, университеттер мен мұражайларға, кешіккен рецензенттерге және абайсыз түзетушілерге" "әділ ашуын" білдіргенін айтты. Уилер Крауфордты "өзінің ең жақын достарының бірі" деп есептеді және соңғысы "ашық сөйлейтін және келісімсіз қарсылас" және "конвенцияның блефін ашуға балалық қуаныш сезінетін" адам екенін мәлімдеді. Ол Крауфордтың "пионердің құдайлық шыдамсыздығын" көрсеткенін және оның "бірлесіп жұмыс істеуге жарамсыз екенін" айтты. Егер ол қандай да бір комитетке немесе одаққа кірсе, ол мұны алғашқы мүмкіндікті пайдаланып, отставкаға кету үшін ғана істеді. Пиггот Крауфордты "ынталандыратын, көмектесетін және әдеттен тыс" ұстаз ретінде сипаттады: "археологиялық мекеме деп саналатын нәрсеге оның ашық сыны әуежайдағы баланың құлағына музыка болды".

Crawford's socialist beliefs were known to his colleagues and associates, as was his antipathy toward religion. While he became an atheist during his time at Marlborough College, it is not known exactly when he embraced socialism. He placed a strong emphasis on personal self sufficiency, and openly expressed contempt for those who required social interaction for their own happiness. His adult life was a solitary one, with no family and no human dependents. His sexual orientation remains unknown, with Bowden noting that Crawford's interactions with women were "cordial but not significant". He was fond of cats, and kept several as pets, also rearing pigs for food as well as growing vegetables in his garden at Nursing. A heavy smoker, he was known for rolling his own cigarettes. Crawford was often irritable and some colleagues found him exasperating to work with. He was known for his lack of patience, and when angry or frustrated was known to fling his hat to the floor in a gesture of rage. His biographer Kitty Hauser noted that "apparently trifling events left an indelible mark on him", for he would remember a perceived slight for decades. Bowden expressed the view that while Crawford "had a quick temper, which he strove to control he was essentially a friendly man", adding that he could be "clubbable, hospitable and kind". Jonathan Glancey referred to Crawford as "a compelling if decidedly cantankerous anti hero" and an "essentially Victorian eccentric". Hauser characterised him as "a very British combination of a snob and a rebel", also noting that he was "no great intellectual". Similarly, Clark expressed the view that "Crawford's achievements" stemmed from his "moral integrity and singleness of mind" rather than "any outstanding intellectual brilliance". The journalist Neal Ascherson described Crawford as "not conventionally intellectual". Ascherson added that Crawford was "withdrawn, generally ill at ease with other members of the human species except on paper, and suspicious of personal celebrity", in this way contrasting Crawford with his "gregarious" contemporaries Wheeler and Daniel. Daniel characterised Crawford as having a "messianic desire" to promote archaeology "to the people of the world". He was opinionated and dogmatic and expressed disdain for those who viewed the past in a different manner to himself. Piggott noted that Crawford was unable to sympathise with the perspectives of those studying past societies through a discipline other than archaeology, such as history or art history, and that he could not sympathise with "anyone not as passionately concerned as himself in field antiquities". For example, in one of his publications, Crawford dismissed historians as being "bookish" and "clean booted". The archaeologist Jacquetta Hawkes commented that in Crawford's editorials for Antiquity, he directed "righteous indignation" toward "everybody from the State, Dominion and Colonial Governments, Universities and Museums, to tardy reviewers and careless proof correctors". Wheeler—who considered Crawford to be "one of [his] closest friends"—claimed that the latter was "an outspoken and uncompromising opponent" and a man who had a "boyish glee in calling the bluff of convention". He added that Crawford exhibited the "divine impatience of the pioneer" and that he had an "inability to work in harness. If he joined a committee or a sodality, he did so only to resign at the first opportunity." Piggott described Crawford as a mentor who "was encouraging, helpful, and unconventional: his racy outspoken criticism of what then passed for the archaeological Establishment was music to a schoolboy's ear".

Қабылдау және мұра

Крауфордты әріптестері жоғары бағалаған. Хаузердің сөзіне сәйкес, ол қайтыс болған кезде Крауфорд «британдық археологтар арасында барлығының келіспейтін, бірақ ерекше ата-бабасы ретінде мифтік мәртебеге ие болды». 1999 жылы археолог Джон Чарльтон Крауфордты «осы ғасырдағы британдық археологияның негізін қалаушыларының бірі» деп атады, ал тоғыз жылдан кейін Ашерсон оны «1918 мен 1955 жылдар аралығында британдық археологиялық тәжірибені және оның институттарын өзгерте білген «заманауи» буынның ұлы тұлғаларының бірі» деп сипаттады. Ашерсон Крауфордтың археологияға қосқан үлесі археологиялық теориямен тығыз байланысты емес екенін, ал оның «кәсібіне мұра етіп қалдырған институттар мен құралдарымен», соның ішінде «Антиквариат» журналымен байланысты екенін атап өтті. Крауфорд археологиялық деректерді түсіндіруге аз уақыт бөлді, ал түсіндірген кезде көбінесе функционалистік түсіндірулерді қабылдады, себебі дәстүрлі қоғамдардағы адамдар діни немесе символдық ұғымдарға емес, тіршілік етуге бар күштерін жұмсайды деп сенді; бұл оның заманының ерекшелігі болды және марксистік материализмнің ықпалында болды. Крауфорд археологияны британдық қоғамның кең бөлігіне жеткізуге қосқан үлесі үшін танылды. Археолог Каролина Малоун көптеген адамдар Крауфордты «жергілікті журналдардың шектеулерінен тыс жариялауға және пікір білдіруге мүмкіндік беретін, жаңа және әмбебап ғылымның көрінісін ұсынатын «әуесқой» археолог» деп қарастырғанын айтты. Кларк Крауфордтың «әрқашан өткенді жандандыруға және оны қазіргі ұрпаққа шындыққа айналдыруға ұмтылғанын» білдірді және осылайша британдық археологияға көптеген әріптестерінен гөрі көп көрерменді тартуға көмектесті. Уилер «ол біздің ең ұлы археологиялық насильшіміз болды; ол әлемді білім туралы, ал ғалымдарды бір-бірі туралы үйретті» деді. Крауфордтың «Антиквариат» журналын басқарғаны туралы пікір білдірген Хоукс, оның «тынай білу және тым маманданбау шеберлігі журналдың сарапшылар мен жұртшылық арасындағы делдал ретіндегі рөлінде сәттілікке жетуіне мүмкіндік берді» деген пікірін білдірді. Крауфордтың OS-тің археологиялық тізімінде археологиялық ескерткіштерді құжаттау жүйесі Англия, Шотландия және Уэльстегі кейінгі ұлттық археологиялық тізімдер мен жергілікті ескерткіштердің тізімі үшін негіз болды. XXI ғасырда Оксфорд университетінің Археология институтында сақталған Крауфордтың фотоархиві ХХ ғасырдың бірінші жартысында әртүрлі ескерткіштердің қалай көрінгенін білуге ниеттенген археологтар үшін әлі де пайдалы болды. 2008 жылы Китти Хаузердің «Қанды ескі Британия» атты өмірбаяны жарық көрді. Гланси оның еңбегін «The Guardian» газетінде «шын мәнінде қызықты және күтпеген кітап» деп сипаттады. «Public Archaeology» журналында Ашерсон оны «ақылға қонымды түсінік пен терең сезімталдықпен» сипаттады, бірақ сілтемелердің жетіспеуіне және «кейбір фактілік қателіктерге» сын айтты.

Crawford was much respected by his peers. According to Hauser, at the time of his death Crawford had "acquired an almost mythical status among British archaeologists as the uncompromising – if eccentric – progenitor of them all". In 1999, the archaeologist John Charlton referred to Crawford as "one of the pioneers of British archaeology this century", while nine years later Ascherson described him as "beyond question one of the great figures of the 'modern' generation which transformed British archaeological practice and its institutions between 1918 and – say – 1955". Ascherson noted that Crawford's contributions to archaeology had little to do with archaeological theory and more to do with "the institutions and tools which he bequeathed to his profession", including Antiquity. Crawford devoted little time to interpreting the archaeological record, and when he did so usually embraced functionalist interpretations, believing that people in traditional societies devoted almost all of their time to survival rather than behaving according to religious or symbolic concepts; in this he was typical of his time and was influenced by Marxist materialism. Crawford was recognised for his contributions to bringing archaeology to a wide sector of the British public. The archaeologist Caroline Malone stated that many viewed Crawford as "an 'amateur's' archaeologist, providing the means to publish and comment outside the restrictions of local journals and to offer a vision of a new and universal discipline". Clark expressed the view that Crawford "always hankered to restore the flesh and blood and to make the past a reality to the living generation", and in doing so helped to attract a greater public audience for British archaeology than many of his colleagues. Wheeler remarked that "he was our greatest archaeological publicist; he taught the world about scholarship, and scholars about one another". Commenting on Crawford's editorship of Antiquity, Hawkes expressed the view that his "skill in steering between over simplification and over specialization has enabled the Magazine to succeed admirably in its role as go between for experts and public". Crawford's system of documenting archaeological sites in the OS' Archaeological Record provided the blueprint on which both the later National Archaeological Records in England, Scotland, and Wales, and the local sites and monuments records were based. In the 21st century, Crawford's photographic archive stored at Oxford University's Institute of Archaeology was still consulted by archaeologists seeking to view how various sites appeared during the first half of the 20th century. In 2008, Kitty Hauser's biography, Bloody Old Britain, was published. Reviewing her work for The Guardian, Glancey described it as "a truly fascinating and unexpected book". Writing in Public Archaeology, Ascherson characterised it as "full of clever perception and sympathetic insight" but was critical of its lack of references and "occasional mistakes of fact".