Кіріспе

Sega CD, Солтүстік Америка мен Бразилиядан басқа көптеген аймақтарда танымал, Sega Genesis үшін Sega компаниясы төртінші буын видео ойын консольдарының бөлігі ретінде шығарған CD-ROM аксессуары. Ол 1991 жылдың 12 желтоқсанында Жапонияда, 1992 жылдың 15 қазанында Солтүстік Америкада және 1993 жылдың 2 сәуірінде Еуропада жарық көрді. Sega CD CD ойындарын ойнатады және жылдам процессор, графикалық жетілдірулер сияқты аппараттық мүмкіндіктерді қосады, мысалы, спрайттарды масштабтау және айналдыру. Ол сонымен қатар аудио CD және CD+G дискілерін ойната алады. Sega бәсекелес PC Engine CD-ROM² жүйесінің мүмкіндіктеріне қол жеткізуге тырысты және қосымша процессор мен арнайы графикалық чип қосты. Олар Sega CD-ді жобалау үшін JVC компаниясымен серіктестік құрды. Ақпараттың жария болуынан қорқып, Sega жоба аяқталғанға дейін Sega of America-мен консультация жасаудан бас тартты. Sega of America жұмыс істейтін құрылғы алу үшін прототиптерден бөлшектерді жинады. Sega CD Sega және лицензияланған үшінші тараптармен бірнеше рет қайта жасалды. CD технологиясының басты артықшылығы сол кездегі үлкен сыйымдылық болды; CD-лер Genesis/Mega Drive картридждеріне қарағанда шамамен 160 есе көп орын ұсынды. Бұл артықшылық толық қозғалыс бейнесі (FMV) ойындары арқылы көрінді, мысалы, 1993 жылғы Конгресс тыңдауында видео ойындардағы зорлық-зомбылық және рейтингтер мәселесіне байланысты талқыланған Night Trap сияқты даулы ойын. Sega CD ойын кітапханасында Sonic CD, Lunar: The Silver Star, Lunar: Eternal Blue, Popful Mail және Snatcher сияқты мақтауға лайық ойындар, сондай-ақ көптеген Genesis порттары мен жақсы қабылданбаған FMV ойындары бар. Sega CD-нің барлығы 2,24 миллион данасы сатылды, содан кейін Sega оны Sega Saturn-ға назар аудару үшін тоқтатты. Кері байланыс әртүрлі болды, кейбір ойындар мен функциялар мақталып, бірақ терең ойындардың жетіспеуі және жоғары бағасы үшін сынға ұшырады. Sega CD-ге Sega-ның нашар қолдауы оның брендінің құнын төмендетудің бастамасы ретінде сынға алынды.

Өмірбаян

1988 жылы шыққан Genesis (Солтүстік Америкадан басқа көптеген елдерде Mega Drive деп аталады) Sega компаниясының төртінші буын видео ойын консольдеріне қадамы болды. 1990 жылдардың басында компакт-дискілер (CD) музыка мен бейне ойындарды сақтау үшін кеңінен қолданыла бастады. NEC компаниясы 1988 жылдың қазан айында Жапонияда PC Engine CD ROM² System қосымшасымен (келесі жылы Солтүстік Америкада TurboGrafx CD ретінде ұсынылды) бейне ойын консолінде CD технологиясын алғаш рет пайдаланды, ол алты айдың ішінде 80 000 дана сатылды. Сол жылы Nintendo компаниясы Sony компаниясымен Super Nintendo Entertainment System (SNES) үшін CD ROM құрылғысын жасау бойынша серіктестікке келісті. Commodore International компаниясы 1991 жылдың басында CD негізіндегі CDTV мультимедиа жүйесін шығарды, ал Philips компаниясының CD i сол жылдың соңында пайда болды.

Даму

Genesis шығарылғаннан кейін, Sega компаниясының Томио Таками басқарған Consumer Products Research and Development Labs зерттеу орталығына CD ROM қосымшасын жасау тапсырылды. Ол бастапқыда TurboGrafx CD мүмкіндіктерімен шайқасуды көздеген, бірақ екі есе көп кездейсоқ сұраныс жадымен (RAM). Ықшам жүктелу уақытынан өзге, Такамидің командасы Sega-ның аркадтық ойындарына ұқсас аппараттық масштабтау және айналдыруды іске асыруды жоспарлады, бұл үшін арнайы цифрлық сигналды процессор қажет болды. Бұл мүмкіндіктерді Ricoh компаниясы жасаған қосымша дыбыс чипімен бірге арнайы графикалық чип іске асыратын еді. Sega of America компаниясына жобаның толық мәліметтері 1991 жылдың ортасына дейін жеткізілмеді. Жыл басында алдын ала техникалық құжаттар жіберілгеніне қарамастан, американдық бөлімге жұмыс істейтін үлгі берілмеді. Бұрынғы атқарушы продюсер Майкл Латхэмнің айтуынша: «Көпұлтты компанияда жұмыс істегенде, жақсы жасайтындарың да, жасай алмайтындарың да болады. Олар бізге жұмыс істейтін Sega CD құрылғыларын жібергісі келмеді. Бізге соңғы сәтте ғана жұмыс істейтін дисктерді жібермей, макеттерді жібергісі келді, себебі біз онымен не істейміз деп қорқып, ақпараттың жарияланбауын қалады. Бұл мені қатты ашуландырды». Латхэм және Sega of America лицензиялау вице-президенті Шинобу Тойода жүйеге арналған ROM-ды сатып алып, оны макеттік құрылғыға орнату арқылы жұмыс істейтін Sega CD құрастырды.

Іске қосу

1990 жылдың басында журналдар Genesis үшін CD-ROM кеңейтуін жариялады. Sega Mega CD-нің 1991 жылдың соңында Жапонияда, ал Солтүстік Америкада (Sega CD ретінде) 1992 жылы шығатынын хабарлады. Ол 1991 жылы Токио ойыншық көрмесінде көпшілікке таныстырылды және сыншылар тарапынан жағымды қабылдауға ие болды. 1991 жылдың 12 желтоқсанында Жапонияда шығарылды, бастапқыда 49 800 иенге сатылды. Mega CD жылдам сатылса да, Жапониядағы Mega Drive-тың аз таралғандығы сатудың күрт төмендеуіне себеп болды. Бірінші үш айда Mega CD 200 000 дана сатылды, ал келесі үш жылда тағы 200 000 дана сатылды. Sega сатуларының бөлігі ретінде Blockbuster өз дүкендерінде жалға беру үшін Sega CD құрылғыларын сатып алды. Sega of America, Sega CD-нің қосымша жад көлемі толық қозғалыс бейнесін (FMV) қолдайтын ойындарға мүмкіндік беретінін атап өтті, ал Digital Pictures маңызды серіктес атанды. Ұлыбританияда бастапқыда 70 000 дана ғана қол жетімді болды, бірақ 1993 жылдың тамызына дейін 60 000 дана сатылды. Бразилиялық ойыншық компаниясы Tectoy 1993 жылдың қазан айында Бразилияда Sega CD-ні шығарды, базалық консоль үшін Mega Drive атауын қолданғанына қарамастан Солтүстік Америкалық атауын сақтады. Sega 1993 жылдың 23 сәуірінде Жапонияда екінші модельді, Sega CD 2 (Mega CD 2) шығарды. Ол Солтүстік Америкада бірнеше айдан кейін 229 АҚШ долларына, Sega CD-дегі ең көп сатылған ойындардың бірі – Sewer Shark ойынымен бірге сатылды. Sega CD-нің өндіріс құнын төмендету мақсатында жасалған жаңа модель кішкентай және моторизацияланған дискілік лотокты пайдаланбайды.

Түнгі тұзақтар туралы дау

1993 жылдың 9 желтоқсанында АҚШ Конгресі видео ойындардағы зорлық-зомбылық және балаларға зорлық-зомбылық көрсететін видео ойындарды сату мәселесі бойынша тыңдаулар өткізді. Digital Pictures компаниясының FMV жанрындағы Night Trap ойыны пікірталас орталығында болды. Конгресс тыңдауларынан кейін 1994 жылы бейне ойын өндірушілер бірігіп, бірыңғай рейтинг жүйесін – Ойын-сауық бағдарламалық қамтамасыз ету рейтингтік кеңесін (Entertainment Software Rating Board) құрды. 1994 жылы АҚШ-та 1,5 миллион дана, ал Батыс Еуропада 415 мың дана сатылды. Калинске Sega CD-нің жоғары бағасын оның нарықтық әлеуетін шектеген фактор деп атады; Sega АҚШ және Ұлыбританияда ойындарды жинақтап сату арқылы құндылығын арттыруға тырысты, кейбір жинақтарда бес ойынға дейін болды. Торптың сөзінше, Sega CD тек 1995 жылы қолжетімді бағаға ие болды, бірақ сол кезде тұтынушылар жаңа консольдерді күтуге дайын еді. 2,24 миллион Sega CD құрылғысы бүкіл әлемде сатылды.

Техникалық ерекшеліктер

Sega CD тек Genesis жүйесімен ғана қолданылуы мүмкін, ол негізгі консольдің бүйініндегі кеңейту ұясы арқылы қосылады. Ол өз қуат көзін қажет етеді. Sega CD-нің басты процессоры – 12.5 МГц 16 биттік Motorola 68000 процессоры, ол Genesis процессорынан 5 МГц жылдам жұмыс істейді. Жүйенің өмірінің соңына қарай жеке сатып алуға болатын 1 Мбит көлемді резервтік жад картриджі де қосымша жад ретінде қолжетімді болды. Графикалық чип – бұл арнайы жасалған ASIC.