Кіріспе
Оңтүстік Дакота университетінің музыкалық аспаптар мұражайы, АҚШ. Ұлттық музыка мұражайы: Американың музыкаға арналған қасиетті орны және музыкалық аспаптар тарихын зерттеу орталығы (NMM) – Вермильон қаласында, Оңтүстік Дакота штатында, АҚШ-та орналасқан музыкалық аспаптар мұражайы. Ол 1973 жылы Оңтүстік Дакота университетінің кампусында құрылған. Ұлттық музыка кеңесі NMM-ді «Америка музыкасының ескерткіші» деп таныды. NMM-нің әйгілі жинақтарында американдық, еуропалық және Батыс емес аспаптар кең ауқымды мәдениеттер мен тарихи кезеңдерден алынған, бұл оларды әлемдегі ең толық жинақтардың біріне айналдырады. Оларда сақталған ең ерте, ең жақсы сақталған және тарихи тұрғыдан ең маңызды Батыс аспаптарының көптеген мысалдары бар. NMM-нің сапасы мен ауқымы оған халықаралық деңгейде танымал атақ әкелді. 2023 жылдың тамызында мұражай көп жылдық жөндеу және қайта орнату жұмыстарынан кейін тұрақты көрмелерін қайта ашты. Тарихи Карнеги кітапханасы ғимаратына қосылған жаңа галереяда 16 000 шаршы футтан астам аумақта музыкалық аспаптардың уақыт және кеңістік бойынша өміріміздің бір бөлігі болған жолын көрсететін экспонаттар ұсынылады. Мұражайдың қазіргі директоры – Дуайт Вотт.
The National Music Museum: America's Shrine to Music & Center for Study of the History of Musical Instruments (NMM) is a musical instrument museum in Vermillion, South Dakota, United States. It was founded in 1973 on the campus of the University of South Dakota. The NMM is recognized as "A Landmark of American Music" by the National Music Council. The NMM's renowned collections, which include American, European, and non Western instruments from a wide breadth cultures and historical periods, are among the world's most inclusive. They contain many of the earliest, best preserved, and historically most Western important instruments known to survive. The quality and scope of the NMM has earned it international recognition. In August 2023, the museum re opened its permanent exhibitions following a multi year renovation and reinstallation. Alongside a modern addition to the historic Carnegie Library building, the new galleries offer over 16,000 square feet of displays showcasing the way musical instruments, across time and space, a part of our lives. The museum's current director is Dwight Vaught.
Өмірбаян
NMM Оңтүстік Дакота университеті мен NMM Қамқоршылар кеңесінің серіктестігі ретінде құрылды. Университет сақтау, оқыту және зерттеу жұмыстары үшін персонал мен жабдықтармен қамтамасыз етеді, ал NMM Қамқоршылар кеңесі – коммерциялық емес, 501(c)(3) статусына ие корпорация, ол аспаптарды сатып алу, қоғамдық көрмелер ұйымдастыру және бағдарламалармен қамтамасыз етуге жауапты. NMM Арне Б. Ларсонның шамамен 2500 аспаптан тұратын жеке музыкалық аспаптар коллекциясы негізінде құрылды. Ларсонның ұлы, доктор Андре П. Ларсон, 2011 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін мұражайдың алғашқы директоры болды. NMM тарихи ғимаратта (алғашқыда университет кітапханасы, 1910 жылы Эндрю Карнегидің кітапхана құрылысы бағдарламасы бойынша берілген грантпен салынған) және 2021 жылы ашылған қазіргі заманғы қосымшада орналасқан. Концерт залында тамаша акустика бар, ол әртүрлі тарихи кезеңдер мен мәдени ортаға тән түпнұсқа аспаптарда орындалатын музыканы орындау және жазу үшін өте қолайлы жағдай жасайды. Мұражайда арнайы кітапхана, зерттеу жұмыстары үшін кең сақтау алаптары және аспаптарды консервациялау мен қалпына келтіру зертханасы бар. Скрипка жасау құралдары, барокколық бейіштемелер, ерте клавесин мен фортепианоны баптауға арналған балғалар, сондай-ақ ғасыр басындағы шамамен 1000 мыс аспаптың мундштуктары сақталған. Бұдан өзге, мұражайда 650 скрипка жасаушының таңбалары бар, теңдесі жоқ Salabue Fiorini De Wit Hermann Witten Rawlins коллекциясы сияқты байланысты заттар мен архивтік материалдар да бар. Америкалық музыкалық аспаптар өндірушілерінің архиві өзінің түріндегі ең ірісі болып табылады. Әлемнің түкпір-түкпірінен келген ғалымдар NMM коллекцияларын және жабдықтарын жиі пайдаланады, бұл студенттерге музыкалық зерттеулердегі соңғы жаңалықтармен танысып, осы саланың мамандарымен жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
Жинақ
НММ – әлемдегі жалғыз орын, онда 18 ғасырдағы екі рояль табылады, олардың ерекше механизмі пианиноның ойлап тапқан Бартоломео Кристофоримен ұйғарымдалған. Олардың бірі 1767 жылы Лиссабоннан Мануэль Антунеш жасаған, ол Португалияда туған өндірушінің қол қойған және даталанған ең көне фортепианосы; екіншісі, 1781 жылы Вильнев-ле-Авиньонда Луи Бас жасаған, француздық ең көне роялі. Басқа да ерекше клавиатураларға 1520 жылға жуық неаполитандық виржинал, 17 ғасырлық фламандтық үш клавесин (екісі Андреас Рукерс жасаған), 17 және 18 ғасырлық ағылшын, неміс, португал және француз клавесиндері, сондай-ақ неміс және швед клавикордтары жатады. Индиана штатының Элькхарт қаласындағы C. G. Conn компаниясы 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында жасаған 500 аспаптан тұратын жинақ – американдық ірі өнеркәсіп және американдық духовой оркестр қозғалысы туралы тарихи зерттеулер үшін бесiмдес ресурс. НММ-нің 17 және 18 ғасырлық Нюрнбергтік үрмелі аспаптар жасаушыларының жинағы, оның ішінде Деннер, Эхе, Хаас, Оберлендер және Штайнмец отбасыларының мүшелері, сондай-ақ Эрнст Буш, Пол Хайнлайн, Иоганн Бенедикт Ган, Иоганн Карл Кодиш, Леонард Мауссиел, Майкл Нагель және Паулюс Шмидт Германиядан тыс жерде бірегей. НММ-де 17 және 18 ғасырлардағы Ричард Хака сияқты шеберлердің голланд ағаштан жасалған үрмелі аспаптары бар (соның ішінде шамамен 1690 жылы жасалған сопрано блокфлейтасы), Хендрик Рихтерс, Филип Боркенс және Абрахам ван Аарденберг жасаған аспаптар Нидерландыдан тыс жерде сирек кездеседі. Виттен Роулинстің Италиялық Андреа Гварнери, Антонио Страдивари, Амати отбасының үш буыны және басқалар жасаған ерте итальяндық саз аспаптарының жинағы Италиядағы барлық жинақтардан басым. Оның ішінде 17 ғасырлық екі кремондық кылды аспап өзгеріссіз күйде сақталған. Сонымен қатар, NMM мұражайда көрінетін төрт Страдивари гитарасының бірін және сақталған екі Страдивари мандолинасының бірін ұстап тұр. Америкалық, голландтық, неміс және итальяндық аспаптардың бұл жиынтығын басқа ешбір жерде таба алмайсыз. 1994 жылы Джон Пауэрс саксофондарының жинағы (Аспен, Колорадо) және Сесил Лисон саксофондарының жинағы мен мұрағаты (Болл мемлекеттік университетінен ауыстырылған) қосылғаннан кейін, NMM саксофон тарихын зерттеудің басты орталығына айналды. 1996 жылы Росарио Маццео (Кармель, Калифорния) және Билл Мейнард (Массапеква, Нью-Йорк) кларнет коллекциялары қосылды. 1999 жылы Джо және Джоэлла Утли (Спартанбург, Оңтүстік Каролина) жинағы қосылып, Утли мыс аспаптар зерттеу институты құрылды, бұл НММ-ді мыс аспаптар тарихын зерттеудің басты орталығына айналдырды. 2000 жылы сыйлық ретінде алынған Алан Бейтс гармоникасының жинағы мен мұрағаты (Уилмингтон, Делавэр) көлемі мен маңыздылығы жағынан Германиядағы Троссинген қаласындағы Гармоника мұражайынан кейін екінші орында тұр. 2005 жылы Д'Анжелико, Д'Аквисто, Гудельский шеберханасының сыйлығы "Ұлы американдық гитаралар" (Д'Анжелико, Д'Аквисто, Фендер, Гибсон, Мартин және Стромберг Войсинет) атты маңызды көрменің негізі болды. 2007 жылдың сәуір айында музей Кристи аукционында Нью-Йорктің Метрополитен өнер мұражайын озастырып, 16 ғасырдың соңына жататын сирек ағылшын цитреньді сатып алды. "Бұл аспап өте сирек, бәлкім, Ренессанс дәуірінен сақталған жалғыз ағылшын цитрені", - деді музей директоры Андре Ларсон. "Бізде сол кезеңдегі итальяндық циттерн де бар, бірақ ол сақталған екі-үштің бірі".