Кіріспе

Американдық жазушы (туған 1945) Луис Уитли Стрибер (ағылш. Louis Whitley Strieber; 13 маусым 1945 жылы туған) – американдық жазушы, ең белгілі туындылары – "Жұрт" және "Аштық" атты қорқыныш романдары, сондай-ақ адам емес ұйымдармен болған тәжірибесі туралы құжаттамалық "Communion" еңбегі. Ол көркем әдебиет авторы және паранормальдық идеялардың жақтаушысы ретінде екі салалық мансапты қатар алып жүреді, бұл оның көптеп сатылатын құжаттамалық кітаптары, "Unknown Country" веб-сайты және "Dreamland" подкасты арқылы көрініс береді.

Ерте өмір және білім

Стрибер Техас штатының Сан-Антонио қаласында Кэтлин Мэри (Дроухт) мен заңгер Карл Стрибердің ұлы болып дүниеге келді. Ол Сан-Антониодағы (Техас штаты) Орталық католик орта мектебінде білім алды. 1968 жылы Остиндегі Техас университеті мен Лондон кинотехникалық мектебін бітірді. Содан кейін Нью-Йорктегі бірнеше жарнама агенттіктерінде жұмыс істеді, 1977 жылы жазушылық жолын қуу үшін кеткенге дейін вице-президентке дейін жетті.

Ертедегі көркем әдебиет

Стрибер өзінің романдар жазушылық жолын 1978 жылғы "The Wolfen" және 1981 жылғы "The Hunger" атты қорқынышты романдарымен бастады, олардың екеуі де толық метражды фильмдерге бейімделді, одан кейін "Black Magic" (1982) және "The Night Church" (1983) атты, сәл аз сәттілікке ие болған қорқынышты романдары жарық көрді. Содан кейін Стрибер әлеуметтік санамен байланысты болжамды көркем әдебиетке көшті. Джеймс Кунеткамен бірлесіп, ол шектеулі ядролық соғыстың қауіптері туралы "Warday" (1984) және экологиялық апат туралы "Nature's End" (1986) романдарын жазды. Ол жеке өзі 1985 жылы ядролық соғыстан кейінгі оқиғаларға арналған "Wolf of Shadows" атты жасөсперімдерге арналған романды жазды. 1986 жылы Стрибердің "Catmagic" атты фантастикалық романы жарық көрді, авторлық құқығы әуе-ғарыш саласының кеңесшісі және колданыстағы әйел сиқыршы ретінде таныстырылған Джонатан Барриге тиесілі болды. 1987 жылғы қағаздық басылымда Стрибер Джонатан Барри – ойдан шығарылған тұлға екенін және "Catmagic" романының жалғыз авторы өзі екенін мәлімдеді. Стрибердің жеке баспа компаниясы, Walker & Collier, "Catmagic" романындағы екі кейіпкердің құрметіне аталған. Кейіннен Стрибердің сәл сәттілікке ие болған триллерлері: "Billy" (1990), "The Wild" (1991), "Unholy Fire" (1992) және "The Forbidden Zone" (1993).

Қысқа әңгімелері

Автордың қысқа әңгімелері 1997 жылы шектеулі таралымдағы «Ертегілермен кештер» жинағында топтастырылды. Жақында жазылған әңгімелердің ішінде «Жақсы көрші» («The Good Neighbor»), ол «50 жылдық мерекеге арналған 19 түпнұсқа әңгіме» («Twilight Zone: 19 Original Stories on the 50th Anniversary») жинағында жарияланды, және 2012 жылғы «Рождество рухтары» («The Christmas Spirits») – Чарльз Диккенстің «Рождестволық ән» («A Christmas Carol») шығармасының заманауи қайтажаралуы бар.

Қасиетті бөлме мен "жұмыскерлер"

Стрибер 1985 жылғы 26 желтоқсан күні кешке Нью-Йорк штатындағы шатырында адам емес жандар тарапынан ұрланып әкетілгенін айтады. Ол осы тәжірибесі және оған байланысты тәжірибелер туралы өзінің алғашқы ғылыми-популярлық кітабы «Коммунион» (1987) деп жазды. Кітап көбінесе ғарыздық ұрлау туралы баяндама ретінде қарастырылса да, Стрибер күдікті ұрлаушылардың кім екені туралы ешқандай қорытынды жасамайды. Ол бұл жандарды «Қонақтар» деп атайды, бұл атау олардың ғарыздық емес болу мүмкіндігін ескере отырып, барынша бейтарап болу үшін таңдалған. Невролог Стивен Новелла Уитлидің параличке ұқсас күйде оянғаны туралы айтқан әңгімесінің кейбір егжей-тегжейлері гипнагогияның сипаттамасына сәйкес келетінін атап өтеді, бұл жиі кездесетін неврологиялық құбылыс, кейбіреулер оны джендерлердің немесе ғарыздықтардың араласуы деп қате түсінеді. «Коммунионның» қатты және жұмсақ мұқабалы басылымдары «The New York Times» бестселлер тізімінде (ғылыми-популярлық) бірінші орынға ие болды, барлығы 2 миллионнан астам дана сатылды. Ол ғылыми-популярлық деп жарияланғанымен, «Лос-Анджелес Таймс» газетінің кітап редакторы «Трансформация» (1988) атты келесі кітабын көркем әдебиет деп жариялады және оны ғылыми-популярлық бестселлерлер тізімінен алып тастады (дегенмен ол көркем әдебиет бөлігінде алдыңғы ондыққа кірді). «Бұл жағымсыз нәрсе», - деді Стрибер. «Менің кітабым – шын оқиға. Бұл кітапты көркем әдебиет тізіміне қою – адамзат прогресіне көптеген буын бойы зиян келтірген соқыр көзқарастың нақты мысалы». Стрибердің автобиографиялық жазбаларындағы адам емес жандар мен оның алғашқы қорқынышты романдарындағы адам емес жандар арасындағы ұқсастық туралы сын автордың әділ байқауы ретінде мойындалды, бірақ оның автобиографиялық туындыларының ойдан шығарылғанын білдірмейді: «Catmagic-те маңызды орын алған құпия кішкентай жандар [Қонақтардың] санасыз бейнесі болып көрінеді, олардың шын болуы мүмкін екенін білместен бұрын жасалған». 1987 жылы «Коммунион» жарық көргеннен бері Стрибер өзінің Қонақтармен болған тәжірибесін егжей-тегжейлі баяндаған төрт қосымша автобиография жазды: «Трансформация» (1988), тікелей жалғасы; «Жаңа қадам» (1995), ол кейіннен бастан өткен эпизодтық байланыстар мен алғашқы оқиғалар туралы ойлар; «Құпия мектеп» (1996), онда ол бала кезінен есте сақтаған ерекше естеліктерді зерттейді; және соңында, «Коммунион жұмбағын шешу: не күту керек» (2011). «Коммунион жұмбағын шешу» кітабында Стрибер 1987 жылғы жариялануынан бері ғылыми түсініктердегі жетістіктер оның түсінігіне қалай жарық түсіре алатыны туралы ой бөліседі, «Мен «Коммунионды» жазғаннан бері ғылым параллель әлемдер физикалық жағынан шын болуы мүмкін екенін және уақыт саяхатының кейбір жолдарымен мүмкін екенін анықтады» деп атап өтеді. Кітапта НЛО көріністері және онымен байланысты құбылыстар жинақталған, соның ішінде егіндіктегі шеңберлер, ғарыздықтармен ұрлаулар, мүсәпірлік және өлім-жітімдер, осылардың барлығында мағыналы жалпы үлгіні табуға тырысады. Стрибер адамзаттың материя, энергия, кеңістік және уақыттан тұратын шексіз «көпқабатты әлемде» түсінік пен өмір сүрудің жоғары деңгейіне қарай итермеленіп бара жатқанына келеді. Ол сондай-ақ 1980 жылдары Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі шатырында болғанда алғашқы тәжірибелерінің өзіне тигізген зиянды әсерлері туралы ашық жазады: «Біз сол жерде болған кезде мен үнемі мастыққа беріліп ұйықтадым. Мен кешкі сағаттарға дейін радио тыңдайтынмын, арақ ішетінмін».

Стрибердің басқа Қонақтар тақырыбындағы кітаптарына «Розуэлл НЛО оқиғасы» туралы роман «Маджестик» (1989); Стрибердің тәжірибесіне ұқсас тәжірибелер туралы оқырмандардан келген хаттар жинағы «Коммунион хаттары» (1997, 2003 жылы қайта басылды); «Бекіту» (1998), онда Стрибер ғарыздық байланысқа қатысты әртүрлі дәлелдерді қарастырады және «бекітуді» беру үшін тағы не қажет екенін ойлайды; оның ғарыздық байланысқа қатысты әсерлері ойдан шығарылған триллер/тыңдау повесі арқылы ұсынылған роман «Грейлер» (2006); және қазіргі әлемге адам/ғарыздық гибридтерінің туылғандығын суреттейтін көркем әңгіме «Гибридтер» (2011). Қосымша Қонақтар тақырыбындағы жазбаларға Филипп Мора режиссерлік еткен және Кристофер Уолкеннің Стрибер рөлінде ойнаған 1989 жылғы «Коммунион» фильмінің сценарийі кіреді. Фильм «Коммунион» және «Трансформация» кітаптарынан материалды қамтиды. Стрибер фильмге риза еместігін, онда импровизацияланған диалогтар көрінісі пайдаланғанын және оның кітаптарында жоқ тақырыптарды қамтитынын мәлімдеді. Стрибер сонымен қатар өзінің «Маджестик» романының сценарийін жазды, ол әлі күнге дейін түсірілмеген. Уитли Стрибер өзінің тәжірибелерін «ғарыздық байланыс» ретінде қабылдаудан жиі наразылық білдірді, өйткені олар не екенін ол білмейді. Стрибер бала кезіндегі ерекше тәжірибелер туралы хабарлады және ол барлық түрдегі барлау қызметтерінің немесе әскери агенттіктердің ерте араласуынан зардап шеккен болуы мүмкін екенін ұсынды. Ол өз сұрауы бойынша уақытша бөліктің эпилепсиясы және басқа да мидың аномалиялары үшін жан-жақты тексеруден өтті, бірақ оның миы қалыпты жұмыс істеп тұрғаны анықталды. Бұл сынақтардың нәтижелері оның «Трансформация» кітабында жарияланды.

Кілттің иесі

2001 жылы Стрибер «Ключ» атты кітап жариялады. Онда ол «Конфирмация» кітабымен гастрольдік сапарда жүрген кезде 1998 жылдың 6 маусымында таңертең Торонтодағы қонақүй бөлмесіне «Құдайдың жаңа бейнесін» ұсынған белгісіз адам келгенін айтты. Стрибер бұл адаммен «жарты сағат» сөйлескен, бірақ «әңгімеміз жазылғаннан кейін, одан да көп уақыт кеткені анық болды» және «ол кем дегенде екі сағат бойы маған бірге болған болуы керек» деп мойындады. Талқыланған тақырыптардың ішінде Холокост, күрт климаттық өзгерістер, өмірден кейінгі әлем, паранормальдық қабілеттер, НЛО және адам жанын машиналарда пайдалану туралы әңгімелер болды. Стрибердің сөзінше, ол өзінің есімін айтпаған, ал кітапта Стрибер оны Кілттің иесі деп атайды. Кітапты жазғанда, Стрибер бұл оқиғаның басқа тәжірибелеген оқиғаларынан айырмашылығы, «оның шындығы күмәнді емес» деді. «Ключ» кітабының «Әңгіме» бөлімінде Стрибер «90% немесе одан да жоғары дәлдікпен» транскрипцияны ұсынды. 2011 жылы Tarcher/Penguin «Ключ» кітабының жаңа басылымын шығарды, онда Стрибердің Walker & Collier басылымындағы транскрипциядан елеулі айырмашылықтар болды. Жауап ретінде Стрибер өзінің 2001 жылы жариялаған басылымы «жаман күштер» тарапынан «цензураланғанын» мәлімдеді.

Қазіргі жұмыстар

Уитли Стрибер қазіргі уақытта өзінің веб-сайты – «Белгісіз елде» апта сайын қолжетімді болатын рухани және ғылыми тақырыптағы «Dreamland» подкастының жүргізушісі. Бұл бағдарлама бұрын «Coast to Coast AM» бағдарламасымен серіктес болды, екі бағдарлама да хабар таратушы Арт Белл құрған, ал 1999 жылы Стрибер қабылдағанға дейін осылай жүрді. Стрибер романдар жазуын жалғастырды, соның ішінде «Соңғы вампир» (2001) және «Лилит арманы» (2003) – екеуі де оның 1981 жылғы «Аштық» вампирлік романының жалғасы. Сонымен қатар, ол «2012: Жандар үшін соғыс» (2007) атты ғаламдық шабуыл туралы қорқынышты роман және «Critical Mass» (2009) атты ядролық терроризм туралы триллер жазды. Стрибер сондай-ақ Крейг Спектор және Гасс Флормен бірлесіп «Nye оқиғалары» (2008) комиксінің авторы болды. Оның «Омега нүктесі» романы «2012 жыл мен «Аян кітабы» арасындағы жасырын байланысқа негізделген». 2010 жылы жарық көрген бұл роман – Стрибердің 2012 жыл тақырыбына арналған екінші романы, алғашқысы «2012: Жандар үшін соғыс» болды. Популярлы жасөспірімдер әдебиеті жанрындағы «Мелодияның жануы» кітабы 2011 жылдың соңында жарық көрді. Оқиғаның ортасында – бұрынғы Skyrise ғимаратында жасырын өмір сүретін жабайы жасөспірім және Мелоди атты поп-жұлдыз, ол ғимаратқа жаңадан келген тұрғын, оған жасөспірім ғашық болады. 2012 жылы Стрибер «Шет ел аңшысы» деп аталатын ғарыштық тақырыптағы триллер сериясын бастады, оның бірінші томы 2013 жылдың тамызында жарық көрді. Кітап негізінде түсірілген сериал 2016 жылдың сәуірінде SyFy арнасында «Аңшылар» деп аталды. Серияның екінші томы «Шет ел аңшысы: Көлеңке әлемі» 2014 жылдың тамызында жарық көрді. 2014 жылдың наурыз айында Стрибер әйелі Энмен бірге оның ауруы туралы «Ғажайып саяхат» атты естелік жариялады. 2004 жылы ол миға қан құйылудан зардап шекті, ал 2013 жылы ми ісігіне емделді. Стрибер діни ғалым Джеффри Дж. Крипалмен бірлесіп 2016 жылы «Супертабиғи: Түсіндірілмейтінге жаңа көзқарас» атты зерттеуді жариялады, ол оккультизмді, табиғаттан тыс тәжірибелерді және парапсихологияны зерттейді, сондай-ақ «неліктен табиғаттан тыс құбылыстар қиял немесе ойдан шығарылған емес, өмірдің маңызды және шынайы аспектісі» екенін қарастырады.

БАҚ-тағы көріністер

1989 жылдың қарашасында Стрибер британдық теледидарлық «After Dark» бағдарламасында, басқалармен қатар, астронавт Базз Олдринмен бірге кеңінен пайда болды. Келесі жылы, 1990 жылдың 4 ақпанында Стрибер RTE телеарнасының «Kenny Live» бағдарламасында шетелдіктермен ұрлану тәжірибесін талқылау үшін Ирландияда сұхбат берді. Стрибер, және мүмкін оның әйелі Энн, 2009 жылғы «Race to Witch Mountain» фильмінде эпизодтық рөлде пайда болды. «Communion» кітабы жарық көрген кезде теледидарда көптеген сұхбаттар болды, олардың ішінде «The Tonight Show with Johnny Carson» да бар еді. Ол өзінің жаңа романдарына қолдау көрсету үшін, соның ішінде 2006 жылы «Late Late Show with Craig Ferguson» бағдарламасында сұхбат берді. Ол «Coast to Coast AM» радиошоуында қонақ ретінде де, жүргізуші ретінде де көп рет қатысты. 2013 жылдың 6 сәуірінде ол Джон Б. Уэллспен екі сағаттық сұхбат жүргізді. 2022 жылы Стрибер «Шетелдіктермен ұрлану: Жауаптар» атты болашақ деректі фильмде пайда болды.

Мәдениеттің әсері

The X Files сериалының "Jose Chung's From Outer Space" эпизодында "От космостан келгендер" кітабының мұқабасы "Communion" кітабының мұқабасын пародиалайды (айырмашылығы – мұқабадағы әуежайшы темекі шегумен бейнеленген). Постпанк би музыкасы тобы The Mekano Set Уиттли Стрибердің ғылыми-популярлық еңбегінің өз жұмыстарына әсер еткенін айтады. Олар 2013 жылы шыққан "The Three Thieves" альбомы үшін Стриберге арналған құрмет әнін жазды (бұл Стрибердің "The Grays" романының кейіпкерлеріне сілтеме). U.N.K.L.E. тобының тұңғыш альбомы "Psyence Fiction" (1998) жинағының соңғы трегінде Уиттли Стрибердің дауысы естіледі, ол Арт Беллдің "Coast to Coast AM" кешкі радио бағдарламасының сенбілік нұсқасынан алынған. "Communion" сериалының бірінші маусымындағы "Love Language" эпизодында көрсетілді.

Жеке өмір

Уитли Стрибер қазіргі уақытта католик дінін ұстанады. Ол сонымен қатар Гурджиев қорымен байланыста. «Коммунион» кітабында баяндалған оқиғалардан аз уақыт бұрын ол Қордағы тұрақты жұмысын тастады, бірақ Г. И. Гурджиев пен П. Д. Успенскийдің мистикалық үйретімдерімен әлі де айналысып, көркем емес туындыларында оларға жиі сілтеме жасайды. Стрибер 2015 жылы қайтыс болған Энн Стриберге үйленген болатын. Оның веб-сайтында көрсетілгендей, 2019 жылдың сәуір айынан бастап ол Калифорнияда тұрады.