Кіріспе

Сэр Чарльз Уильям Фейлден Гамильтон (26 шілде 1899 - 30 наурыз 1978) – Жаңа Зеландия инженері, қазіргі заманғы реактивті қайықты жетілдірді және CWF Hamilton Ltd. су реактивті қозғалтқыштарын өндіретін компанияны құрды. Гамильтон реактивті қайықты өзі ойлап тапқанын ешқашан мәлімдемеген. Ол бірде: «Мен теңіз реактивті қозғалтқышын ойлап таптым деп айта алмаймын. Бұл құрмет бұрынғы жылдары өмір сүрген Архимедке тиесілі» деген еді. Оның жасаған жұмысы – алғашқы пайдалы қазіргі заманғы реактивті қайықты жасау үшін конструкцияны жетілдіру болды.

Ерте өмір

Гамильтон Жаңа Зеландияның Фэрли қаласының жанындағы Ашвик станциясында дүниеге келген. 1936 жылдың 19 ақпанында Ронготай әуежайына (Веллингтон) нашар ауа райында қайтып ұшып бара жатып, ұшақ апатынан аман қалды. Анемометр мастысымен соқтығысу салдарынан ол ұшып бара жатқан елдегі ең жылдам ұшақ – Майлз Фалькон 6-ның оң қанаты жыртылып кетті, ал ұшқыш Малкольм "Мак" Макгрегор ауруханада көз жұмды. 21 жасында Оңтүстік Кентерберидағы "Айришман Крик" қой шаруашылығын сатып алды. Англияға сапардан кейін автокөліктерге әуестеніп, Бентлиде жарысқа қатысты. Ол өзінің ауыр техникасын жасауға шешім қабылдады. Шеберхана салып, жер қазу машинасы мен топырақ қазып алу құралын жасады, содан кейін су электр стансасын сумен қамтамасыз ету үшін бөгет тұрғызды, үй шаруашылығы мен инженерлік жобалары үшін электр қуатын қамтамасыз етті және өндіріс бизнесін құрды.

Шаңғы сүйрегіштер

1947 жылы туризмнің алғашқы дамушысы Гарри Уигли, «Маунт Кук» әуе компаниясымен танымал болған, оған Жаңа Зеландияның алғашқы коммерциялық шаңғы курорты – Куинстаун қаласының жанындағы «Коронэт Пик» шаңғы алаңы үшін алғашқы сүйрегішті жобалау және салуды тапсырды. 1949 жылы ол Руапеху тауында да осындай сүйрегішті аяқтады. Бірнеше жылдың ішінде ол Жаңа Зеландия мен Австралияда қазірге дейін қолданылып келе жатқан «Hamilton Model B» үлгісін жетілдірді.

Крайстчерч

1939 жылы Ирланд крикіндегі шеберханада басталған негізгі өндіріс 1948 жылы Крайстчерч қаласына көшірілді. Осыдан компания ауыр техниканы, әсіресе Уайтаки өзеніндегі су электр станцияларының құрылысына жеткізді.

Реактивті қайық

1950 жылдары Гамильтон өзі тұратын жердегі тез ағысы бар, сайып келгенде суы аз өзендерде жүзе алатын қайық жасауға кірісті. Өзендердің тереңдігі аз болғандықтан, винтті қайықтар өзен төңірегіне тиіп, жүзе алмайтын. Ол американдық "Хенли Гидрожет" моделін зерттеді, ол суды сорып алып, қайықтың астындағы бағытталыс соплосы арқылы шығаратын еді. Оны одан әрі жетілдіргенімен де, тиімді жұмыс істемеді. Бір қызметкер соплоны су сызығынан жоғарырақ орналастыруды ұсынды. Ол алғашқы реактивтік қайықтарының бірін АҚШ-қа алып барғанда, Колорадо өзенімен жоғары қарай саяхаттамақ екенін айтқанда, бұқаралық ақпарат құралдары оны күлдірді, бірақ 1960 жылы Гамильтонның үш реактивтік қайығы – "Киви", "Уи Ред" және "Док" Гранд-Каньонды жоғары қарай басып өткен алғашқы және жалғыз қайықтар болды. Бұл қайықтар сондай-ақ Гранд-Каньон арқылы өзенмен төмен қарай жүзіп, жоғары сапарға дейін жанармай қоймасын дайындады. Гранд-Каньонға сапарды жоспарлау, 2500 галлон отынды жеткізу және орналастыру жұмыстарын атақты Гранд-Каньон өзенінің саяхатшысы Отис "Док" Марстон үйлестірді.

CWF Hamilton & Co Ltd компаниясы

Гамильтон құрған CWF Hamilton & Co Ltd инженерлік компаниясы қазір Hamilton Jet және Hamilton Marine екі компаниясының бас компаниясы болып табылады, олар су реактивті жылдамдатқыш жүйелерін өндіруге бағытталған. Компания өзге де инженерлік салалардағы қызметтерін тоқтатты.

Құрметтер мен марапаттар

1961 жылғы Жаңа жылдық наградалар салтанатында Гамильтон инженерлік салаға қосқан қызметі үшін Британ империясы орденінің офицері атанды. 1974 жылғы Королеваның туған күніне арналған наградалар бойынша ол өндіріс саласына қызмет еткені үшін рыцарь дәрежесіне ие болды. 2004 жылы Гамильтон қаза болғаннан кейін Жаңа Зеландия бизнес саласының даңқ залына енгізілді.