Кіріспе

Америкада туған британдық қоғамдық өмірге белсенді қатысушы (1854–1921)

Жанет Спенсер Черчилль (9 қаңтар 1854 – 29 маусым 1921), леди Рэндольф Спенсер Черчилль ретінде танымал, Америкада туған британдық қоғамдық өмірге белсенді қатысушы, лорд Рэндольф Черчилльдің әйелі және британ премьер-министрі Уинстон Черчилльдің анасы.

Ерте өмір

Дженни Джером 1854 жылы Бруклиндегі Коббл-Хилл ауданында дүниеге келді. Ол қаржыгер, спортшы және спекулянт Леонард Джером мен оның әйелі Кларисаның (әрқашан Клара деп аталатын) төрт қызының екіншісі (біреуі бала кезінде қайтыс болды), Амброз Холлдың қызы, жер иесі. Джеромның әкесі гугеноттардан шыққан, оның ата-бабалары 1710 жылы Уайт аралынан Америкаға көшіп келген. Холл отбасының әңгімелерінде Женнидің анасының әжесі арқылы ирокез тегі бар екендігі айтылады; алайда, мұны растайтын зерттеулер немесе дәлелдер жоқ. Ол Бруклинде, Парижде және Нью-Йорк қаласында өсті. Оның екі ағасы бар: Кларита (1851–1935) және Леони (1859–1943). Тағы бір әпкесі, Камилл (1855–1863) Дженни тоғыз жасында қайтыс болды. Оның қай жерде және қашан туылғаны туралы әртүрлі пікірлер бар. 426 Генри көшесіндегі тақтада оның туған жылы 1854 емес, 1850 жыл деп көрсетілген. Дегенмен, 9 қаңтар 1854 жылы Джером отбасы жақын жердегі 8 Amity Street үйінде тұрған (кейін 197 болып қайта нөмірленген). Джеромдар Леонардтың ағасы Аддисонға тиесілі Генри көшесіндегі мекенжайда уақытша тұрған және Дженни қарлы боран кезінде сол жерде дүниеге келген деп есептеледі. Ол өте әдемі болған; оның бір әзілкесі, Лорд д'Абернон, оның сыртқы келбетінде "әйелге қарағанда пантераның көрінісі көбірек" деді.

Жеке өмір

Дженни талантты әуесқой пианист еді, оны Шопеннің досы Стивен Хеллер қыз кезінде оқытқан. Хеллер өзінің жас шәкірті қажетті "қиын еңбекпен" "концерттік деңгейге" жете алады деп сенді, бірақ автор Мэри С. Ловеллдің сөзіне қарағанда, ол оның мұндайға қабілетті екеніне күмәнданды. 1909 жылы американдық импресарио Чарльз Фроман «Глобус» театрының жалғыз директоры болғанда, алғашқы қойылым Дженни жазған «Қаржыланған қауырсындары» болды. Патрик Кэмпбелл ханым пьесаны қойылымға дайындап, басты рөлді ойнағанына қарамастан, ол коммерциялық тұрғыдан сәтсіз аяқталды. Осы кезде Кэмпбелл Дженнидің сол кездегі күйеуі Джордж Корнуоллис Уэстпен махаббатқа түсті. Дженни 1914 жылдан бастап Американдық әйелдер соғыс жәрдем қорының аурухана комитетінің төрағасы қызметін атқарды. Бұл ұйым Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде екі аурухананы қаржыландырып, персоналмен қамтамасыз етті.

Бірінші неке

Дженни Джером 15 сәуірде 1874 жылы 20 жасында Париждегі британ елшілігінде Джон Уинстон Спенсер Черчилльдің үшінші ұлы, Марлбороның 7-ші герцогы және леди Фрэнсис Энн Вэйннің ұлы Лорд Рэндольф Черчилльге тұрмысқа шықты. Жұбайлар 1873 жылдың тамызында Уайт аралында өткен желкендік регатада танысып, болашақ король Эдуард VII, Уэльс ханзадасының ұсынуымен жақын болды. Олар алғашқы кездесуден үш күн өткен соң құдаланып, ата-аналарының келісімдері бойынша дауларға байланысты неке бірнеше айға кешіктірілді. Осы неке арқылы ол леди Рэндольф Черчилль деп танылды және сөйлескенде леди Рэндольф деп аталатын. Черчилльдердің екі ұлы болды: Уинстон (1874–1965) және Джон (1880–1947). Болашақ премьер-министр Уинстон некеден кейін сегіз айдан аспайтын уақытта дүниеге келді. Оның өмірбаяушылары арасында оның некеге дейін (әсіресе Уильям Манчестердің пікірінше) немесе леди Рэндольф "құлағаннан" кейін екі айға ерте дүниеге келгені туралы әртүрлі пікірлер бар. Уинстон Черчилль туған күнінің жағдайлары туралы сұраққа: «Мен сол кезде қатысқан болсам да, оған дейін болған оқиғаларды анық есімде ұстамаймын» деді. Бірақ бұл пікір ұлдардың Рэндольф Черчилльге және бір-біріне өте ұқсас болуына байланысты күмәнді болды. Леди Рэндольф некеде көптеген махаббаттастарға ие болған деп есептеледі, олардың ішінде Уэльс ханзадасы, Сербияның Милан I, князь Карл Кински және Герберт фон Бисмарк болды. Сол заманғы әлеуметтік топтағы әдет-ғұрыпқа сәйкес, леди Рэндольф ұлдарының тәрбиесіне көп араласпады, көбінесе бала күтушілерге, әсіресе Элизабет Эверестке сенді. Уинстон анасына сыйынды, мектепте оқып жүргенде оған көптеген хаттар жазып, кездесуге шақырып, бірақ ол сирек келді. Ол туралы «Менің ерте өмірімде» былай деп жазды: «Ол мен үшін кешкі жұлдыз сияқты жарқырады. Мен оны терең жақсы көрдім, бірақ алыстан». Ол ересек болғаннан кейін олар жақын досқа айналып, мықты одақтас болды, тіпті Уинстон оны саяси кеңесші ретінде қарастырып, «тең дәрежеде, ана мен ұл емес, ағайын-қарындас сияқты» қарым-қатынаста болды.

Леди Рэндольф британдық жоғары қоғам мен саяси айналымдарда өте құрметті және ықпалды болды. Ол ақылды, өткір тілді және оңай күлетін адам ретінде танымал болды. Королева Александра оның компаниясын әсіресе ұнатқан, бірақ леди Рэндольф оның күйеуі, корольмен қарым-қатынаста болғаны Александраға жақсы белгілі болды. Отбасылық байланыстары мен некеден тыс романтикалық қарым-қатынастары арқылы леди Рэндольф күйеуінің мансабының бастапқы кезеңдеріне, сондай-ақ ұлы Уинстонның мансабына үлкен көмек көрсетті.

Кейінгі некелері

Лорд Рэндольф 1895 жылы 45 жасында қайтыс болды. Оның өлімі Дженниге, ақшасы жетпесе де, оңайлықпен өмір сүруге мүмкіндік берді; ол Лондонның жоғарғы қабаттарымен араласты. 1898 жылғы шілдеде Дэйзи Уорвик ұйымдастырған демалыс күндері Дженни Шотландия гвардиясының капитаны Джордж Корнуоллис Уэстпен танысты, ол оның ұлы Уинстоннан 16 күн ғана үлкен еді. Ол бірден ғашық болды, олар көп уақыт бірге өткізді. Джордж мен Дженни 1900 жылғы 28 шілдеде Найтсбридждегі Сент-Пол шіркеуінде үйленді. Осы кезде Дженни Екінші Бур соғысында жараланғандарды емдеу үшін «Майн» госпитальдық кемесін жалдағаны үшін танымал болды. Осы еңбегі үшін Черчилль 1902 жылғы 26 маусымда жарияланған Оңтүстік Африканың құрметті тізімінде Корольдік Қызыл Крест орденімен марапатталды. Черчилль 1902 жылғы 2 қазанда Балморал сарайына сапар барысында король Эдуард VII-ден орденді жеке алды. 1908 жылы ол «Леди Рэндольф Черчилльдің естеліктері» атты мемуарларын жазды. Джордж Дженниге қатты әуестеніп, оны лақап атайтын – «мысықша». Бірақ олар біртінде суықтап қалды. Черчилльдер әдебиетке берілген отбасыға айналды, ал Джордж, Ситиде қаржылық жағынан сәтсіздікке ұшыраған, әйеліне деген махаббатын жоғалтты, ол одан анасы сияқты үлкен еді. Ақша тапшылығынан Дженни Гертфордширдегі отбасылық үйін сатуды және Пикадиллидегі Риц қонақүйіне көшуді ойлады. Джорджтың денсаулығы нашарлап, ол швейцариялық Санкт-Мориц шаңғы курортында емделді. Дженни Вест-Эндте пьесалар жазуға кірісті, олардың көпшілігінде бас рөлде миссис Патрик Кэмпбелл ойнады. 1912 жылы Дженни Джорджтан ажырасып, 1914 жылғы сәуірде олар ресми түрде ажырасты, содан кейін Корнуоллис Вест миссис Кэмпбеллға үйленді. Дженни Корнуоллис Вест тегін тастап, заңды түрде Леди Рэндольф Черчилль есімін қайта алды. Оның үшінші некесі 1918 жылғы 1 маусымда Нигериядағы британдық мемлекеттік қызметкері Монтегю Фиппен Порчқа (1877–1964) құрылды, ол оның ұлы Уинстоннан үш жас кіші еді. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Порч отарлық қызметтен кетті. Дженни қайтыс болғаннан кейін ол Батыс Африкаға оралды, онда оның бизнес инвестициялары табысты болды.

Өлім

1921 жылы мамыр айында Монтегю Порч Африкада болған кезде, Дженни жаңа биік өкшелі туфлі киіп, досының баспалдағынан түсіп келе жатып сынып, білезігін жарақаттады. Оған гангрена ұстап, 10 маусымда сол аяғы тізеден жоғары ампутацияланды. 67 жасында ол 29 маусымда Лондонның Вестборн көшесіндегі 8-үйінде ампутация салдарынан жамбас артериясының қан кетуінен көз жұмды. Ол Оксфордширдегі Бладон қаласындағы Сент-Мартин шіркеуіндегі Черчилльтер отбасының қабірстанына, алғашқы күйеуінің қасына жерленді.

Коктейльді қате атау

Манхэттен коктейлінің туындауы кейде Дженни Черчилльге қате атрибуцияланады, ол барменнен 1874 жылы Нью-Йорк губернаторы Самуэль Дж. Тильденнің сайлануын тойлау үшін ерекше сусын дайындауын сұраған деген болжам бар. Алайда, бұл сусынды Манхэттен клубы (Нью-Йорк демократтарының қауымдастығы) сол оқиғаға байланысты ойлап тапқан деп саналады, бірақ Дженни сол кезде Еуропада болғандықтан, сол айдың соңында ұлы Уинстонды дүниеге әкелуге дайын тұрғандықтан, бұл оқиғаға қатыса алмады.

Портреттер

Дженни Черчилльді Анн Банкрофт "Жас Уинстон" (1972) фильмінде, ал Ли Ремик "Дженни: Леди Рэндольф Черчилль" (1974) британдық телесериалында сомдады.