Кіріспе

1976 жылғы Супер Боул

Супер Боул X – Ұлттық футбол конференциясының (NFC) чемпионы «Даллас Каубойс» және Америка футбол конференциясының (AFC) чемпионы «Питтсбург Стиллерс» арасында 1975 жылғы маусымда Ұлттық футбол лигасының (NFL) чемпионын анықтау үшін өткен американдық футбол ойыны. «Стиллерс» 21–17 есебімен «Каубойсты» жеңіп, екінші рет қатарынан Супер Боулды ұтып алды. Олар екі рет қатарынан Супер Боул жеңген үшінші команда болды. («Майами Дельфинс» VII және VIII Супер Боулдарды жеңіп алды, ал «Грин-Бэй Пэкерс» I және II Супер Боулдарды жеңіп алды.) Бұл сондай-ақ, екі қатысушы команданың да бұрын Супер Боул жеңген алғашқы ойыны болды, себебі «Стиллерс» ағымдағы чемпион еді, ал «Каубойс» VI Супер Боулды жеңген болатын. Ойын 1976 жылдың 18 қаңтарында Флорида штатының Майами қаласындағы «Майами Оранж Боул» стадионында өтті, бұл АҚШ-тың екі жүз жылдық мерекелік жылының алғашқы маңызды ұлттық шараларының бірі болды. Ойынға дейінгі және жартылай ойын арасындағы шоулар екі жүз жылдық мерейтойға арналды, ал екі команданың ойыншылары жейделерінде екі жүз жылдық логотипі бар арнайы белгілер тақты. Супер Боул X лиганың ең танымал екі командасы болған «Стиллерс» пен «Каубойс» арасындағы ойын стилінің контрастын көрсетті. «Стальной перде» қорғанысымен және шабуыл ойынымен қарсыластарына үстемдік еткен «Стиллерс» тұрақты маусымды 12–2 есебімен аяқтады және плей-оффта «Балтимор Колтс» және «Окленд Рейдерс» командаларын жеңді. «Каубойс» өздерінің шабуылдық тактикасымен және «икемді» қорғанысымен 10–4 есебімен тұрақты маусымды аяқтады, сондай-ақ постсезондық ойындарда «Миннесота Викингс» және «Лос-Анджелес Рамс» командаларын жеңіп, Супер Боулға өткен алғашқы NFC командасы болды. Супер Боул X-тің төртінші тоқсанында 10–7 есебімен артта қалған «Стиллерс» (жеңімпаз команданың жартылай уақыттан кейін артта қалған екінші Супер Боул, алғашқысы – V Супер Боул, «Колтс» пен «Каубойс» арасындағы ойын, онда «Колтс» бірінші жартылайда 13–6 есебімен артта қалды, бірақ 16–13 есебімен жеңіске жетті) 14 ұпайдың көмегімен жеңіске жетті, оның ішінде Питтсбургтің қабылдаушысы Линн Сванн 64 ярдтық тачдаунды қабылдады. «Каубойс» ойынның соңында 21–17 есебімен ұпайларын қысқартты, Пирси Ховардтың 34 ярдтық тачдаун қабылдауымен, бірақ Питтсбургтің қорғаушысы Глен Эдвардс уақыт аяқталар тұсында Далластың шабуылын тоқтатты. Супер Боулда 161 ярд және бір тачдаун үшін төрт пас ұстаған Сванн Супер Боулдың ең құнды ойыншысы атанды, бұл атақты алғашқы қабылдаушыға берілді.

Үй-жай таңдау процесі

NFL 1973 жылғы 3 сәуірде Аризона штатының Скоттсдейл қаласында өткен иелерінің мәжілісінде Супер Боул X-ті Майами қаласына тапсырды. Бұл Майамидегі Оранж Боул стадионында Супер Боулдың төртінші рет өткізілуі еді. Иелері екінші рет бір мәжілісте екі кезекті Супер Боулды қабылдайтын қалаларды таңдады. Екі ойынға үміткер ретінде тек үш қала ғана өтініш білдірді. Нью-Орлеан, Майами және Лос-Анджелес қалаларының өкілдері баяндама жасады; бұл үш қаланың барлығы бұрын Супер Боулға төңкерілген еді. Нью-Орлеан IX Супер Боулды қабылдады, ал Майами X Супер Боулды қабылдады. Майами өкілдері өз ұсынысының аясында 1975 жылғы ойынға қарағанда 1976 жылғы ойынды өткізуді артық қалады. Майами бастапқыда АҚШ-тың екі жүз жылдық мерекелік шараларын өткізуге таңдалған қалалардың бірі болғандықтан, Джо Робби мен Дон Шула ойынды осы мерекелік шарамен байланыстыру үшін күш-жігер жұмсады.

Даллас Ковбойз

Супер Боулға кіретін "күлтегін" командасы саналған "Каубойс" командасы, команда тарихында үшінші рет жоғары технологиялық шабуылымен және "динамикалық" қорғанысымен Супер Боулға жолдама алды. Квартербек Роджер Стаубах 2666 ярдқа 17 тачдаун (бірақ 16 перехват жасады) және 310 ярдқа жүгіріп, тұрақты маусым өткізді. Стаубахтың сүйікті ойыншысы – 46 қабылдаумен 822 ярд және 8 тачдаунмен команданы жетектеген кең қабылдаушы Дрю Пирсон болды. Кең қабылдаушы Голден Ричардс және тығыз ұшқыш Жан Фугет те "Каубойс" командасының пас беру ойынында сенімді нүктелер болды, олар 59 қабылдау және 939 ярдты біріктірді. Бірақ, олардың тұрақты пас беру ойынына қарамастан, "Даллас" командасы жүгіруге негізделген команда болды. Фулбэк Роберт Ньюхаус 930 ярдпен команданың үздік жүгірушісі болды, сонымен қатар 274 ярдқа 34 пас қабылдады. Хафбэк Даг Деннисон 388 ярдқа үлес қосты. Бекфилдтегі ең талантты ойыншы, мүмкін, хафбэк Престон Пирсон (қабылдаушы Дрю Пирсонмен туыс емес) болды, ол маусым алдында "Стилерс" командасынан босатылғаннан кейін бос агент ретінде командаға қосылды. Престон 509 ярдқа жүгіріп, 351 ярдқа 27 пас қабылдап, сондай-ақ 391 ярдты қайтарып берді. Престон плей-офф кезеңінде өте тиімді болды, онда ол 200 ярдқа 12 пас қабылдап, үш тачдаун жасады және оны жіберген командаға қарсы Супер Боулда көрсеткіштерін арттыруға асықты. Шабуылдық шепте All-Pro оң жақтан шабуылдаушы Рейфилд Райт жетекшілік етті. "Каубойс" командасының "динамикалық" қорғанысын Харви Мартин және Эд "Тым Биік" Джонс бекітті. Линейкер Ли Рой Джордан команданы алты перехватпен бастап кетті, ал линейкер Д. Д. Льюис тиімді пас беруге қарсы қару болды. "Даллас" командасының қорғаныс шебіндегі бастапқы ойыншылар, болашақ Даңқ залының корнербегі Мел Ренфро, корнербек Марк Вашингтон және қауіпсіздер Чарли Уотерс және болашақ Даңқ залының ойыншысы Клифф Харрис 12 перехват жасады. "Каубойс" командасы 10-4 есебімен NFC East-те екінші орынға ие болса да, олар NFC-нің "жабайы карта" командасы ретінде плей-оффқа қатысуға құқық алды (сол кезде әр конференциядан тек бір "жабайы карта" командасы плей-оффқа өтетін). "Даллас Каубойс" командасы Супер Боулға жеткен алғашқы NFC "жабайы карта" командасы атанды.

Питтсбург стайлерлері

"Стилерс" командасы Супербоулға жеткен алғашқы ресми #1 команда болды. Плей-офф тұқымдары 1975 жылы енгізілді. "Стилерс" командасы тұрақты маусымды лигадағы ең жақсы 12–2 есебімен аяқтады, "Steel Curtain" қорғанысымен және күшті шабуыл ойынымен қарсыластарын басып озды. Команда маусымды ең көп ұпай жинаған командалардың қатарында 5-ші (373 ұпай) және ең аз ұпай жіберген командалардың қатарында 2-ші (162 ұпай) орынды иеленді. Фулбэк Франко Харрис лигада 1,246 жарыс жадымен және 10 тачдаунмен екінші орынды алды, сонымен қатар 214 жарыс жады және тағы бір тачдаун үшін 28 пас қабылдады. Жартылай қорғаушы Рокки Блейер 528 жарыс жады жинады, ал фулбек Джон "Френчи" Фукуа 285 жарыс жады және 18 қабылдаумен қосымша үлес қосты. Дегенмен, "Стилерс" командасының шабуылдық әрекетіне Терри Брэдшоу жетекшілік етті. Брэдшоу 2,055 жардқа 18 тачдаун және 9 перехват жасады, сонымен қатар 210 жардқа жүгіріп, 3 тачдаун соқты. Брэдшоудың көрсеткіштерінің алдыңғы маусыммен салыстырғанда жақсаруының себебі – кең қабылдағыштар Линн Суонн мен Джон Сталлворттың көзге көтерілуі болды. Екеуі де алдыңғы маусымда аз ойнаған, бірақ 1975 жылы маңызды ойыншыларға айналды. Суонн команданың көшбасшысы ретінде 49 пас қабылдап, 781 жард және 11 тачдаун соқты. Сталлворт 20 қабылдау жасады, бірақ әрбір қабылдауына орташа есеппен 21,2 жард жинады, жалпы сомада 423 жарыс жадысын тіркеді. "Стилерс" командасының "Steel Curtain" қорғанысы лигада үстемдік етіп, ең аз жарыс жады жіберген командалардың қатарында үшінші орынға ие болды (4,019 жард), ал 11 негізгі ойыншысының 8-і Pro Bowl-ға шақырылды: қорғаныс шебіндегі Джо Грин (болашақ Pro Football Hall of Fame ойыншысы) және L. C. Гринвуд; болашақ Hall of Fame linebackers Джек Хам және Джек Ламберт; команданың үшінші негізгі linebackers Энди Расселл; болашақ Hall of Fame қорғаныс шебіндегі Мел Блоунт; және қауіпсіздер Глен Эдвардс және Майк Вагнер. Грин жарақат алғандықтан алты ойынға қатыспағанына қарамастан, Pro Bowl-ға ілікті. Linebackers Хам және Ламберт, сондай-ақ 11 перехват жасап, NFL-дің Жылдың үздік қорғаныс ойыншысы атанған cornerback Блоунт мансаптарындағы ең жақсы маусымдарын өткізді. Вагнер 4 перехват жасады және 3 фамблдан қайтарып алды, ал Эдвардс 3 перехват жасады, сонымен қатар 267 жардқа 25 пантты қайтарып берді.

Плей-офф

Даллас «Миннесота Викингс» командасын 17-14 есебімен жеңді, соңғы минутта Стаубахтан Дрю Пирсонға жасалған 50 ярдтық тачдаун пасы, «Асыл Мария» деп аталды. Олар NFC Чемпионат ойынында «Лос-Анджелес Рамс» командасын 37:7 есебімен ойсырата жеңді. Осының нәтижесінде «Каубойлар» Супер Боулға өткен алғашқы «жапайы карта» командасы атанды. Ал «Питтсбургтің» шабуылдық командасы екі плей-офф ойынында барлығы 12 рет допты жоғалтса да, «Стиллерс» командасы АФК дивизионалдық плей-офф ойынында «Балтимор Колтс» командасын 28:10 есебімен және АФК Чемпионатында «Оукленд Рейдерс» командасын 16:10 есебімен жеңіп, барлығы 20 ұпай ғана жіберді.

Супер Боулдың ойын алдындағы жаңалықтары мен жазбалары

Супер Боул X-ке келгенде, көптеген спорт жазушылары мен жанкүйерлер Свонн ойнамайды деп күтті. Ол «Рейдерс» клубына қарсы өткен АФК чемпионатында ауыр шаңқау алғандықтан екі күн ауруханада жатты. Егер ол ойнаса, көптеген адамдар оны тек басқа қабылдаушылардан назарды аудару үшін пайдаланады деп ойлады. Супер Боулға дейінгі аптада Свонн командалық жаттығулардың бірнешесіне қатыса алмады немесе оларда тек жеңіл жаттығулармен шектелді. Бірақ ойынға бірнеше күн қалғанда, Даллас қауіпсіздігі Клифф Харрис оған ауызша шақыру жасады, былай деді: «Мен ешкімге қасақана зиян келтірмеймін. Бірақ Своннның ойына, ол қадам басып келе жатқанда тағы да соққы алу мүмкіндігі кіріп отыруы керек. Мен оны есімде сақтаймын». Свонн жауап берді: «Мен әлі де 100 пайыздық деңгейде емеспін. Мен денсаулығыма қатты мән беремін, бірақ басым ауырмады. Харрис айтқандарын оқыдым. Ол мені қорқытуға тырысты. Менің қорқатынымды айтты. Оның уайымдауына қажеті жоқ. Ол Линн Своннды білмейді. Ол мені де, команданы да қорқыта алмайды. Мен өзімше: «Бәрін ұмытып, ойнаймын» дедім. Әрине, қайта жарақаттану мүмкіндігін ойладым. Бірақ бұл жылқыдан құлаған сияқты. Дереу тұрып, қайтадан жылқыға мініп алу керек, әйтпесе қалған өмірің бойы қорқып жүруің мүмкін». Супер Боул X – ардагер төреші Норм Шахтердің NFL төрешілігіндегі соңғы жұмысы болды, ол сондай-ақ Супер Боул I және Супер Боул V төрешісі болған. Шахтер, кем дегенде үш Супер Боулда төрешілік еткен алты адамның бірі, төрешілік жөніндегі бақылаушы және жылдам қайта қараудан өтетін шенеунік ретінде жұмыс істеді. Бұл төрешінің сымсыз микрофон арқылы айыппұлдар мен басқа да ақпаратты жариялаған алғашқы Супер Боул болды, бұл «Коубойлар» командасының бас менеджері Текс Шраммның 1975 жылғы маусымның басында енгізген жаңалығы еді. Супер Боул X сонымен қатар бастапқы орын тепкіштердің екеуі де футбол стилінде тепкен алғашқы Супер Боул болды: Питтсбургтен Рой Герела және Далластан Тони Фрич. Бұл алаңда көрсетілген ойынның тиісті нұсқасы бар алғашқы Супер Боул болды. Ол 35 ярдтық сызықта орналасқан, бірақ тек римдік сандар жазылған. Келесі жылдан бастап сол жылғы Супер Боулдың толық аты 35 ярдтық сызықта көрсетілетін болады. NFL Супер Боул XXXI-ге дейін осылай істеді, онда команданың логотипін 30 ярдтық сызыққа, ал Супер Боул логотипін 50 ярдтық сызыққа орналастырды, бұл практика Супер Боул XXXVII-ге дейін жалғасты, содан кейін тоқтатылды. NFL логотипі келесі жылы 50 ярдтық сызыққа қайта оралды (осы ойынның логотипі 25 ярдтық сызыққа орналасумен бірге), ол содан бері сол жерде қалды.

Хабар тарату

CBS ойынды АҚШ-та ойын комментаторы Пэт Саммерллмен (осы рөлдегі алғашқы Супер Боулы) және түс комментаторы Том Бруксхиермен бірге көрсетті. Ойын соңына қарай, Бруксхиер жеңімпаз командамен ойыннан кейінгі сұхбаттар жүргізу үшін студиядан кеткен соң, оның орнын Ханк Стром басты. Супер Боулдан екі күн өткен соң Стром «Нью-Орлеанс Сентс» командасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды, бұл оның екі маусымға телекарьерасын тоқтатты. Ойынға дейінгі, ортадағы және ойыннан кейінгі хабарларды Брент Мусбургер, Ирв Кросс және Филис Джорджтан құралған «The NFL Today» тобы ұсынды. Осы ойын барысында CBS Джек Тромбидің «Горизонтальді ұстап тұру» әнін тақырыптық музыка ретінде қолдана бастады. Бұл ән 1976-1980 жылдар аралығында «NFL Today» ойынға дейінгі шоуында бастапқы нұсқасында қолданылды, 1981 жылы жаңадан жасалып, кейін 1984 және 1989 жылдары жаңартылды (сондай-ақ 1998-2002 жылдар аралығында қолданылды) және содан кейін тоқтатылды. Радиода Эд Ингелс пен Джим Келли CBS радиосы үшін ойынды ұлттық деңгейде комментарийледі. Верн Лундквист пен Эл Виск «Даллас Каубойс» радиожелісі үшін ойынды жариялады. Джек Флеминг пен Майрон Коуп «Питтсбург Стиллерс» радиожелісі үшін ойынды комментарийледі. CBS телеарнасының Супер Боулдан кейінгі бағдарламасында «Феникс Опен» турнирінің соңғы турындағы ойын көрсетілді, ол барысынан қосылды.

Ойын-сауық

Супер Боул ойын-сауығының жалпы тақырыбы АҚШ-тың екі жүз жылдығын атап өту болды. «Ковбойлар» және «Стиллерс» командаларының әрбір ойыншысы өздерінің жейделерінде екі жүз жылдық логотипі бар арнайы жапсырма таққан. Бұл, ойын төрешісінен өзге біреудің монета лақтырған алғашқы Супер Боул болды, ол Джон Уорнер еді, ол 1972 жылдан 1974 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінің хатшысы қызметін атқарған. 1976 жылға дейін монета лақтыру ойын басталар алдында жарты сағат бұрын өткізілген. «Up with People» тобы ойынға дейінгі шараларда және «200 Years and Just a Baby: A Tribute to America's Bicentennial» атты жартылай ойын кезінде өнер көрсетті. «Up with People» бишілері әртүрлі американдық тарихи тұлғаларды сомдады, сондай-ақ Стив Гудманның «Нью-Орлеан қаласы» әнін орындады. Әнші Том Салливан ұлттық әнұранды шырқады. 1977 жылғы «Қара жексенбі» фильмі үшін кадрлар, ойын барысында «Goodyear» дирижаблі арқылы Супер Боулға жасалған шартты түрдегі террористік шабуыл туралы, сол ойын кезінде түсірілді. Бұл, Супер Боулдың сағат 14:00-де (EST) басталган соңғы ойыны болды, бұл елдегі көптеген кешкі шіркеу қызметтері басталғанға дейін ойынды аяқтауға мүмкіндік берді. Бұл командалар мен көрермендерге ойын уақытын көрсететін сағаттың алғаш рет пайда болған Супер Боул болды. Көрсететін ойын сағаттары 1976 жылғы маусымнан бастап NFL ережелерімен міндетті болды. Бұл, монета лақтыруы ойын басталар алдында 30 минут бұрын жүргізілген соңғы Супер Боул болды. Келесі маусымнан бастап ресми монета лақтыруы алаңның ортасында ойын басталуға үш минут қалғанда өткізіле бастады, бұл жаттықтырушыларды алаңға қажетті мамандарды шығаруға асықтырды. 1947 жылдан 1975 жылға дейін ойын басталар алдында үш минут бұрын алаңның ортасында «үлгілік жеребе» өткізіліп, жанкүйерлер мен БАҚ-қа нәтиже туралы хабарланды.

Ойын қорытындысы

Стиллерлер екінші рет қатарынан Суперкубокты жеңіп алды, бұл негізінен Сваннның ойынының және төртінші ширек соңында Каубойлардың қарқынды шабуылын тоқтатудың арқасы болды. Ойын барысында Стиллерлерге ешқандай айыппұл салынбады, ал Каубойлар 20 ярдқа екі айыппұл алды.

Бірінші тоқсан

Ашылу тепкісінде «Каубойлар» кері пас ойынын орындады, онда қорғаушы Томас «Голливуд» Хендерсон жүгіруші/тепкіні қайтарушы Престон Пирсоннан допты алып, «Стиллерс» командасының шабуылшысы Рой Герела оны «Стиллерс» командасының 44 ярдық сызығынан алаңнан шығаруға мәжбүр еткенше, Суперкубок рекордтық 48 ярдқа қайтарды. Гереланың қабырғасы ауыр түрде жарақаттанды, бұл оның бүкіл ойын бойындағы тепкілеріне әсер еткен сияқты. Ойынның бірінші минутында «Стиллерс» командасының қорғаушысы Л.С. Гринвуд «Каубойлар» командасының квотербегі Роджер Стаубахтан допты тартып алды. «Даллас» командасының орталық ойыншысы Джон Фицджеральд допты қайтарып алса да, олар ақырында тепкі салуға мәжбүр болды. Стаубахтың ойын барысында жеті рет құлауы болашақ оқиғалардың алға бағытталған белгісі болды. «Стиллерс» командасы бірінші рет 10 ярдқа жылды және өздерінің 40 ярдық сызығына жетті, бірақ содан кейін олар да тепкі салуға мәжбүр болды. «Стиллерс» командасының шабуылшысы Бобби Уолден допты ұстау кезінде қателік жасады, бірақ оны қайта ұстап алды, бірақ «Даллас» командасы «Стиллерс» командасының 29 ярдық сызығында допты иеленді. Келесі минутта Стаубах 29 ярдық тачдаун пасын кең қабылдаушы Дрю Пирсонға жіберіп, 7-0 есебімен көшбасшылыққа ие болды. Бұл гол 1975 жылы «Стиллерс» командасының қорғанысы жіберген бірінші тоқсанның алғашқы тачдауны болды. Ойынды бірден теңестіру үшін ұзақ пастың көмегімен тырысудың орнына, «Стиллерс» командасы допты иеленудің алғашқы төрт минутында жүгірді, содан кейін квотербек Терри Брэдшоу 32 ярдық пасты кең қабылдаушы Линн Сваннға жіберіп, «Каубойлар» командасының 16 ярдық сызығына жетті. Сванн бұрыштағы қорғаушы Марк Вашингтонның қолдарынан асып өтіп, содан кейін сызық бойымен тепе-теңдік сақтап, допты ұстады. Екі жүгіру минутына соңын 7 ярдық сызыққа жетті. Содан кейін үшінші және бірінші минутта «Стиллерс» командасы алдау ойынын орындады. Питтсбург үш тығыз қорғаушыны шығарды, бұл әдетте жүгіру ойынын білдіреді («Стиллерс» командасының шабуылшысы Джерри Муллинс та ойынға қатысатын болды, өйткені ол тығыз қорғаушы позициясына көшті). Допты ұстағаннан кейін, тығыз қорғаушы Рэнди Гроссман жүгіру ойыны сияқты ішкі қақпаны жасады, бірақ содан кейін эндзонаға қарай жүгірді, ал Брэдшоу оған 7 ярдық тачдаун үшін допты лақтырды, есепті 7-7 теңестірді. Бұл екі команданың да бірінші тоқсанда ұпай салған алғашқы Суперкубок болды.

Екінші тоқсан

Даллас келесі шабуылда жауап берді, 51 ярдқа жылжып, барлық қашықтықты жүгіріп өтті (оның 30 ярды фулбек Роберт Ньюхаустың бес қабылдауынан), бірақ шабуылдағы қанат Ральф Нилиге үшінші қадамдағы бұзушылық айыппұл салынды, содан кейін Тони Фричтің 36 ярдтық далалық голымен екінші ширек бөлігінің басында 10–7 есебімен көшбасшылыққа шықты. Ковбойлардың осы шабуылда жинаған 51 ярды, Миннесота Викингтерінің Супербоул IX-та Питтсбургке қарсы жинаған көрсеткішінен үш есе көп. Стиллерс келесі мүмкіндікте Ковбойлардың 36 ярдық сызығына жетті, осы кезде Брэдшоу кең қабылдағыш Джон Сталлуортке 12 ярдтық пас берді, бірақ қауіпсіздікке ие Клифф Харриспен күрескенде допты жоғалтып алғандай болды, бірақ төрешілер допты жібермес бұрын оны тоқтатып алғандығын анықтады. Бірақ екі ойыннан кейін, төртінші қадамда және 1 ярд қалып, Брэдшоудың жүгіруші Фрэнко Харриске берген пасын Клифф Харрис тоқтатты, допты қарсыластарға өткізіп берді. Пунттар алмасып болғаннан кейін, Даллас өздерінің 48 ярдынан Питтсбургтің 20 ярдық сызығына дейін жетті, мұнда жүгіруші Чарли Янг 14 ярдтық қабылдаумен көмектесті. Бірақ үш ойыннан кейін олар 25 ярдты жоғалтты. Бірінші қадамда Ньюхаус желі қорғаушысы Энди Расселмен 3 ярдтық қашықтықта тоқтатылды. Содан кейін Гринвуд Стаубахты 12 ярдтық қашықтықта құлатты. Үшінші қадамда Стаубах тағы да 10 ярдтық қашықтықта құлатылды, бұл жолы қорғаушы Дуайт Уайтпен болды. Бұл құлаулар Далласты далалық гол қағу қашықтығынан шығарып, оларды пунтқа мәжбүр етті. Стиллерстің шабуылшылары ойынның бірінші жартысының соңына 3:47 қалып, өздерінің 6 ярдық сызығында допты қайтарып алды. Осы шабуылда Брэдшоу Суоннга 53 ярдтық пас беріп, допты Ковбойлардың 37 ярдық сызығына жеткізді; Суоннның қабылдауы Супербоул тарихындағы ең есте қаларлық акробатикалық қабылдаулардың біріне айналды. Келесі ойында Брэдшоу Даллас 6-да Суоннпен байланысты жіберіп алды (бірақ CBS-тің Пэт Саммеролл толық емес пас Сталлуортке арналған деп ойлады). Питтсбург екі минуттық ескертуден кейін 19 ярдтық сызыққа дейін жетті, бірақ шабуыл сол жерде тоқтап, Герала 22 секунд қалғанда сол жақтан теңдестіретін 36 ярдтық далалық голды сәтті орындамады.

Үшінші тоқсан

Питтсбург екінші жартыны бастау үшін допты ұшырып жібергеннен кейін, олар гол соғуға тамаша мүмкіндік алды. Бұрыш қорғаушысы Дж.Т. Томас Стаубахтың «Каубойс» командасының қабылдаушысы Голден Ричардсқа арналған пасын ұстап алып, 35 ярдқа Даллас командасының 25 ярдтық сызығына қайтарды. Бірақ, «Стиллерс» тағы да гол соға алмады, себебі «Даллас» қорғанысы Питтсбургті гол соғу аймағына жақындатпады, ал Герала екінші рет далалық голдан мүлт кетті, 33 ярдтық тепкісі сол жаққа бұрылып кетті. Тепкіден кейін Клиф Харрис Гереланың қақпағын мазақтап, «Далласқа көмектескенің үшін» рахмет айтты. Герела Харристі ұстап алып, оған ауызша шабуыл жасады, бірақ жақын тұрған «Стиллерс» командасының қорғаушысы Джек Ламберт Харристі ұстап алып, Гереланы қорғап жерге лақтырды. Ламберт командаласын қорғағаны үшін ойыннан қуылдыруы мүмкін еді, бірақ төрешілер оны алаңда қалуға рұқсат берді. Үшінші кезеңде ешқандай гол соғылмады, ал «Каубойс» командасы төртінші кезеңге 10:7 есебімен көшті.

Төртінші тоқсан

Төртінші таймның басында Даллас ойыншысы Митч Хупс өзінің 5 ярдтық шегінен шабуыл жасауға мәжбүр болды. Хоупс соққыны шашу үшін алға шыққанда, Питтсбургтен қашықтан жүгіріп келе жатқан Реджи Харрисон сызықты бұзып, соққыны тоқтатты. Доп қауіпсіздік үшін аяқ аймағының артқы бөлігінен өтіп, Далластың есебін 10:9-ға дейін төмендетті. Бұл Супер Боул тарихында тіркелген екінші қауіпсіздік болды, алғашқысы өткен жылы IX Супер Боулда болды, оны да Стиллерс ұтып алды, өйткені Уайт Миннесота Викингс квотербекін Фрэн Таркентонды аяқ аймағында допты жоғалтқаннан кейін тоқтатып, допты қалпына келтірді. Содан кейін "Стиллерс" командасының қақпашы Майк Коллиер 25 ярдтан бостандық соққысын "Каубойд" командасының 45 ярдтық шегіне қайтарды. Даллас 20 ярдтық сызықтағы ойынды тоқтатты, бірақ бұл жолы Герела 36 ярдтық алаңға гол соқты, Питтсбургтің ойын барысындағы алғашқы басымдығын 12:10-ға дейін арттырды. Содан кейін "Каубойд" командасының келесі шабуылының бірінші ойынында "Стиллерс" қорғаушысы Майк Вагнер Стаубахтың пасын ұстап алды және оны Даллас 7 ярдтық сызығына 19 ярдқа қайтарды, содан кейін оны Нили тоқтатып, құлатты. Вагнердің ұстауы "Каубойд" командасының алғашқы тачдаунын соққан кездегі ойыннан шыққан. Вагнер орталық алаңға қараудың орнына Пирсонға қарап, оның үлгісін таныды. Кейінірек Стаубах былай деді: "Бұл ойынды біз маусым бойы ойнадық. Бұл жұмыс істемеген алғашқы рет болды". "Каубойд" командасының қорғанысы тағы да тачдаунды болдырмауға тырысты, бірақ Герела 18 ярдтық алаңға гол соқты, "Стиллерс" командасының басымдығын 15:10-ға дейін арттырды. "Стиллерс" командасы допты қайтадан ұстап, ойынның соңына 4:25 минут қалғанда өздерінің 30 ярдтық сызығында допты иеленді, бұл оларға ойынды жеңу үшін басымдығын арттыруға немесе уақытты бітіруге мүмкіндік берді. Бірақ екі ойыннан кейін "Стиллерс" командасы өздерінің 36 ярдтық сызығында 3-ші және 4-ші орынға тап болды. "Каубойд" командасы қысқа пас немесе жүгіруді күтеді деп ойлап, Брэдшоу ұзақ паспен күресуге шешім қабылдады және Суаннға терең пост үлгісін орындауға айтты. Брэдшоу пас беруге қайта оралғанда, Клифф Харрис пен желі қорғаушысы Д. Д. Льюис екеуі де оны жұмыстан шығару үшін шабуыл жасады, бірақ Брэдшоу Льюистен қашып, Гаррис пен қорғаныс тақтасынан Ларри Коулдың тегістеуінен бұрын доп тастады. Содан кейін Суанн 5 ярд сызығынан допты ұстап алды және 64 ярдтық тачдаунды алу үшін аяқ аймағына жүгірді. Брэдшоу Своннның ұстап алуын немесе тачдаунды көрмеді, өйткені Коулдың Брэдшоудың қалпағына соққы беріп, оны бас жарақатпен ойыннан шығарып салды. Тек киім ауыстыратын бөлмеге апарылғаннан кейін ғана оған болған оқиға туралы айтылды. Ойын қайта басталғаннан кейін, Гереланың қосымша ұпайға ұмтылуы сол жақ тік қақпаға тиді, бірақ "Стиллерс" командасы ойынның соңына 3:02 минут қалғанда 21:10 басымдыққа ие болды. Екі ұпай айырмашылығына қарамастан, уақыт қалғанда, ойын әлі "Стиллерс" командасының пайдасына аяқталмаған. Кейін Стаубах "Каубойд" командасын 80 ярдпен 5 ойынмен бастап, екі Пирсонның негізгі қабылдауы болды: Дрю Питтсбургте 43-те 31 ярд және Престон 34-те 9 ярд. Шабуыл Стаубахтың 34 ярдтық тачдаунды кең қабылдаушы Перси Ховардқа тапсыруымен аяқталды, бұл "Каубойд" командасының тапшылығын 1:48 минут қалғанда 21:17-ге дейін қысқартты (Ховардтың тачдаунды қабылдауы оның NFL мансабының жалғыз аулауы болды; оны NFL Films шығарған ерекшелік пакетіне Джон Фаценда есімімен атаған жоқ). Муллинс "Даллас" командасының қарсы соққысын қайтарып алғаннан кейін, қазір резервтік квотербек Терри Ханратти бастаған "Стиллерс" командасы келесі шабуылда төрт рет ойнауға тырысты, бірақ "Каубойд" командасының қорғанысы оларды "Даллас" 39-да төртінші жерде тоқтатты. Бұл процесте "Даллас" командасы барлық тайм-ауттарды пайдаланып, 1:22 минут қалғанда ойынды жеңу үшін тағы бір мүмкіндік алды. Кейбіреулер неге Нолл төртінші жерге баруды таңдады деп күмән келтірді, бірақ кейіннен NFL Films түсіндіргендей, оның бүкіл тепкілеу ойыны барлық ойын бойы күмәнді болды, Герела қосымша ұпай мен екі алаңнан гол жіберді, ал Уолден бір рет соққыға түсіп, екі рет тосқауылға түсті. (Гереланың проблемалары алғашқы соққыдан басталған болуы мүмкін, ол Хендерсонды шайбадан құтқарып, шайбасын ұстап қалуға мәжбүр болды.) Стаубах 11 ярдтан орта алаңға дейін жүгіріп, 12 ярдтан Престон Пирсонға 38 ярдтық сызықта жетіп, содан кейін оны аяқтады. Пирсон сағатты тоқтату үшін шекарадан тыс жүгірудің орнына ортаға қарай жүгірді. Келесі ойын кезінде Стаубах төменгі шнурды ұстай алмады, бірақ допты қайтарып алып, оны аяқсыз жерге тастады. Екінші рет 12 секунд қалғанда, ол Ховардқа арналған пас жіберді, бірақ доп Ховардтың қалқанына қайтып келді және "Асыл Мария" қайталамасы болмады. Егер Говард өзінің аяқ жағында орналасқан орнынан бірнеше дюйм артқа жылғанда, доп төмен түскенде, ол допты ұстап алуға және өзін "Каубойд" тарихына жазуға мүмкіндік алған болар еді. Содан кейін үшінші рет 3 секунд қалғанда, Стаубах тағы да Ховардқа аяқ аймағында "Асыл Мария" пасын аяқтауға тырысты, бірақ доп Вагнердің қолынан аяқ аймағындағы қауіпсіздік ойыншысы Глен Эдвардстың қолына түсті, Питтсбургтің қатарынан екінші Супер Боул жеңісін қамтамасыз етті. Брэдшоу ойынды 19 пасқа 9 рет аяқтап, 209 ярд және екі тачдаун соқты, бірде-бір ұстамады. Ол допты 16 ярдқа жеткізіп жүгірді. Стаубах 24 пасқа 15 рет аяқтап, 204 ярд және екі тачдаун соқты, үш ұстама жасады. Ол бес рет 22 ярдқа жүгірді, бірақ жеті рет құлатты. Бұл Супер Боулдың біріншісі болды, онда барлық тачдаун паспен соғылды. Содан бері, тек үш басқа Супер Боул, XV, LVI және LVIII барлық тачдаун паспен соғылды. "Стиллерс" командасының шабуылшысы Франко Харрис ойынның ең көп жүгірген ойыншысы болды, ол 82 ярдқа жүгірді және 26 ярдқа пас ұстады. Ньюхаус "Каубойд" командасының ең көп жүгірген ойыншысы болды, ол 56 ярдқа жүгірді және 12 ярдқа екі пас ұстады. Гринвуд Супер Боул рекордын 4 құлатты, бірақ ол 1982 жылға дейін NFL құлатты ресми түрде жазбаға алмағандықтан танылмады.

Салдары

Бұл ойын алғашқы 10 Супер Боул ойынының ең қызықтысы ретінде есте қалды. Сванннің батырлығы және Ламберттің 14 тақылдауы мен Клифф Харристің құлауы – ойынның есінде қалған сәттері. 1974 жылғы маусымды бастау үшін құрамаға қосылмаған және Питтсбургтегі алғашқы төрт маусымының көп бөлігінде сыныптан өткен Брэдшоу, Супер Боулда екі жеңіс әкелген тачдаунды бірінші квотербек ретінде тарихта қалды. "Стиллерстің" үш мәрте қатарынан чемпиондыққа талаптануы 1976 жылғы АФК чемпионатында "Окленд Рейдерске" 24:7 есебімен жеңіліспен аяқталды. Бұл маусымда Питтсбургтің қорғанысы бес қарсыласын тоқтатып, 9 ойындық кезеңде тек 28 ұпай ғана жіберді. Питтсбургке жеңілу және 1976 жылғы плей-оффтан ерте шығу "Каубойстың" 1977 жылғы драфта Тони Дорсетті таңдауына ықпал етті, ол Даллас шабуылына жаңа күш беруге көмектесті. Дорсет Далласты сол жылы плей-оффтың бірінші турында "Стиллерсті" жеңген "Денвер Бронкосқа" қарсы Супер Боул XII жеңісіне бастап барды. Питтсбург пен Даллас Супер Боул XIII-те (Майамиде өткен) тағы бір қызықты ойын өткізді. Нәтижесі бұрынғыдай болды, "Стиллерс" 35:31 есебімен жеңіске жетті. Бірақ Супер Боул X – екі танымал команда арасындағы бәсекелестіктің бастауы болды. "Каубойлар" 1995 жылғы маусымнан кейін өткен Супер Боул XXX-те "Стиллерсті" 27:17 есебімен жеңіп, кек алды. Бұл "Оранж Боулда" жасанды газонға (атап айтқанда, Poly Turf) ойналған соңғы футбол ойыны болды. 1976 жылы алаң табиғи шөппен жабылған және стадион 2007 жылы жабылғанға дейін солай болды. Poly Turf алғаш рет 1970 жылы "Оранж Боулға" орнатылып, 1972 жылы жаңаланды, бірақ ойыншылар жиі алаңның сырғақтығына шағымданды, ал алаңдар Оңтүстік Флоридаға тән ыстық күннің әсерінен түсін кетірді. Бұл сонымен қатар, ФилдТёрф алаңында өткен МетЛайф стадионындағы Супер Боул XLVIII (2014 жыл, шамамен 39 жыл өткен соң) дейін ашық ауада жасанды газонға ойналған соңғы Супер Боул болды.

Соңғы статистика

Көздер: NFL.com Супербоул X, Супербоул X ойын іздеушісі, Супербоул X ойын іздеушісі.

Статистикалық салыстыру

Dallas CowboysPittsburgh SteelersБірінші топтама1413Жүгіріп бірінші топтама67Паспен бірінші топтама86Құқық бұзу арқылы бірінші топтама00Үшінші топтама тиімділігі3/148/19Төртінші топтама тиімділігі1/10/3Жалпы жүгіру көрсеткіші108149Жүгіру әрекеттері3146Жүгіруге кеткен орташа қашықтық3.53.2Пас – Аяқталған/әрекеттер15/249/19Қорғаудан шығарылған жалпы қашықтық7–422–19Тасталған доптар саны30Жалпы пас көрсеткіші162190Жалпы қашықтық270339Пантты қайтарудан алынған жалпы қашықтық1–55–31Кик-оффты қайтарудан алынған жалпы қашықтық4–964–89Ұсталған доптардан алынған жалпы қашықтық0–03–89Панттың орташа қашықтығы7–354–39.8Жоғалған доптар4–04–0Құқық бұзулардың жалпы қашықтығы2–200–0Ойынды бақылау уақыты30:3029:30Допты жоғалту30

Рекордтар жинағы

NFL ресми деректеріне сәйкес, Super Bowl X-те келесі рекордтар орнатылды. 2016 NFL Record & Fact Book дерегінше, ең төменгі көрсеткіштер жақшада берілген.

**Ойыншы рекордтары**

**Пас беру рекордтары**
* Ең жоғары пас беру рейтингі, ойын: 122.5 – Терри Брэдшоу (Питтсбург)
* Мансап бойынша ең көп тачдаун пасы: 4 – Роджер Стаубах (Даллас)

**Жүгіру рекордтары**
* Мансап бойынша ең көп әрекет: 61 – Франко Харрис (Питтсбург)

**Қабылдау рекордтары**
* Ойын бойынша ең көп ярд: 161 – Линн Сванн (Питтсбург)
* Ойын бойынша ең жоғары орташа пайда (3 қабылдау): 40.3 ярд (4–161)

**Біріктірілген ярд рекордтары** †
* Мансап бойынша ең көп әрекет: 64 – Франко Харрис
* Ойын бойынша ең көп ярд: 161 – Линн Сванн

**Фумблдар**
* Ойын бойынша ең көп фумбл: 3 – Роджер Стаубах
* Мансап бойынша ең көп фумбл: 3 – Роджер Стаубах, Франко Харрис

**Қорғаныс**
* Ойын бойынша ең көп сэк: 4 – Л. К. Гринвуд (Питтсбург)

**Арнайы топтар**
* Ең ұзын кик қайтарылымы: 48 ярд – Томас Хендерсон (Даллас)
* Мансап бойынша ең көп кик қайтарылымы: 7 – Престон Пирсон (Даллас)

**Теңескен рекордтар**
* Ойын бойынша ең көп тачдаун пасы: 2 – Роджер Стаубах, Терри Брэдшоу
* Ойын бойынша ең көп ұсталған пас: 3 – Роджер Стаубах
* Ойын бойынша ең көп қайтарылған фумбл: 2 – Роджер Стаубах
* Мансап бойынша ең көп қайтарылған фумбл: 2 – Франко Харрис, Роджер Стаубах, Бобби Уолден (Питтсбург)
* Ойын бойынша ең көп сейфти: 1 – Регги Харрисон (Питтсбург)
* Ойын бойынша ең көп кик қайтарылымы: 4 – Престон Пирсон
* Ойын бойынша ең көп қабылдау: 3 – Голден Ричардс (Даллас)
* Мансап бойынша ең көп әрекет етілген филд гол: 5 – Рой Герела (Питтсбург)

† Бұл санатқа жүгіру, қабылдау, ұсталған пас қайтарылымы, пант қайтарылымы, кик қайтарылымы және фумбл қайтарылымы кіреді.
‡ Сэктер NFL-дің Super Bowl XVII-ден бері ресми статистикасы болып табылады. Super Bowl X үшін NFL-дің ресми қорытындысында сэктер «Пас беруге тырысқанда тоқтату» деп тіркелген.

**Даллас** | **Позиция** | **Питтсбург**
------- | -------- | --------
Голден Ричардс | WR | Джон Сталлуорт‡
Ральф Нили | LT | Джон Колб
Бертон Лоулес | LG | Джим Клэк
Джон Фицджеральд | C | Рей Мансфилд
Блейн Нэй | RG | Джерри Муллинс
Рэйфилд Райт‡ | RT | Гордон Грейвелл
Жан Фугет | TE | Ларри Браун
Дрю Пирсон‡ | WR | Линн Сванн‡
Роджер Стаубах‡ | QB | Терри Брэдшоу‡
Престон Пирсон | RB | Франко Харрис‡
Роберт Ньюхаус | RB | Рокки Блейер
Эд "Тойлл" Джонс | LE | Л. К. Гринвуд
Джетро Пью | LT | Джо Грин‡
Ларри Коул | RT | Эрни Холмс
Харви Мартин | RE | Двайт Уайт
Дейв Эдвардс | LLB | Джек Хэм‡
Ли Рой Джордан | MLB | Джек Ламберт‡
Д. Д. Льюис | RLB | Энди Рассел
Марк Вашингтон | LCB | Дж. Т. Томас
Мел Ренфро‡ | RCB | Мел Блаунт‡
Чарли Уотерс | LS | Майк Вагнер
Клифф Харрис‡ | RS | Глен Эдвардс