Кіріспе

Румынияның әкімшілік аймағы (қазіргі румын әкімшілік аймағы) – Румынияның әкімшілік бөлінісі (județ), елдің батыс бөлігінде, Венгриямен шекарада орналасқан, көбінесе Кришана аймағында және Банат аймағындағы бірнеше ауылдарда жатыр. Аймақтың әкімшілік орталығы Арад қаласы. Арад округі Дунай – Криш – Муреш – Тиса Еуроаймағының құрамына кіреді.

Атауы

Венгр тілінде ол Арад мегьесі, серб тілінде Арадски округ, ал неміс тілінде Арад округі деп аталады. Ауданы әкімшілік орталығы Арадтың атымен аталған.

География

Облыстың жалпы ауданы , ұлттық румын аумағының 3,6% құрайды. Арад округінің жер бедері екі ерекше аймаққа бөлінеді, олардың әрқайсысы округ аумағының шамамен жартысын алып жатыр. Округтің шығыс бөлігінде төбелі және жанық таулы жерлер (Dealurile Lipovei, Munții Zărandului, Munții Codru Moma) орналасқан, ал батыс бөлігінде Арад жазығы, Төменгі Муреш жазығы және Жоғары Винга жазығынан тұратын жазық аймаққа толы. Биіктікті ескерсек, округтің шығысынан батысына қарай 1489 метрден 100 метрден төменге дейін сатылап төмендейтінін көреміз. Шығыс жағында Заранд таулары мен Кодру Мома таулары орналасқан, олардың барлығы Батыс Карпаттың ірі тобы – Апусени тауларының құрамына кіреді.

Көршілері

Алба және Хунедоара округтері шығыс жағында. Венгрия батыс жағында, Бекес және Цсонград округтерімен шектеседі. Бихор округі солтүстік жағында. Оңтүстік жағында Тимиш округі орналасқан.

Климат және жауын-шашын

Климат жағынан Арад округінің ерекшеліктері, мұхиттың ықпалымен қатар, типтік қоңыржай континенттік климатқа ие. Ауа массаларының айналымы батыстан шығысқа қарай бағытталған, ал биіктік арта келе бұл бағыт күшейе түседі. Жылдық орташа температура жазықтарда 10°C, төбелер мен етегінде 9°C, ал төменгі тауларда 8°C және ең биік жерлерде 6°C шамасында болады. Жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері жазықтарда, төбелер мен етегінде және таулы аймақтарда тиісінше құрайды.

Халық саны

1930 жылғы санақ деректеріне сәйкес, округтің халқы 423 469 адамды құрады, оның 61,0% румындар, 19,5% венгрлер, 12,3% немістер (банат швабтары), 2,8% словактар, 2,1% яһудилер, сондай-ақ басқа да аз ұлт өкілдері. Діни көзқарасы бойынша, 55,8% православие дінін ұстанды, 26,5% рим-католик, 5,5% кальвиншілер, 4,2% грек-католик, 3,2% лютеран, 2,4% яһуди, 1% баптист, сондай-ақ басқа да аз ұлт өкілдері болды.

Қала тұрғындары

1930 жылы округтің қалалық халқы 77 181 адамды құрады, оның 39,3% румындар, 38,8% венгрлер, 9,1% еврейлер, 7,1% немістер (банат швабтары), 1,7% сербтер мен хорваттар, 1,4% словактар, сондай-ақ басқа да аз ұлт өкілдері болды. Қалалық аймақтағы тілдер: венгр тілі (53,3%), румын тілі (37,0%), неміс тілі (6,0%), серб тілі (1,4%), идиш тілі (0,9%), сондай-ақ басқа да аз ұлт өкілдері. Діни құрамы бойынша қала халқы римдік католиктерден (38,5%), православиелерден (33,8%), еврейлерден (10,1%), кальвинистерден (9,9%), грек католиктерінен (4,0%), лютерандардан (2,6%) және басқа да аз ұлт өкілдерінен тұрды. АСТРА Арад зауыты 1922 жылдан 1926 жылға дейін автомобильдер өндірді. 1922 жылы зауыттың күндізгі өндірісі 2 автомобильді құрады.