Кіріспе

Саскачеванның 13-ші премьер-министрі (2001–2007)

Лорн Альберт Калверт (24 желтоқсан 1952 жылы туған) – 2001 жылдан 2007 жылға дейін Саскачеванның 13-ші премьер-министрі қызметін атқарған канадалық саясаткер. Калверт Саскачеван Жаңа демократиялық партиясының лидері және 2001 жылдан 2009 жылға дейін Саскатун Риверсдейл сайлау округінен заң шығарушы жиналыстың депутаты болды, содан кейін ол саяси мансабынан кетті. Бұрын ол 1986 жылдан 1999 жылға дейін Мус-Жоу Вакамоу сайлау округінен депутаты болып сайланған. Калверт 2001 жылы Рой Романов зейнетке шыққаннан кейін НДП лидері болып сайланғанда премьер-министр болды. Партияның әлеуметтік-демократиялық дәстүліне сүйене отырып, Калверт партияны 2003 жылғы провинциялық сайлауда көпшілік дауыспен үкімет құруға жетектеді. Оның партиясы 2007 жылғы сайлауда Брэд Уоллдың Саскачеван партиясына жеңіліп қалды. Калверттің премьер-министрлік қызметінің соңында провинция экономикасы табиғи ресурстар бағасының күрт өсуіне байланысты айтарлықтай жақсаруды бастан кешірді.

Ерте өмір және мансап

Калверт Саскачеван провинциясының Мус-Джоу қаласында дүниеге келген. Ол Регина университетінде экономика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Бастапқыда заң оқуды жоспарлаған Калверт ақырында теологияны оқып, Канада Біріккен шіркеуінде дін қызметкері болуға шешім қабылдады. Саскатундағы Сент-Эндрю колледжі семинариясын бітіргеннен кейін, 1976 жылы Біріккен шіркеудің пасторы болып тағайындалды және бірнеше ауылдық қауымдарда қызмет етті. 1979 жылдан 1986 жылға дейін Калверт Мус-Джодағы Сион Біріккен шіркеуінің пасторлық қызметін атқарды.

ҰКП АДМ (1986-1999)

Калверт 1986 жылғы провинциялық сайлауға дейін провинциялық саясатқа қатысты, Моуз-Джоуда жоспарланған казино құрылысын тоқтату платформасымен Жаңа Демократ партиясынан сайлауға түсті. Ол Саскачеван заңнамалық ассамблеясына Моуз-Джоу-Оңтүстік сайлау округінің депутаты (МЛА) болып сайланды, Грант Девайннің Прогрессивті консервативтік үкіметіне қарсы оппозицияда қызмет етті. Калверт 1991 және 1995 жылғы сайлауларда қайта сайланды, осы кезде Рой Романовтың басшылығымен НДП екі рет көпшілік дауыспен үкімет құрды. Калверт 1999 жылғы сайлауда қатыспауға шешім қабылдады, нәтижесінде НДП азшылық үкімет құрды, ал Моуз-Жау округінде оның орнын Деб Хиггинс басты.

Саскачеванның премьер-министрі (2001-2007)

2000 жылдың соңында Романов саясаттан қанағаттанғанын жариялап, партия басшылығына, тікелей премьер-министрлік лауазымына жол ашты – Вудро Ллойдтың 1961 жылы Томми Дугластың орнын басып, НДП басшысы және премьер-министр болғаннан бергі бірінші мұндай жарыс. 2001 жылғы сайысқа жеті үміткер қатысып, өте бәсекелі болды, бұл оны тарихындағы ең ірі НДП басшылығы сайлауына айналдырды. Бұл сондай-ақ, делегаттық сайлаудың орнына, «бір мүше – бір дауыс» қағидатын қолданған алғашқы сайлау болды. Калверт бұрынғы НДП депутаты, содан кейін провинциялық әділет министрі болған Крис Аксуорти, Бакли Белангер, Джоан Кроффорд және Мейнард Соннег сияқты үш қазіргі кабинет министрі, Ұлттық фермерлер одағының бұрынғы президенті Нетти Вибе және бұрынғы «Жас жаңа демократтар» президенті Скотт Бандамен бірге сайысқа қосылды. Аксуорти Романовтың мұрасын жалғастыруға үміткер болды, ал Калверт пен Вибе неолибералдыққа қарсы күшті науқандар жүргізді. Вибе ашық түрде неолибералдыққа қарсы науқан жүргізсе, Калверт дәстүрлі әлеуметтік-демократиялық науқанды қолдады, әлеуметтік бағдарламаларға, әсіресе денсаулық сақтау және білім беру салаларына көбірек назар аударуды ұсынды. Вибе үшінші орынды иеленді, ал Калверт барлық дауыс беру кезеңінде көш бастап, соңғы кезеңде 18 мыңға жуық дауыстың 58 пайызын алып Аксуортиді жеңді. Калверт НДП-ны басқарған кезде Саскачеван партиясы – 1997 жылы құрылған жаңа консервативтік саяси партия – 1999 жылы НДП-ны азшылық үкіметке дейін төмендетіп, Саскачеванның ауылдық аймақтарында сәтті өнер көрсеткеннен кейін үлкен жетістікке қол жеткізуге жақын болды. Саскачеван партиясы 2003 жылғы провинциялық сайлау алдындағы сауалнамаларда көш бастады. Алайда, Калверт әлеуметтік шығыстарды, әсіресе білім беру және денсаулық сақтау салаларын айтарлықтай арттыру туралы уәдесін орындады және өз партиясының провинцияның маңызды мемлекеттік кәсіпорындарын қолдауы мен Саскачеван партиясының басшысы Элвин Германсонның жекешелендіруге дайындығы арасында күрт контраст жасады. 2003 жылдың қарашасында НДП 58 орынның 30-ын жеңіп, көпшілік үкіметке ие болды. Өзінің толық өкілеттігі кезеңінде Калверт балаларға баулыудағы орындарды кеңейтіп, бірнеше мақсатты әлеуметтік бағдарламаларды енгізді. Үкімет сондай-ақ иммиграциялық жүйелерді реформалауды, көбірек иммигранттарды тартуды және жаңартылатын энергия мен энергияны үнемдеуге инвестицияларды арттыруды бастады. Калверттің шығыс жоспарларын тауар бағасының жаңаруы қолдады, бұл провинцияның ресурстық кірісін едәуір арттырды. Калверт салықтық тексеру комиссиясын құрды, ол провинцияны көршілерімен үйлестіру үшін корпоративтік салықты төмендетуге әкелді. Бұл, табыс салығы мен ресурстық роялтилерді түзетумен қатар, провинциялық экономиканың жылдам өсу кезеңін бастады. НДП провинциялық сату салығын 5 пайызға дейін төмендетті, оқу ақысын тоқтатты және жолдарды жаңартуға инвестициялады. Өкімет мерзімінің соңында Калверт федералды үкіметпен, Стивен Харпердің консерваторлары басқаратын азшылық парламентімен күшті қақтығысқа түсті. 2007 жылдың наурыз айында Калверт 2007 жылғы федералды бюджетте енгізілген теңестіру формуласынан жаңартылмайтын ресурстардан түсетін кірістерді қайтару Саскачеванның уәде етілгеннен гөрі әлдеқайда аз соманы алатынын мәлімдеді. Калверт өз үкіметіне федералды үкіметке қарсы сотқа шағымдануға дайындалуды тапсырды, бірақ бұл әрекет көктемгі провинциялық сайлаумен тоқтатылды. Калверт пен оның үкіметі 2007 жылғы провинциялық сайлауда жеңілді, онда провинцияның өркендеген экономикасын және денсаулық сақтауды басқару мәселелері басты назарда болды. НДП-ның басты сайлау уәдесі – рецепт бойынша дәрі-дәрмек бағасын 15 долларға дейін шектеуді көздейтін жалпыға бірдей дәрі-дәрмек жоспары болды. Нәтижесінде НДП 21 орынға дейін төмендеді, ал Уоллдың партиясы көпшілік үкіметке ие болды.

Зейнеткерлік

2007 жылғы сайлаудан екі апта өткен соң, федералды НДП өкілі Брэд Лавин журналистерге Джек Лейтонның кеңсесі Кальверттен 2008 жылғы федералды сайлауда кандидат болу мүмкіндігін қарастыруды сұрағанын растады. Кальверт кандидаттыққа түсуден бас тартты, бірақ партияның федералды кандидаттарын қолдайтынын мәлімдеді. Кальверт 2008 жылдың 16 қазанында партия басшысы лауазымынан кететінін жариялады, соның нәтижесінде басшылыққа сайлау жарысы басталды. Романов пен Аллан Блейкени үкіметтерінде бұрынғы министр болған Дуэйн Лингенфелтер 2009 жылдың 6 маусымында төрт үміткердің ішінде партияның жаңа басшысы болып сайланды. 2009 жылдың мамыр айындағы көктемгі сессияның соңында Кальверт үкіметінің экономикалық жетістіктерін атап өтті және Біріккен шіркеуге оралуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді.

Зейнеткерлікке шыққаннан кейінгі және құрметтер

2009 жылдан 2018 жылға дейін Калверт Саскатун қаласындағы Сент-Эндрю колледжінің директоры қызметін атқарды. 2019 жылы Сент-Эндрю колледжі Калвертке құрметті дінтану докторы атағын берді.

Жеке өмір

Калверт Бетти Калвертке үйленген; олардың екі баласы бар. Калверттің көп жылдан бері айналысатын хоббилерінің бірі – ескі мектептік және қалалық автобустарды кемпингке арналған көліктерге айналдыру еді.