Кіріспе

Халықтардың жаһандық әрекеті (PGA) – капитализмге қарсы тұру және әлеуметтік және экологиялық әділдік үшін күрестегі радикалды әлеуметтік қозғалыстардың, халықтық науқандардың және тікелей әрекеттердің бүкіл әлемдік үйлестіруші ұйымы. PGA антиглобализациялық қозғалыстың бір бөлігі болды.

Тарих

PGA-ның құрылуына бастама берген түрткі 1996 жылы Zapatista Army of National Liberation (EZLN) шақырған әлемдік жиын болды. Олар 1994 жылғы Жаңа жыл күні Солтүстік Америка еркін сауда аймағы (NAFTA) қолданысқа енгенде Мексиканың кедей Чиапас штатында халықтық көтеріліс ұйымдастырды. Сапатистер халықаралық халықтық қозғалыстардың «анкуентро» (кездесу) деп аталатын жиналысын шақырып, Чиапас орманында арнайы салынған ареналарда ортақ тактика, мәселелер мен шешімдерді талқылауға шақырды. 40-тан астам елден 6 мың адам қатысып, «барлық жеке күрес пен қарсылықтардың ұжымдық желісін – неолиберализмге қарсы және адамзат үшін күрестің құрлықтар аралық желісін» құрамыз деп жариялады. 1997 жылдың тамызында Еуропалық Сапатистерді қолдау желісі Испанияда екінші «Encuentro» өткізуді ұсынды, оны 1996 жылғы кездесуде Сапатистермен бірге жоспарлаған болатын. Әлемнің түкпір-түкпірінен қозғалыстардың делегаттары келді, мысалы, Бразилияның Жерсіз жұмысшылар қозғалысы (MST), пайдаланылмаған жерлерді иелену арқылы шаруашылықтар құрып, сондай-ақ Үндістанның Карнатака Раджа Райта Санга KRRS (Карнатака мемлекеттік шаруалар қауымдастығы), «Монсантоны өртеу» науқанымен танымал, олар генетикалық түрлендірілген егістіктерді өртеді. Осы жерде жаңа құрылатын желінің негізгі мақсаттары мен ұйымдастыру принциптері жасалды. 1998 жылдың ақпан айында барлық континенттен келген қозғалыстар тағы да Женевада кездесіп, «Халықтардың жаһандық әрекеті» атты бастаманы іске қосты.

Горизонталистік құрылым және ұйымдастыру моделі

PGA көлденең ұйымдастыру формасын қолданды, бұл анархистік саяси үлгілердің ықпалымен қалыптасқан, онда құралдар мен мақсаттар біріктірілген. Оның құрылымы мен ұйымдастыру жолы, ішінен "тік" немесе авторитарлық қозғалыстарды сынау ниетімен жасалды.

Негізгі қызметтері

Халықтардың жаһандық әрекеті үш негізгі бағытта жүргізілді. Әлемдік іс-қимыл күндері, континенттер аралық/халықаралық және аймақтық конференциялар, сондай-ақ әлемнің бір бөлігінен екінші бөлігіне ынтымақтастық орнату үшін белсенділердің саяхаттайтын керуендер.

Әлемдік іс-қимыл күндері

Осы уақытқа дейін PGA-ның басты қызметі – бүкіл әлемдегі орталықтандырылмаған Жаһандық әрекет күндерін үйлестіру үшін саяси алас ретінде тамашалау, капиталистік жаһандануға халық қозғалыстарының қарсылығын көрсету болды. 1998 жылғы мамырда Женевада өткен Дүниежүзілік сауда ұйымының екінші министрлік конференциясындағы алғашқы Жаһандық әрекет күндеріне бес құрлықта 60-тан астам демонстрация мен көшелік мерекелерге ондаған мың адам қатысты. Келесі Жаһандық әрекет күндері: Капиталға қарсы карнавал (18 маусым 1999), АҚШ-тың Сиэтл қаласында Дүниежүзілік сауда ұйымының 3-ші саммиті (30 қараша 1999), Чехияның Прага қаласында Халықаралық валюта қоры / Дүниежүзілік банк отырысы (26 қыркүйек 2000), Италияның Генуя қаласында G8 отырысы (21 маусым 2000), Катардағы ДСҰ-ның 4-ші саммиті (9 қараша 2001) және т.б.

Конференциялар

PGA-ға қатысатын топтар әлемнің көптеген аймақтарында жаһандық және өңірлік конференцияларды, семинарларды және басқа да іс-шараларды ұйымдастырды. 1998 жылы Женевада өткен іс-шарадан бері, Дүниежүзілік сауда ұйымының (ДСҰ) министрлер кеңесіне дейін: Бангалор қаласында, Үндістанда (1999), және Боливияның Кочабамба қаласында (2001) жаһандық PGA конференциялары өткізілді. Өңірлік конференциялар Еуропада (Афина, Милан, Белград, Барселона, Дижон, Лейден), Мексикада, Никарагуада, Панамада, Бразилияда, Бангладеште, Жаңа Зеландияда (Аотеароа) және АҚШ-та ұйымдастырылды.

2008 жылғы Еуропалық конференция

2006 жылы 19 тамыздан 3 қыркүйекке дейін Францияда, Еуропада халықтардың жаһандық әрекеті жиыны орталықтандырылмаған түрде өтті. Алғашқы тоғыз күн бес алаңға бөлінді, әр алаңның өзіндік тақырыбы болды, ал соңғы бес күн Дижондағы «Les Tanneries» автономды кеңістігінде орталықтанған жерде өтті.

Оңшыл антиглобализациялық

Бірінші PGA белгісінің алғашқы нұсқасы «ДСҰ-ны және басқа сауданы либералдау келісімдерін (APEC, ЕО, НАФТА және т.б.) әлеуметтік және экологиялық тұрғыдан зиянды жаһандануды белсенді түрде ілгерілететін ретінде толыққанды жобау қажет» деді. Бұл тым кең деп сынға алынды және PGA-да оңшыл/ұлтшыл қозғалыстардың қатысуына жол берді. Кейбіреулер Майк Доланның қатысуын сынады, ол Ральф Надердің «Public Citizen» тұтынушылардың бақылау тобында жұмыс істеді, PGA керуеніне қаражат жинады және кейіннен оңшыл президенттік үміткер Пэт Бьюкененді қолдады. Долан Бьюкененнің «Америкалық жұмысшылар мен халық ең бастысы» деген сөздерін ашық айтқан газет мақаласын таратты. Доланның іс-әрекеттері мен көзқарасы төменгі деңгейде сынға ұшырағанда, Американың PGA керуенін үйлестірушісі Майкл Моррилл оны қорғады. «Біз мүмкіндігі болғанда бірге жұмыс істейік, қажет болғанда параллель жұмыс істейік, бірақ біздің мақсатымыз ДСҰ мен оның корпоративтік пайдакөрушілерін жою болғанда, ешқашан бір-бірімізге қарсы жұмыс істемейік». Осының нәтижесінде, капитализмге, колониализмге, расизмге және патриархатқа қарсылықты нақтылау үшін PGA белгілері өңделді. Дегенмен, кем дегенде 2004 жылға дейін PGA шаралары оңшыл антиглобалистік белсенділерді тартуын жалғастырды. 2004 жылы Белградтағы Яжинциде өткен Еуропалық PGA конференциясы «фашист, егер ол белгілерді құрметтесе және конференция кезінде дұрыс мінез-құлық танытса, қызығушылық білдірген жағдайда, мәселе тудырмайды» деп келісті. Кейіннен бір түзету қосылса да, бұл дау Леонид Савиннің (Украинаның PGA ақпараттық орталығының үйлестірушісі) Александр Дугиннің саясатына деген симпатиясынан туды. Савиннің «Еуразия партиясымен» байланысты белсенді екені анықталғаннан кейін, PGA Украинаның ақпараттық орталығы PGA веб-сайтынан алынып тасталды. Сондай-ақ, Ұлттық анархизм туралы да қараңыз.

Қатысушы ұйымдар

Келесі ұйымдар PGA конференцияларына, керуендерге немесе жаһандық акциялар күндеріне қатысушылардың арасында болды.