Кіріспе

Стандартқа сәйкестікті көрсететін графикалық белгі. Коммерциялық өнім немесе қызметтегі сертификаттау белгісі – бұл оның иесіне (“сертификаттау органы”) белгілі бір өнім берушінің (сертификаттау белгісінің иесі емес) тауарлары немесе қызметтері белгілі бір қасиеттерге ие екенін растауға мүмкіндік беретін тіркелген белгі, мысалы, өңірлік немесе басқа да шығу тегі, материалы, сапасы, дәлдігі, өндіріс тәсілі, кәсіби одақ еңбегімен өндірілгендігі сияқты. Өнімге қойылатын стандарттарды сертификаттау белгісінің иесі белгілейді. Сертификаттау белгілерінің негізінен үш жалпы түрі бар: тауарлар немесе қызметтердің белгілі бір географиялық аймақтан шыққандығын растау (мысалы, Рокфорт ірімшігі); тауарлар немесе қызметтердің сапасы, материалдары, өндіріс әдістері бойынша белгілі бір стандарттарға сәйкес келетінін растау, мысалы, Underwriter Laboratories жүргізген сынақтар; өндірушінің белгілі бір стандарттарға сәйкес келгенін немесе белгілі бір ұйымға немесе одаққа тиесілі екенін растау (мысалы, киімде «одақ жасады» деген белгі). «Сертификациялық белгі» термині салыстырмалы түрде жаңа, сондықтан тарихи сертификациялық белгілерді талқылау кезінде зерттеушілер «гильдия белгісі», «сапа белгісі», «хальмарк» және «сауда белгісі» терминдерін қолданады. Сертификаттау белгісі белгілі бір қасиеттер стандартын немесе ережесін және өндірушінің осы стандарттар мен ережелерге сәйкестігін тексергенін көрсетеді. Нақты сипаттама, сынақ әдістері және сынақ жиілігі стандарттау ұйымымен жарияланады. Сертификаттау тізімі міндетті түрде пайдалануға жарамдылығын кепілдемейді. Дұрыс пайдалану және сынақтан өту қажет болуы мүмкін.

Басқа белгілерден ерекшеленетін сертификаттау белгілері

Сертификаттау таңбаларына иелік ету құқығы, сол сертификаттау таңбасымен тауар сататын немесе қызметтер көрсететін компаниялармен меншік жағынан ешқандай байланысы жоқ тәуелсіз компанияларға тиесілі болуы мүмкін.

Сертификаттау белгілері мен мақұлдаулар

Сертификаттауды көбінесе қате түрде мақұлдау деп атайды, бірақ бұл дұрыс емес. Underwriters Laboratories, TÜV Rheinland, NTA Inc және CSA International сияқты ұйымдар өнімдерді стандартты процедуралар бойынша сынап, оларды сол стандартқа сәйкес келетіндей "тізімге" қосады. Олар өнімнің нақты осы стандартқа сәйкестігін көрсететін белгіні пайдаланудан басқа ешнәрсені мақұлдамайды. Демек, мысалы, өртке төзімді есіктің немесе өртке қарсы спрейдің сертификаттау белгісі, оның ғимарат ішінде қолдануға жалпыға бірдей қабылданғанын білдірмейді. Мақұлдауды құзыретті орган (AHJ) жүзеге асырады, мысалы, қалалық құрылыс инспекторы немесе өрттен қорғау қызметкері.

Халықаралық шарттар мен сертификаттау белгілері

Көптеген елдер ТРИПС келісіміне сәйкес сертификаттау таңбаларын қорғауды қамтамасыз ету үшін тауар таңбаларына қатысты заңнамаларын өзгертуге мәжбүр болды. Кейбір елдер басқа елдердің сертификаттау таңбаларын мойындайды. Бұл бір елде өндірілген тауардың екінші елде сертификатталуын қажет етпеуі мүмкін дегенді білдіреді. Мысалы, Еуропалық Одақ халықаралық шарт негізінде Австралия мен Жаңа Зеландия таңбаларын мойындайды.