Модруш-Риека округі: Хорватия Славония тарихы

Кіріспе

Модрус-Риека округі (; Modrus Fiume vármegye) – Хорватия Корольдігінің тарихи әкімшілік бөлінісі ([[Хорватия округтері]]). Хорватия Славония – Санкт-Стефан Тағының жерлеріндегі (Транслейтания) автономды корольдік, екіұлтты Австро-Венгрия империясының венгр бөлігі. Оның аумағы қазір Батыс Хорватияда орналасқан. Модруш – Огулин қаласына жақын шағын қала; Риека (кейіннен ресми түрде Фиуме деп аталған) – Адриатика теңізі жағалауындағы ірі қала. Дегенмен, Риека Модрус-Риека округінің құрамына кірмей, тікелей Венгрияның басқаруында болды. Округтің орталығы Огулин қаласы еді.

География

Модруш-Риека округінің шекарасы Австрияның (Цислейтания) Истрия (Австриялық жағалаудың бөлігі) және Карниола жерлерімен, Босния мен Герцеговинаның австро-венгрлік билеуімен, Хорватияның Славония округтары Загреб және Лика-Крбавамен, сондай-ақ Фиуме қаласымен/бөлек корпуспен шектесетін. Округтың Адриатика теңізінің жағалауы болған. Оның аумағы шамамен 1910 жылға дейін созылған.

Тарих

Өлке аумағының көп бөлігі 1102 жылы Венгрия Корольдігімен жеке одақ құрған кезде Хорватия Корольдігінің құрамына кірді, ал 1526 жылы Габсбург монархиясының бір бөлігі болды. Огулин маңындағы кейінгі округтің оңтүстік бөлігі 1553 жылы құрылған Хорват әскери шекарасының құрамына кірді. 1466 жылдан 18 ғасырдың соңына дейін Риека (неміс тілінде Sankt Veit am Flaum, итальян және венгр тілінде Fiume деп аталады) Габсбургтердің мұралық жерлерінің бір бөлігі болды және Ішкі Австрияның құрамына кірді. 1776 жылы ол Хорватияға, ал 1779 жылы тікелей Венгрия Коронасына бағындырылды. 1809 жылы аймақ Наполеонның Иллирия провинцияларының құрамына енді. 1815 жылғы Вена конгресінен кейін аймақ Австрия империясына қайта қосылды: оңтүстік бөлігі Әскери шекараға қайтарылды, ал солтүстік бөлігі (бұрынғы француздық Croatie civile провинциясы) қысқа мерзімге жаңа құрылған Иллирия Корольдігімен бірге болды, содан кейін Хорватияға қайта оралды және Загреб округінің бір бөлігін құрады, ал Фьема бұрынғы мәртебесіне ие болды және Хорватиялық жағалау ауданының орталығы болды. 1848 жылғы төңкерістен кейінгі он жылдықтарда Фьема Хорватия Корольдігінің автономиялық бөлігіне айналды және жаңа Фьема/Риека округінің орталығы болды. Абсолютизм кезеңі 1860 жылдың қазан айында аяқталды, соның нәтижесінде Фьема бұрынғы мәртебесіне қайта оралды. 1867 жылғы келісім Австрия империясын Австрия-Мажарстанға айналдырды. Фиуме Санкт-Стефан Тағайынының жерлеріндегі corpus separatum мәртебесін сақтап қалды, бірақ оның мәртебесі 1918 жылы Австрия-Мажарстан тарағанға дейін Хорватия Славониямен даулы болды. 1871 және 1881 жылдар аралығында Әскери шекара таратылды және Хорватия Славония округтері қайта ұйымдастырылды. Огулин-Слюнь округі Огулин (III) және Слюнь (IV) полктерінің бұрынғы округтерінің бірігуінен құрылды. 1886 жылға қарай Хорватия Славония округтері соңғы түрін алды. Модруш-Риека округі Риека округінен, Огулин-Слюнь округінің көп бөлігінен және бұрын Загреб округіне қараған Северин-на-Купи және Босильево маңындағы аумақтан құрылды. Огулин-Слюнь округінің оңтүстік-батыс бөлігі Сенж, Бринье және Криви Пут маңында Бринье ауданына және Лика-Крбава округінің Сенж ауданының бір бөлігіне айналды, ал Слюнь полкінің бұрынғы эксклавы Загреб округіне берілді. 1918 жылдың қазан айында Хорватия Славония Австрия-Мажарстаннан бөлініп, Словендер, хорваттар және сербтер мемлекетінің құрамына кірді, ол де-факто Сербия Корольдігімен бірігіп, Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігін құрды (кейін Югославия деп аталды), бұл 1920 жылы Трианон шартымен ресми танылды. 1922 жылы Видовдан Конституциясы күшіне енді, ол Австро-Венгрия округтерін (және серб аудандарын) облыстармен алмастырды, осылайша Модруш-Риека округінің өмір сүруіне нүкте қойылды. 1991 жылдан бастап, Хорватия Югославиядан тәуелсіздік алғаннан бері, округтің бұрынғы аумағы Хорватияның құрамына кіреді.

Most of the territory of the county was part of the Kingdom of Croatia when it entered a personal union with the Kingdom of Hungary in 1102, and with it became part of the Habsburg monarchy in 1526. The southern part of the later county around Ogulin was part of the Croatian Military Frontier established in 1553. From 1466 until the late 18th century Rijeka (under the German name Sankt Veit am Flaum or the Italian and Hungarian name Fiume) was part of the Habsburg Erblande, forming part of Inner Austria. In 1776 it was transferred to Croatia, then in 1779 was subordinated directly to the Hungarian Crown as a [[Corpus separatum (Fiume), i. e. it became a formally separate entity, part of neither Croatia nor Hungary proper. The area became part of the Napoleonic Illyrian Provinces in 1809. After the 1815 Congress of Vienna the area was reincorporated into the Austrian Empire: the southern part returned to the Military Frontier; the northern part (the former French Croatie civile province) briefly remained with the newly established Kingdom of Illyria, then was restored to Croatia, forming part of Zagreb County, while the Fiume was restored to its previous status as well as being the centre of the Croatian Littoral district. In the decade following the 1848 revolutions Fiume formed part of the autonomous Kingdom of Croatia, becoming the seat of the new Fiume/Rijeka County. The period of absolutism came to an end in October 1860 and with it Fiume was restored to its previous status. Following the Compromise of 1867 which transformed the Austrian Empire into Austria Hungary, Fiume remained a corpus separatum within the Lands of the Crown of Saint Stephen (Transleithania), although its status was disputed by Croatia Slavonia until the dissolution of Austria Hungary in 1918. Between 1871 and 1881 the Military Frontier was disbanded and the counties of Croatia Slavonia were re organised. Ogulin Slunj County was formed from the merger of the former districts of the Ogulin (III) and Slunj (IV) regiments. By 1886 the counties of Croatia Slavonia had taken their final form. Modruš Rijeka County was formed from Rijeka County, the bulk of Ogulin Slunj County and an area around Severin na Kupi and Bosiljevo formerly belonging to Zagreb County. The south western most parts of Ogulin Slunj County around Senj, Brinje and Krivi Put became the Brinje district and part of the Senj district of Lika Krbava County while the former exclaves of the Slunj Regiment were transferred to Zagreb County. In October 1918 Croatia Slavonia seceded from Austria Hungary as part of the State of Slovenes, Croats and Serbs, which de facto merged with the Kingdom of Serbia to form the Kingdom of Serbs, Croats, and Slovenes (later renamed to Yugoslavia) that December; this was formally recognised in 1920 by the Treaty of Trianon. In 1922 the Vidovdan Constitution came into force, replacing the Austro Hungarian counties (and Serbian districts) with oblasts, thereby ending the existence of Modruš Rijeka County. Since 1991, when Croatia became independent from Yugoslavia, the county's former territory has been part of Croatia.