Кіріспе

Фредерик VIII, Шлезвиг-Гольштейн герцогы және Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Аугустенбург герцогы (Frederik Christian August af Slesvig Holsten Sønderborg Augustenborg; Фридрих Кристиан Август Герцог фон Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Аугустенбург; 6 шілде 1829 – 14 қаңтар 1880) – 1863 жылдан бастап Шлезвиг-Гольштейннің екінші герцогы тағына талапкер болған неміс, бірақ шын мәнінде Пруссия басымдық пен нақты басқару билігін қолға алды.

Өмір

Ол Шлезвиг-Гольштейн герцогы Кристиан II Август пен Даннескольд Самсё графесі Луиза Софидің үлкен ұлы болды. Өзінің буынындағы Дания королдік әулетінің ең даниялық ханзадасы осы болатын (Данияның соңғы мұрагерлік дағдарысы кезінде). Оның отбасы Ольденбург әулетіне жатты, оның құрамында ортағасырлық скандинавиялық патшалық әулеттер де болды. Екі тармақ та ортағасырлық Данияның Эстридсен әулетінен, Дания королі Кристиан I-нің әйелі Рихеза Даньская, Эрик V Даньскийдің қызы арқылы шыққандарын айтады, бірақ Фредерик сондай-ақ Эрик V Даньскийдің ұлы Кристофер II-ден де тегін жалғастырды, одан Данияның мұрагері немесе монархы Кристофер III Даньскийден бері ешкім шыққан жоқ. Фредериктің әкесінің әкесінде Ольденбург әулетінің «патшалық» герцогтары болған екі әкесі болды. Фредерик замандастары мен ата-тегінде де ерекшеленді. Оның анасы ежелгі даниялық отбасынан шыққан (Даннескольд Самсё), ал әжесі Луиза Августа Данияның ханшайымы болды. Оның әкесі Фредерик Кристиан II, Аугустенборг герцогы, әжелерінің қатарында екі даниялық жоғары ақсүйек әйелдерін санады (Даннескольд Самсё және Ревентлов), ал әкесінің әжесінің қатарында бір даниялық графша (Ахлефельдт Лангеланд) болды. Фредериктің отбасы ұлтшылдық дәуірде осы тегінің, кімнің құқығы басым екендігі туралы заңдық мәселе шешілгенде жақсы қабылданады деп үміттенді. Отбасы Фредерикті Дания королі болуға дайындады. Алайда, Фредерик этникалық тұрғыдан даниялық тегіне қарамастан, неміс ұлтшылдығының символына айналды. Дания королдік үкіметінің ішкі шеңберлері әр түрлі себептермен Аугустенбургтерге жағымсыз болды. Оның орнына Гессен ханшайымы мен Глюксбург ханзадасы, сол кездегі патша отбасының жақын туыстары артықшылыққа ие болды. Принц Фредериктің әкесі 1848-1851 жылдардағы Бірінші Шлезвиг соғысының басты кейіпкері болды. Принц Фредериктің мұрагерлік талаптары негізінен неміс тілінде сөйлейтін Холштейн герцогтығына қатысты, ал Ольденбург әулетінің мұрагері ретінде оның құқықтарын жүзеге асыру қиын болды, ал Холштейн, бастапқыда Киелі Рим империясының феоды, негізгі мұрагерлік заңда саликалық заңның басты қағидасы болды. Шлезвиг пен Данияның заң тарихында скандинавиялық, сайлау және әйелдер мұрагерлігінің заңдық прецеденттері көп болды. Фредерик пен оның әкесі, қаншалықты даниялық болса да, мұны түсінді және неміс мүдделеріне бейімделді. Жас Фредериктің әкесі 1851 жылы Бірінші Шлезвиг соғысының соңында пруссиялық қолдаудың құлауынан және өз үкіметінің жеңілісінен кейін өзін ұстай алмайтын жағдайға түсті. Ол 1852 жылдың 31 наурызында Дания королі мен оның мұрагерлері пайдасына екі герцогтықты мұралау үшін бірінші болып өз талаптарынан бас тартты. Герцогтар отбасы елден қуылды. Фредерик енді Шлезвиг-Гольштейндегі ұлттық неміс тәуелсіздік қозғалысының символына айналды. Бұл бас тарту Аугустенбург әулеті мен неміс ұлтшылдары Фредерикке ешқандай әсер етпегендігімен түсіндірілді, өйткені ол жеке ештеңеден бас тартқан жоқ және оның атынан ешкім, соның ішінде әкесі де бас тартуға құқылы емес еді. 1856 жылы Фредериктің үйленуі неміс ұлтшылдығына үндеудің бір бөлігі болды (оған қарамастан, оның кіші інісі королева Викторияның қызына үйленді). 1863 жылдың қарашасында Фредерик Дания королі Фредерик VII еркек мұрагерсіз қайтыс болғаннан кейін, егіз герцогтықтарды мұраға алды, ол сонымен қатар Шлезвиг және Гольштейн герцогы болды. Холштейн Гедвиг Гольштейннің ұрпақтары саликалық заң бойынша мұраланғандықтан, тәуелсіздік қозғалысы ұзақ уақыт бойы корольдің өлімі олардың мақсатына жетеді деген үмітпен күтті. Дания Корольдігі де жартылай саликалық заңға бағынды, бірақ оның еркек желісі Фредерик VII-ге аяқталды және Дания заңына сәйкес жартылай саликалық ереже болды, нәтижесінде Кристиан Глюксбург жаңа монарх болып сайланды. Неміс ұлтшылдары Шлезвигтің де өзгертілмеген Саликалық заңға сәйкес мұраланғанын мәлімдеді, бірақ бұл талапты Дания үкіметі бұл провинция Дания заңына бағынады деп дәлелдеп, қабылдамады. Отто фон Бисмарк Шлезвигтің екінші соғысында герцогтықтарды басып алу үшін төңкерісті пайдаланды. Данияның герцогтықтардағы билігі тоқтатылды, Фредерик Кильге жеңіске жетіп кірді, оны құштарлықпен қарсы алды. Алайда, көптеген саяси қиындықтар туындады, бұл династияның ресми қалпына келуіне кедергі болды. Вена шартына сәйкес (1864 жылғы қазан), герцогтықтар Пруссия мен Австрияға берілді, олар оларды басқаруға тиіс болды. Алайда, Пруссия Фредерикке оның үкіметті қабылдауына мүмкіндік бермейтін шарттар қойды. 1866 жылғы австрия-пруссия соғысын аяқтаған Прага бейбіт шартынан кейін жерлер ақыры Пруссия Корольдігіне қосылды. Фредерик кейіннен 1870-71 жылдардағы франко-пруссия соғысы кезінде Пруссияның тәж шаһзадасы Фридрих Вильгельмнің штабында қызмет етті. Фредерик және оның мұрагерлері оның титулын қолдана берді, ол келесі буыннан Кристиан IX Даниясының үлкен ағасының мұрагерлеріне Глюксбург тармағына берілді.

Неке және балалар

1856 жылы 11 қыркүйекте Фридрих неміс ханшайымы Адельхайдпен үйленді. Ол Эрнст Кристиан Карл IV, Хоэнлохе-Лангенбург герцогының және Лейнингеннің Феодора ханшайымы, королева Викторияның үлкен жарты қарындасы, екінші қызы болды. Олар жеті баланың ата-анасы болды:

Князь Фридрих Вильгельм Виктор Карл Эрнст Кристиан Август (3 тамыз 1857 – 29 қазан 1858). Принцесса Аугуста Виктория Фридерика Луиза Феодора Дженни (22 қазан 1858 – 11 сәуір 1921). Неміс императоры Вильгельм II-ге тұрмысқа шықты. Принцесса Виктория Фридерика Августа Мария Каролина Матильда (25 қаңтар 1860 – 20 ақпан 1932). Шлезвиг-Холштейн-Зондербург-Глюксбург герцогы Фридрих Фердинандқа тұрмысқа шықты. Князь Фридрих Виктор Леопольд Кристиан Герхард (20 қаңтар 1862 – 11 сәуір 1862). Эрнст Гюнтер II, Шлезвиг-Холштейн-Зондербург-Аугустенбург герцогы, Шлезвиг-Холштейн герцогы (11 тамыз 1863 – 21 ақпан 1921). Принцесса Феодора Луиза Софи Адельхайд Генриетта Амалия (8 сәуір 1866 – 28 сәуір 1952). Пруссияның принці Фридрих Леопольдқа үйленді. Ол Пруссияның Фридрих Вильгельм III-нің ұлы немересі болды. Феодора Адельхайд Хелен Луиза Каролина Густав Паулина Алиса Дженни (3 шілде 1874 – 21 маусым 1910).