Кіріспе

Құс түрі. Зәйтүнді құс (Peucedramus taeniatus) – кішкентай сайрақ құс. Бұл Peucedramus туысының және Peucedramidae тұқымдасының жалғыз өкілі. Ол Оңтүстік Аризона және Нью-Мексикода көбейеді. Бұрын Parulidae (Жаңа дүние сайрақтары) тұқымдасына жатқызылған, бірақ ДНК зерттеулері оның басқа туысқан сайрақтардан Жаңа дүние сайрақтары/американдық тараншы/Icterid тобының бөлінуінен бұрын ертерек айырылғанын көрсетті. Сондықтан қазір оған жеке тұқым берілген. Бұл қылқан жапырақты ормандарда тіршілік ететін жәндікқоректі түр. Көшпеуші деп жиі айтылғанымен, ол ағаш ұясына 3-4 жұмыртқа салады.

Таксономия

Зәйтүн құйрықшасы бастапқыда Жаңа әлем құйрықшалары (Parulidae туысы) Dendroica тұқымдасына жатқызылды, олармен тым ұқсас болғандықтан, әсіресе тоғыз қанат реңі және ұқсас теріге ие болғандықтан. 1875 жылы оған жеке туыс берілгеніне қарамастан, оның туыстығы туралы мәселе дау тудырды. 1998 жылғы митохондриялық ДНК зерттеуі оның Жаңа әлем құйрықшаларынан мүлдем бөлек екенін растады. Зәйтүн құйрықшасының ғылыми атауы, Peucedramus, грек тіліндегі "пеуке" – шырша және "дромос" – жүгіруші (трехо сөзінен, яғни жүгіру) деген мағынаны білдіреді, бұл оның тамақтану ортасы мен мінез-құлқына сілтеме. Түрдің атауы taeniatus латын тіліндегі "taenia" – басқа байлам және "atus" – ие болу деген сөздерден алынған, бұл оның бетіндегі белгілеріне сілтеме. Алғашқыда бұл түрдің атауы olivaceus болған, бірақ ол атау қолданыста болғандықтан, атауы өзгертілді.

Сипаттама

Зәйтүнқұс – орташа мөлшердегі құс, ұзындығы және салмағы бойынша ерекшеленеді. Ол мөлшері бойынша клиналдық өзгергіштікті көрсетеді, солтүстік популяциялары оңтүстікке қарағанда ірілеу болады, бұл құбылыс Бергманның ережесі деп аталады. Зәйтүнқұс – ұзын қанатты құс. Аталықтың қауырсыны көбінесе сұр түсті, қанаттарында зәйтүн жасыл түс және екі ақ қанат жолағы бар. Аталықтың басы мен кеудесі "қоңыр қызғылт сары" түсті, көзі арқылы қара дақ өтеді. Әйелдер мен жас құстарда қызғылт сары түс сарыға ауысады, ал қара маскасы көбірек тараған. Мөлшерінің айырмашылықтарынан басқа, қауырсын географиялық тұрғыдан да өзгереді, оңтүстік құстардың қауырсыны көбірек жарқыраған түсті болады. Әні айқын сыбызғылармен беріледі, мысалы: "хиррJI хиррJI хиррJI, плида плида плида чир чир" және т.б. Зәйтүнқұс – таулар мен жоталардың құсы. Таралу аймағының солтүстік бөліктерінде ол теңіз деңгейінен жоғары немесе одан да биіктеп орналасқан, ал кейбір аймақтарында одан төмен кездеспеуі мүмкін. Мексиканың Оахака штатында ол таралудың аралығында қоныстанады, ал Гватемаланың оңтүстігінде дейін төмендейді, ал таралу аймағының оңтүстік шетінде Гондурас пен Никарагуада аралығындағы орман белдесінде кездеседі.

Тамақ және тамақтандыру

Зәйтүнді құрт - жәндіктермен және басқа да буынтұқымдылармен қоректенеді. Оның қандай нақты түрлерді жейтіні туралы мәлімет жоқ, бірақ Tortricidae тұқымдасына жататын күлілердің дернәсілдерін жейтіні белгілі. Көбінесе ponderosa қарағайларының бұтақтарында, сондай-ақ сұр және күміс жапырақты емендердің бұтақтарында қоректенеді.