Шығыс Тимордың рухани және саяси қайраткері – Мартинью да Кошта Лопеш
Martinho da Costa Lopes
Мартинью да Кошта Лопеш (1918-1991) – шығыс Тимордың діни және саяси қайраткері, Католик шіркеуінің басшысы, Лиссабон ұлттық жиналысының мүшесі. Биографиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мартиньо да Коста Лопес (11 қараша 1918 жыл - 27 ақпан 1991 жыл) – Шығыс Тимордың діни және саяси қайраткері. Ол католик шіркеуінің священнигі, 1977-1983 жылдары Шығыс Тимордағы шіркеудің жоғарғы дәрежелі лауазым иесі және Лиссабондағы Ұлттық Ассамблеяның депутаты болды.
Martinho da Costa Lopes (11 November 1918 – 27 February 1991) was an East Timorese religious and political leader. He was a priest of the Catholic Church, the highest ranking official of the Church in East Timor from 1977 to 1983, and a member of the National Assembly in Lisbon.
Өмірбаян
Мартиньо да Коста Лопес 1918 жылғы 11 қарашада Португалиялық Тимордың Манатуто ауданында дүниеге келді. Ол португал шіркеуінің сол кездегі Португалиялық Тиморда португалдық отарлау үкіметімен тығыз байланыста болған кезеңінде өмір сүрді. 1935 жылдан 1938 жылға дейін Сойбададағы Nossa Senhora de Fátima кіші семинариясында оқыды, содан кейін Макаодағы кіші семинарияда екі жыл, ал үлкен семинарияда алты жыл білім алды. 1946 жылдың қыркүйегінде Шығыс Тиморға оралып, Colégio de S. Francisco Xavier және Colégio Liceu Dr. Francisco Machado колледждерінде сабақ берді. 1948 жылғы 18 сәуірде дін қызметкері болып тағайындалды. Содан кейін Бобонаро ауданында пасторлық қызмет атқарды. 1975 жылы Дили епархиясының бас викарі болды. Олар екеуі 1975 жылғы желтоқсанда Индонезияның басып кіруіне қарсы шықты, ал Рибейро өз пікірін шетелдік тілшілерге жеткізуде батылдық танытты, бірақ 1977 жылдың соңына қарай жүйкелік құлдырауға ұшырауға жақын болды. Дили епархиясы бір кезде Португалияның отарларындағы шіркеулік иерархияның бөлігі болған, бірақ 1976 жылғы 1 қаңтарда Папаға тікелей бағынышты болып, босатылған мәртебе алды. 1975 жылы Шығыс Тимор халқының шамамен 25-30% католик дінін ұстанды, ал Папа Иоанн Павел 1983 жылғы мамыр айында Лопесті әкімшілік қызметтен шеттетіп жіберді. Ол епископ болмағандықтан, Папаның қанағаттануымен қызмет етті және шағымдануға мүмкіндігі болмады. Көптеген Тиморлық дін қызметкерлері Ватиканға оның қызметтен алынуына наразылық білдіретін хаттар жолдады. Ол индонезиялықтарға қарсы күрескен партизандардың отаршылдыққа қарсы риторикасын теңдестіру үшін жалпы адам құқықтарының негізінде бүкіл әлемде қолдау жинау арқылы тиморлықтардың мүддесін қорғауды жалғастырды. Оның есімі Тимор шіркеуінің жергілікті мәдениетке қарай тарихи бағытталған өзгерісімен байланысты. Ол епархияны басқарған жылдары португалдық отаршылдық көзқарастан жергілікті халыққа қызмет етуге бағытталған шіркеу португалдық миссионерлік қызметте ғасырлар бойы көрілмегендей өсті. 1988 жылы Карлос Фелипе Хименес Бело Лопестің орнына Апостолдық әкімші болып тағайындалды.
Martinho da Costa Lopes was born on 11 November 1918 in the Manatuto district of Portuguese Timor. He in an era when the Portuguese church, in what was then Portuguese Timor, cooperated closely with the Portuguese colonial government. He attended the Minor Seminary of Nossa Senhora de Fátima in Soibada from 1935 to 1938 and then spent two years at the minor seminary in Macau and six years at the major seminary there. He returned to East Timor in September 1946 to teach at Colégio de S. Francisco Xavier and Colégio Liceu Dr. Francisco Machado. He was ordained a priest on 18 April 1948. He then took up pastoral assignments in Bobonaro. By 1975 he was vicar general of Diocese of Dili, The two of them joined in opposition to the Indonesian invasion of December 1975 and Ribeiro showed courage in communicating his views to foreign reporters, but he found himself close to nervous collapse by late 1977. The Diocese of Díli had once been part of the ecclesiastical hierarchy that mirrored that of Portugal's colonies, but on 1 January 1976 had been given exempt status, making it directly subject to the pope. Some 25 30% of the population of East Timor was Catholic in 1975, Pope John Paul removed Lopes as administrator in May 1983. Since he was not a bishop, he served at the sufferance of the pope and had no recourse. Many Timorese clergy wrote to the Vatican to protest his removal. He continued to campaign on behalf of the Timorese, mobilizing support worldwide on the basis of universal human rights to counterbalance the anticolonial rhetoric of guerillas resisting the Indonesian. His name remains associated with a historic re orientation of the Timorese church towards local culture. During the years he led the diocese, the Church, re oriented from a Portuguese colonial viewpoint to the service of the indigenous population, grew in numbers not seen during centuries of Portuguese missionary activity. Lopes was succeeded as Apostolic Administrator by Carlos Felipe Ximenes Belo in 1988.