Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс каскадері (1905–1978)
German stunt performer (1905–1978)
Карл Валленда (/w//ɔː/'/l//ɛ//n//d//ə/; 21 қаңтар 1905 – 22 наурыз 1978) – неміс-америкалық жоғары сымда жүруші артист. Ол "Ұшқан Валлендалар" цирк труппасын құрған. Оның мүшелері жерден биік қауіпті трюктерді, көбінесе сақтандыру желісіз орындаған.
Karl Wallenda (/w//ɔː/'/l//ɛ//n//d//ə/; January 21, 1905 – March 22, 1978) was a German American high wire artist. He was the founder of The Flying Wallendas, a daredevil circus troupe whose members performed dangerous stunts far above the ground, often without a safety net.
Жеке өмір
Валенда 1905 жылы Германияның Магдебург қаласында Кунигунде (Джеймсон) және Энгельберт Валенданың ұлы ретінде дүниеге келді. Ол алты жасында отбасымен бірге өнер көрсетуге кірісті.
Wallenda was born in 1905 in Magdeburg, Germany, the son of Kunigunde (Jameson) and Engelbert Wallenda. He began performing with his family at age six.
Ұлы Валенда
Ұлы Валендалар төрт адамнан тұратын пирамидалары мен биік сымда велосипед тебуімен бүкіл Еуропаға танымал болды. 1928 жылы олар АҚШ-қа көшіп, тәуелсіз артистер ретінде өнер көрсетті. 1947 жылы олар теңдесі жоқ үш қабатты жеті адамнан тұратын пирамиданы жасады. Карл Валенда бұл идеяны 1938 жылдан бері ойластырған, бірақ оны 1946 жылға дейін, ол және оның інісі Герман бірге дамытып, осы үшін қажетті акробаттарды таба алмады. «Ұлы Валендалар» – 1978 жылы Карл Валенданың басты рөлде ойнаған телефильм, ол өнер көрсету кезінде бірнеше отбасы мүшелерінің қаза болуынан кейін труппаның қайта оянуын көрсетеді. Валенда алғаш рет көрсетілгеннен кейін 38 күн өткен соң биік сымдағы апаттан қаза тапты.
The Great Wallendas were noted throughout Europe for their four man pyramid and cycling on the high wire. The act moved to the United States in 1928, performing as freelancers. In 1947, they developed the unequaled three tier 7 Man Pyramid. Karl Wallenda had the idea since 1938, but it took until 1946, when he and his brother Hermann developed it and had the right acrobats for it. The Great Wallendas, a 1978 made for TV movie starring Karl Wallenda, depicts the act's comeback after a fatal accident involving several family members during a performance. Wallenda was killed in a high wire accident just 38 days after it was first broadcast.
Қасқырдың қимылдары
1970 жылдың 18 шілдесінде 65 жастағы Валленда Грузиядағы Таллула өзені қалыптастырған Таллула шатқалы арқылы жоғары сымда, сондай-ақ аспан жолымен жүріп өтті. Шамамен 30 000 адам Валленданың жарты шақырымдық алшақтықты басып өту кезінде екі бас тұрып орындаған әрекетін тамашалады. 1974 жылы, 69 жасында, ол Кингс-Айлендте 549 метрлік (1800 фут) әлемдік аспан жолынан жүру рекордын жаңартты. Бұл рекорд 2008 жылдың 4 шілдесіне дейін сақталды, сол күні оның шөбересі Ник Валленда осы жерде 610 метрлік (2000 фут) қашықтықты сәтті аяқтады.
On July 18, 1970, a 65 year old Wallenda performed a high wire walk, also known as a skywalk, across the Tallulah Gorge, a gorge formed by the Tallulah River in Georgia. An estimated 30,000 people watched Wallenda perform two headstands as he crossed the quarter mile wide gap. In 1974, at 69 years old, he broke a world skywalk distance record of 1800 feet (549 m) at Kings Island, a record that stood until July 4, 2008, when his great grandson, Nik Wallenda, completed a 2000 feet (610 m) at the same location.
Өлім
Отбасының бірнеше қайғылы оқиғасына қатысқанға қарамастан, Валленда өз тәуекелдерін жалғастырды. 1978 жылы 73 жасында Валленда Пуэрто-Риконың Сан-Хуан қаласындағы он қабатты Кондадо Плаза қонақ үйінің екі мұнарасы арасында, тротуардан 121 фут (37 метр) биіктікте керілген сыммен жүруге тырысты. Күшті желдің және дұрыс бекітілмеген сымның салдарынан ол тепе-теңдігін жоғалтып, құлап кетті. Валленданың денесі ауруханаға жеткізілгеннен кейін қайтыс болды деп жарияланды. Көптеген телеарналар бұл оқиғаны көрсетпеді, бірақ Сан-Хуандағы жергілікті WAPA TV телеарнасының түсіру тобы құлауды түсіріп алып, жаңалыс оқушысы Гильермо Хосе Торрес оны баяндады.
Despite being involved in several tragedies in his family's acts, Wallenda continued with his stunts. In 1978, at age 73, Wallenda attempted a walk between the two towers of the ten story Condado Plaza Hotel in San Juan, Puerto Rico, on a wire stretched 121 ft (37 metres) above the pavement. As a result of high winds and an improperly secured wire, he lost his balance and fell during the attempt. Wallenda was pronounced dead after his body arrived at the hospital. This was not viewed on most television stations, but a film crew from local station WAPA TV in San Juan taped the fall with narration by anchorman Guillermo José Torres.
Отбасы мүшелері
Ник Валленда, Карлдың шөбересі, қауіпсіздік желісіз, кейде қауіпсіздік белбеуін киіп, жоғары сымда трюктар жасау отбасылық дәстүрін жалғастыруда. Марио Валленда, Карлдың асырап алған ұлы, 1962 жылдың 30 қаңтарында 7 адамнан тұратын пирамиданы орындауға тырысқанда Карлмен бірге құлап, белден төменге паралич болды. 2015 жылдың 12 сәуірінде қайтыс болды. Карл Валленда өзінің екі қызы – Женни мен Карла арқылы Валленда әулетін құрды. Женнидің балалары – Тино, Делила және Тэмми өздерінің жеке топтарын құрды. Карла балаларына – Рик, Риетта, Марио және Валериге – оқытуға көмектесті. Рик пен Риетта әлі де өнер көрсетеді. Валери отбасын тәрбиелеу үшін зейнетке шықты, ал оның інісі Марио Б. 1993 жылы қайтыс болды. Бүгін Карл Валленданың келесі шөберелері өнер көрсетеді: Ник, Алида, Андреа, Аурелия, Алессандро "Алекс", Лияна және Лирик.
Nik Wallenda, Karl's great grandson, continues the family tradition of performing stunts on highwire without a safety net, while at times wearing a safety harness. Mario Wallenda, adopted son of Karl, fell along with Karl during an attempt to perform the 7 Person Pyramid on January30, 1962, leaving him paralyzed from the waist down. He died April12, 2015. Karl Wallenda established the Wallenda Dynasty with his two daughters, Jenny and Carla. Jenny's children, Tino, Delilah, and Tammy, formed their own troupes. Carla helped train her children Rick, Rietta, Mario, and Valerie. Rick and Rietta still perform today. Valerie retired to raise her family and their brother Mario B. died in 1993. The following great grandchildren of Karl Wallenda perform today: Nik, Alida, Andrea, Aurelia, Alessandro "Alex", Lijana, and Lyric.
Танымал мәдениетте
Салса әншісі Марвин Сантьяго бірнеше әнінде Валленданың өліміне жиі сілтеме жасады, көбінесе қосымша түсініктемелер түрінде. Пуэрто-Риколық реггетон/рэп тобы Calle 13 өздерінің "Cabe ce o" әнінде Валленданы еске алады. Валленданың қайын сіңлісі Риетта Валленданың қазасы AMC телеарнасының "Азаттықтардың арасындағы махаббат" атты 3-ші маусымының бір эпизодында көрсетіледі. 1979 жылғы "All That Jazz" фильмінде басты кейіпкер (Рой Шейдер) шоу-бизнес өмірі туралы сөйлескенде Валленданың сөзін қайталап айтады: "Сымда болу – өмір, ал қалғаны – күту". 1998 жылғы "Rounders" фильмі де осы цитатаны ұқсас контексте қолданады: "Папа Валленда айтқандай, 'Өмір – сымда, ал қалғаны – күту ғана'". Бұл цитатаның тағы бір әдемі нұсқасын социолог Эрвинг Гоффман 1967 жылғы "Where the Action is" эссесінде Валлендаға жатқызады: "Сымда болу – өмір, ал қалғаны – күту". Афина, Джорджия қаласынан шыққан Drive By Truckers тобы 2010 жылғы "The Big To Do" альбомындағы "The Flying Wallendas" әнінде Валлендалар туралы айтады. Карл Валленда Том Роббинстің "Villa Incognito" кітабында, сондай-ақ Стивен Кингтің "Жеральдтың ойыны" және "Томмикнокерлер" кітаптарында еске алынады. Фолк/альтернатив әншісі және композиторы Билл Малони 1995 жылғы "Blister Soul" альбомындағы "Balaam's Ass" әнінде Ұлы Валленданың Таллула шатқалынан қадам басуына сілтеме жасайды. Британдық гитарист және композитор Майк Уокер "Wallenda's last stand" әнін The Impossible Gentleman тобының Basho Records лейблынан шыққан бір атты альбомы үшін жазды. Ақын Реймонд Карвер "Карл Валлендаға арналған өлең" атты өлең жазды. Мотивациялық бизнес журналисі Харви Маккей 2016 жылғы 30 тамыздағы "Қорқыныш фактор теріс жағдайлардан оңды нәтиже шығаруға көмектеседі" атты синдикатталған газет мақаласында Валленданы еске алады. Маккей Карлдың жесірі күйеуінің өлімі туралы былай деп айтқан сөзін келтіреді: "Карл апатқа дейін үш ай бойы тек құлау туралы ойлады. Менің ойымша, ол барлық күшін құлап қалмауға, сыммен жүруге жұмсады". Карл Валленда "Outdoor Man" блогының бір бөлігі ретінде "Last Man Standing" телешоуының бір эпизодында еске алынды. Том Клэнсидің "Барлық қорқыныштардың жиынтығы" кітабында Кеңес Одағының ойдан шығарылған Бас хатшысы Андрей Ильич Нарманов Карл Валлендамен салыстырылады. 1972 жылы Карл Валленда BBC балалар бағдарламасы "Blue Peter" студиясының үстінен сыммен жүріп көрсетті. Бұл сегментті Джон Ноукс жүргізді. Ол сондай-ақ жыл соңындағы "Blue Peter, Review of the Year 1972" бағдарламасында да көрсетілді. 2012 жылғы "Wallenda" драмалық фильмі Карл Валленданың жастық шағы мен 1920 жылдары циркке қосылуының бастапқы кезеңдеріне арналған.
Salsa singer Marvin Santiago made constant references to Wallenda's death in a few of his songs, mostly as side comments. Puerto Rican Reggaeton/Rap group Calle 13 make reference to Wallenda in their song Cabe ce o. The death of Wallenda's sister in law Rietta Wallenda is referred to in season 3 of the AMC program Mad Men, in the episode "Love Among the Ruins". In the 1979 film All That Jazz, the protagonist (Roy Scheider) paraphrases Wallenda during a conversation about life in show business: "To be on the wire is life; the rest is waiting." The 1998 film Rounders references the quotation in a similar manner: "Like Papa Wallenda said, 'Life is on the wire, the rest is just waiting.'" A more elegant version of this quote is attributed to Wallenda by sociologist Erving Goffman in his 1967 essay 'Where the Action is': "To be on the wire is life; the rest is waiting." Athens, Georgia band Drive By Truckers references the Wallendas in their song The Flying Wallendas on their 2010 album The Big To Do. Karl Wallenda is mentioned in Tom Robbins's book Villa Incognito as well as in Stephen King's books Gerald's Game and The Tommyknockers. Folk/alternative singer/songwriter Bill Mallonee includes references to the Great Wallenda stepping out over Tallulah Gorge in his song "Balaam's Ass" from the 1995 audio album Blister Soul, by the Vigilantes of Love. British guitarist and composer Mike Walker wrote 'Wallenda's last stand' for The Impossible Gentleman's self titled album on Basho records. Poet Raymond Carver wrote the eponymous "Poem for Karl Wallenda, Aerialist Supreme". Motivational business journalist Harvey Mackay references Wallenda in his August 30, 2016 syndicated newspaper article entitled "Fear factor can create positives from the negatives". Mackay quotes Karl's widow commenting on her late husband's death as saying: "All Karl thought about for 3 straight months prior to the accident was falling. It seemed to me he put all his energy into not falling not into walking the tightrope." Karl Wallenda was mentioned in an episode of Last Man Standing as a part of one of the "Outdoor Man" blogs. Fictional General Secretary of the Soviet Union, Andrey Il'ych Narmanov is compared to Karl Wallenda in Tom Clancy’s The Sum of All Fears. In 1972, Karl Wallenda appeared on flagship BBC children's magazine programme Blue Peter, walking a wire across the BBC studios. The segment was hosted by John Noakes. It also appeared in the end of year review show, Blue Peter, Review of the Year 1972. In the 2012 drama film Wallenda, the movie focuses on Karl Wallenda during his youthful years and his beginning stages of joining the circus during the 1920s.