Кіріспе

Франциск, Тек герцогы (Франциск Пол Чарльз Луис Александр; 28 тамыз 1837 – 21 қаңтар 1900), 1863 жылға дейін граф Франциск фон Хогенштейн деп аталған, британдық патша отбасына үйленген австриялық дворян. Оның әйелі, Кембридж ханшайымы Мэри Аделаида, королева Викторияның бірінші туысы болды. Ол король Георг V-нің жұбайы, королева Мэридің әкесі болды. Франциск Австрияның Гогенштейн графы (Граф фон Гогенштейн) атағын, сондай-ақ князь (Фюрст) және кейін Тек герцогы (Герцог фон Тек) неміс атақтарын алды. 1863 жылы оған "Серенес Биіктігі" (Serene Highness) мәртебесі берілді. 1887 жылы ол Ұлыбританияның "Ең Көкем" (Highness) мәртебесіне ие болды.

Түпнұсқасы және әскери мансабының алғашқы жылдары

Франциск 1837 жылғы 28 тамызда Славониядағы Эссег қаласында (қазіргі Осиек, Хорватия) дүниеге келді және Франц Пауль Карл Людвиг Александр деп крещение алды. Оның әкесі – Вюртемберг герцогы Людвиктің ұлы, Вюртемберг герцогы Александр. Анасы – венгр графесі Клаудин Редей фон Кис Реде. Неке морганаттық болғандықтан, Франциск Вюртемберг корольдігіне мұрагерлік құқығына ие болған жоқ. Оның туғандағы титулы – анасы Австрия императоры Фердинанд I-нің жарлығымен графша фон Хогенштейн атанғаннан кейін, Францис фон Хогенштейн графы болды. Ол 1849 жылдан 1853 жылға дейін Императорлық және Корольдік техникалық әскери академияда оқыды, ал 1854 жылы 1-ші улан полкіне лейтенант болып Императорлық австриялық армияға қатысты. 1858 жылы гвардиялық эскадрильяға ауысты, кейін 7-ші гусар полкінде капитан (ритмейстер) болды. Ол Италиядағы граф фон Уимпфеннің жетекшілігімен Австрия-Сардиния соғысында офицер болып қызмет етті және Солферино шайқасындағы ерен еңбегі үшін алтын медальмен, ал 1859 жылы қола соғыс медалімен марапатталды. 1863 жылы Франциск Вюртемберг корольдігінде «Жоғарылық» атағымен Тек князі атанды. Ол Австрия-Пруссия соғысында қызмет етті және 1866 жылы үйленген соң Англияға көшіп келген кезде австриялық армиядан зейнетке шықты.

Неке және герцогтық

Морганаттық некеден туған және таққа мұрагерлік құқығы болмағандықтан, Франциск Еуропаның көптеген патша үйлерінде ханшайымдарға күйеу ретінде қолайлы емес еді. Бұған қоса, Франциск басқа еуропалық ханзадалармен салыстырғанда аз кіріс көрінетін. Сондықтан ол бай отбасыға үйленді, атасының үшінші туысы (Ұлыбританияның II Георгінің ұрпағы), Кембридж ханшайымы Мэри Аделаидаға, Кембридж герцогы принц Адольфтің кіші қызы, король III Георгтің жетінші және ең кіші ұлына үйленді. Олар 1866 жылдың 12 маусымында Суррейдегі Кьюдегі Сент-Анн шіркеуінде неке қиды. Олардың бір қызы мен үш ұлы болды:

Кейінгі әскери мансап

Тек 1867 жылғы 15 маусымда 1-ші Суррей артиллериясы еріктілерінің құрметті полковнигі аталды және 1883 жылы бөлімдер біріккеннен кейін 1-ші Лондон қаласы артиллериясының штаттан тыс құрметті полковнигі қызметін жалғастырды. Ол 1882 жылғы Египет жорығында британдық генерал сэр Гарнет Вулслинің штабында болды. Тель-эль-Кебир шайқасы үшін күміс медаль, Хедив жұлдызы және бірінші дәрежелі Осман орденімен марапатталды. Тек герцогы 25-ші (1-ші Вюртемберг) драгун полкі "Каралева Ольга" полкінің полковнигі (оберст) аталды. 1893 жылғы шілдеде Британ армиясында генерал-майор, ал 1895 жылғы 18 сәуірде Германия армиясында генерал-лейтенант шеніне ие болды. ), оның анасы Кембридж герцогинясынан түскен табыспен толықтырылды. Мэри Аделаиданың өзінің туысы, королева Викториядан қосымша қаржы сұрауына бас тартылды; алайда, оларға Лондонның Кенсингтон сарайындағы және Ричмонд саябағындағы бұрынғы корольдік аң аулау үйі – Уайт Лодждағы пәтер берілді. Герцог пен герцогиня өз қаражатынан артық шығын жасады, нәтижесінде үлкен қарыздар жинақталды. 1883 жылы Тектер Ұлыбританиядан континенттік Еуропаға қашып, Флоренция мен Германиядағы туыстарымен бірге тұрды. 1885 жылы олар Ұлыбританияға қайта оралды.

Кейінгі өмірі

1887 жылы 1 шілдеде Кеңес бұйрығымен королева Виктория Франциске Алтын юбилейін мерекелеу үшін сыйлық ретінде «Ұлылық» атағын берді. Дегенмен, тектер әлі де маңызды емес, бай емес туыстар ретінде қарастырылды. Олардың жалғыз қызы, принцесса Виктория Мэри Текк (отбасында «Мэй» деп аталған) британ тағына екінші кезектегі мұрагер, Кларенс және Авондейл герцогы Альберт Виктормен кездесіп, олардың жағдайы жақсарды. Кларенс герцогының ата-анасы, Уэльс ханзадасы мен ханшайымы бастапқыда бұл одаққа қарсы болды: Артур Балфур 1890 жылы лорд Солсбериге былай деп жазды: «Тектердің қызын қабылдамайды, себебі олар Текті жек көреді, ал Марлборо Хаусын кезіктіретін принцесса Мэридің көрінісі Уэльс ханзадасын ауыртады». Бірақ алты аптадан кейін Кларенс герцогының қазасы ауыр соққы болды. Дегенмен, принцесса Мэй, Кларенс герцогының інісі (және мұрагерлік тізбегіндегі келесі) Йорк герцогы Джорджтың ұсынысын қабылдады. 1897 жылы Тек герцогинясы қайтыс болды, Францис жесір қалды. Ол Ричмондтағы Уайт-Лоджда тұруын жалғастырды, бірақ ешқандай патшалық міндеттерді атқармады. «Кім кім?» анықтамалығында Тек герцогы өз хоббилерін «әртүрлінің аз-кемі» деп көрсетті. Ол Корольдік ботаникалық қоғамның президенті және көптеген клубтардың мүшесі болды, олардың ішінде Уайтс, Марлборо клубы, Бакалаврлар клубы, Армия және теңіз күштері клубы, Біріккен қызмет клубы, Кавалерия клубы, Әскери-теңіз клубы, Саяхатшылар клубы, Хёрлингхэм клубы, Рэнелаг клубы және Жокей клубы, сондай-ақ Венадағы Адельс казиносы және Штутгарттағы Херрен казиносы бар. Ол әйелімен бірге Виндзор сарайындағы Сент-Джордж капелласындағы Корольдік мазарда жерленді. Лондонның Эрлс-Корт ауданында «Принц оф Тек» аталған паб бар.