Кіріспе

Шотландияның Эдинбург қаласында орналасқан коммерциялық және клирингтік банк.

The Bank of Scotland plc (шотланд тілінде: Banca na h Alba) – Шотландияның Эдинбург қаласында орналасқан коммерциялық және клирингтік банк, және ол Lloyds Banking Group құрамына кіреді. Банк 1695 жылы Шотландия Парламентімен Шотландияның басқа елдермен саудасын дамыту үшін құрылған, және Шотландия Корольдігінде тұрақты банк жүйесін құруды мақсат еткен. 17 ғасырдың соңына дейін тарихы бар, ол Ұлыбританиядағы ең көне бесінші банк (Англия Банкі бір жыл бұрын құрылған), және Шотландия Парламенті құрған жалғыз коммерциялық мекеме болып табылады. Ол Еуропадағы өз банкноттарын басып шығарған алғашқы банктердің бірі болды, және шотланд банктеріне валюта шығаруға рұқсат беретін заңдық келісімдер бойынша өз фунт стерлинг банкноттарын басып шығаруды жалғастыруда. 2006 жылдың маусым айында Ұлыбритания Парламенті HBOS Group Reorganisation Act 2006 заңын қабылдады, бұл банк құрылымын жеңілдетуге мүмкіндік берді. Нәтижесінде, 2007 жылдың 17 қыркүйегінде The Governor and Company of the Bank of Scotland Bank of Scotland plc болып өзгерді. Bank of Scotland 2009 жылдың 19 қаңтарынан бері Lloyds Banking Group-тың еншілес компаниясы болып табылады, ол кезде HBOS-ты Lloyds TSB сатып алды.

Құру

Шотландия банкінің директорлар кеңесі мен компаниясы 1695 жылғы 17 шілдеде Шотландия Парламентінің «Шотландияда банк құру туралы» заңымен құрылды және 1696 жылғы ақпанда жұмысын бастады. Англия банкі (1694) құрылғаннан кейін құрылған болса да, Шотландия банкі мүлдем басқаша мекеме болды. Англия банкі ағылшын үкіметінің қорғанысқа жұмсалатын қаражатты қаржыландыру мақсатымен құрылған еді, ал Шотландия банкі шотланд үкіметімен шотланд бизнесін қолдау үшін құрылды және парламенттің келісімінсіз үкіметке несие беруге тыйым салынды.

18-19 ғасырлар

Шотландия банкі якобиттерге деген симпатиясы бар деген күдік туды. Сондай-ақ, банк бүкіл шотланд банктік жүйесінің қауіпсіздігі мен тұрақтылығын орнатуға жетекшілік етті, бұл 1772 жылы Александр Фордайс төлемдерді тоқтатып, «Айр Банкі» жабылып, «Нил, Джеймс, Фордайс және Даун» лондондық үйінің құлдырауынан кейінгі дағдарыста маңыздырақ болды. Генри Дандас 1790 жылдан 1811 жылға дейін Шотландия банкінің басқарушысы болды. Губернаторлық қызметімен қатар, ол Уильям Питт кішінің үкіметінде Ішкі істер хатшысы да болды. 1792 жылы Дундас Парламент палатасында құл саудасын тоқтату туралы заң жобасын қабылдауға қол жеткізді. Банк алдымен Мельбурн Плейс көшесіндегі Гурлей үйінің оңтүстік (1588) бөлігінде орналасқан, ал 1805 жылы Моундтағы арнайы салынған банк ғимаратына көшірілді. 1857 жылы «Батыс Банкі» құлады, содан кейін Шотландия банкі басқа шотланд банктерімен бірге «Батыс Банкінің» барлық вексілдері төленгенін қамтамасыз етті. Алғашқы филиал 1865 жылы Лондонда ашылды.

20 ғасыр

1950 жылдары Шотландия банкі әртүрлі банктермен бірнеше бірігулер мен сатып алуларға қатысты. 1955 жылы банк Шотландияның Юнион банкімен бірікті. Банк сонымен қатар Честерде орналасқан North West Securities (кейін Capital Bank) компаниясын сатып алып, тұтынушылық несие саласында кеңейді. 1971 жылы Банк Британдық Жылқы Кенеп Банкімен (British Linen Bank) бірігуге келісті.

1959 жылы Шотландия банкі Ұлыбританияда есептерді орталықтандырылған түрде өңдеу үшін компьютер орнатқан алғашқы банк атанды.

Халықаралық кеңею

Солтүстік теңіз мұнайының 1970 жылдары Шотландияға келуі, Шотландия Банкіне энергетика саласына қадам басуға мүмкіндік берді. Банк кейіннен энергияны қаржыландырудағы осы тәжірибесін халықаралық кеңістікте дамыту үшін қолданды. Алғашқы халықаралық кеңсе Хьюстон, Техас қаласында ашылды, одан кейін АҚШ-та, Мәскеуде және Сингапурда кеңселер ашылды. 1987 жылы Банк Countrywide Bank-ты сатып алды.

HBOS- тің пайда болуы

1990 жылдардың соңында Ұлыбританияның қаржы секторы кең ауқымды консолидация кезеңінен өтті. Көптеген ірі құрылыс қоғамдары өзара акционерлік капиталдан бас тартып, дербес банктерге айналды немесе бар банктермен бірікті. Мысалы, 1995 жылы Lloyds Bank және TSB Bank бірігіп Lloyds TSB құрды. 1999 жылы Шотландия Банкі Ұлттық Вестминстер Банкін сатып алуға тырысты. Шотландия Банкі ағылшындық NatWest-ке қарағанда едәуір кішкентай болғандықтан, бұл қадам батыл және тәуекелді болып саналды. Бірақ, Корольдік Шотландия Банкі қарсы ұсыныс жасады, нәтижесінде аяусыз сатып алу шайқасы болды, онда Корольдік Банк жеңіске жетті. Шотландия Банкі енді басқа бірігу мүмкіндіктерінің орталығына айналды. Аббат Ұлттықпен бірігу мүмкіндігі зерттелді, бірақ кейіннен қабылданбады. 2001 жылы Шотландия Банкі мен Halifax HBOS ("Halifax Bank of Scotland") құру үшін бірігуге келісті.

HBOS реорганизациялау туралы заң

2006 жылы HBOS компаниясы HBOS Group Reorganisation Act 2006 заңын қабылдауға қол жеткізді, бұл Парламенттің жеке заңы болып табылады және топқа жеңілдетілген құрылымда жұмыс істеуге мүмкіндік беретін болды. Аталған заң HBOS-ке Шотландия банкінің басқарушысы мен компаниясын акционерлік қоғамға, яғни Bank of Scotland plc-ге айналдыруға мүмкіндік берді, ол HBOS-тің басты банк еншілес компаниясы болды. Halifax plc және Capital Bank plc өзінің қызметтерін Bank of Scotland plc-ге берді, Halifax бренді сақталғанымен, Halifax содан кейін аталған компанияның Ұлыбританиядағы банк лицензиясымен жұмыс істеуге көшті. Capital Bank бренді жобадан алынып тасталды. Заңның шаралары 2007 жылғы 17 қыркүйекте күшіне енді.

Lloyds Banking Group банкі

2008 жылы HBOS Group Ұлы дағдарыс кезінде Lloyds TSB Group компаниясымен бірігуге келісті.

Банкноттар

Шотландия банкі бүгінде орталық банк емес болғанымен, оның (тағы екі шотланд коммерциялық банктерімен бірге) фунт стерлинг банкноттарын шығару құқығы қазірге дейін сақталып келеді. Бұл банкноттардың құны Ұлыбританияның орталық банкі – Англия банкі шығарған банкноттармен бірдей.

Банкноттардың тарихы

Англия банкімен бірге Шотландия банкі 1661-64 жылдары шведтік Стокгольм банкосының бұрынғы сәтсіз әрекетінен кейін, талап бойынша қолма-қол ақшаға айырбасталатын қағаз ақшаны тұрақты түрде шығарған алғашқы еуропалық банктердің бірі болды (бұл 17 ғасырдың соңында шотланд монеталарының нашар жағдайы ескерілгенде, өте пайдалы мүмкіндік болды). 1707 жылғы Одақ актісінен кейін банк ескі шотланд монеталарын фунт стерлингке қайта құюды қадағалады. 19 ғасырдың ортасына дейін Ұлыбритания мен Ирландиядағы жеке меншік банктерге өздерінің банкноттарын шығаруға рұқсат берілді, ал шотланд, ағылшын, уэльс және ирланд банк компаниялары шығарған ақша төлем құралы ретінде еркін айналымда болды. 1826 жылы Шотландияда Ұлыбритания Парламентінің бес фунттан кем номиналды банкноттар шығаруға тыйым салу әрекетіне қарсылық білдірілді. Сэр Уолтер Скотт «Эдинбург Weekly Journal» газетіне «Малахи Малагроутер» деген псевдониммен бірнеше хат жазды, бұл үкіметтің бас тартып, шотланд банктеріне 1 фунт стерлингті басып шығаруға рұқсат беруіне әкелді.

Демеушілік

Bank of Scotland 1998 жылы құрылғаннан бастап 2006/2007 маусымына дейін Шотландия Премьер-лигасын демеушілік етті, бірақ келісімді жаңартпай, оның орнына негізгі деңгейдегі спортқа инвестиция жасауды жөн көрді. Сондай-ақ, олар бірнеше жыл бойы Шотландия жеңіл атлетика федерациясын да демеушілік етті.

Атлантикалық құл саудасының байланысы

Генри Дандас 1790 жылдан 1811 жылға дейін Шотландия банкінің губернаторы болды. Губернаторлық қызметімен қатар, ол Уильям Питт кішінің үкіметінде Ішкі істер хатшысы болды. 1792 жылы Дундас құл саудасы заң жобасын Ұлыбритания парламентінде қабылдауға қол жеткізді.