Кіріспе

Британдық Halifax банкі (бұрын Halifax Building Society деп белгілі болған және көбінесе The Halifax деп аталатын) – Шотландия банкісінің сауда бөлімшесі ретінде жұмыс істейтін британдық банктік бренд. Ол 1853 жылы құрылыс қоғамы ретінде құрылған Батыс Йоркширдегі Галифакс қаласының атымен аталған. 1913 жылға қарай ол Ұлыбританияның ең ірі құрылыс қоғамына айналып, өсуді және дамуды жалғастырды және 1997 жылға дейін Ұлыбританиядағы бұл позициясын сақтап келді, содан кейін өзара сенімділік принципінен бас тартылды. 1996 жылы ол Halifax plc, FTSE 100 индексінің құрамына кіретін акционерлік қоғамға айналды. 2001 жылы Halifax plc, Шотландия банкінің The Governor and Company компаниясымен бірігіп, HBOS құрды. 2006 жылы HBOS Group Reorganisation Act 2006 заңы Halifax желісінің активтері мен міндеттемелерін Bank of Scotland-қа заңды түрде аударды, ол стандартты акционерлік қоғамға айналды, ал Halifax – Bank of Scotland бөлімшесіне айналды. 2009 жылғы 12 қаңтарда Lloyds TSB компаниясының HBOS-ті сатып алуы Court of Session арқылы мақұлданды, ал 2009 жылғы 19 қаңтарда Bank of Scotland, оның ішінде Halifax, Lloyds Banking Group компаниясының құрамына ресми түрде енді.

Джонас Тайлор дәуірі

Галифакс Грузияның адал қоғамынан құрылды, ол несие берумен айналысатын достық қоғам болды. Оның несие беруден бас тарту шешімі құрылыс қоғамының құрылуына тікелей себеп болды. Галифакс тұрақты құрылыс және инвестициялық қоғамын қала басшылары 1852 жылдың желтоқсанында өткен жиналыста ұсынды. Оның ережелері 1853 жылдың ақпан айында бекітілді және ол 1836 жылғы «Пайдалы құрылыс қоғамдары» заңына сәйкес тіркелді, атауынан «Инвестиция» деген сөз алынып тасталды. 24 жастағы заңгердің кеңсе қызметкері Джонас Тайлор хатшы болып тағайындалды, ал президенттікке Галифакс акционерлік банктік компаниясының директоры Джон Фишер қолдау көрсетті. Джонас Тайлор Халифакстың хатшысы қызметінге шамамен елу жыл бойы адал қызмет етті және қоғамның филиалдар желісін кеңейту стратегиясының бастауынан-ақ жауапты болды. Бірінші жылы үш филиал ашылды және 1862 жылға қарай барлығы 12 филиал болды, олардың барлығы Галифакс қаласында орналасқан. Галифакстан алғашқы қадам 1862 жылы Хаддерсфилд қаласында филиал ашу арқылы жасалды, ол өз төрағасы мен директорлар кеңесіне ие болды. Галифакстың ерекшеліктерінің бірі – оның белгілі жергілікті кәсіпкерлердің қайырымдылық тұрғын үй салу жобаларын қаржыландыруға дайындығы болды. Жергілікті фабрика иесі Эдвард Акройд өзінің «Гоахед құрылыс клубы» арқылы жұмысшыларға арналған үйлердің салынуын қаржылады – «арзанға, мүмкін, әдемі емес» салынған. Оның «жоғары сапалы тұрғын үйлер» салу жоспары құрылыс қауымдастығын құруды қамтыды, ал 1860 жылдардағы Акройдон үлгісіндегі тұрғын үйлерді салу жобасын Галифакс қаржыландырды. Содан кейін кілем өндіруші Джон Кросслимен бірлесіп, «The West Hill Park Model Dwellings» жобасы жасалды.

Енох-Хилл дәуірі

Джонас Тейлор қайтыс болғаннан кейін, оның орнын басушы ретінде [Сэр] Енох Хилл тағайындалды, ол құрылыс қоғамдары тарихындағы ұлы есімдердің бірі болуға тағдырланған еді. Хилл 8 жасында Лик жібек фабрикасында «жартылай жұмысшы» болып жұмыс істеді, соның ішінде қажетті кешкі білім алу мүмкіндігі шектеулі болды. Ол 13 жасында толық жұмыс күніне көшті, кейіннен фабрика жұмысынан ауыл шаруашылығына, баспахана шәкіртіне ауысты, содан кейін жергілікті баспаханада жұмыс істеді. Оның шіркеудегі қызметі егдеулер тарапынан мойындалды және ол олардың жеке сабақтарынан пайдаланды. Басқа да іс-әрекеттермен қатар, ол Лик Біріккен Тұрақты Пайдалы Құрылыс Қоғамының соқыр хатшысына оқып көмектесті. Хилл Лик әкімшілігіне белсенді қатысып, 1896 жылдан бастап бұл оның негізгі жұмысына айналды. 1903 жылы, 37 жасында, ол «Халифакс» құрылыс қоғамына Лик хатшысы қызметінен қабылданды. Хиллдің алғашқы шешімдерінің бірі – меншік иелеріне, әсіресе арзан тұрғын үйлерге назар аудару болды. 1904/5 жылдары «Халифакс» Ұлыбританиядағы кез келген тіркелген құрылыс қоғамынан көп жаңа шот ашқанын мәлімдеді; 1908 жылы ол ең ірі сомада несие берді, ал 1913 жылы активтерінің көлемі бойынша ең үлкен құрылыс қоғамы атанды. Өлшеміне қарамастан, Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін «Халифакс» негізінен Йоркшир мен Ланкаширде орналасқан еді, ал келесі қадам – Қоғамды ұлттық деңгейге көтеру болды. Оңтүстіктегі алғашқы филиал 1919 жылы Шафтсбериде ашылды, ал 1924 жылы маңызды Лондондағы кеңсе ашылды. 1918 мен 1928 жылдар аралығында шамамен 100 жаңа филиал мен агенттік ашылды, бұл «Халифакс» қамту аймағын екі есеге арттырды; сол онжылдық Глазго мен Эдинбургте жаңа кеңселер ашылуымен аяқталды. 1980 және 1990 жылдардағы маркетингтік материалдарда ерекше алмаз тәрізді ғимарат пайдаланылды. Ғимараттың ішінде арнайы салынған құжаттар сақтау орны бар, онда мүліктік құжаттарды бір реттік төлеммен 10 фунт стерлингке сақтауға болады. Ол компьютерлендірілген және бастапқыда өрт болған жағдайда галоген газымен толтырылуы мүмкін еді. Соңғы жылдары оның маңыздылығы азайды, өйткені мүлік туралы мәліметтер енді HM Жер тіркелімі сақтайтын орталық деректер базасында сақталады.

Демутуализация

1980 жылдары қаржы қызметтері саласын либерализациялау 1986 жылғы «Құрылыс қоғамдары туралы» заңның қабылдануына әкелді, ол қоғамдарға үлкен қаржылық тәуелсіздік пен басқа нарықтарға кеңейтуге мүмкіндік берді. Осыған байланысты Halifax ипотекалық бизнесін толықтыру үшін жылжымайтын мүлік агентін сатып алды. Сонымен қатар, ол дәстүрлі түрде коммерциялық банктер ұсынатын ағымдағы шоттар мен несие карталарын ұсыну арқылы өзін кеңейтті. 1993 жылы ол Испанияда Banco Halifax Hispania еншілес компаниясын құрды, ол негізінен британдық экспаттарға ипотекалық қызметтер көрсетті. 1986 жылғы заң құрылыс қоғамдарына өзара меншікке ие ұйымдардың орнына акционерлік қоғамдарға айналуға және қоғаммен қарыз алған және жинаған клиенттерге тиесілі болуға мүмкіндік берді. Abbey National 1989 жылы жекешелендірілгенімен, бұл процесс 1990 жылдардың соңына дейін қайталанбады, осы кезде көптеген ірі қоғамдар жекешелендіру жоспарларын жариялады. 1995 жылы Halifax Лидс Перманент құрылыс қоғамымен бірігуге және акционерлік қоғамға айналуға ниеттенгенін хабарлады. Halifax 1997 жылғы 2 маусымда Лондон қор биржасында акцияларын ұсынды. Halifax plc ретінде жаңа банк нарықтық капитализация бойынша Ұлыбританиядағы бесінші ірі банк болды. 1996 жылы Clerical Medical Fund Managers компаниясын сатып алу арқылы одан әрі кеңейтілді. 1999 жылы Halifax Birmingham Midshires Building Society және ComparetheLoan компанияларын сатып алды. 2000 жылы Halifax телефон және интернет арқылы қызмет көрсететін Intelligent Finance банкін құрды.

HBOS- тің пайда болуы

2001 жылы Ұлыбритания банктік нарығындағы шоғырландыру толқыны Halifax пен Шотландия банкін 10,8 миллиард фунт стерлингтік бірігуге келістірді. Жаңа топ Хелифакс Шотландия банкі (HBOS) деп аталды, бас кеңсесі Эдинбургте орналасқан, ал Хелифакс және Шотландия банкі брендтері сақталды. Ұлыбританияның қалған бөлігіндегі Хелифакс бөлімшелері бизнес-банкинг үшін Bank of Scotland брендін пайдаланады. 2006 жылы HBOS-тің Ирландиядағы негізгі бөлшек сауда банкі – Шотландия банкі (Ирландия) өзінің бөлшек сауда бизнесін Halifax деп қайта атауды жариялады, себебі ирландиялық тұрғындардың ITV телеарнасында Halifax жарнамасын көруі осы шешімнің себебінің бірі болды. Шотландия банкі атауы бизнес-банкинг үшін сақталуға тиіс еді. 2006 жылы HBOS тобын қайта ұйымдастыру туралы заң қабылданды. Заңның мақсаты HBOS-тің корпоративтік құрылымын оңайлату болды. Заң 2007 жылдың 17 қыркүйегінде толық күшіне енді және Halifax plc-тің активтері мен міндеттемелері Bank of Scotland plc-ге берілді. Хелифакс бренді сауда атауы ретінде сақталуға тиіс, бірақ ол енді заңды тұлға ретінде қарастырылмайды.

Lloyds Banking Group банкі

HBOS 2009 жылдың қаңтарында акциялар бағасының төмендеуі және оның болашағына қатысты болжамдардың күшеюі кезінде Lloyds Banking Group компаниясымен сатып алынды. Bank of Scotland plc (оның ішінде Halifax сияқты брендтері) толығымен топтың еншілес компаниясына айналды. 2009 жылдың ақпан айында Halifax өзінің ағымдағы шоттарына маңызды өзгерістер енгізді. Осыдан бастап барлық жаңа стандартты ағымдағы шоттарда несие және дебеттік сыйақылардың мөлшері нөлге тең болды, сондай-ақ бұрынғысы £35-ке дейін жететін төленген және төленбеген операциялар үшін алымдар жойылды. Halifax компаниясы негізгі ‘Easycash’ шотын ‘Негізгі шот’ деп өзгертіп, төленбеген алымдарды жойып, барлық Visa Electron карталарын Visa Debit карталарымен алмастырды. Бұдан бөлек, олар барлық Halifax ағымдағы шоттарымен үйлесімді, күндізгі ATM арқылы алу лимитін 500 фунт стерлингке дейін арттырды. Оның орнына, реттелген овердрафт шегінде 1999 фунт стерлингке дейін соманы арттырған барлық Halifax ‘Стандартты ағымдағы шот’ клиенттері күніне 1 фунт стерлинг төлейді, 2999 фунт стерлингке дейін – 2 фунт стерлинг, ал 3000 фунт стерлингтен астам сома үшін – 3 фунт стерлинг. Реттелмеген овердрафт үшін күніне 5 фунт төленеді. Несиелік сыйақылар клиенттер ‘Reward ағымдағы шотының’ талаптарын орындаса, ай сайын 5 фунт стерлингтік таза төлеммен алмастырылды. Бұл өзгерістер 2009 жылдың желтоқсанынан бастап барлық ағымдағы шот иелеріне (студенттік шоттардан басқа) қолданылды. Бұл өзгерістер өз уақытында көптеген БАҚ назарына ілікті, Martin Lewis және Which? тұтынушылар журналы Halifax клиенттерін мүмкіндігінше шоттарында ақша сақтап тұруға немесе жаңа алымдарға жауап ретінде шоттарын басқа банкке ауыстыруды қарастыруға шақырды. 2009 жылдың 16 қазанында Halifax Estate Agency компаниясы LSL Properties компаниясына 1 фунт стерлингке сатылды. Филиалдар LSL-дің қолданыстағы брендтерінің бірі – Reeds Rains деп қайта аталды. 2009 жылдың 14 қарашасында HBOS-те электр қуаты бұзылып, барлық филиалдар, банкоматтар және онлайн-банкингке әсер етті. Банк хабарлағандай, электр қуатының бұзылуы Батыс Йоркширдегі Коплидегі IT орталығында болды, бұл Halifax банктік жүйесінде бірнеше мәселелерге әкелді. Halifax онлайн-банкинг жүйесі электр қуатының үзілуінен кейін бірнеше сағат бойы қалпына келмеді.

Жарнама

2000 жылы Boxing Day күні Halifax табысты маркетингтік науқанды бастады, ол HBOS құрылғаннан кейін де жалғасты. Halifax сондай-ақ «The Flintstones», «Top Cat», «Scooby Doo», 1939 жылғы «The Wizard of Oz» музыкалық фантазиясы және «Thunderbirds» сияқты франшизалардан алынған поп-мәдениет элементтерін қолданған жарнамалар жасады. 2021 жылдың ақпан айында Halifax Oasis тобының «Stand By Me» әнімен телеарнада жарнама көрсетті.