Элизабет Бибеско: Англиялық жазушы және қоғамдық қайраткері
Elizabeth Bibesco
Принцесса Бибеско: английская писательница, актриса и светская львица. Дочь премьер-министра Великобритании, автор сборника "Haven". Биография и творчество.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын жазушысы және әлеуметтік өмірге белсенді қатысушы Елизавета, Бибеско принцессасы (туған Елизавета Шарлотта Люси Асквит; 26 ақпан 1897 – 7 сәуір 1945) 1921 және 1940 жылдар аралығында ағылшын қоғамдық қайраткері, актриса және жазушы болды. Ол Ұлыбританияның премьер-министрі және жазушы Марго Асквиттің қызы, ал Румынияның ханзадасы және дипломаты Антуан Бибесконың әйелі еді. Ол өзінің шығармаларында британдық жоғары қоғамындағы тәжірибесін пайдаланды. Оның әңгімелері, өлеңдері мен афоризмдерінен соңғы жинақ 1951 жылы «Haven» деген атпен, Елизавета Боуэннің алғы сөзімен жарық көрді.
English writer and socialite
Elizabeth, Princess Bibesco (born Elizabeth Charlotte Lucy Asquith; 26 February 1897 – 7 April 1945) was an English socialite, actress and writer between 1921 and 1940. She was the daughter of H. H. Asquith, the British Prime Minister and the writer Margot Asquith, and the wife of Antoine Bibesco, a Romanian prince and diplomat. She drew on her experience in British high society in her work. A final posthumous collection of her stories, poems and aphorisms was published under the title Haven in 1951, with a preface by Elizabeth Bowen.
Балалық шағы мен жастық шағы
Элизабет Шарлотта Люси Асквит – Г. Х. Асквиттің (Британияның премьер-министрі, 1908–1916) және оның екінші әйелі Марго Теннанттың тұңғыш баласы. Анасының 1920 жылғы өмірбаянында айтылғандай, ол ерте дамыған, мінезі беймәлім бала болған. Премьер-министрдің қызы болғандықтан, ол өте ерте жасында көпшілік назарына ілігіп, жасына қарағанда епті ойлы және әлеуметтік қарым-қатынаста шебер болды. 12 жасында ол Джордж Бернард Шоудан қайырымдылық шарасына қойылым үшін пьеса жазуын өтінді. Ол «Таңғажайып табылған бала» атты пьесаны жазды, оны ол басқа балалармен бірге қойды. Ол 14 жасқа толғанда, «Таймс» газеті «Парламент мүшелерінің көптегені Мисс Асквитпен танысып, оның денсаулығына алаңдаушылық білдірді, оның әдепті мінезі мен саяси мәселелерге қызығушылығына тоқталды» деп жазды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жасөспірім шағында оған «жақсылық жасауға» мүмкіндік берілді, ол әскерилер үшін «матинелер» ұйымдастырып, өнер көрсетті. Оның алғашқы әдеби тәжірибесі – 1916 жылы Palace театрында Нельсон Кизбен бірге орындаған «Off and On» атты қысқа дуэт болды. Сол жылы ол Grafton галереясында Джон Сингер Сардженттің портреттерінен үлкен көрме ұйымдастырып, Art Fund-қа көмектесті, сондай-ақ Star and Garter Fund-қа көмек көрсету үшін «Ақындар оқу кеші» өткізді. 1918 жылы ол Д. У. Гриффиттің «Дүние жүректерінде» және «Ұлы махаббат» атты екі үнсіз соғыс фильмінде шағын рөлдерде ойнады.
Elizabeth Charlotte Lucy Asquith was the first child of H. H. Asquith (British Prime Minister, 1908–1916) and his second wife, Margot Tennant. As candidly recorded in her mother's 1920 autobiography, she was a precocious child of uncertain temper. Life as the Prime Minister's daughter thrust her into the public eye at an early age and she developed a quick wit and a social presence beyond her years. At the age of 12 she asked George Bernard Shaw to write a play to be produced by her for a charity benefit. He wrote The Fascinating Foundling, which she directed with other children as actors. When she was just 14, The Times wrote that "many members of the House have made the acquaintance of Miss Asquith and in expressing their concern for her health, have referred to her charm of manner and to the interest which she has begun already to show in political matters." As a teenager, during World War I, she was given opportunities to do "good works", organising and performing in "matinees" for the servicemen. Her first known literary effort was a short duologue called "Off and On" which she performed with Nelson Keys in 1916 at the Palace Theatre. In the same year she organised a large show of portraits by John Singer Sargent at the Grafton Galleries to aid the Art Fund and a "Poets' Reading" in aid of the Star and Garter Fund. In 1918, she played small roles in two silent war movies by D. W. Griffith, Hearts of the World and The Great Love.
Неке және саяхат
1919 жылғы 29 сәуірде ол Лондонға орналасқан румын дипломаты, Бибеску әулетінің мүшесі, өзінен 22 жас үлкен Антуан Бибеско ханзадасына тұрмысқа шықты. Вестминстердегі Сент-Маргарет шіркеуінде өткен бұл той жылдың қоғамдағы ең маңызды оқиғасы болды, оған королева Мэриден бастап Джордж Бернард Шоуға дейін көптеген адамдар қатысты. Тойды жаңа құрылған British Moving Picture News ұйымы түсірді. Некеден кейін Бибеско ханзадасы мен ханшайымы Парижде, Бибеско үйінде, 45-ші нөмірде, Бурбон даңғылында, Сент-Луи аралының ұшында, Нотр-Дам соборына қарай өзен бойында тұрды. Пәтердің қабырғаларын Эдуард Вуйярдың үлкен суреттері безендірді. "Олар суреттер емес еді. Олар – сіздер бір жақтау арқылы кіретін бақтар еді", – деп жазды Энид Багнольд. Антуан Бибеско Марсель Прусттың өмір бойына досы болды, ал оның Елизаветаға үйленгеннен кейін ол да оқшауланған жазушының сүйіктісіне айналды. Үйленген кезде Пруст оның "замандастарының барлығынан ақыл-ойымен тең келмейді" деп жазды және "ол итальяндық фрескадағы әдемі бейнеге ұқсайды" деп қосты. Ол үйінен түнде шығып, оларды көріп, Элизабетпен Шекспир туралы немесе Антуанмен таңға дейін әңгімелесетін. 1922 жылғы қарашада Елизавета "New Statesman" журналында Прустқа арналған құрметті некролог жазды. "Ол мені оның сиқырлы тұлғалық шеңберіне жұмсақ, ойлап тұрып тартты, жанасудың қажеті жоқ бір қараумен бекітілген толық сеніммен. Сіз сезбейтіндей, оның ақыл-ойының, сіздің ойларыңызбен өріліп, ең жақын ойларыңызға жарық пен көлеңке үлгілерін таратып, күрделі торына тартылдыңыз". Елизавета күйеуімен бірге Румыния елшісі ретінде Вашингтонға (1920–1926) және содан кейін Мадридке (1927–1931) сапар шекті. Олардың жалғыз баласы Присцилла Хелен Александра Бибеско, кейін Ходжсон, 1920 жылы Лондонда дүниеге келді; ол 2004 жылы Парижде қайтыс болды.
On 29 April 1919, she married Prince Antoine Bibesco, member of the House of Bibescu and a Romanian diplomat stationed in London, a man 22 years her senior. Taking place at St. Margaret's, Westminster, it was the society wedding of the year, attended by everyone from Queen Mary to George Bernard Shaw. The wedding was filmed by the newly formed British Moving Picture News organization. After the marriage, Prince and Princess Bibesco lived in Paris at the Bibesco townhouse at 45, Quai Bourbon at the tip of the Île St Louis looking up the river toward Notre Dame cathedral. The walls of the apartment were decorated with huge canvases by Édouard Vuillard. "They weren't pictures. They were gardens into which you walked through a frame," wrote Enid Bagnold. Antoine Bibesco was a lifelong friend of Marcel Proust and after his marriage to Elizabeth she too became a favourite of the reclusive writer. At the time of her marriage Proust wrote that she "was probably unsurpassed in intelligence by any of her contemporaries," and added that "she looked like a lovely figure in an Italian fresco". He would leave his house late at night to visit them, to discuss Shakespeare with Elizabeth or to gossip with Antoine until dawn. Elizabeth wrote a moving obituary for Proust in the November 1922 New Statesman. "Gently, deliberately, he drew me into that magic circle of his personality with the ultimate sureness of a look that needs no touch to seal it. Insensibly you were drawn into that intricate cobweb of iridescent steel, his mind, which, interlacing with yours, spread patterns of light and shade over your most intimate thoughts." Elizabeth also travelled with her husband in his capacity as Romanian ambassador, first to Washington, D. C. (1920–1926) and then to Madrid (1927–1931). Their only child, Priscilla Helen Alexandra Bibesco, later Hodgson, was born in London in 1920; she died in Paris in 2004.
Жазбалар
1921-1940 жылдары Бибеско үш әңгіме жинағын, төрт роман, екі пьеса және бір өлең кітабын жариялады. 1923 жылы Кэтрин Ангел «The Nation» журналында «Баллондар» туралы рецензия жазып, былай деді: «Элизабет Бибеско эскиздері үшін Кэтрин Мансфилд қысқа әңгімелерге, ал Генри Джеймс романға айналдырар едік материалды пайдаланады. Элизабет Бибесконың жағдайдың барлық егжей-тегжейін бірнеше сөзбен, өмір бойындағы үміт пен сәтсіздіктерді бірнеше бетке сығып алу қабілеті бар». Оның әңгімелер жинағы Атлант мұхитының екі жағында да сынға алынды, ал «Шырша мен пальма» романы 1924 жылдың қараша және желтоқсан айларында «Вашингтон Пост» газетінде бөлім-бөлім жарияланды. Бибесконың 1940 жылы жарық көрген соңғы романы «Романтик», оның күйеуі Румыния елшісі болған Мадридте (1927-31) танысқан Фаланге Испанияның негізін қалаушы Хосе Антонио Примо де Ривераға арналған алғы сөзбен басталады: «Хосе Антонио Примо де Ривераға. Кітапты бастамас бұрын сізге уәде берген едім. Енді ол аяқталды, кітап сіздікі. Біз жақсы көретін адамдар тек біз өлгенде ғана біз үшін өлді». Бибесконың шығармаларына толық баға беруші Элизабет Боуэн 1951 жылы жарық көрген Бибесконың әңгімелері, өлеңдері мен афоризмдер жинағы «Хейвенге» кіріспе жазды. Эссесінде Боуэн былай деді: «Бибесконың кейіпкерлері ерекше ортаның тұрғындары сияқты көрінеді, онда сезімнің әдеттегі тыйымдары мен сөйлеуге кедергі келтіретін нәрселер жұмыс істемейді».
Between 1921 and 1940, Bibesco published three collections of short stories, four novels, two plays and a book of poetry. Katharine Angell, reviewing Balloons for The Nation in 1923 wrote, "Elizabeth Bibesco uses for her sketches material from which Katherine Mansfield would have made short stories, and Henry James, novels Elizabeth Bibesco has a genius for compression – the compression into a few phrases of all the details of a situation, into a few pages of the hopes and failures of a lifetime". Her collections of short stories were reviewed on both sides of the Atlantic and her novel The Fir and the Palm was serialised in The Washington Post in November and December 1924. Bibesco's last novel, The Romantic, published in 1940, starts with a dedication to Falange Española founder Jose Antonio Primo de Rivera, whom Bibesco had known during her stay in Madrid where her husband was Romanian ambassador (1927 31): "To Jose Antonio Primo de Rivera. I promised you a book before it was begun. It is yours now that it is finished Those we love die for us only when we die ". A thorough appraisal of Bibesco's work was written by Elizabeth Bowen in an introduction to Haven, the 1951 posthumous collection of Bibesco's stories, poems and aphorisms. In her essay, Bowen wrote that, "The Bibesco characters seem to be the inhabitants of a special milieu, in which the more ordinary taboos of feeling and brakes on speech do not operate."
Соңғы жылдар
Елизавета Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Румынияда болды және 1945 жылы 48 жасында пневмониядан қайтыс болды. Ол Бухаресттен тыс, Могошоая сарайының жеріндегі Бибеско отбасының зиратына жерленді. Оның қабір тасында: "Жаным түннің еркіндігін тапты" деп жазылған – бұл оның 1927 жылғы жинағындағы соңғы өлеңінің соңғы шумағы. Оның өлімі анасы Марго үшін соңғы қасірет болды, ол қызының қайтысынан кейін бірнеше ай ішінде дүние салды. Соғыстан кейін Румыниядан қуылған Антуан ханзада туған жеріне ешқашан оралмады. Ол 1951 жылы қайтыс болып, Парижде жерленді. Жұбайлардың жалғыз баласы Присцилла Ходжсон 45, Бурбон даңғылында 2004 жылы қайтыс болғанға дейін өмір сүрді.
Elizabeth was in Romania during World War II and died there of pneumonia in 1945, aged 48. She was buried in the Bibesco family graveyard on the grounds of Mogoșoaia Palace outside Bucharest. Her epitaph reads, "My soul has gained the freedom of the night" – the last line of the last poem in her 1927 collection. Her death was the final sorrow for her mother, Margot, who died within months of her daughter's death. Prince Antoine, forced out of Romania after the war, never returned to his homeland. He died in 1951 and was buried in Paris. Priscilla Hodgson, the couple's only child, continued to live at 45, Quai Bourbon until her death in 2004.
Портреттер
Елизаветаның портреті Аугуст Джонмен екі рет суреттелген, 1919 жылы және тағы бес жылдан кейін. Бірінші сурет ("Елизавета Асквит") оны жалаңаш иықтарына қауырсын жамылған, көңілді дебютант қыз ретінде бейнелейді. Бұл сурет Англияның Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы Лэйнг көркемсурет галереясында сақталады. Оң жақтағы екінші суретте ("Принцесса Антуан Бибеско") Елизавета сәл шаршаған және мұңды көрінеді, оның көздері бұрынғы сенімділігінен айырылғанын сездіретіндей бұрылып тұр. Ол Португалия королевасының оның әкесіне сыйлаған мантильясын киген және өзінің кітаптарының біреуін ұстап тұр. 1924 жылы Корольдік академияның жазғы көрмесінде көрсетілген кезде Мэри Шамот Country Life журналында бұл сурет туралы: "Оның көздері мен шашының құпиялы қараңғылығы мен басына киген ақ қайыстың сәулелі жалтырауының арасындағы керемет контраст бөлмедегі басқа барлық суреттерді сүреңсіз қылып көрінеді" деп жазды.
Elizabeth's portrait was painted twice by Augustus John, in 1919 and again five years later. The first painting (titled "Elizabeth Asquith") shows her as a vivacious debutante in a feather stole over bare shoulders. This picture is in the Laing Art Gallery in Newcastle upon Tyne, England. In the second portrait, seen at right (titled "Princess Antoine Bibesco"), Elizabeth appears slightly weary and melancholic, her eyes averted just enough to suggest a break in her former self confidence. She wears a mantilla given to her father by the Queen of Portugal and holds one of her own books. When shown at the Royal Academy summer show in 1924, Mary Chamot, writing in Country Life, wrote of this painting that it "has the force to make every other picture in the room look insipid, so dazzling is the contrast between the mysterious darkness of her eyes and hair and the shimmering brilliance of the white lace she wears over her head."