Кіріспе

Қысымның төмендеуіне байланысты ішінара булау

Жедел булану (немесе ішінара булану) – қаныққан сұйық ағыны тұншықтыратын клапан немесе басқа тұншықтыратын құрылғы арқылы өте келе қысымы төмендеген кезде болатын ішінара буға айналу процесі. Бұл процесс – ең қарапайым бірлік операциялардың бірі. Егер тұншықтыратын клапан немесе құрылғы қысымды сақтайтын ыдыстың кіреберісінде орналасса, онда ыдыстың ішінде жедел булану орын алса, онда бұл ыдыс көбінесе "жедел булану барабаны" деп аталады. Егер қаныққан сұйық бір компоненттен тұрса (мысалы, пропан немесе сұйық аммиак), сұйықтың бір бөлігі бірден буға айналады. Бу және қалған сұйық төмендеген қысымдағы сұйықтың қанығу температурасына дейін салқындатылады. Бұл көбінесе "автоматикалық салқындату" деп аталады және көптеген дәстүрлі буды қысып суыту жүйелерінің негізін құрайды. Егер қаныққан сұйық көп компоненттен тұрса (мысалы, пропан, изобутан және н-бутан қоспасы), онда пайда болған бу, қалған сұйыққа қарағанда көбірек ұшқыш компоненттерге бай болады. Бақыланбайтын жедел булану қайнап жатқан сұйықтықтың кеңейтілген бумен жарылуына (BLEVE) алып келуі мүмкін.

Спреймен кептірумен контраст

Спреймен кептіру кейде жылдам буланудың бір түрі ретінде қарастырылады. Дегенмен, ол сұйықтың булану түрі болғанымен, жылдам буланудан едәуір өзгеше. Спреймен кептіруде өте ұсақ қатты бөлшектердің суспензиясы ыстық газға шашыратылып жылдам кептіріледі. Суспензия ең алдымен өте кішкентай сұйық тамшыларға айналдырылып, содан кейін ыстық құрғақ ауа ағынына бүркіледі. Сұйық тез буланып, құрғақ ұнтақ немесе құрғақ қатты гранулалар қалдырады. Құрғақ ұнтақ немесе қатты гранулалар ауадан циклондар, қап сүзгілері немесе электростатикалық тұндырғыштар арқылы жиналады.

Табиғи бірден булану

Жер сілкінісі кезінде табиғи жылдам булану немесе шөгінді пайда болуы мүмкін, нәтижесінде аса қаныққан ерітінділердегі минералдар, кейде алтынды сулар арқылы құнды кендер шөгінеді. Бұл, жоғалу тіректерінің әсерінен тау жыныстарының блоктары тез тартылып, бірінен-бірі қашықтағанда болады.