Кіріспе

Тажикстанда телекоммуникация саласының жалпы шолуы

Тажикстанда телекоммуникациялық қызметтердің – телефония, радио, теледидар және интернеттің – таралуы көптеген басқа елдерге қарағанда кеңірек болған жоқ.

Телефон

Дәстүрлі телефон жүйесі нашар күйде, себебі кеңес одағы ыдырағаннан кейінгі кезеңде оған аз инвестиция жасалды. 340 000 телефон желісі қолданыста болды, яғни 21 адамға бір телефон желісі шалысады. Көптеген қалалар ұлттық желіге қосылмаған. 2000-шы жылдардың басында мемлекеттік телекоммуникация агенттігі – «Таджиктелеком» телефон жүйесін жаңарту үшін халықаралық көмек алды. 2007 жылы 3,5 миллион ұялы телефон қолданыста болды, ал 2003 жылы бұл көрсеткіш 47 300-ге жетеді. Бұл Тәжікстанды әлемдегі ұялы байланыс мүмкіндігі бойынша 90-шы орынға қойды. «Babilon Mobile Company» – АҚШ пен Тәжікстанның бірлескен кәсіпорны, бірнеше ұялы байланыс желілерінің арасында 2006 жылы нарықтың 40 пайызына ие екенін мәлімдеді. 2006 жылдың маусым айында Қазақстаннан ұшырылған «KazSat» байланыс спутнигі Орталық Азия елдерінің Еуропа мен АҚШ телекоммуникациялық спутниктеріне тәуелділігін азайтуы күтілді. Екінші «KazSat» спутнигін 2009 жылға жоспарлап отыр. Елдің халықаралық қоңырау коды – 992.

Радио

2009 жылы 20 радио хабар тарату станциясы болды: 8 AM, 10 FM және 2 қысқа толқынды. Олардың тек 10-ы ғана хабар таратуда деп есептеледі. 1991 жылы Тәжікстанда шамамен 1,291 миллион радио болған, бұл шамамен әр 3,9 адамға бір радиодан келеді.

Теледидар

2012 жылғы деректер бойынша 24 лицензияланған телеарна бар, бірақ олардың тек 15-і белсенді хабар таратуда деп саналады. 1991 жылы Тәжікстанда шамамен 860 000 телевизор болған, яғни әр 5,9 адамға шамамен 1 телевизор шаққан. "Televizioni Tojikiston" – Тәжікстанның мемлекеттік телеарнасы. Телерадио хабарларын тарату комитетінің төрағасы Нұриддин Саид 2020 жылдың 22 шілдесінде Душанбеде журналистерге 13 ұлттық телеарна, 35 жеке телеарна, 10 ұлттық радиоарна, 24 жеке радиоарна және 14 аудиовизуалды өндіріс студиясы қазіргі таңда елде жұмыс істеп жатқанын мәлімдеді. Ол сондай-ақ, бүгінгі күні Тәжікстан халқының 65 пайызы ғана цифрлық теледидарға қол жеткізе алатынын атап өтті.

Интернет

Интернет пайдалану өсуі баяу болды. 2004 жылы тек жеті интернет-провайдер жұмыс істеді. Дегенмен, 2008 жылы Тәжікстанда 1158 тәжікстандық интернет-хост болды, бұл елді әлемде 150-орынға қойды. 2005 жылғы мәлімет бойынша, Тәжікстанда 19 500 интернет пайдаланушы болды, сол кезде елді әлемдегі 190-шы интернетке қосылған ел ретінде тіркеді. Тәжікстанның интернет елдік коды – tj.