Кіріспе

Гавайидегі бұрынғы жолаушылар тасымалдаушы әуе компаниясы, АҚШ (1946–2008)
бұрынғы жолаушылар тасымалдаушы әуе компаниясы

Пропеллер эрасы

Авиакомпания баспагер Рэдди Ф. Тонг Старший тарапынан Гавайи әуе компаниясына бәсекелес ретінде Trans Pacific Airlines чартерлік тасымалдаушысы ретінде құрылды. Ол 1946 жылғы 26 шілдеде Хоналулудан Мауи және Хилоға Дуглас C 47 (DC 3) соғыстан қалған ұшағымен бірінші рейсін жасады. Тонг және серіктестері аралдар арасындағы жалғыз тасымалдаушы – Hawaiian Airlines рейсінен шығарылғаннан кейін авиакомпанияны құрды. 1952 жылы авиакомпания алғашқы жылдық пайдасын, шамамен 36 000 долларды есепке алды. 1950 жылы авиакомпания TPA The Aloha Airline деген атауды қабылдады. Бәсекелесу үшін Hawaiian Airlines Convair 340 ұшақтарын пайдалана бастады. 1958 жылы жылжымайтын мүлік дамытушысы Хун Во Чинг авиакомпанияның бас директоры болып тағайындалды және атауын Aloha Airlines деп өзгертті. 1964 жылғы 1 қазандағы авиакомпанияның жүйелік кестесінде «Аралардағы Гавайидің жалғыз толыққанды реактивтік қызметі» деп жазылған, себебі Aloha сол кезде барлық аралдар аралық рейстерін Fairchild F 27 және Vickers Viscount турбовинттерімен орындады. Жақын арада авиакомпания толыққанды реактивтік ұшақтарға көшті, ал алғашқы жаңа British Aircraft Corporation BAC One Eleven екі ұшақты Гонолулуға 1966 жылғы 16 сәуірде жеткізілді. Соңғы F 27 1967 жылғы маусымда қызметтен алынды. Hawaiian Airlines үлкен Douglas DC 9-30 ұшақтарын алғанда, Aloha өзінің кіші BAC One Eleven сериялы 200 ұшақтарының артықшылығын байқады, ол сонымен қатар Кона халықаралық әуежайында (сол кезде қысқа ұшу-қону жолағы болған) өнімділік кемшіліктерінен зардап шекті, бұл оны нашар жағдайға түсірді. 1968 жылы Aloha екі Boeing 737-200 ұшағына тапсырыс берді. «Funbirds» деп аталған Boeing ұшақтары 1969 жылғы наурыз айында пайдалануға берілді. Сыйымдылықтың үлкен артуы екі авиакомпанияға да зиян келтірді, ал 1970 жылы екі қарсылас арасындағы үш сәтсіз бірігу әрекеті жасалды (қалғандары 1988 және 2001 жылдары болды). 1971 жылғы қазанда авиакомпания қалған Viscount 745 турбовинттік ұшақтарын сатты және толыққанды реактивтік авиакомпанияға айналды. 1983 жылы Aloha AlohaPass жиі ұшатын бағдарламасын енгізді. 1984 жылы авиакомпания McDonnell Douglas DC 10-30 ұшағын жалға алды және 28 мамырда Гонолулу, Гуам және Тайбэй арасында Aloha Pacific деген атпен қызметін бастады. Алайда, бұл операция Continental Airlines-пен бәсекелесе алмады және 1985 жылғы 12 қаңтарда тоқтатылды. 1985 жылғы қазанда Aloha Quick Change 737 ұшақтарын сатып алды, оларды түнде жүк тасымалы үшін жолаушылар конфигурациясынан жүк тасымалына жылдам түрлендіруге болатын. 1986 жылғы ақпанда Aloha Гонолулу мен Киритимати (Рождество аралы) арасында апталық рейстерді бастады, бұл ETOPS мақұлданған Boeing 737-200 ұшақтарын пайдаланатын алғашқы авиакомпания болды. 1986 жылдың соңында Чинг пен вице-президент Шеридан Инг компанияны жекешелендіру жоспарларын жариялады, бұрынғы жаугершілік қабылдау ұсыныстарынан аман қалғаннан кейін, ол 2006 жылы банкроттықтан шыққанға дейін Инг және Чинг отбасыларының қолында қалды, сол кезде Yucaipa Companies, Aloha Aviation Investment Group және Aloha Hawaii Investors LLC сияқты қосымша инвесторлар авиакомпанияға үлестерін салған. 1987 жылы авиакомпания Princeville Airways компаниясын сатып алды, оны Aloha IslandAir деп қайта атады, ол 1995 жылы Island Air деп белгілі болды. 2003 жылы Island Air Gavarnie Holding компаниясына сатылды және тәуелсіз авиакомпанияға айналды. 2000 жылғы 14 ақпанда авиакомпания құрлықтағы қызметін бастады, жаңадан жеткізілген ETOPS сертификатымен Boeing 737-700 реактивтік ұшақтарын Гонолулудан, Кахулуиден және Конадан, Гавайиден Оклендке ұшырды. Тасымалдаушы көп ұзамай Orange County, San Diego, Sacramento, Reno және Las Vegas қалаларына жоспарлы рейстерді бастады. Aloha сондай-ақ Гонолулудан Ванкуверге рейстер ұсынды. Сонымен қатар, авиакомпания Лос-Анджелес аймағындағы Бурбанк Глендейл Пасадена әуежайына (BUR, қазір Боб Хоуп әуежайы деп аталады) Боинг 737-700 рейсімен Гонолулуға және кері бағытта тоқтаусыз рейстер ұсынды. Aloha Airlines-тың аралдар арасындағы ең ұзын бағыты 216 миль (348 км) болды, ал ең қысқа бағыты бар болғаны 62 миль (100 км) болды. Аралдар аралық рейстің орташа қашықтығы 133 миль (214 км) құрады. Aloha сонымен қатар серіктес Island Air қызмет көрсететін аралдар аралық бағыттарды да сатты, ал жолаушылар өзінің жиі ұшатын бағдарламасында AlohaPass немесе United Airlines Mileage Plus бағдарламасында мильдер жинады.

Экономикалық қиындықтар

Жапониядағы өсетін шығындар мен экономикалық тұрақсыздық 2000-шы жылдардың басында «Aloha» әуе компаниясын қорғанысқа түсірді, бұл 11 қыркүйектегі шабуылдармен, 2003 жылғы SARS паникасымен және отын бағасының күрт өсуімен ушықты. 2004 жылдың 30 желтоқсанында «Aloha Airlines» 11-тарау бойынша банкроттықтан қорғануға өтініш берді. 2004 жылдың желтоқсанында Марк Бильбао және тағы алты Джулианидің кеңесшілері басшылығымен, «Giuliani Partners» компаниясы «Giuliani Capital» арқылы «Aloha» әуе компаниясын Рональд Берклдің инвесторлар тобына сатты және сонымен қатар тасымалдаушыға 65 миллион долларлық несие алды. 2005 жылдың қарашасында Джулиани «Aloha» басшысы Дэвид Банмиллермен келісіп, Джулианидің жалпы төлемақысын 2,9 миллион долларға дейін арттырды. Одан он күн өткен соң, 2008 жылдың 30 наурызында «Aloha Airlines» барлық жоспарланған жолаушылар рейстерін тоқтататынын хабарлады, ал соңғы рейстің күні 2008 жылдың 31 наурызы болды. Бұл жағдайдың нәтижесінде компанияның шамамен 3500 қызметкерінің 1900-ге жуығы жұмыстан босатылды. Гавайи штатының губернаторы Линда Лингл банкроттық сотынан «Aloha Airlines» жолаушылар тасымалын тоқтатуды кейінге қалдыруды және жолаушылар қызметін қайта жандандыруды сұрады; алайда, федералдық банкроттық судья Ллойд Кинг соттың бизнес шешімдеріне араласпауы керек деп шешті. Жолаушылар тасымалын тоқтатқаннан кейін «Aloha» және оның кредиторлары кірісті жүк тасымалы және келісімшарттық қызметтер бөлімін аукционға шығаруға тырысты. «Pacific Air Cargo» компаниясы 2008 жылы бұл бөлімді 2,2 миллион долларға сатып алып, «Aloha Contract Services» деген атпен жұмыс істейді. «Aloha» жүк тасымалы бөлімін сатып алуға бірнеше компания қызығушылық танытты, олардың ішінде Сиэтлдегі «Saltchuk Resources», Калифорниядағы «Castle & Cooke Aviation» және Гавайидегі «Kahala Capital» (оның құрамында «Aloha Air Group» компаниясының кіші инвесторы және «Aloha» директорлар кеңесінің мүшесі Ричард Инг бар). Алайда, жүк тасымалы бөлімінің ұсынушылары мен «Aloha» компаниясының негізгі кредиторы «GMAC Commercial Finance» арасындағы келіспеушілік аукционнан бас тартуға әкеп соқты. Содан кейін бірден «GMAC» «Aloha» жүк тасымалы бөліміне барлық қаржыландыруды тоқтатты, бұл барлық жүк тасымалы операцияларын тоқтатуға мәжбүр етті; сонымен қатар, «Aloha» директорлар кеңесі 11-тараудағы банкроттық реорганизациясын 7-тараудағы банкроттық таратуға айналдыру туралы шешім қабылдады. Сату федералдық банкроттық судья Ллойд Кингтің 2008 жылдың 12 мамырындағы келісімімен бекітілді, ал сату екі күннен кейін аяқталуы күтілуде. «Aloha» компаниясына ұсыныс жасағанға дейін «Saltchuk Resources» өзінің еншілес компаниялары «Young Brothers/Hawaiian Tug & Barge», «Hawaii Fuel Network», «Maui Petroleum» және «Minit Stop Stores» арқылы Гавайиде қанада қақты. Компания сонымен қатар Алясканың ең ірі жүк тасымалдаушы компаниясы – «Northern Air Cargo» компаниясына ие. «Saltchuk» «Aloha Air Cargo» компаниясын басқару үшін «Aeko Kula Inc.» атты жаңа еншілес компания құрды.

Атауы және зияткерлік меншік құқығы

2011 жылдың қаңтар айында Лос-Анджелесте орналасқан Yucaipa Companies, бұрынғы Aloha компаниясының басты акционері, Aloha тауарлық белгісін және басқа да зияткерлік меншікті 1,5 миллион долларға сатып алуға федералды банкроттық соттың келісімін алды. Сонымен қатар, бұл тауарлық белгіні Mesa Air Group компаниясына, go! Mokulele авиакомпаниясының бас компаниясына қайта сатуға тыйым салынды. 2009 жылы Mesa өзінің go! ұшақтарын Aloha брендімен қайтадан таңбалауға тырысты. Бірақ федералды банкроттық судья Ллойд Кинг, Aloha Airlines компаниясының бұрынғы қызметкерлерінің шұғыл тілектерінен кейін тауарлық белгіні өзгертуді тоқтатты. Бұл қызметкерлер Aloha компаниясының банкроттығына негізінен Mesa компаниясын кінәлі деп есептеді.

Әскери флоттың дамуы

2008 жылдың наурыз айына қарай, Aloha Airlines флотының орташа жасы 18,2 жылды құрады.

Бұрын пайдаланылған әуе кемелерінің үлгілері

Бұрын Aloha компаниясы басқаратын реактивтік ұшақтардың ішінде Boeing 737-300 және 737-400 да болды. Aloha Airlines әуе компаниясының ресми авиакомпаниялар нұсқаулығында (OAG) жарияланған рейстер кестелеріне сәйкес, бұл ұшақтар Гавайи аралдары арасындағы рейстерде қысқа мерзім ішінде пайдаланылған. 1970-ші жылдардың ортасында екі Boeing 737-100 ұшағы да қысқа уақыт қолданылды. Бұрын авиакомпания Дуглас C-47 ұшақтарын, одан кейін Fairchild F-27 және Vickers Viscount турбовинттік ұшақтарын пайдаланған. Aloha компаниясы пайдаланған алғашқы реактивтік ұшақ – британдық British Aircraft Corporation BAC One-Eleven болды. Aloha Pacific еншілес компаниясы McDonnell Douglas DC-10-30 кең корпусты реактивтік ұшағын пайдаланды.

Апаттар мен оқиғалар

1969 жылғы 27 маусымда Vickers Viscount (N7410) ұшағы Гонолулу халықаралық әуежайында Hawaiian Airlines әуе компаниясының Douglas DC-9-31 (N906H) ұшағымен соқтығысып, жөндеуге келмейтіндей зақымданып қалды. 1971 жылғы 8 тамызда Vickers Viscount (N7415) ұшағы Гонолулу халықаралық әуежайында қону кезінде өрт шығып, экономикалық тұрғыдан жөндеуге келмейтіндей зақымданып қалды. 1988 жылғы 28 сәуірде Aloha Airlines әуе компаниясының 243 рейсі, Хило мен Гонолулу арасындағы бапталған Boeing 737-200 рейсі, ұшу кезіндегі жарылғыш декомпрессия салдарынан ауыр зақымдарға ұшырады, бірақ Мауи аралындағы Кахулуи әуежайына қауіпсіз қонуға қол жеткізді. Аға бортындағы стюардесса Кларабелл Лансинг ғана ұшақтан сыртқа ұшып, қаза тапты, ал 65 жолаушы мен экипаждың қалған бөлігі жарақат алды. Ұшақтың мұндай ауыр зақыммен қауіпсіз қонуы бұрын-соңды болған емес және одан кейін де теңдесі жоқ. Келешектегі тергеулер апаттың металлдың шаршауынан болғанын көрсетті. 1990 жылы теледидарға арналған "Керемет қону" фильмі осы оқиғаға негізделген.