Немрут тауындағы ежелгі қабірлер мен мүсіндер кешені
Mount Nemrut
Түркиядағы Әдіяман облысында орналасқан Немрут тауы – б.з.д. 1 ғасырындағы патшалық қабір және ЮНЕСКО мұрасы. Құдайлар мен сарайлардың алып мүсіндері бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адияман облысы, Түркиядағы
жанартау
Mountain in Adıyaman, Turkey
the volcano
Немрут тауы немесе Немруд (Nemrut Dağı;;; грекше: Όρος Νεμρούτ) – Түркияның оңтүстік-шығысында орналасқан тау. Оның ең жоғарғы бөлігінде б.з.б. I ғасырға жататын, патшалық қабір деп есептелетін жерге орнатылған ірі мүсіндер бар. Бұл Тавр тауларының шығысындағы ең биік шыңдардың бірі. 1987 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізілді.
Mount Nemrut or Nemrud (Nemrut Dağı; ; ; Greek: Όρος Νεμρούτ) is a mountain in southeastern Turkey, notable for the summit where a number of large statues are erected around what is assumed to be a royal tomb from the 1st century BC. It is one of the highest peaks in the east of the Taurus Mountains. It was designated a UNESCO World Heritage Site in 1987.
Орналасуы және сипаттамасы
Тау Кахтаның солтүстігінде, Адиаманның жанында орналасқан. Б.з.д. 62 жылы Комаген патшасы Антиох I тау басына өзінің, екі арыстанның, екі бүркіттің және түрлі грек және иран құдайларының, мысалы, Геракл Артаген Арес, Зевс Оромасдес және Аполлон Митрас Гелиос Гермес сияқты алып мүсіндерімен қоршалған қабір-ғибадатхана салды. Бұл пантеонды құрастыру кезінде Антиох өзінің әулетінің дінін қайта жандандыру үшін парфян және армян дәстүрлеріне көп сүйенді. Мүсіндер бұрын отырған күйде болған, әрбір құдайдың аты оларға жазылған. Бір кезде мүсіндердің бас бөліктері денелерінен алынып тасталды, қазір олардың қалдықтары бүкіл аумаққа шашырап жатыр. Бас бөліктерінің (әсіресе мұрындарының) зақымдану үлгісі олардың иконаға қарсы күрес нәтижесінде салдарынан әдейі бұзылғандығын көрсетеді. Мүсіндер әлі өздерінің бастапқы орналасқан жерлеріне қайта орнатылмаған. Сайтта сонымен қатар үлкен фризді құраған деп саналатын бейнелі өрнектермен жабдықталған тас плиталар да сақталған. Бұл плиталарда Антиохтың грек және парсы ата-бабалары бейнеленген. Сайт бойында кездесетін мүсіндер мен ата-бабалардың суреттері, сондай-ақ биік және диаметрі үлкен дөңгелек төбеде де кездеседі. Бұл төбе қабірді қарақшылардан қорғау үшін салынған болуы мүмкін, себебі кез келген қазба жұмысы тез толып кетер еді. Мүсіндердің беттері грек стилінде жасалған, бірақ киімдері мен шаштары парсы стилінде. Батыс террасасында жұлдыздар мен Юпитер, Меркурий және Марс планеталарын бейнелейтін арыстан суреті салынған үлкен плита бар. Бұл композиция б.з.д. 62 жылдың 7 шілдесіндегі аспан картасы ретінде қарастырылды. Бұл ескерткіштің құрылысының қашан басталғанын көрсетеді. Шығыс бөлігі жақсы сақталған, бірнеше тау жыныстары қабаттарынан тұрады, ал таудың негізімен өтетін жол шығыс және батыс террасаларын байланыстыратын қоршалған жолдың куәсі болып табылады. Бұл орынның ықтимал мақсаты діни рәсімдерді өткізу болған, себебі ескерткіштің астрономиялық және діни мәні бар. Мұндай мүсіндердің орналасуы иеротезион деп аталады. Ұқсас құрылымдар Антиохтың әкесі Митридат I Каллиниктың иеротезионында, Нимфайдағы Арсамеяда да табылған.
The mountain lies north of Kahta, near Adıyaman. In 62 BC, King Antiochus I of Commagene built on the mountain top a tomb sanctuary flanked by huge statues of himself, two lions, two eagles, and various composite Greek and Iranian gods, such as Heracles Artagnes Ares, Zeus Oromasdes, and Apollo Mithras Helios Hermes. When constructing this pantheon, Antiochus drew heavily from Parthian and Armenian traditions in order to reinvigorate the religion of his ancestral dynasty. The statues were once seated, with names of each god inscribed on them. At some point the heads of the statues were removed from their bodies, and they are now scattered throughout the site. The pattern of damage to the heads (notably to noses) suggests that they were deliberately damaged as a result of iconoclasm. The statues have not been restored to their original places. The site also preserves stone slabs with bas relief figures that are thought to have formed a large frieze. These slabs, or stelae, depict Antiochus' Greek and Persian ancestors. The same statues and ancestors found throughout the site can also be found on the tumulus at the site, which is tall and in diameter. It is possible that the tumulus of loose rock was devised to protect a tomb from robbers, since any excavation would quickly fill in. The statues appear to have Greek style faces, but Persian clothing and hair styling. The western terrace contains a large slab with a lion, showing an arrangement of stars and the planets Jupiter, Mercury, and Mars. The composition was taken to be a chart of the sky on 7 July 62 BCE. This may be an indication of when construction began on this monument. The eastern portion is well preserved, being composed of several layers of rock, and a path following the base of the mountain is evidence of a walled passageway linking the eastern and western terraces. Possible uses for this site are thought to have included religious ceremonies, owing to the astronomical and religious nature of the monument. The arrangement of such statues is known by the term hierothesion. Similar arrangements have been found at Arsameia on Nymphaios at the hierothesion of Antiochus' father, Mithridates I Callinicus.
Ежелгі тарих
Нимрут тауында құрылған діни қасиетті орын Антиохтың Коммагендегі парсы дәстүрлерін жаңғыртуға бағытталған саяси бағдарламасының бір бөлігі болды. Ол үшін ол Каппадокия, Понт және Арменияның саяси және діни дәстүрлерін біріктіріп, бейімдеді. Понттың Митридат әулеті билеушілерінің салты бойынша, Антиох өзінің Ахеменидтер мен Селевкидтерден тегін шығарғанын баса көрсетті, сонымен қатар Арменияның патшалық мұрасын өзіне дауылады. Осы ұғымның маңызды бөлігі – Коммагенадағы белгілі қасиетті орындарда құлшылық етілген, сол кезде жаңадан құрылған грек-иран пантеоны болды.
The religious sanctuary established in Mount Nemrut was part of Antiochus' political program to revive the Persian traditions of Commagene. In order to do so, he merged and adjusted the political and religious traditions of Cappadocia, Pontus, and Armenia. Following the practice of the Mithridatic rulers of Pontus, Antiochus stressed his descent from the Achaemenids and Seleucids, and also claimed the royal legacy of Armenia. One of the essential parts of this identity was the then newly established Greco Iranian pantheon, which was worshipped at specific sanctuaries in Commagene.
Қазіргі тарих
Бұл жер 1881 жылы Осман империясы үшін көлік жолдарын бағалап жүрген неміс инженері де (de) қазып зерттеген. 1947 жылы алғаш рет келгеннен кейін Тереза Гелл өмірін осы орынға арнап, 1954 жылы науқандарды бастады. Соңғы қазба жұмыстары Антиохтың бейітін таба алмады. Дегенмен, бұл оның жерленген жері деп есептеледі. Мүсіндердің бәрі "бастары кесілген" күйде сақталған және олардың бастапқы жағдайына қайта келтірілмеген.
The site was excavated in 1881 by de, a German engineer assessing transport routes for the Ottomans. After her first visit in 1947, Theresa Goell dedicated her life to the site, starting campaigns in 1954. Subsequent excavations have failed to reveal the tomb of Antiochus. This is nevertheless still believed to be the site of his burial. The statues, all of them "beheaded", have not been restored to their original condition.
Дүниежүзілік мұралық нысан
1987 жылы ЮНЕСКО Немрут тауын Әлемдік мұра нысаны деп жариялады. Туристер Немрутқа көбінесе сәуірден қазанға дейін барады. Жақын орналасқан Адиаман қаласы автомобиль және автобуспен саяхаттау үшін танымал орын, сонымен қатар ол жерден тікұшақпен де саяхаттауға болады. Малатадан немесе Кахтадан түнгі турлар да ұйымдастырылады. ЮНЕСКО мәліметінде былай делінген: Александр империясының тарауынан кейін Сирия мен Евфраттың солтүстігінде құрылған Коммагена патшалығын билеген Антиох I (б.з.д. 69-34) кесенесі – эллинистік дәуірдегі ең маңызды құрылыстардың бірі. Оның пантеонының синкретизмі және оның патшаларының тегі, грек және парсы аңыздары арқылы анықталады, бұл патшалық мәдениетінің екі түрлі бастауын көрсетеді.
In 1987, Mount Nemrut was made a World Heritage Site by UNESCO. Tourists typically visit Nemrut during April through October. The nearby town of Adıyaman is a popular place for car and bus trips to the site, and one can also travel from there by helicopter. There are also overnight tours running out of Malatya or Kahta. The UNESCO entry states:The mausoleum of Antiochus I (69–34 B. C.), who reigned over Commagene, a kingdom founded north of Syria and the Euphrates after the breakup of Alexander's empire, is one of the most ambitious constructions of the Hellenistic period. The syncretism of its pantheon, and the lineage of its kings, which can be traced back through two sets of legends, Greek and Persian, is evidence of the dual origin of this kingdom's culture.