Кіріспе

Канадалық ақын, редактор және педагог (1942 жылы туған)

Дон Маккей (1942 жылы туған) – канадалық ақын, редактор және педагог.

Өмір

Маккей Онтарионың Оуэн-Саунд қаласында дүниеге келді және Корнуолл қаласында өсті. Маккей Батыс Онтарио университетінде және Уэльс университетінде білім алды, онда 1971 жылы Дилан Томас поэзиясы туралы диссертация қорғап, PhD дәрежесін алды. Ол 27 жыл бойы Батыс Онтарио университеті және Нью-Брансуик университеті сияқты университеттерде шығармашылық жазу және ағылшын тілін оқытты. 2008 жылы ол Канада орденінің мүшесі болып тағайындалды. Маккей Оңтүстік-Батыс Онтарио, Нью-Брансуик, Ванкувер аралы және Ньюфаундлендте тұрды.

Өлең шығармашылығы

Маккей он екі поэзия кітабының авторы, соның ішінде «Құстарды бақылау немесе Ықылас» (1986), «Аппарат» (1997) және «Парадокстар» (2012). Ол екі рет генерал-губернатор сыйлығын «Түндегі дала» (1991) және «Тағы бір тартылыс» (2000) кітаптары үшін жеңіп алды. 2007 жылғы маусымда ол «Strike/Slip» (2006) өлеңдер жинағы үшін «Гриффин» поэзия сыйлығына ие болды. 2002 жылдан бастап ол табиғат туралы жазу, поэтикалық ойлар, философиялық және экологиялық толғаныстарды біріктіретін бес ғылыми еңбек жариялады. Сынаушылар оны Роберт Брингерст, Деннис Ли, Тим Лилберн және Ян Цвикки сияқты «ойлы және әнші ақындар» тобына жатқызады. 1973 жылдан бері жарық көрген Маккейдің өлеңдері «сабырлы көзқарасқа, өткір естілуге, құстар, ботаника, ауа райы, өнеркәсіп, кітаптар мен музыка туралы толымды мәліметтерге, терең сипаттамаларға, философиялық тіркестерге, халықтық тілге, көңіл көтеріп, қайғылы дастарқанға толы ақын» деп сипатталады. Басқалары оның өлеңдері мен поэзиясының кіндігі «таңсыну, таңғалу және ғажайып сезімдер» екенін, ал басты тақырыбы – «адам ақылының жұмысы» екенін айтады. Маккей мұғалім және редактор ретінде де үлкен із қалдырды. Ол Канаданың жетекші поэзия баспаларының бірі – «Brick Books» баспасын құрған және қолжазбаларды қараушысы болды. 1991-1996 жылдары «The Fiddlehead» әдеби журналының редакторы қызметін атқарды. Ол Саскачеван провинциясындағы «Sage Hill» жазу тәжірибесіне қатысып, Банф өнер орталығындағы Жазу студиясында поэзия бойынша оқу-әдістемелік жұмыстармен айналысты. Кен Бабсток, Марлен Кукшоу, Барбара Колебрук Пейс, Майкл Редхилл, Энн Симпсон және Сью Синклер сияқты көптеген ақындарға ұстаздық етті. Маккей құстарды бақылауды ұнатады, сондықтан оның өлеңдерінде құстар мен ұшу тақырыбы жиі кездеседі. «Құстарды бақылау немесе Ықылас» (1983) өлеңдер жинағында ерекше кейіпкер өзінің «Канада құстары» анықтамалығынан ешқашан айрылмайды. Маккейдің құстар мен табиғатқа деген құштарлығы оның барлық туындыларында көрінеді, ал кейбіреулер «Маккейдің сүйікті ортасы – табиғат әлемі» дейді. Маккей өзінің шығармаларын «экологиялық дағдарыс кезіндегі табиғат поэзиясы» деп санайды. Оның өлеңдері экологиялық тұрғыдан бағытталған, шабыт пен рух, инстинкт пен білім арасындағы қақтығыстан шабыт алады. «Поэтикалық философия» тақырыбындағы «Vis à Vis: Поэзия және дала туралы жазбалар» кітабында Маккей метафора, жабайы табиғат және үйге оралу инстинкті туралы көптеген ойларын бөліседі. Сол кітаптағы 1993 жылғы «Балла Твин» атты мақаласы «сөздер мен музыкамен күресудің алдындағы» сәттерді, «ой-күйді», «дайындық күйін» – «поэтикалық назар» деп сипаттайды және оны «білудің бір түрі» деп қосады. Маккей «Жайлау», «Үй» және «Материалдық жағдай» (материалдық өмір) сияқты өзінің басқа да маңызды поэтикалық тақырыптарына тоқталады.