Кіріспе
Бернис Морган (1935 жылы туған) – канадалық романист және әңгімелер авторы. Оның көптеген шығармалары Ньюфаундлендтің тарихы мен күнделікті өмірін бейнелейді. Ол CBC телеарнасында шағын сериалға айналған "Random Passage" романымен ең жақсы танымал.
Bernice Morgan (born 1935) is a Canadian novelist and short story writer. Much of her work portrays the history and daily life of Newfoundland. She is best known for her novel "Random Passage" which became a television mini series on CBC.
Ерте өмір
Морган Конфедерацияға дейінгі Ньюфаундлендтегі Сент-Джонс қаласында, Рендом аралынан, Тринити шығанағынан Уильям Варди мен Бонависта шығанағынан Кейп аралынан Сейди (Винсент) Варди отбасында дүниеге келді. Морганның көптеген жазбалары осы шалғай елді мекендердегі өмірді көрсетеді. Ол 1-сыныптан 10-сыныпқа дейін Сент-Джонс жетінші күндік адвентистер академиясында оқыды. Морган MacPherson академиясында орта мектептің соңғы жылын аяқтады, содан кейін Бішоп Спенсерде коммерциялық курс өтті, осымен оның ресми білімі аяқталды. Морган 1956 жылдың қараша айында да Сент-Джонстан болатын Джордж Морганға тұрмысқа шықты. Олардың үш баласы болды: бір ұл және екі қыз.
Мансап
Коммерциялық курсты бітіргеннен кейін Морган түрлі кеңселерде кассир және кеңсе кызметкері болып жұмыс істеді. Сол жылдары ол жазуын жалғастырып, бірнеше Ньюфаундленд және Лабрадор өнер және әдебиет сыйлықтарын жеңіп алды, сондай-ақ жергілікті газеттер мен журналдарда және CBC радиосында жарияланды. Морганның алғашқы жазу жұмысы Daily News газетінде болды, онда ол Мэгги Барретт псевдонімімен "Suburban Scrawl" атты апталық бағаны жариялады. Кейін Морган көп жылдар бойы қоғамдық қатынастар саласында жұмыс істеді, алдымен Ньюфаундленд Мемориал университетінде "The Gazette" журналының редакторы, ал кейін Ньюфаундленд мұғалімдер қауымдастығында (NTA) "The Bulletin" журналының редакторы болды. Морган, жазушылар Хелен Фогвелл Портер және Джеральдин Чафе Рубиямен бірге, "Осы жерден" (Jesperson Press, 1977) атты Ньюфаундленд пен Лабрадордың 45 әйелінің жазбаларының жинағын редакциялады. Жоба Халықаралық әйелдер жылына арналған Мемлекеттік хатшы грантымен қаржыландырылды. Морганның қысқа әңгімелерін жариялаған әдеби журналдарға "Fiddlehead", "The Pottersfield Portfolio", "Grain" және "Tickle Ace" кіреді. Морганның шығармаларын қамтитын антологиялардың арасында "Digging Into the Hill" (Ньюфаундленд және Лабрадор жазушылар альянсы), "Twelve Newfoundland Short Stories" (ред. Джейнс және Кафф, Гарри Кафф), "Қазіргі Ньюфаундленд қысқа көркем әдебиетінің антологиясы" (ред. Мэттьюс, Breakwater), "Dropped Threads 3: Beyond the Small Circle" (ред. Андерсон, Vintage Canada) және "Signatures: Newfoundland Women Artists and Writers" (ред. Макграт, Киллик) бар. Морганның қысқа әңгімелерінен тұратын мектеп оқулықтарына "Themes For All Times" (Jesperson Press), "Cultures" (Harcourt Brace) және "Openings" мен "Stages" (Breakwater Books) кіреді. 1986 жылдың қыркүйегінде Морган өзінің алғашқы романымен жұмыс істеу үшін NTA-дан кетті. 1992 жылы жарық көрген "Random Passage" романы 1800 жылдардағы балық аулау қауымын бейнелейді, оқиға оқиғасы Cape Random деп аталатын ойдан шығарылған Ньюфаундленд портында өтеді. Орын атауы оның ата-анасының туған жерлерінің комбинациясы. Соңы "Waiting for Time" (1994) романы Кейп Рэндом оқиғасын 1992 жылғы Ньюфаундленд балық аулау мораторийіне дейін жеткізеді. "Waiting for Time" 1995 жылғы Томас Хед Раддалл сыйлығына және 1992 жылғы Канада авторлар қауымдастығының көркем әдебиет сыйлығына ие болды. Ол Ирландияда қайта басылып, Квебек пен Германияда аударылды. 2002 жылы Барбара Доран түсірген төрт бөлімді телесериал "Random Passage" Канаданың Canadian Broadcasting Company телеарнасында және Ирландияда көрсетілді. Сценарийді Сент-Джон қаласының жазушысы Дес Уолш Морганның алғашқы екі романы негізінде жазды. Сериал аяқталғаннан кейін де фильм түсірілген орын туристерді қызықтырады. Морганның үшінші романы "Cloud of Bone" (Knopf Canada, 2007) адамзаттың геноцидтік зорлық-зомбылыққа қабілеттілігін зерттейді. Екінші дүниежүзілік соғыстан, Сент-Джон қаласынан 1998 жылғы Руанда мен Югославияға, содан кейін Еуропаға дейінгі Ньюфаундлендке көшіп бара жатқан "Cloud of Bone" Беотхұқтардың қазасын Екінші дүниежүзілік соғыстағы теңізші Шонадитхит пен британдық антропологтың көзімен қарастырады. "Cloud of Bone" 2008 жылы Ньюфаундленд және Лабрадордың әдебиет саласындағы кітап сыйлығын жеңіп алды және Томас Хед Раддалл сыйлығына ұсынылды. Роман Penguin Books баспасымен қайта басылды. 2015 жылы Морганның "The Dragon's Song" повесі "Running the Goat Books and Broadsides" баспасында шектеулі басылымдағы көркем кітап ретінде басылып шықты және оның қызы Дженнифер Морганның ағаш кескіндемелері мен литографияларымен суреттелген. Бұл повесть Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрынғы Қытайдағы екі Ньюфаундлендтік христиан миссионерлерінің өмірін баяндайды. Оның балалар кітабы "Seasons Before the War", Брита Гранстром суреттеген, сол баспадан 2018 жылы жарық көрді. Морган бұл кітапты "соғыс алдындағы Сент-Джон қаласындағы еркін аулаушы балалардың тарихы" деп сипаттады. "Seasons Before the War" 2021 жылы INDY Nonfiction Award үшін ұсынылған төрт кітаптың бірі болды. 2022 жылдың жазында Купидс қаласында орналасқан Perchance Theatre, НЛ, Сара Филлипс режиссерлігімен Морганның "Area of Uncertainty" пьесасын қойды. Бұл пьесада 1928 жылы Амелия Ерхарттың Ньюфаундлендтегі Трепассиде тоқтаған он бір күнінің әсері сипатталады.
Құрметтер
1996 жылы Бернис Морган Ньюфаундленд және Лабрадор өнер кеңесі тарапынан «Жылдың суретшісі» деп танылды, ал 1998 жылы Ньюфаундленд және Лабрадор Мемориал университеті оған құрметті доктор дәрежесін берді. Ол Канада орденінің мүшесі және 2003 жылы Королеваның Алтын юбилейлік медалін, ал 2012 жылы Королеваның Алмаз юбилейлік медалін алды. 2020 жылы Сент-Джон қаласының YWCA ұйымы оған «Ерекше әйел» сыйлығын табыс етті, ал сол жылдың желтоқсан айында Морган Ньюфаундленд және Лабрадор өнер кеңесінің (ArtsNL) Құрмет залына енгізілді.