Кіріспе

Гавай аралдарының атоллы

Куре атоллы (Kure Atoll) немесе Океан аралы – Тынық мұхитында, Гавай аралдарының солтүстік-батысындағы Мидуэй атоллынан батыс-солтүстікке қарай орналасқан атолл. 10 километрге созылған маржан сақинасы бірнеше метр тереңдіктегі лагунаны қамтиды. Аралдың ең ірі бөлігі – Жасыл арал, ол жүз мыңдаған теңіз құстарының мекені. Аралда бұрынғы АҚШ Жағалау күзетінің LORAN станциясына тиесілі қысқа, пайдаланылмаған және күтпеген ұшу-қону жолағы мен ғимараттың бір бөлігі орналасқан. Саяси тұрғыдан ол Гавайи штатының бір бөлігі, бірақ Мидуэй аралдарымен бөлінген, ол жеке ұйымдастырылмаған аумақ. Жасыл арал ондаған мыңдаған теңіз құстарының ұя салатын жері ғана емес, сонымен қатар қар бағуы, қашқан құс, брамблинг, зәйтүн арқалы пипит, қара қарға, Стеллер теңіз бүркіті және қытайлық сұңқар сияқты сирек кездесетін құстарды да тіркеген. Қазіргі уақытта Гавайи штатының Жер және табиғи ресурстар департаментінің (Ормандарды және жабайы табиғатты қорғау бөлімі) басқаруымен, Папаханаумокуакеа теңіз ұлттық ескерткішінің сенімді сақтаушыларының бірі ретінде, Куре атолын сақтау қорының қолдауымен жабайы құстар қорығы ретінде басқарылады. Куреде маусымдық түрде екіден сегізге дейін еріктілер мен биологтардан тұратын шағын топтар тұрады, олар туған жердің экожүйесін қалпына келтіру және басқару жұмыстарын жүргізеді. Куре 19 ғасырда ашылған және кеме апаттарының көп орын алған жері болған. 20 ғасырдың соңында бұл жерде радио базасы орналасқан, ол орналасқан жерді анықтауға көмектескен, ал 21 ғасырда ол негізінен табиғи қорық болып табылады.

Геологиялық тарих және болашақ

Куренің геологиялық тарихы көбінесе Мидуэйге ұқсас, бірақ Куре Дарвин нүктесі деп аталатын жерге жақын орналасқан, оның солтүстігіндегі ендікте табиғи рифтің шөгу және жойылу жылдамдығы рифтің өсу жылдамдығынан асып түседі. Шамамен 30 миллион жылдық Куре Гавай аралдары тізбегіндегі ең ежелгісі болып табылады. Тынық мұхиты тақтасының қозғалысы Курені солтүстік-батысқа қарай баяу итетін болса, таудың изостатикалық шөгуіне коралл мен коралл тәрізді балдырлардың өсуі жете алмайтын, сулар тым салқын болады. Қазіргі уақытта атол жылы Куросио ағымының соңғы бөлігіндегі су алаптарымен жылытылады, бұл оны қыста өте қолайлы температурада ұстайды. Күтпеген эволюция болмаса, ол Гавай-Император тау тізбегінің басқа жанартаулық және рифтің үстіндегі қалдықтарына қосыла бастайды, олардың барлығы қазір теңіз асты таулары болып табылады.

Тарих

Гавай тілінде "Мокупапапа" термині кез келген жазық, рифтері бар аралды білдіру үшін қолданылған. Гавай мифологиясында солтүстік-батыс аралдар Кане Милохаймен байланысты, ол аралдарды жаратқан Пеленің інісі және саяхатшыларға күзетші болып тағайындалған. Куре атолының тағы бір гавай атауы – "Холаникю", ол "көкке жол ашушы" деген мағынаны білдіреді.

19 ғасыр

19 ғасырдың ортасына дейін Куре атолына бірнеше кеме келіп, әр жолы жаңа атаулар алған. Кейде "Cure" деп те жазылады, оның аты атолды көрген орыс теңізшісінің құрметіне берілген. 1924 жылы ресми түрде Куре аралы, ал 1987 жылы Куре атолы деп аталды. Ескі атауы Океан аралы болған. 19 ғасырдың басында екі кеме апатқа ұшырады: 1837 жылы "Гледстейнс" және 1842 жылы "Паркер". "Гледстейнс" экипажы аралға жетіп, ескі кемелерінің сынықтарынан жаңа кеме жасады. Кейбір аман қалғандар осы кемемен Гавайиға оралды. Гавайиге жеткен соң, олар аралда қалғандарды құтқару үшін кеме жіберді. Жағаға шыққаннан кейін лейтенант Кикучи және оның экипажының тағы екі мүшесі (Уоррант офицер Юмото Нориоси және 1-сынып старшинасы Нарасаки Хиронори) тұтқынға түсуден бас тартты және американдық десант тобы оларды ұстауға тырысқанда, қаза болды немесе өз-өзіне қол жұмсады. 1960 жылы LORAN базасының құрылысы басталды және 1961 жылы аяқталды. Сол 1961 жылы "Порт оф Бандон" буксирі рифке батып кетті. 1966 жылы "Боинг 707" ұшағы Куре атолына шұғыл түрде қонды. Куре аралдағы күшті теңіз ағыны Ұлы Тынық мұхитының қоқыс даласынан шыққан қалдықтарды, мысалы, балық аулау торларын және көптеген темекі тұтандырғыштарын жағаға шығарады. Бұл жергілікті жануарларға, әсіресе құстарға қауіпті, олардың қаңқаларының ішінде жиі пластик кездеседі. 1998 жылдың 16 қазанында "Paradise Queen II" ұзын желілі балық аулау кемесі Куре атолының Грин аралының шығыс жағасындағы рифке тіреліп, қалпына келтіру жұмыстары басталмас бұрын шамамен 4000 галлон дизель отынын төгіп жіберді. Осы кеме апатынан қалған қалдықтар көп жылдар бойы риф пен жағалауды ластады, жануарлар мен өсімдіктер дүниесіне зиян келтірді және коралл рифтерін бұзды. Солтүстік-батыс Гавайи аралдарындағы (NWHI) осы және басқа да кеме апаттарының ұзақ мерзімді салдары аймақтағы сезімтал орталарға қауіп төндіретінін көрсетеді. Оларды қорғауды қамтамасыз ету үшін Папаханаумокуакеа теңіз ұлттық ескерткіші 2008 жылы Халықаралық теңіз ұйымы (ХТҰ) тарапынан ерекше сезімтал теңіз аймағы (PSSA) деп жарияланды. Белгілі бір аймақтардан қашықтаудан басқа, кеме иелері кемелері PSSA-ның 10 теңіз шақырымдық аймағына кірген және шыққан уақытын көрсетуі керек, осылайша теңіздегі төтенше жағдай туындаған жағдайда уақтылы шаралар қабылдауға болады. 1960 жылдан 1992 жылға дейін Грин аралында АҚШ Жағалау күзетінің LORAN станциясы орналасқан. Жағалау күзетінің операцияларын қолдау үшін аралда қысқа коралл ұшу-қону жолағы салынды. Атолда тұрақты адам тұрмаса да, ол ресми түрде Гонолулу қаласы мен округінің құрамына кіреді. 1981 жылы ол мемлекеттік жабайы табиғат қорығы болып бекітілді. 1993 жылдан бері Гавайидің жер және табиғи ресурстар департаменті мен Куре атолы қорығының еріктілері атолды табиғи күйіне келтіруге көмектесіп келеді. Жан Мишель Кусто 2006 жылы алғаш рет көрсетілген Куреге саяхат туралы видео түсірді. 2010 жылдан бері Орман шаруашылығы және жабайы табиғат бөлімі Куре атолында жыл бойы жұмыс істейді.

LORAN станциясы (1960-1992)

Куре аралының Жасыл аралында 1960 жылдардың басынан 1992 жылға дейін радиогеолокациялық станция орналасқан. LORAN (LOng RAnge Navigation) деп аталатын базаны АҚШ Жағалау күзеті басқарды және LORAN C жүйесін қолдады. Бұл құрлықтағы электрондық навигациялық құрал кемелер мен ұшақтарға Жер бетіндегі орналасқан жерін анықтауға көмектесті. Әдетте аэродромнан ұшатын ұшақтардың ішінде АҚШ Жағалау күзетінің HC 123B Provider және HC 130H ұшақтары, сондай-ақ АҚШ Теңіз күштерінің бірнеше түріндегі қанатты ұшақтары мен Мидуэйден келген тікұшақтары болды. 1960 жылдары аяқталғаннан бері рейстер пошта, жүк және жолаушыларды Куре атолына үнемі тасыды, ал 1966 жылы Боинг 707 ұшағы да келді.

Климат

Куре атоллындағы температура шамамен ... дейін жетеді.