Кіріспе

Орыс суретшісі (1889–1924)

Любовь Сергеевна Попова (Любо́вь Серге́евна Попо́ва; 24 сәуір 1889 – 25 мамыр 1924) – орыс советтік авангард суретшісі, кескінші және дизайнер.

Ерте өмір

Попова Мәскеудің жанындағы Ивановское селосында, өте табысты тоқыма саудагері және өнерді ынталы түрде қолдаушы Сергей Максимович Попов пен жоғары мәдениетті отбасынан шыққан Любовь Васильевна Зубованың бай отбасында дүниеге келді. Любовь Сергеевнаның екі ағасы мен бір әпкесі болды: Сергей үлкені, одан кейін Любовь, Павел және Ольга. Павел философ болды және әпкесінің өнер мұрасын сақтаушысы атанды. Попова өнерге, әсіресе итальяндық Ренессанс кеземінің суреттеріне зор қызығушылық танытты. Он бір жасында ол үйде ресми сурет сабақтарын бастады; алдымен Ялтайнскаяның әйелдер гимназиясына, содан кейін Мәскеудегі Арсенева гимназиясына оқуға түсті. 18 жасқа келгенде Станислав Жуковскийден сабақ алды, ал 1908 жылы Константин Юон мен Иван Дудиннің жеке студиясына қабылданды. 1912-1913 жылдары Париждегі «Ла Палетта» академиясында кубизм суретшілері Анри Ле Фоконье мен Жан Метцингердің студияларына қатыса бастады.

Кубо-футуризм

Попова Кубофутуризмдегі алғашқы әйел-жаңашылдардың бірі болды. Ол стильдерді синтездеу арқылы «суретшілік архитектоника» деп атаған бағытында жұмыс істеді. Импрессионизмді алғаш зерттегеннен кейін, 1913 жылы «Фигуралармен композиция» туындысында, ол әсіресе орыс дамуын – Кубофутуризмді зерттеді: Франция мен Италиядан келген екі тең әсердің бірігуі. 1914–1915 жылдары Мәскеудегі үйі суретшілер мен жазушылардың бас қосып отыратын орынға айналды. 1914–1916 жылдары Попова, басқа авангард суретшілерімен (Александра Экстер, Надежда Удальцова, Ольга Розанова) бірге Петроградтағы «Трамвай V» және Мәскеудегі «Дүкен» атты 0.10 көрмелеріне қатысты, бұл көрмелер «Алмас құлы» деп аталды. Попованың кубофутуристік туындыларын талдау Фернан Легердің туындыларымен ұқсастығын көрсетеді, оның 1913–1914 жылдардағы картиналар сериясындағы түтікше және конустық пішіндердің геометриясы Попованың картиналарына ұқсас. Попова осы екі идеалды да қабылдады, бірақ ақырында революцияның мақсаттарымен толықтай бірікті, постерлер, кітап дизайны, мата және театр дизайны салаларында жұмыс істеді, сондай-ақ оқытумен айналысты. 0.10 көрмесінде ол кубистік стильдегі бірнеше бейнелі боялған картонды бейнелеулерді көрсетті. 1916 жылы ол толығымен абстрактілі Супрематизм композицияларын салуды бастады, бірақ «Суретшілік архитектоника» (ол көптеген картиналарына берген атау) Попованың тіпті супрематист ретінде де метафизикалық шындықтың жеке көрінісі ретінде емес, материалдық шындықтың проекциясы ретінде сурет салуға көбірек қызығушылық танытқанын көрсетеді. Попованың бір-біріне жапсырылған жазықтықтары мен күшті түстері нақты кеңістік пен материалдардың объективті болуын көрсетеді. 1918 жылы Попова өнер тарихшысы Борис фон Эдингке үйленді және ұлдары дүниеге келді. Фон Эдинг келесі жылы обадан қайтыс болды. Попова да ауыр сырқаттан зардап шекті, бірақ жазылып кетті.

Конструктивизм

1917 жылы суреткер супрематистік жұмыстарымен қатар, мата эскиздерін жасап, Агитпроп кітаптары мен плакаттарында жұмыс істеді. Оныншы мемлекеттік көрмеде: Объективті емес шығармашылық және супрематизм, 1918 жылы, ол архитектуралық сериядағы суреттерге үлес қосты. Ол 1921 жылға дейін авангардты абстрактілі туындыларын салуын жалғастырды. 1921 жылғы 5x5=25 көрмесінде Попова және оның төрт конструктивист әріптесі мольбертте сурет салудан бас тартылып, барлық шығармашылық еңбек халыққа және жаңа қоғамды құруға бағытталуы керек екенін жариялады. Попова сурет салу, бедер, қағазға салған жұмыстар, театр, тоқыма және типография сияқты алуан түрлі салалар мен техникаларда жұмыс істеді. Попова 1921 жылғы наурызда Мәскеуде құрылған Конструктивистер тобына бірден қосылмады, бірақ 1921 жылдың соңына қарай қосылды. 1923 жылы ол Мәскеудегі Бірінші мемлекеттік тоқыма баспасында шығарылатын маталардың дизайнын жасауға кірісті. 1921 жылдан 1924 жылға дейін Попова конструктивистік жобаларға толыққанды қатысты, кейде Варвара Степанова, архитектор Александр Веснин және Александр Родченкомен бірлесіп жұмыс істеді. Ол сахналық безендірулер жасады: Всеволод Мейерхольдтың Фернан Кроммелинктің «Магнимус Кукольд» пьесасын қоюы, 1922 жыл; оның кеңістіктік күш құрылымдары Вхутемас-тағы өнер оқыту теориясының негізі ретінде қолданылды. Ол кітаптардың типографиясын, өндіріс өнерін және тоқыма бұйымдарын жасады, сондай-ақ LEF үшін киім эскиздерін ұсынды. Ол Варвара Степановамен бірге Мәскеудегі мақта баспа фабрикасында қысқа мерзім жұмыс істеді.

Өлім

Попова 1924 жылы Мәскеуде қайтыс болды, оған 1924 жылы ұлынан қызыл жегіш жұққаннан кейін екі күн өткен соң өмірі аяқталды. Оның өнерінің шарықталу кезінде қайтыс болды. 1924 жылдың 21 желтоқсанынан 1925 жылдың қаңтарына дейін Мәскеудегі Строганов институтында оның жұмыстарының үлкен көрмесі ашылды. Көрмеге Попованың жеті жетпіс картинасы, сондай-ақ кітаптар, плакаттар, мата дизайндары және сызық гравюралары қойылды. "Суретші-құрылысшы" деген термин Попованың замандастары оның өлімінен кейінгі көрме каталогында қолданған. 2009 жылы Лондонның Тейт Модерн мұражайында, содан кейін Мадридтің Музео Рейна Софияда Попова, Родченко және басқа конструктивистердің жұмыстарынан құралған "Родченко/Попова: Конструктивизмді анықтау" көрмесі көрсетілді.

Көрмелер

1910 Алмаз жоққасы I, Мәскеу 1912 Алмаз жоққасы II, Мәскеу 1915 Футуристер көрмесі: Трамвай V, Петроград 1916 0.10, Петроград 1916 Дүкен, Мәскеу 1918 Оныншы мемлекеттік көрме: Объективті емес өнер және Супрематизм, Мәскеу 1921 5x5=25, Мәскеу