Шарль д’Альбер, Люйн герцогі (1578-1621) – Франция сарайының көрнекті тұлғасы, XIII Людовик патшаның сүйіктісі. Билік пен әскери мансаптарда өркендеген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз сарайшысы (1578–1621)
French courtier (1578–1621)
Шарль д’Альбер, 1-ші Луин герцогы (5 тамыз 1578 – 15 желтоқсан 1621) – француз сарайшысы және XIII Людовиктің сүйіктісі. 1619 жылы король оны Луин герцогы және Франция пэрі ретінде бекітті, ал 1621 жылы Франция констеблі қылып тағайындады. Луин сол жылдың соңында, өкіметінің ең биік нүктесінде қызыл жегіден қайтыс болды.
Charles d'Albert, 1st Duke of Luynes (ʃaʁl dalbɛʁ; 5 August 1578 – 15 December 1621) was a French courtier and a favourite of Louis XIII. In 1619, the king made him Duke of Luynes and a Peer of France, and in 1621, Constable of France. Luynes died of scarlet fever near the end of that year at the height of his influence.
Ерте өмір
Ол Ан де Родульф пен Оноре д'Альберт (1540-1592) отбасының үлкен ұлы, Луйн сеньоры (қазіргі Прованс аймағындағы Буш-дю-Рон департаменті), соңғы үш Валуа патшасы мен Франция королі Генрих IV-тің қызметінде болды. Оның інісі Шольнның 1-ші герцогы Оноре д'Альберт Пикардияның губернаторы және Франция маршалы (1619) болды, ол 1625 және 1635 жылдары өз провинциясын сәтті қорғады. Оның қарындасы Антуанетта д'Альберт де Луинс патшайымның күтімшісі болды. Карл сарайда тәрбиеленіп, кейін Людовик XIII-тің жанында болды. Патша оның аң аулауға деген әуестігін бөлісіп, оны жылдам түрде жақсы көріп, ықпалына алды.
He was the eldest son of Anne de Rodulf and Honoré d'Albert (1540–1592), seigneur de Luynes (in today's département Bouches du Rhône in Provence), who was in the service of the three last Valois kings and of Henry IV of France. His brother Honoré d'Albert, 1st Duke of Chaulnes, was governor of Picardy and Marshal of France (1619), and defended his province successfully in 1625 and 1635. His sister Antoinette d'Albert de Luynes was a lady in waiting to the queen. Charles was brought up at court and attended the dauphin, later Louis XIII. The king shared his fondness for hunting and rapidly advanced him in favour.
Мансап
1615 жылы ол Лувр сарайының қолбасшысы және кеңесшісі, ал келесі жылы Францияның Ұлы соколдағысы болып тағайындалды. Ол корольге ықпалын король анасы Мария де Медичи мен оның сүйіктісі Кончиниге қарсы сарайдағы интригаларда пайдаланды. 1617 жылы Кончинидің өліміне әкелген қастандық жоспарын Луйнс, сақшылар капитаны Витримен бірге ұйымдастырды және соңғысының Италия мен Франциядағы барлық иелігін өздеріне бөлді. Сондай-ақ 1617 жылы Бастилияның капитаны және Нормандияның генерал-лейтенанты болып тағайындалды. Ол сол кездегі памфлет жазушыларға қарсы қатаң шаралар қолданды, бірақ Италияда және протестанттармен бейбітшілік орнатуға тырысты. 1619 жылдың тамызында ол Ангулем шартын жасасты, осы арқылы Мария де Медичиге толық еркіндік берілді. Сол айда ол Пикардияның губернаторы және Луйнс герцогы атанды. Ол жақында Луарадағы Майле графының иелігін сатып алды, ол Тур қаласынан батысқа қарай 10 шақырым жерде орналасқан, ал король Майлені Луйнс герцогтығына айналдырып, оған 50-ге жуық приход кірді және ол Тур қаласының батыс қабырғасына дейін және оның айналасына үш жағынан созылды. 1619 жылдың 14 қарашасында Париж Парламентінің үлкен залында өткен салтанатты рәсімде ол герцог және Франция жұртының мүшесі ретінде ресми түрде қабылданды. Оның билікке тез өрлеуі оған көптеген жауларды әкелді, олар оны екінші Кончинидей санайтын. Ол 1620 жылы ақсүйектердің көтерілісін жаншып тастады.
In 1615, he was appointed commander of the Louvre Palace and counsellor, and the following year Grand Falconer of France. He used his influence over the king in the court intrigues against the queen mother Marie de' Medici and her favourite Concini. It was Luynes who, with Vitry, captain of the guard, arranged the plot that ended in Concini's assassination in 1617, and secured all the latter's possessions in Italy and France. Also in 1617, he was appointed captain of the Bastille and lieutenant general of Normandy. He employed extreme measures against the pamphleteers of the time, but sought peace in Italy and with the Protestants. In August 1619, he negotiated the Treaty of Angoulême by which Marie de' Medici was accorded complete liberty. The same month he was made governor of Picardy and Duke of Luynes. He had recently purchased the Comté de Maillé on the Loire, about 10 miles west of Tours, and the king erected Maillé into the Duchy of Luynes, which included about 50 parishes and extended to the western wall of Tours and around it on three sides. On 14 November 1619, he was officially received as a duke and a Peer of France at a ceremony in the great hall of the Parlement of Paris. His rapid rise to power made him a host of enemies, who looked upon him as but a second Concini. He suppressed an uprising of nobles in 1620.
1621 жылғы экспедиция
1621 жылы патшаның өтінішімен Луйнс, бұл жорыққа ұзақ уақыт бойы қарсы болғанымен, оңтүстік-батыстағы протестанттарға қарсы экспедицияға жетекшілік етуге келісті. Келісімнің бір бөлігі ретінде Людовик Луйнсты Францияның констеблі етіп тағайындады, бірақ Луйнс әскери қабілеттері мен жетістіктерімен көзге түспеген. Ол 2 сәуірде қызметке кірісті. Луйнс бұл лауазымға ішінара жағдай бойынша ие болды: басты үміткер, Лесдигуйер герцогы протестант болғандықтан, дінінен бас тартудан бас тартты. Кейіннен, Луйнс қайтыс болғаннан кейін Лесдигуйер дінін өзгертті және констебль болды. Луйнс Монтобан қамалының сәтсіздігіне қатысты (17 тамыз – 2 қараша), ол дала қолбасшысы болмаса да, көп сынға ұшырады. Герцог 1621 жылғы желтоқсанда кампания барысында Лонгвиль шатосында қызыл жегіден қайтыс болды.
In 1621, at the king's request, Luynes agreed to lead an expedition against the Protestants in the southwest, even though Luynes had for a long time been opposed to the campaign. As part of the agreement, Louis appointed him Constable of France, even though Luynes had slight military ability or achievement. He was sworn in on 2 April. Luynes received the post in part by default: the obvious choice, the Duke of Lesdiguières, was a Protestant and refused to abjure. Later, after Luynes's death, Lesdiguières converted and became constable. Luynes was involved in the failure of the Siege of Montauban (17 August – 2 November), for which he received much criticism, although he had not been the field commander. The Duke died of scarlet fever in December 1621 at Château de Longueville in the midst of the campaign.
Жеке өмір
1617 жылы ол Монбазон герцогы Геркуле де Роханның қызы және оның бірінші әйелі Мари де Бретан д'Авугордың қызы, өзінен 22 жас кіші Мария Аме де Рохан ханшайымына, Мадмуазель де Монбазонға (1600–1679) үйленді. Бірге олардың балалары болды: Ол қайтыс болғаннан кейін, ол 1640–1684 жылдары Анна де Рохан Монбазон ханшайымына үйленді, ол оның анасының жарты қарындасы, оның әкесінің екінші некесінен Мадлен де Ленонкурдан туған. 1684 жылы Анна қайтыс болғаннан кейін, ол 1685 жылы Маргарита д'Алигреге үшінші рет үйленді. Люинс 15 желтоқсан 1621 жылы, 43 жасында Гиеньдегі Лонгвиль шатосында қызыл жегіден қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін, оның жесірі Клод де Лотарингияға, Шеврез герцогына (Гиз герцогы Генрих I-нің ұлы) қайта үйленді, олардан үш қыз дүниеге келді. 1655 жылы Клод қайтыс болғаннан кейін Шеврез титулы жойылды, ал герцогтік Мариге сатылды. 1679 жылдың 12 тамызында қайтыс болғаннан кейін, Маридің Люи Луинс герцогымен некесінен туған ұлы Люи Чарльз Шеврез герцогтігін мұраға алды және оның ұрпақтары оны осы күнге дейін сақтап келеді.
In 1617, he married Princess Marie Aimée de Rohan, Mademoiselle de Montbazon (1600–1679), who was 22 years his junior, daughter of Hercule de Rohan, Duke of Montbazon and, his first wife, Marie de Bretagne d'Avaugour. Together, they were the parents of: After her death, he married Princess Anne de Rohan Montbazon (1640–1684), the younger half sister of his mother from his grandfather's second marriage to Madeleine de Lenoncourt. After Anne's death in 1684, he married, thirdly, to Marguerite d'Aligre in 1685. Luynes died of scarlet fever on 15 December 1621, aged 43, at Château de Longueville in Guienne. After his death, his widow remarried to Claude de Lorraine, Duke of Chevreuse (a son of Henry I, Duke of Guise), with whom she had three daughters. Upon Claude's death in 1655, the Chevreuse peerage became extinct and the duchy was sold to Marie. After her death on 12 August 1679, Louis Charles, Marie's son from her marriage to the Duke of Luynes inherited the duchy of Chevreuse, and his descendants have held it since.