Солтүстік Албаниядағы Врака аймағының этникалық және тарихи сипаттамасы

Кіріспе

Солтүстік Албаниядағы Шкодер облысының аймағы Врака () – Албанияның солтүстігіндегі Шкодер облысының аймағы. Аймаққа Скутари көлінің жағасында, Шкодер қаласынан шамамен 7 км солтүстікке қарай орналасқан елді мекендер кіреді. Бұл этнографиялық аймақта серб-черногориялықтар, Подгоричандар (славян мұсылмандары) және албандар тұрады; бұрын бұл аймақты негізінен серб-черногориялықтар мекендеген. Серб-черногориялықтардың шағын тобы XVII ғасырдың соңы мен XVIII ғасырдың басында Вракаға көшіп келіп, қоныстанды. Серб-черногориялық қоғамның көп бөлігі 1926 жылдан кейін, содан соң 1938 жылдан 1948 жылға дейін Черногориядан Албанияның Врака аймағына келді. Эдит Дурхамның сөзіне сәйкес, Врака халқы Босния мен Черногориядан қандық даудың салдарынан қашқан.

Қазіргі тарих

Ұлы шығыс дағдарысынан кейін, 1878 жылдан бастап аймақта шағын мұсылмандық черногориялықтар қауымдастығы бар, олар Подгорицадан шыққандықтары үшін Подгоричани деп аталады. 1909 жылы Рашка-Призрен епархиясында 15 протопресвитериат болды, соңғысы Скадар епархиясы, онда Врака приходында 119 үй шаруашылығы болды (Нови Борич, Стари Борич, Грилж, Раш, Куле, Омара, Турайлие, Каменица ауылдары), және Нови Боричтегі Қасиетті Марияның көтерілуіне арналған шіркеу, Петар Мрекович басқаратын приход. Врака 1933 жылдың 23 сәуірінде ақын Милош Джердж Николланың мұғалім болып жұмысқа орналасқан жері ретінде белгілі, осы кезеңде ол прозалық очерктер мен өлеңдер жаза бастады. Врака ауылы сол кезде толығымен серб-черногориялықтармен мекенделген. Вракадағы серб мектебі 1934 жылы қиратылды. 1990 жылы Враканың азшылық қауымдастығының көп бөлігі Черногорияға көшті. Сол кезде бұрынғы Югославия аймақтарындағы экономикалық проблемалар мен шиеленістерге байланысты, шамамен 600 адам Албанияға қайтып келді. 1992 жылы Морача Розафа қауымдастығы құрылды. Югослав соғыстары кезінде Борич и Вогель және Борич и Мад сияқты жерлерде серб-черногориялық азшылықтарына қарсы зорлық-зомбылық оқиғалары болды, онда албан үкіметі олардан жерді күштеп алуға тырысты. Албания үкіметі серб-черногориялықтар мен Подгоричаниларды Борич и Вогель, Борич и Мад, Врака және басқа да жерлерден күштеп көшіруге тырысқаны туралы хабарлар тарады. 1992 жылдың наурызында Сербия мен Черногорияның Косоводағы серб халқының санын арттыру саясатының аясында, Албаниядағы серб азшылығынан 3000-ға жуық адам жұмыс және тұрғын үй ұсынысын қабылдап, аймаққа көшіп келді. Косово соғысы салдарынан тағы бір толқын оралды. ХХІ ғасырдың басында қауым көбінесе Черногориямен сауда жасап, албан тұрғындарымен қарым-қатынастары көптеген мүшелері үшін жақсы деп есептеледі.

Following the Great Eastern Crisis, from 1878 onward a small Muslim Montenegrin speaking community living in the region exists and are known as Podgoriçani, due to their origins from Podgorica in Montenegro. In 1909, the Eparchy of Raška–Prizren had 15 protopresbyteriates, the last of which was Skadar, where the parish of Vraka contained 119 households (villages Novi Borič, Stari Borič, Grilj, Raš, Kule, Omara, Turajlije, Kamenica) with a church in Novi Borič dedicated to Assumption of the Holy Virgin, parish under Petar Mreković. Vraka is known for having been the place where poet Millosh Gjergj Nikolla became teacher on 23 April 1933, and it was in this period that he started to write prose sketches and verses. The village of Vraka was at the time entirely inhabited by Serb Montenegrins. The Serb school in Vrake was destroyed in 1934. In 1990 most of the minority community of Vraka went to Montenegro. During that time with economic problems and tensions arising in areas of the former Yugoslavia, it made some 600 of them return home to Albania. In 1992, the Morača Rozafa Association was established. During the Yugoslav Wars, there were incidents of violence against the Serb Montenegrin minority in places like Boriç i Vogël and Boriç i Madh, where the Albanian government tried to forcibly take land from them. There were reports that the Albanian government also attempted to forcibly resettle Serb Montenegrins and Podgoriçani from Boriç i Vogël, Boriç i Madh, Vraka and other places. In March 1992, as part of state policy by Serbia and Montenegro to increase the numbers of Serbs in Kosovo, nearly 3,000 people from the Serb minority in Albania emigrated to the region after accepting a government offer for employment and housing in the area. Another wave came back due to the Kosovo War. In the early twenty first century, the community lives largely on trade with Montenegro and communal relations with Albanian inhabitants are regarded as good by many of its members.

Демография

Облыс Албаниядағы серб-черногориялық азшылығының орталығы болып табылады (халық санағында көрсетілгендей). Аймақтағы серб-черногориялықтардың жалпы санының бағасы 1000-нан 2000-ға дейін жетеді. Олар өз тілін, мәдениетін және дінін сақтап келді. "Morača Rozafa" қауымдастығы Шкодерде осы азшылықтың мүдделерін білдіреді. 2010 жылдардың басында тіл білімі мамандары Клаус Штайнке мен Хелал Йлли бұрынғы әдебиеттерде славян тілінде сөйлейтін деп көрсетілген елді мекендерді тексеру үшін аймақтағы елді мекендерде зерттеу жүргізді. Шкодер (қала) - кейбір православиелік черногориялық және мұсылман Подгоричани отбасылары тұрады.