Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық философ (1955 жылы туған)
Canadian philosopher (born 1955)
Жанин Луиза Цвикки (1955 жылдың 10 мамырында туған) – канадалық философ, ақын, эссеші және музыкант. 2022 жылдың маусым айында ол Канада орденіне ие болды.
Janine Louise Zwicky (born 10 May 1955) is a Canadian philosopher, poet, essayist, and musician. She was appointed to the Order of Canada in June 2022.
Өмір және мансап
Звики Калгари университетінен бакалавр дәрежесін алып, 1981 жылы Торонто университетінде философия ғылымдарының докторы дәрежесін алды, онда оның зерттеулері логика және ғылым философиясына қатысты болды. Одан кейін Принстон университетінде философия, Ватерлоо университетінде философия және салааралық гуманитарлық ғылымдар, Батыс Онтарио университетінде философия, Нью-Брансуик университетінде философия, ағылшын тілі және шығармашылық жазу, Альберта университетінде философия пәндерін оқытты. Звики Виктория университетінің философия кафедрасының зейнеткер профессор болып табылады, ол 1996 жылдан 2009 жылға дейін философия және салааралық гуманитарлық пәндер курстарын оқытты. Ол Банф орталығының жазу студиясының оқытушысы болып жұмыс істеді, көптеген жазу семинарларын өткізді және 1985 жылдан 2018 жылға дейін Brick Books баспасының редакторы қызметін атқарды. 2017 жылдан 2019 жылға дейін ол Регина университеті баспасының "Oskana Poetry and Poetics" поэзия және поэтика сериясының редакторы болды.
Zwicky received her BA from the University of Calgary and earned her PhD at the University of Toronto in 1981 where her studies focussed on the philosophy of logic and science. She subsequently taught philosophy at Princeton University; philosophy and interdisciplinary humanities at the University of Waterloo; philosophy at the University of Western Ontario; philosophy, English, and creative writing at the University of New Brunswick; and philosophy at the University of Alberta. Zwicky is Professor Emerita in the Department of Philosophy at the University of Victoria, where she taught both philosophy and interdisciplinary humanities courses from 1996 until 2009. She has served as a faculty member at the Banff Centre Writing Studio, has conducted numerous writing workshops, and served as an editor for Brick Books from 1985 to 2018. From 2017 through 2019, she was the series editor of Oskana Poetry and Poetics, an imprint of the University of Regina Press.
Философия
Цвиккидің философиялық еңбегі 20-шы және 21-ші ғасырлардағы ағылшын-американ философиясындағы логикалық-тілдік талдаудың басымдығына күшпен қарсы тұрады. Ол реалист, философиялық және поэтикалық ойлау арасындағы байланысты зерттеу арқылы аналитикалық күмәнді жеңуді, сондай-ақ онтология мен эпистемологияда резонанс және лирикалық түсінік ұғымдарын дамытуды мақсат етеді:
Zwicky's philosophical work challenges the hegemonic status of logico linguistic analysis in 20th and 21st century Anglo American philosophy. She is a realist who aims to defeat analytic skepticism by exploring the relationship between philosophical and poetic thinking, and by developing the notions of resonance and lyric understanding in ontology and epistemology:
«Лирика когерентистермен, прагматистермен және нигилистермен бірге фундаментализмнің интеллектуалдық тұрғыдан банкрот екенін ұстанады: аналитикалық жүйе ұстай алмайтыны – надан реализмнің талабына ұқсас нәрсе. Алайда, лирика скептицизмнің жалған екендігі туралы надан реализммен келіседі. Бірақ ол жүйе ішінде дәлелденген, жалған деген пікірмен келіспейді» (Лирикалық философия L264).
"Lyric shares with the coherentists, pragmatists, and nihilists the view that foundationalism is intellectually bankrupt: that what analytic system cannot sustain is anything like the claim of naive realism. However, lyric shares with naive realism the view that skepticism is false. What it does not share is the view that it is demonstrably, within system, false." (Lyric Philosophy L264)
Оның «Лирикалық философия» және «Даналық және метафора» кітаптары осы резонанс идеясын талқылайды және іске асырады. Олар түрлі салалардан алынған көптеген дауыстардан тұрады, сондықтан Цвиккидің афоризмдері сол жақ беттерде философия тарихынан алынған үзінділермен, ал оң жақ беттерде музыкалық ноталармен, картиналармен, фотосуреттермен және өлеңдермен қатар оқылады. Цвикки өз ойларын мұқият реттеп, сызықты философиялық аргументтер ұсына отырып, әр беттің басқа беттердегі ойлар мен бейнелерді шақыруға, сызықты емес байланыстарды тудыруға және ол лирикалық құрылым деп атаған нәрсені тікелей көрсетуге бағытталған. Цвикки Гераклит, Платон және Витгенштейн осылайша философиялық мәтіндерді осыдан бұрын мақсатты түрде құрастырғанын айтады. Ол өзінің тұжырымдамаларын қолдау ретінде Фрейдтің бірінші және екінші реттік процестер арасындағы айырмашылығын, сондай-ақ Макс Вертхаймердің гештальт психологиясындағы еңбектерін келтіреді. Ол музыкалық шығармаларды, өнер туындыларын және табиғи экожүйелерді лирикалық құрылымды көрсететін нысандар ретінде атайды. Цвикки логикалық талдау мен лирикалық ойлаудың толықтыратындығын көрсетеді және оларды кеңірек, тотальный ақыл-ойына біріктіреді. Ол ағылшын-американ философиясындағы «жақсы философия» ұғымының тым тар екенін айтады және континенттік және постструктуралық көзқарастарды әлемді тек адам ойы мен құштарлығының проекциясы ретінде қарауы үшін сынап қояды. Цвикки тепе-теңдікті жақтау арқылы логикалық немесе лирикалық ойлауды елемеудің онтологиялық, эпистемологиялық, этикалық және экологиялық қауіпке алып келетінін айтады. Виктория университетінің философия профессоры Джеймс О. Янг: «Оның еңбектерін бір ғасырдан кейін де оқып отыруы мүмкін. Мұндайды тек өте аз философтар туралы айтуға болады» деді.
Her books, Lyric Philosophy and Wisdom & Metaphor, discuss but also enact this idea of resonance. They consist of many voices that range across diverse disciplines, so that Zwicky's aphoristic remarks on the left hand pages are read with and against excerpts from the history of philosophy, musical scores, paintings, photographs, and poems on the right hand pages. While Zwicky orders her remarks carefully and has a linear philosophical argument to make, each page is also designed to evoke remarks or images from other pages, prompting non linear connections and directly demonstrating what she refers to as lyric structure, characterized by resonance. Zwicky believes that Heraclitus, Plato, and Wittgenstein have purposefully constructed philosophical texts in this way before her. She cites Freud's distinction between primary and secondary processes, as well as Max Wertheimer's work in gestalt psychology, as support for the concepts she promotes. She references pieces of music, works of art, and natural eco systems as objects that also exhibit lyric structure. Zwicky presents logical analysis and lyric thinking as complementary and includes both in a broader, more total conception of reason. She believes that the Anglo American notion of what constitutes good philosophy is excessively narrow, and criticizes Continental and poststructural views for their anti realist vision of the world as nothing more than a projection of human thought and desire. Zwicky promotes balance, arguing that neglect of either logical or lyric thinking leads to our ontological, epistemological, ethical and environmental peril. James O. Young, Professor of Philosophy at the University of Victoria has said: "There's a reasonable chance that people will be reading her work a century from now. This is something that one says about only a very small number of philosophers."
Поэзия
Цвиккидің поэзиясына классикалық еуропалық, блюз және джаз дәстүрлеріндегі музыка әсер етеді. Ол сонымен қатар табиғат әлемімен айналысады және оның күшті лирикасымен жиі аталады. "Отыз жеті кішкентай ән және он үш үнсіздік" швед тілінде жарық көрді (Рой Исааксон аударған; Palaver Press). Көптеген жекелеген өлеңдері чех, француз, неміс, серб, испан және итальян тілдеріне аударылды. Оның көптеген марапаттарының ішінде Цвиккидің "Жерді тастауға арналған әндері" және "Робинсонның кесіп өтуі" поэзия бойынша генерал-губернатор сыйлығына іліккен. "Жерді тастауға арналған әндері" 1999 жылы осы сыйлықты жеңіп алды. "Робинсонның кесіп өтуі" 2004 жылы Дороти Ливсей атындағы поэзия сыйлығын жеңіп алды. Оның 2011 жылы жарық көрген "Forge" кітабы 2012 жылғы Канадалық Гриффин поэзия сыйлығына іліккен.
Zwicky's poetry is influenced by music in the classical European, blues, and jazz traditions. It also deals with the natural world, and has often been cited for its intense lyricism. Thirty seven Small Songs and Thirteen Silences has appeared in Swedish (translated by Roy Isaakson; Palaver Press). Numerous individual poems have been translated into Czech, French, German, Serbian, Spanish and Italian. Among her many accolades, both Zwicky's Songs for Relinquishing the Earth and Robinson's Crossing were shortlisted for Governor General's Awards for Poetry. Songs for Relinquishing the Earth won the award in 1999. Robinson's Crossing won the Dorothy Livesay Poetry Prize in 2004. Her 2011 book, Forge, was shortlisted for the 2012 Canadian Griffin Poetry Prize.
Комментарийлер
Лирикалық экология: Ян Цвиккидің еңбектерін бағалау, М. Дикинсон және К. Гулеттің редакциясы – 2010 ж.
Lyric Ecology: An Appreciation of the Work of Jan Zwicky, ed. Mark Dickinson and Clare Goulet – 2010